The aim of the work is to analyze the development of entrepreneurship in small cities in ŚwiętokrzyskieVoivodeship during 2000–2008. Examination covered 23 cities, which populationdoes not exceed 20 000 inhabitants. This article presents the essence and measures of entrepreneurshipin small cities in Świętokrzyskie Voivodeship, and changes in distribution anddevelopment in the number of transactors observed in this area. Conducted analysis showed,that in 2000–2008 there was development of entrepreneurship in small cities in ŚwiętokrzyskieVoivodeship. Number of private entities increased from 13 561 to 14 910 (9,9 per centincrease), and the growth of entrepreneurship predominantly covered centres with a long-termservice or industrial traditions.
Co odróżnia duże miasto od małego? Czy jest to jedynie kryterium liczby miesz-kańców? Czy może obecność odpowiedniej rangi funkcje wg teorii ośrodków centralnych Christallera? Poza wymienionymi wskaźnikami należy zwrócić uwagę na samą przestrzeń miejską, a w szczególności na przestrzeń publiczną. O jej istotności w postrzeganiu miasta świadczy częstotliwość pojawiania się w opisach określeń typu „wielkomiejski”, „małomiasteczkowy”, „prowincjonalny”. Współczesne teorie opisujące procesy rozwojowe miast (koncepcja miasta ponowoczesnego) mówią o postępującej mobilności mieszkańców, która prowadzi do rozluźniania się więzi lokalnych i alienacji. Z założenia cechy te przypisuje się dużym miastom (postmetropolis), podczas gdy małe traktowane są jako „ostoje swojskości”. W tym wypadku chodzi tu o tradycyjne układy społeczne, których przejawem jest wspólnota lokalna. Okazuje się jednak, że wspólnoty lokalne zachowały się w dużych miastach, podczas gdy w małych widoczne są postę-pujące procesy alienacji. Zarówno w dużych, jak i małych miastach pojawiają się osiedla grodzone, monitoring, przestrzeń publiczna zastępowana jest przez półpubliczną. Równocześnie w wielu miejscach zachowały się tradycyjne struktury społeczne, przestrzeń publiczna jest traktowana niemal jako własność wspólnoty, zamiast moni-toringu dominuje kontrola społeczna. Co ciekawe, poza małymi miastami zjawiska takie można zaobserwować również w większych, gdzie obszarem identyfikacji są nie całe miasta, a konkretne dzielnice. Oba zjawiska wiążą się ze specyficznymi formami przestrzeni publicznej i zjawiskami w niej zachodzącymi. W artykule autor zajął się obecnością tych procesów w przestrzeni publicznej. Rozważania teoretyczne zostały poparte wynikami badań i obserwacji przeprowadzonych w ostatnich latach w mało-polskich miastach – zarówno tych dużych, jak i małych.
EN
What distinguishes a small city from a big one? Is it merely the number of inhabitants? Or is it the presence of a particular range of functions according to Christaller’s Central Place Theory? Apart from these factors, urban space, and especially public space, plays a significant role in how a cit y is perceived, as evidenced by the frequent usage in descriptions of cities of adjectives such as: “metropolitan”, “small - - town”, and “provincial”. Contemporary theories aimed at describing the developmental processes taking place within cities (e.g. the concept of the postmodern city) point to the increasing mobility of city dwellers, which results in alienation and a loosening of local bonds. This is generally the way big cities (or postmetropolises) are described, whereas small cities are generally per ceived as “havens of the familiar”, mainly due to their traditional social structures, epitomized by the local community. It turns out, however , that local communities have survived in big cities, while small cities are undergoing a process of alienation. Both small and big cities are witnessing a rise in gated housing developments, surveillance cameras, and replacement of the public sphere with a quasi - - public sphere. At the same time, in many places, traditional social structures have been preserved; in them, the public sphere is treated as if it belonged to the community, and social control, rather than surveillance cameras, plays a dominant role. Interestingly, processes very similar to those found in small cities can also be observed in bigger cities, where the community with which citizens identify is not the city as a whole, but rather a particular district. These phenomena are related to specific types of public space and processes that are characteristic of them. In this study, I will discuss these processes in the context of public space. Theoretical reflections will be supported by research and observations conducted in recent years in both big and small cities in the Małopolska region
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Po zmianie ustroju społeczno-gospodarczego Polski małe miasta, zlokalizowane w obszarze metropolitalnym Krakowa, nienotujące od dłuższego czasu znacznego rozwoju, dzięki możliwości pozyskiwania środków finansowych z funduszy pomocowych Unii Europejskiej otrzymały realną szansę na podniesienie jakości życia na swych obszarach. Miasta o różnorodnym charakterze (przemysłowe, rekreacyjno-turystyczne czy pełniące funkcję obsługi rolnictwa) starają się wykorzystać pojawiające się możliwości. Typy proponowanych w składanych wnioskach działań podzielić można na trzy grupy: inwestycje liniowe, inwestycje punktowe i inwestycje kompleksowe. Najczęściej realizowane przy pomocy środków unijnych są inwestycje liniowe i punktowe, znacznie rzadziej kompleksowe. O dofinansowanie ostatniego typu działań starają się w przeważającej części gminy o charakterze rekreacyjno-turystycznym. Obszary o tej specyfice notują najwyższy procent absorpcji unijnych subwencji. Najmniejsza ilość przyznawanych dotacji kierowana jest do gmin o rolniczym charakterze oraz do miast pełniących funkcję obsługi rolnictwa. Pozyskiwanie środków, jak i właściwe ich wykorzystanie zależne jest od wielu czynników, m.in. od świadomości mieszkańców i samorządów gminnych. Inwestycje finansowane przy udziale środków unijnych mogą przyczynić się do poprawy jakości życia w mieście lub przeciwnie - do pogorszenia jego przestrzeni.
EN
When the social and economic system has changed in Poland, small towns of Kraków metropolitan area, marking no significant development for a long time, gained a real chance to improve the quality of life. Towns of various types (industrial, recreational and touristic, supporting agricultural functions) try to use the new possibilities. The measures proposed in the applications can be divided into the following types: linear investments, point investments and comprehensive investments. Most of the investments implemented with the use of EU funds are those of linear and point type, rarely comprehensive. Subsidies for the latter are applied for mostly by recreational and touristic communes. In this type of areas the absorption of EU subventions is the highest. The littlest number of subsidies is given to agriculturally oriented communes and towns supporting agricultural functions. Raising the funds and using them appropriately depend on many factors, for instance awareness of the inhabitants and local governments. Investments supported with EU funds may improve, or quite the opposite - deteriorate the town space.
Tourism and recreation are a very topical issue in Uniejów – a city which only recently introduced and developed these functions. This article is devoted to the tourists-residents relationship. Apart from a review of selected theoretical issues it also presents findings of surveys which examined the attitudes of the inhabitants of Uniejów and its region to the growing numbers of tourists, and their opinions about the effect of the new functions on the situation of the city. The present level of development of Uniejów's tourist functions as measured by the Baretje-Deffert index is low. The city is currently in the growth stage (according to Butler's stages of tourist areas evolution). This is in line with the positive attitude of the resident population to tourists. The respondents to the questionnaire survey reported good or fairly good relations with tourists visiting the city. Also, the majority of Uniejów's inhabitants have a positive opinion about the influence of the changes taking place in the city on the quality of life. However, some negative effects of increased tourist traffic have also been poined out, such as higher prices of goods in the shops.
Celem artykułu jest identyfikacja konsekwencji społeczno-ekonomicznych przemian zachodzących na rynkach pracy, w wybranych małych miastach województwa śląskiego. Porównywane miasta Imielin i Szczekociny reprezentują tak pozytywne, jak i negatywne przykłady przekształceń na rynku pracy. Prześledzono zmianę liczby miejsc pracy w obu ośrodkach, a także wpływ tych procesów na podstawy dochodowe samorządu terytorialnego oraz poziom aktywności gospodarczej. Artykuł prezentuje również konsekwencje społeczno-demograficzne, wyrażone zmianą salda migracji izniekształceniami w strukturze wieku i płci mieszkańców. Podjęto również próbę identyfikacji tych efektów na lokalnym rynku nieruchomości. Określono przyczyny różnic zachodzących procesów w obu miastach oraz potencjalne dalsze kierunki zmian.
EN
The aim of the article is to identify consequences of socioeconomic transformation of labour market in two selected small towns in the Silesian Voivodeship. In the analysed towns, Imielin and Szczekociny, positive and negative xamples of transformations can be observed. Changes in the number of work places in both towns and the impact of these processes on the basis of local income and the level of economic activity were taken into account. The article also presents socio-demographic changes according to migration, age and gender structure of the population. In the analysed small towns the relationship between the real estate market and the local labour market were noted. The reasons of differences in the processes occurring in both towns and potential future directions of changes were presented.
It does not often happen in the history of urban development that conditions in which towns are functioning are radically changed. Uniejów on the river Warta, with a population of a little above 3000, is one of such urban centres – its development path is now taking a new turn due to intensive development of tourism and recreation functions. The changes that are taking place in Uniejów are primarily affecting its residents. To find out their opinions on the new situation a survey has been conducted on a random sample of the inhabitants of the city and its region. The responses received show that generally the perception of the changes is positive – 100% of the respondents appreciate the improved appearance of the city and 76% point to increased economic growth. On the other hand, there are opinions indicating limited participation of the inhabitants in the success of the city – there are persons who feel to be affected negatively or not at all. This may be due to the fact that Uniejów has only very recently started the new development trajectory and it is too early for all the residents to feel its impact.
The aim of this paper is to present festivals, serving as operations activating public spaces and increasing the periodic influx of tourists to Uniejów. Due to the dynamic development of geothermal investments and increase investment in tourism, Uniejów region becomes an attractive place to leisure and recreation. A large number, of events (over 77 festivals) in the city (including 5 national festivals) requires not only the physical shape of public spaces (such as squares, parks, castle and others), but also must socialize physical public space for cultural purposes. It's more dynamic festivals in Uniejów periodic tourist traffic for such a large number of tourists it is necessary to meet the conditions for the use of public space. Seasonal festivals (POW WOW Spring Festival of Song and Dance Company of North America, National Water Festival, the Grand Knight of the Castle Tournament in Uniejów, Indian Summer - Day Avenue of them. Tue-Okha), enliven the newly created city space. Designed around recreational areas, must be not only friendly but clear to read. The public space around the term is diverging from the historical center of novelty, which integrate with the rest of the city is extremely difficult.
The article discusses the basis for development of spa and recreational functions in Uniejów. The town has favourable natural (geothermal water, climate) and historical conditions (medieval town center). Currently, in connection with the above-mentioned assets, a new morphological unit intended for leasure activities is developing in the left- bank part of Uniejów. Maintaining the balance in the development of the emerging left- bank section and the right-bank (of medieval origin) section of Uniejów seems to be the right path to ensuring sustainable growth of the town. The spatial policy and spatial planning of Uniejów should be oriented to promoting the development of both parts of the town to obtain the synergy effect.
Małe miasta położone w otoczeniu metropolii znajdują się w szczególnej sytuacji. Z jednej strony mogą korzystać z rozwijającego się w pobliżu dużego rynku pracy, jednocześnie rozwijający się rynek dużego miasta stanowi zagrożenie dla rozwoju lokalnych rynków pracy. Pomiędzy miastem centralnym a otoczeniem, dzięki procesom suburbanizacji, odbywają się migracje ludności. Charakterystyczną cechą ruchów migracyjnych w ostatnich latach jest przenoszenie się mieszkańców dużych miast na tereny przyległe. Celem artykułu jest analiza zmian przestrzenno-funkcjonalnych i gospodarczych w małych miastach leżących w strefie oddziaływania Wrocławskiego Obszaru Metropolitalnego. Wzięty pod uwagę okres czasu (1995‒2008) pozwolił na określenie skutków zaistniałych przemian i ich wpływu na dalszy rozwój.
EN
The situation of small cities situated within a metropolitan area is a specific one. On the one hand, they can take advantage of a vast, metropolitan labour market; on the other hand, this very same market poses a danger to the development of local markets. During the process of suburbanization, people migrate between the main city and the surroundin g communities. In recent years, many residents have chosen to leave big cities for neighbouring areas. The purpose of this article is to analyze the spatial, functional and economic changes occurring in small cities located within the Wroclaw Metropolitan Area. The time span selected for the study (1995‒ 2008) allowed for the effects of changes to be assessed and predictions to be made concerning potential future developments
W Polsce miejscowości uzdrowiskowe to w większości miasta małe i średniej wielkości. Przestrzeń miejscowości posiadających na swym terenie tradycyjną bazę leczniczą ukształtowana jest odmiennie od innych miejscowości, charakteryzuje się przede wszystkim większą ilością i różnorodnością usług podstawowych oraz większą ilością przestrzeni służącej rekreacji, większą ilością obiektów sportowych i kulturalnych służącą nie tylko mieszkańcom, ale kuracjuszom i turystom. W większości przypadków usługi te zlokalizowane są w przestrzeniach leczniczych, jakkolwiek standard tych obiektów jest zróżnicowany. Dodatkowymi usługami w wielu uzdrowiskach są usługi sportu, istotne nie tylko z uwagi na walory rekreacyjne, ale także ważne dla uzupełnienia terapii.
EN
Health resorts in Poland are usually located in small and medium - sized cities. The spatial architecture of cities with a significant health resort infrastructure differs from that of other cities. Such cities possess a larger number and more diverse range of basic services, more recreational sites, and more sports facilities and cultural centres, which serve not only the local inhabitants, but tourists and visitors to health resorts, as well. In most cases, such services are offered in areas housing curative facilities, which tend to vary in terms of their standards. Additional services are available at many health resorts, such as sport - related offers. These are important not only due to their recreational value, but also as a supplement to the thera pies offered
Jednym z najdynamiczniej rozwijających się formatów handlu są współcześnie sklepy dyskontowe, wykorzystujące w procesie zdobywania rynku strategię niskich cen. Na skutek szybkiego rozwoju o charakterze organicznym oraz fuzji i przejęć na obecnym etapie rozwoju rynku mamy do czynienia z istnieniem kilku sieci sklepów dyskontowych o zasięgu ogólnokrajowym. Placówki te rozmieszczone są w wielu miastach Polski, jednak dosyć nierównomiernie. Wychodząc od analizy wielkości i zasięgu przestrzennego sieci sklepów dyskontowych w Polsce, autor podejmuje się analizy rozwoju tego sektora usług w małych miastach poprzez ukazanie dynamiki tego zjawiska, wskazania czynników lokalizacji oraz porównania pod względem położenia i struktury społeczno-gospodarczej małych miast ze sklepami dyskontowymi i tych bez dyskontów.
EN
One of the most dynamic retail branches today is that of discount stores, which have been increasing their market share through a strategy of offering low prices. As the result of a number of mergers, takeovers, and rapid organic growth, several major discount chains have developed nationwide sales ne tworks in Poland. They all have stores in many Polish cities, although the distribution of them is somewhat uneven. In this paper, the author attempts to analyze the growth patterns in this sector in small cities in Poland. Using an analysis of the size an d distribution of discount store chains in Poland as a starting point, the author examines the dynamics of this phenomenon, indicates the geographical factors affecting it, and compares small cities with and without discount stores in terms of their locati on and socioeconomic structure.
W opracowaniu dokonano omówienia istniejącego potencjału turystycznego małych miast województwa warmińsko-mazurskiego oraz tendencji i możliwości jego rozwoju. Szczegółowe badania przeprowadzono w oparciu o wybrane dane statystyczne cech sektora turystycznego 38 małych miast województwa warmińsko-mazurskiego oraz analizę i ocenę 6 wybranych mierników walorów turystycznych. Kryterium wyodrębnienia małych miast stanowiła liczba ich mieszkańców do 20 tys. W celu wzbogacenia analizy przyjęto dodatkowy ich podział na miasta do 5 tys., 5‒10 tys., 10‒15 tys. i 15‒20 tys. mieszkańców. Wyniki badań pozwoliły na wyciągnięcie podstawowego wniosku, że doskonałe uwarunkowania przyrodniczo-krajobrazowe województwa warmińskomazur-skiego oraz licznie występujące tu obiekty zabytkowe, jak również dynamicznie rozwijająca się baza noclegowa i gastronomiczna wraz z obiektami i zapleczem rekreacyjnym stanowią o fakcie, że turystyka jest wiodącą dziedziną rozwoju małych miast województwa, generującą nowe miejsca pracy i wzrost dochodów ludności. Jednocześnie posiadają one duży potencjał konkurencyjny w zakresie rozwoju społeczno-gospodarczego w oparciu o ich wysokie walory turystyczne w stosunku do małych miast zlokalizowanych w innych regionach Polski. Wskazano jednocześnie, że obecnie istotnym czynnikiem hamująco wpływającym na rozwój i wzmocnienie atrakcyjności turystycznej małych miast tego regionu, a co za tym idzie ich konkurencyjności turystycznej jest istniejący stan infrastruktury komunikacyjnej.
EN
In the study, the authors discusses the tourist potential of small cities in the Warmińsko - Mazurskie Voivodeship, including the current tendencies and potential for development in the future. Detailed analyses are carried out based on selected statistical touris m data for 38 small cities in the Warmińsko - Mazurskie Voivodeship, and an assessment of six selected indicators of their attractiveness for tourists. For the study’s purposes, small cities were defined as those with a population not exceeding 20,000 reside nts. In order to refine the analysis, these cities were further divided into four 138 Janusz Jasiński, Jerzy Suchta groups: those with up to 5,000 residents, those with 5,000 to 10,000 residents, those with 10,000 to 15,000 residents, and those with 15,000 to 20,000 residents. The study re vealed that tourism has become the major impetus for development, job creation, and rising income in small cities in the Warmińsko - Mazurskie Voivodeship for several reasons: the voivodeship’s exceptional natural environment and landscapes, its numerous his torical sites, and the growing number of facilities offering dining, accommodation and recreational services. At the same time, when compared to their counterparts in other regions of Poland, these cities are highly competitive in terms of their socioecono mic development. The current state of the transportation network in the voivodeship, however, was shown to be a factor hindering the development of its small cities and diminishing their attractiveness in terms of tourism, and, as a result, negatively affe cting their competitivenes
Jednym z elementów zrównoważonego rozwoju miast jest ład środowiskowo- -przestrzenny. Składają się na niego różne aspekty, takie jak np.: ekologizacja plano-wania przestrzennego oraz ochrona przed powodziami (w ramach ochrony wód), które powinny być ze sobą powiązane. Planowanie przestrzenne winno uwzględniać ograniczenia środowiskowe, w szczególności ograniczenia w intensywnym zagospodarowaniu terenów zalewowych. Istotne jest dążenie do pogodzenia ze sobą tych sprzecznych często interesów, jakimi są presja na zagospodarowanie terenów zagrożonych wystąpieniem powodzi z wprowadzeniem na takich terenach ograniczeń np. w zabudowie. W artykule przybliżono ideę zrównoważonego rozwoju, ryzyko powodzi i sposoby zapobiegania szkodom powodziowym oraz przeprowadzono analizę miejscowych dokumentów planistycznych w mieście Strumień pod kątem wyznaczenia i zagospodarowania (ograniczeń w wykorzystaniu) stref zagrożonych zalaniem. Dokonano oceny polityki przestrzennej w mieście Strumień.
EN
Spatial order is one of the elements of sustainable urban development. It consists of various aspects, for example: environmental planning and protection against floods, which should be connected with themselves. Spatial planning should take into account e nvironmental constraints, in particular restrictions on an intense development of the floodplains. It is important to reconcile with each other these often conflicting interests, like pressure on land - use areas where risk of flooding occurs with the introd uction of restrictions on such areas. In article were described the idea of sustainable development, the risk of flooding and wa ys of preventing flood damage. Analysis of local planning documents h as been carried out in Strumień for the delimitation and ma nagement of z ones threatened with flooding. The assessment of the spatial policy in the Strumień town was made
Przekształcenia terenów poprzemysłowych to proces mający znaczący wpływ na struktury miast ze względu na stosunkowo duże powierzchnie tych terenów w odniesieniu do skali małych miast. Rewitalizacja tych terenów wymaga opracowania dokumentów planistycznych takich jak studia, koncepcje analizujące całościowo obszary miast. Niestety najczęściej opracowywane są miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego (mpzp) dla poszczególnych kwartałów czy wręcz działek celem przeprowadzenia procesów budowlanych. Inwestorem dla takich terenów w małych miastach są coraz częściej zarządcy i deweloperzy centrów handlowych, z zamiarem realizacji monofunkcyjnych obszarów usługowych. Istotnym aspektem jest realizacja przestrzeni pseudopublicznych, stanowiących konkurencję dla przestrzeni faktycznie publicznych małych miast. Przykładem takich przekształceń jest proces sprzedaży i przebudowy terenów po zakładach produkcyjnych i farmaceutycznych położonych w bezpośrednim sąsiedztwie śródmieścia Starogardu Gdańskiego. Dyskusja nad koncepcją zagospodarowania tych terenów trwa od prawie 10 lat. Pierwsze koncepcje zawierały szeroki program wielofunkcyjny, ale podczas konsultacji z inwestorami przy udziale samorządu lokalnego program ten był systematycznie okrajany i ostatecznie przybrał formę daleką od początkowych idei i założeń. W przypadku Starogardu Gdańskiego udało się zabezpieczyć w prawie lokalnym jedynie konieczne do realizacji inwestycje dodatkowe poprzedzające budowę galerii handlowych, częściowe dopuszczenie wielofunkcyjności i wymagane urządzenie (skromnych w skali) przestrzeni publicznych.
EN
Post - industrial areas in small cities can be relatively large, and thus the trans - formation of these areas significantly influences these cities’ urban structure. Thus, during the revitalization of such areas, the city as a whole needs to be taken into consideration when drawing up planning (zoning) documents and carrying out required studies. Unfortunately, the documents typically used in planning process are local spatial plans for individuals d istricts or even for single parcels of land designated as construction sites. In the case of post - industrial areas in small cities, the investors are most often developers and management corporations involved in building and operating malls, whose aim is t o create monofunctional service sites. The emergence of such “pseudo - public” areas is a key aspect of this issue, as they compete for space with the actual public sphere in small cities. An example of such a transformation is the sale and subsequent re - dev elopment of an area previously occupied by manufacturing plants and pharmaceutical factories, located in the immediate vicinity of Starogard Gdański. Discussions on how to develop this area have been ongoing for almost a decade. Initially, a broad, multifu nctional programme was drawn up, but during consultations with investors mediated by the local government, the program was systematically reduced and ultimately evolved into something that differed greatly from the initial plans and ideas. In the case of S tarogard Gdański, the only aspect of development guided by local law has been the need to carry out additional investments during the construction of malls to allow for partial multifunctionality and the construction of required infrastructure (limited i n scope) in the surrounding public space
Przedmiotem niniejszego artykułu jest struktura i potencjał gospodarczy pozarolniczej działalności w gminie Uniejów. Struktura gospodarcza została zaprezentowana w ujęciu przestrzennym w relacji miasto–wieś oraz gmina Uniejów–małe miasta regionu. W opracowaniu ukazany zostanie lokalny krajobraz gospodarczy i zachodzące w nim relacje. Analizę przeprowadzono przy wykorzystaniu lokalnej historii gospodarczej, oficjalnych danych statystycznych dotyczących liczby przedsiębiorstw prowadzących działalność w 18 sekcjach gospodarczych oraz podatków przez nich płaconych. W efekcie ustalono, że pozarolnicza działalność gospodarcza w gminie Uniejów w ostatnich latach ogniskuje się wokół funkcji usługowych (głównie rekreacyjno-wypoczynkowych), co zwiększa lokalny potencjał gospodarczy (wzrasta on szybciej niż w innych miastach położonych, podobnie jak Uniejów, na peryferiach regionalnej sieci osadniczej). Rozwój gospodarczy obszarów wiejskich prowadzi do stopniowego zacierania się różnic w poziomie rozwoju pozarolniczej działalności gospodarczej pomiędzy miastem a wsią.
EN
The paper presents the structure and potential of non-agricultural activities of Uniejów commune. The economic structure (in spatial dimension) is presented in the following relation: town – rural areas and Uniejów commune – other small towns of the region. The aim of the paper is to partially fill the gap in existing publications dealing with local economic landscape and its specifics. The analysis was based on local economic history, statistical data concerning enterprises operating in 18 economic sectors and taxes paid by them. As a result of the research three main conclusions were drawn. Non-agricultural activities in recent years were mainly concentrated in services (predominantly recreational), which boosted local economic potential. The growth was quicker than in other towns, located – as Uniejów – at the fringe of the regional settlement network. The differences within the commune area regarding the level of development of non-agricultural activities between the town and rural areas are gradually disappearing.
Rozwój centrów handlowych wpływa w różny sposób na obszary zewnętrzne dużych miast. Efektem mogą być zmiany ekonomiczne, rynku pracy, zachowania konsumentów, komunikacyjne oraz zagospodarowania przestrzennego. Negatywnym następstwem może być zanik podstaw funkcjonowania podmiotów gospodarczych w małych miastach, pełniących funkcje usługowe wobec otaczających obszarów wiejskich, natomiast pozytywnym spadek cen i polepszenie jakości oferowanych usług. Celem pracy jest ocena oddziaływania centrów handlowych na przedsiębiorców działających w małych miastach i na obszarach wiejskich, położonych w subregionie południowym województwa śląskiego, w strefie wpływu miasta Bielska-Białej. Na podstawie przeprowadzonych w 2012 roku badań ankietowych z przedsiębiorcami w wybranych gminach subregionu bielsko-bialskiego określono ekonomiczny wpływ centrów handlowych. Centra handlowe stanowią bezpośrednią konkurencję dla niewielkiej liczby ankietowanych przedsiębiorców, bo tylko 7% ogółu. Utrata klientów została zrekompensowana dzięki dodatkowym zleceniom. Najbardziej doceniane są zwłaszcza nowe przyjazne formy robienia zakupów. Podsumowując, centra handlowe stanowią konkurencję dla przedsiębiorców, ale także przyczyniają się do poprawy jakości i konkurencyjności świadczonych usług.
EN
The development of shopping malls affects in different ways the outer areas of large cities. It can result in changes in the economy, labour market, consumer behaviour, and land-use planning. The negative effect can be the disappearance of the economic foundations of the functioning of business entities in small towns, which provide services to the surrounding rural areas, while the positive effect can be the declining prices and improving quality of the services offered. The aim of this work is to assess the impact of shopping malls on entrepreneurs operating in small towns and rural areas, located in the southern sub-region of Silesian Voivodeship, in the zone of influence of the city of Bielsko-Biała. On the basis of a survey conducted in 2012 among entrepreneurs in selected municipalities of the Bielsko-Biała sub-region, the economic impact of shopping centers is presented. Shopping centers are direct competition for a small number of the entrepreneurs surveyed (only 7% of the total number). Loss of customers has been offset by new orders. Especially the new, friendly forms of shopping are appreciated. Shopping malls are competition for entrepreneurs but also contribute to improving the quality and competitiveness of the services provided.
Celem artykułu jest ocena dostępności do informacji statystycznej dla ośrodków lokalnych na Ukrainie (ze szczególnym uwzględnieniem małych miast) oraz autorska propozycja zestawu wskaźników, których monitoringiem i upublicznieniem, w pierwszej kolejności, powinny zająć się urzędy statystyczne. W pierwszej części opracowania omówiono problem dostępności do danych statystycznych i wskazano istniejące źródła pozyskiwania informacji nt. sytuacji społeczno-gospodarczej małych miast. W drugiej części zaprezentowano autorską koncepcję integracji obecnie istniejących źródeł wiedzy oraz wskazano na działania niezbędne dla poprawy dostępności do systemu informacji statystycznej, w szczególności dla decydentów odpowiadających za politykę rozwoju na szczeblu lokalnym.
EN
The main aim of the article is to evaluate the accessibility of statistical information for small towns in Ukraine and to present the authors’ concept of changes in this system. In the first part of the text the authors characterize the statistical information system in Ukraine and present available sources of statistical data about the socio-economic situation in small towns. In the second part of the article the authors presents their own concept of integration of existing data sources into one system.
Dostępność transportowa jest jednym z najważniejszych przedmiotów badań geografii transportu. Analizy dostępności pozwalają nie tylko na tworzenie diagnoz dotyczących ruchu ludności i towarów, ale przede wszystkim przyczyniają się do prowadzenia odpowiedniej polityki transportowej, co odzwierciedla niezwykle ważny wymiar aplikacyjny tego rodzaju badań. W przypadku województwa łódzkiego dostępność transportowa nabiera szczególnego znaczenia, zważywszy na jego położenie w aktualnej i kreowanej przez Unię Europejską transeuropejskiej sieci transportowej (TEN-T). W opracowaniu przedstawiono pojęcie dostępności oraz jej ugruntowanie w polityce Unii Europejskiej, a jako metodę analizy zjawiska przyjęto podejście potencjałowe. Określenie atrakcyjności miast oraz ustalenie efektywnych połączeń drogowych i kolejowych pozwoliło na zbadanie potencjału transportowo-osadniczego województwa łódzkiego ze szczególnym uwzględnieniem małych miast.
EN
Transport accessibility is one of the most important research topics in geography of transport. Accessibility analysis allows not only for the creation of diagnoses relating to the movement of people and goods, but primarily contributes to the conduct of appropriate transport policy, which reflects an important dimension of the application of this kind of research. In the case of the Łódź region transport availability is of particular importance given its position in the existing (and created by the European Union) Trans-European Transport Network (TEN-T). The paper presents the concept of accessibility and its grounding in European Union policy, and as a method to analyze the phenomenon of the potential approach has been adopted. Defining the attractiveness of towns and identifying efficient road and rail connections made it possible to examine the transport and settlement potential of the Łódź region, with a particular focus on small towns.
Innowacyjność na poziomie regionu stanowi czynnik sprawczy dla poprawy efektywności funkcjonowania jego gospodarki oraz podnoszenia poziomu życia mieszkańców. Artykuł przedstawia wyniki badania ankietowego przeprowadzonego wśród mieszkańców województw kujawsko-pomorskiego i warmińsko-mazurskiego. Uwzględniono w nim odpowiedzi uzyskane od respondentów z małych (do 20 tys. mieszkańców) i dużych miast (powyżej 100 tys. mieszkańców). Celem badania było zidentyfikowanie opinii badanych na temat pojmowania i uwarunkowań innowacyjności na poziomie regionalnym. Dodatkowo, analiza została uzupełniona wynikami badania przedstawicieli jednostek samorządu terytorialnego w warmińsko-mazurskim w zakresie realizowanych działań wspierających innowacyjność regionalną.
EN
Innovativeness at the regional level is a key factor for improving the efficiency of the economy and raising the living standard of the inhabitants. The article presents the results of a survey conducted among residents of Kujawsko- Pomorskie and Warminsko-Mazurskie Voivodeships. They include the answers given by respondents from small (up to 20 thousand inhabitants) and large cities (over 100 thousand inhabitants). The aim of the study was to identify the opinion of respondents about understanding and determinants of innovation at the regional level. In addition, the analysis was supplemented by the results of the study of representatives of local government in the Warminsko-Mazurskie voivodeship in the scope of its activities in support of regional innovation.
W artykule przedstawiono diagnozę stanu kapitału społecznego małych miast Polski (tj. o liczbie mieszkańców poniżej 20 tys.) na tle innych klas miejscowości oraz jego przestrzenne zróżnicowanie. Dokonano analizy trzech aspektów kapitału społecznego: aspektu sieciowego, normatywnego i behawioralnego w oparciu o dostępne dane statystyczne oraz wyniki własnych badań.
EN
The diagnosis of social capital in small towns (i.e. under 20.000 inhabitants) against other classes of places as well as its spatial diversity were presented in the article. The analysis of three aspects of social capital: aspect of the network, normative and behavioural, based on available statistical data and the results of own research were done.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.