W pracy przedstawiono wyniki zawartości niektórych metali w różnych roślinach leczniczych. Zawartość Cr, Ni, Mn, Co, Cu, Fe oznaczono metodą AAS. Niektóre z badanych roślin leczniczych zawierają znaczne ilości badanych metali i mogą być źródłem dodatkowego ładunku tych metali w organiźmie człowieka.
EN
In the papers results of occurrence of some heavy metals in the different medicinal plants are presented. The content of the heavy metals were determined by atomic spectrometric absorption. Some plants contains the great concentration Cr, Ni, Mn, Co, Cu, Fe. These medicinal plants may be the source additional loads of some heavy metals in human organisms.
Określono kierunki zmian wielkości krajowych emisji metali ciężkich do powietrza w Polsce do roku 2010. Przedstawiono i omówiono uwarunkowania rozwoju działów produkcji i kategorii źródeł decydujących o wielkości krajowej emisji tej grupy zanieczyszczeń. Wyznaczono przewidywane w 2010 roku wielkości emisji kadmu, ołowiu i rtęci.
EN
The directions of change in the domestic heavy metals atmospheric emission in Poland up to the year 2010 have been described. Development conditions for manufacturing branches have been presented and discussed, as well as the source categories that determine the emission level of that group of pollution. The predicted emission levels of cadmium, lead and mercury have been calculated.
Gospodarkę ściekową na terenach zurbanizowanych oraz metody przeróbki osadów należy podporządkować końcowemu celowi ich zagospodarowania, którym winna być możliwość bezpiecznego dla środowiska wykorzystania osadów.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zbadano wpływ PbO na kinetykę wydzielania ciepła i kształtowanie właściwości użytkowych cementów portlandzkich. Badania kalorymetryczne wykazały opóźnienie hydratacji w funkcji zawartości domieszki. Wyniki te przekładały się na opóźnienie procesu wiązania zaczynów i twardnienia zapraw. Stwierdzono jednakże, że przy zawartości PbO nieprzekraczającej 1-2% masy cementu jest możliwe uzyskanie wyników zgodnych z normami, a nawet pewne poprawienie wskaźników wytrzymałościowych po dłuższym okresie dojrzewania. Nie stwierdzono istotnych zmian wodożądności cementów, ani nieprawidłowych zmian objętości.
EN
The effect of PbO on the heat evolution and standard properties of Portland cement pastes and mortars was studied. The hindering of hydration process, depending on the additive content was found by calorimetric measurements. These results were compatible with delayed setting and hardening of cement mortars. However, at PbO content not exceeding 1-2% by mass of cement, the data showed good conformity with the standard requirements; the strength results at later ages were even higher. There were no significant changes as the water demand or stability of volume was concerned.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The use of fluidised-bed boilers caused the appearance of new wastes of different composition and properties in relation to wastes from conventional boilers. As a result of fuel combustion in fluidized-bed boilers arises by-products, such as: fly ashes, bottom wastes, unburned carbon and unreacted sorbent. Due to the lower combustion temperature and the use of limestone for sulphur oxides neutralization in fluidized bed, fly ashes and bottom wastes from fluidized bed differs significantly from those rising in dust and layered furnaces. In this publication a bottom wastes physico-chemical characteristics and development possibilities in the production of Portland cement clinker were initially evaluated.
Metale ciężkie migrujące z otoczenia do wód powierzchniowych deponowane są głównie w osadach dennych. Pomimo chwilowego unieruchomienia stanowią one potencjalne zagrożenie dla życia biologicznego w danym zbiorniku, bowiem w sprzyjających warunkach (zmiana pH, Eh, zasolenia, temperatury może nastąpić ich uwolnienie z osadu do toni wodnej, wniknięcie do łańcucha troficznego ekosystemu i w efekcie ponowne uruchomienie ich obiegu w środowisku.
Sequencing Batch Reactor systems treating artificial wastewater were operated. The systems were designed to study the effect of various components on biological phosphorus removal (BPR) process. In order to avoid nitrification the systems were operated at purposefully low sludge age (ca. 4.0 d). The characteristics of artificial wastewater was adequate to the composition of municipal wastewater with the exception for suspended matter (no solids added) and total phosphorus (high phosphorus content was set in order to avoid full biological dephosphatation - P=22 gP/m3). The behaviour of SBR activated sludge intoxicated with heavy metals was examined. Three SBRs were operated - one as reference reactor, the second with cadmium chloride (CdCl2) added to the influent and the third one with zinc chloride (ZnCl2) in the influent. All reactors were fed from the same source, except for the heavy metals dosed separately. Heavy metals were applied with the increasing doses - the lowest dose of cadmium was 0.2 mgCd/dm3 and zinc 0.5 mgZn/m3, and the highest 2.0 mg/m3 for both metals. It was observed that even the lowest doses of both metals influenced BPR negatively. Both metals caused sludge bulking and for the same heavy metal doses the effect was more intense for zinc. The decrease in active sludge total solids was observed for both metals' salts. Also the decrease of sludge phosphorus content was observed testifying that PAOs were being continuously washed out of the system. The solids phosphorus content was between 6.2 and 9.0% in reference reactor and it dropped to 3.3% and 3.0% for zinc and cadmium respectively with the highest metal doses. Effluent phosphorus concentrations were gradually increasing with higher metal doses. The lowest heavy metals' doses that caused the deterioration of BPR are lower than the concentrations permitted by Polish regulations for the discharge to the sewage system (0.4 mgCd/dm3 and 5.0 mgZn/dm3). According to our results the permissible concentration of zinc may cause severe sludge bulking and deteriorate the BPR completely.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This work presents the most important problems concerning lead in the environment and methods of setting up an environmental background of heavy metals. Additionally, the work includes the analysis of lead concentration in the Rzeszów region.
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Praca stanowi przegląd literatury na temat sorpcji jonów metali ciężkich z roztworów wodnych na sorbentach modyfikowanych czynnikami chelatującymi. Przedstawiono charakterystykę najczęściej stosowanych modyfikantów: kwasu etylenodiaminotetraoctowego (EDTA) oraz dietylenotriaminopentaoctowego (DTPA). Omówiono mechanizm i efektywność procesu adsorpcji na modyfikowanych: chitozanie, żelu krzemionkowym, żywicy melaminowo-formaldehydowej, dendrymerach poliamidoaminowych, wodorotlenkach dwuwarstwowych, celulozie, wytłokach z trzciny cukrowej. Ze względu na stosunkowo dużą pojemność adsorpcyjną oraz selektywność stanowią alternatywę dla powszechnie stosowanych węgli aktywnych.
EN
Several methods of heavy metal removal from aqueos solutions on various adsorbents modified by ethylenediaminetetraacetic acid (EDTA) and diethylenetriaminepentaacetic acid (DTPA) has been reviewed. Natural materials, waste products from industries or agriculture as well as other low-cost adsorbents can be modified by chelating agents in order to improve their adsorption abilities. Functionalized by EDTA or DTPA sorbents such as chitosan, silica gel, melamine-formaldehyde resins, polyamidoamine dendrimers, double layered hydroxides, cellulose has been discussed. Due to high adsorption capacity and selectivity the EDTA/DTPA modified adsorbents can be considered as an attractive alternative for commercially used activated carbon.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono zasady identyfikacji cementów na podstawie zawartości wybranych składników akcesorycznych i pierwiastków śladowych. W oparciu o długoletnie, systematyczne analizy klinkierów i cementów produkowanych jako "znaczniki" określające pochodzenie spoiwa uznano magnez, stront i mangan. Wskazano też na konieczność tworzenia i uzupełniania bazy danych zawierającej informacje o pierwiaskach śladowych w klinkierach i cementach produkowanych w Polsce.
EN
The rules of cement origin identification based upon the minor components content were highlighted. As one can find from the monitoring of trace elements in clinkers and cements produced in Poland of over a couple of years, the magnesium, strontium and manganese can be used and so-called cement "fingerprints". The need of the database refinement to control the composition of clinkers and cements, as the trace contents are concerned, has been underlined.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zbadano stopień wpływu karbonatyzacji zapraw lub betonów na ich zdolność do immobilizacji wybranych metali ciężkich: Cr, Zn i Pb. Uzyskane wyniki pokazują, że kompozyty cementowe stanowią skuteczną metodę składowania odpadów i karbonatyzacja, w badanym zakresie, nie ma niekorzystnego wpływu na potencjał immobilizacyjny tych matryc. Jednak ważnym problemem jest wybór odpowiedniego cementu dla bezpiecznego związania niebezpiecznego odpadu. Należy zbadać wpływ tego odpadu na hydratację cementu w celu uniknięcia zakłóceń tego procesu i w efekcie zmniejszenia wytrzymałości zapraw lub betonów. W przypadku negatywnego wpływu odpadu trzeba wybrać odpowiedni cement, lub zmniejszyć zawartość metali ciężkich przez zmieszanie odpadu z obojętnym dodatkiem, na przykład drobnym piaskiem.
EN
The degree of carbonation of the mortar and concrete on their immobilization behaviour of heavy metals: Cr, Zn and Pb was studied. The results have shown that cement composite is an effective method of waste disposal and carbonization, in a studied range, has no disadvantageous effect on the immobilisation potential of this matrix. However, in the selection of cement type for the solidification of the particular hazardous waste The influence of the waste on the cement hydration should be verified in order to avoid the disturbance of this process and consequently of mortars or concretes strength decrease. In the case of an negative effect the suitable cement must be chosen, or the dilution of heavy metal content by mixing the waste with suitable inert material, for example fine sand.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zbadano dwa klinkiery: przemysłowy zawierający 0,0521% Zn i zawierający 0.61% Zn, a uzyskany w małym piecu obrotowym oraz trzy fazy wapniowo-cynkowe: Ca6Zn3Al4O15, Ca6Zn2,8 Mg0,2Al4O15 i Ca3ZnAl4O10. Stwierdzono, ze w piecu przemysłowym cynk krystalizuje na ziarnach klinkieru, co dowodzi, że tworzy on obiegi wewnętrzne w tym piecu. Natomiast przy zawartości 0,61% Zn w klinkierze występują trzy fazy cynkowe Ca6Zn3Al4O15, Ca6Zn2,8 Mg0,2Al4O15 i 2CaOźZnOźSiO2. Reakcja faz wapniowo-cynkowych z nasyconym roztworem wodnym powoduje wydzielenie cynku do roztworu wraz z powstawaniem uwodnionego cynkanu wapniowego i uwodnionych glinianów wapniowych: Ca2Al2O38H2O i Ca3Al2(OH)12. Ciepło hydratacji faz wapniowo-cynkowych jest duże, bliskie 200 J/g, a w przypadku Ca6Zn2,8 Mg0,2Al4O15 nawet 340 J/g. Cement uzyskany z klinkieru zawierającego 0,61 Zn ma dobre właściwości.
EN
Two clinkers were tested: one industrial with 0.0521% of Zn and second containing 0.61% Zn, produced in a small rotary kiln as well as three calcium – zinc phases: Ca6Zn3Al4O15, Ca6Zn2,8 Mg0,2Al4O15 and Ca3ZnAl4O10. It was found that in industrial kiln zinc is condensed on the surface of clinker grains, which shows that probably the inner circuit of zinc in kiln is formed. In the clinker from small rotary kiln the content of zinc was 0.61% and three calcium-zinc phases were formed: Ca6Zn3Al4O15, Ca6Zn2,8 Mg0,2Al4O15 i 2CaOźZnOźSiO2. The reactions of calcium-zinc phases with saturated calcium hydroxide solution in water cause the liberation of zinc into the solution and the formation of basic calcium zincate as well as of two hydrated calcium aluminates: Ca2Al2O38H2O i Ca3Al2(OH)12. The heat of hydration of calcium-zinc aluminates is high, close to 200 J/g after 36 h and in the case of Ca6Zn2,8 Mg0,2Al4O15 even 340 J/g. Cement produced from the clinker with 0.61% of Zn has good properties.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW