Przedstawiono skutki zmian stosunków wodnych spowodowanych eksploatacją złóż węgla brunatnego w rejonie Konina. W wyniku odwodnienia odkrywek następuje obniżenie poziomu zwierciadła wody w jeziorach Powidzkiego Parku Krajobrazowego. Zaproponowano rozwiązania prowadzące do powstrzymania procesu obniżania poziomu wody w jeziorach.
EN
The article presents the consequences of changes in water relations provoked by the exploitation of brown coal deposits in the area of Konin. As a result of dehydration of opencasts, the water table of lakes in the Powidzki Landscape Park falls. The article proposes solutions aiming at stopping the process of lake waters' level sinking.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono stan dotychczasowy oraz przyczyny dotyczące podejmowania działań modernizacyjnych mechanizmów napędów układów urabiania koparek wielonaczyniowych kołowych eksploatowanych w krajowych kopalniach odkrywkowych węgla brunatnego. Podano szczegółowe zakresy modernizacji mechanizmów napędów układów urabiania koparek kołowych KWK 1400, SchRs 1200, KWK 1500 w KWB „Turów”. Przedstawiono zakresy modernizacji mechanizmów napędów układów urabiania koparek kołowych eksploatowanych w pozostałych krajowych kopalniach odkrywkowych węgla brunatnego. Zaprezentowano korzyści wynikające z powyższych działań oraz wykazano celowość ich kontynuacji.
EN
State of the art and reasons of undertaken activities of modernization of driving gear of digging systems of bucket wheel excavators operating in national brown coal opencast mines have been discussed in the paper. Detailed scopes of modernization of driving gear of digging systems of KWK 1400, SchRs 1200, KWK 1500 bucket wheel excavators in Turów Brown Coal Mine have been presented. Scopes of modernization of driving gear of digging systems of bucket wheel excavators exploited in other domestic brown coal opencast mines have been indicated. Benefits of above mentioned activities have been presented and advisability of their continuation has been pointed out.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This paper offers practical advice for the site adapted afforestation after lignite mining in Lusatia, Germany. The dumped substrates are characterized by low availability of nitrogen and phosphorous and are in most cases free of humus. Pyrite oxidation in Tertiary substrates leads to extreme acidity. However, these properties limiting plant growth can be modified by a site-adapted basal amelioration with limestone and special measures of NPK fertilization. Thereby, even on extremely acid sulphurous mine soils, productive forests can be established. In good agreement with the natural vegetation of the region the afforestation with common oak, sessile oak and small-leaved lime is favoured for better substrates, like carboniferous loamy sand or loam. On sandy and gravely mine soils with low sorption capacity mixed stands with Scots pine, sessile oak and birch are suggested. The afforestation (spacing, planting method, mixing proportion) should be carried out according to experiences from the reforestation of unmined locations.
W artykule scharakteryzowano krótko działalność KWB "Adamów" S.A. zmierzającą do zminimalizowania skutków ekologicznych prowadzenia odkrywkowej działalności eksploatacyjnej węgla brunatnego. Zaprezentowano elementy ingerowania w środowisko naturalne. Przedstawiono działania kopalni mające na celu przywrócenie terenów na których zakończono działalność górniczą, polegające na rekultywowaniu tych terenów w trzech kierunkach. Omówiono szczególne osiągnięcia KWB "Adamów" S.A. w zakresie rekultywacji terenów w kierunku wodnym poprzez tworzenie zbiorników wodnych w wyrobiskach poeksploatacyjnych, a przede wszystkim na terenach zwałowisk wewnętrznych funkcjonujących odkrywek.
EN
In the article, there is a brief characteristic of KWB "Adamów" (Adamów Brown Coal Mine Public Limited Company) pro-ecological activity which aims to minimise ecological effects of exploiting brown coal. The article presents elements of the company interference in natural environment and actions taken to regain former coal excavaton areas by reclamation works in three environmental fields. Particular achievments in water field of KWB "Adamów" by creating water reservoirs in no-more exploited excavations and in other areas are described.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This paper presents one method of forecasting flooding in open-cast mines, the Statistical Balance Method. This method - using the equation of water balance discharge - was processed using data from the initial flooding period of the (post-mining) open-pit "P'ltnow", in the Poznan region of Poland. The parameters of this equation were detennined using multiple regression. The quality of the prognostic model was estimated ex ante based on statistical values. The next step involved ex post verification of the model, conducted by comparing the original forecast data to the results of the monitoring of the consequent flooding of the open-pit mine over a period of 18 months. The updated prognosis of the flooding of the "Pątnów" reservoir as well as the data concerning the subsequent and actual flooding of the reservoir is hereby presented.
PL
Napełnianie wodą odkrywkowych wyrobisk poeksploatacyjnych jest końcowym stadium działalności górniczej, mającym na celu przygotowanie obiektu do przekazania dla użytku publicznego. Prognoza przebiegu napełniania zbiornika może wspomóc proces podejmowania decyzji odnośnie koniecznych do przeprowadzenia prac inżynierskich oraz stanowić podstawę do opracowania projektów zagospodarowania terenów przyległych. Dotychczasowe prognozy napełniania wyrobisk opracowywano w oparciu o modelowanie numeryczne procesu filtracji przy pomocy dostępnych programów komputerowych. Prognozowanie napełniania wyrobiska odkrywkowego wykracza jednak poza zagadnienia hydrogeologiczne, zbiornik końcowy może bowiem być napełniany nie tylko przy wykorzystaniu zasobów wód podziemnych, ale także przy wykorzystaniu wód powierzchniowych. Ważną rolę w procesie napełniania mogą odgrywać wody opadowe oraz ich spływ powierzchniowy po zboczach wyrobiska. W niniejszej pracy zaprezentowano metodę prognozowania napełniania wyrobisk odkrywkowych opartą o prognozowanie przyczynowo-skutkowe wykorzystujące dane przedstawione w postaci szeregów czasowych, reprezentujących dane hydrogeologiczne, hydrologiczne jak i meteorologiczne. Metoda prognozowania opracowana została w oparciu o statystyczne testowanie danych pomiarowych pochodzących z początkowego okresu napełniania wyrobiska poeksploatacyjnego "Pątnów". W opracowanej metodzie wykorzystano równanie bilansu dopływów wód. Parametry równania bilansu obliczono przy wykorzystaniu regresji wielorakiej. Obliczenia prognostyczne dotyczące wielkości dopływów wody na kolejnych poziomach piętrzenia zbiornika, poprzez wykorzystanie cyfrowego modelu wyrobiska końcowego, pozwoliły na sporządzenia prognozy wzniosu zwierciadła wody w zbiorniku Wznios zwierciadła wody w zbiorniku końcowym determinuje wydajność napływu wód podziemnych, dlatego w obliczeniach koniecznym jest sporządzenie prognozy wielkości tego dopływu dla kolejnych poziomów piętrzenia wody w wyrobisku. Jakość modelu prognostycznego oceniono ex ante na podstawie wartości uzyskanych statystyk modelu. Następnie przeprowadzono weryfikację ex post modelu zjawiska, poprzez porównanie wyników pomiarowych pochodzących z kolejnego etapu napełniania z wynikami wstępnej prognozy. Wyniki weryfikacji modelu wykazały, że błąd względny oceny tempa wzniosu zwierciadła wody, w okresie 18 miesięcznego okresu trwania napełniania zbiornika, wyniósł 0.4%. W końcowej części pracy przedstawiono uaktualnioną prognozę napełniania zbiornika Pątnów aż do calkowitego wypełnienia go wodą.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Analizując parametry pracy kopalń węgla brunatnego w Polsce, a szczególnie porównując takie parametry jak: wydajność, czas pracy, energochłonność czy awaryjność koparek nadkładowych, stwierdzono, że wartości tych parametrów są zbliżone do osiąganych przez koparki pracujące w podobnych kopalniach w Niemczech, USA czy Australii. Z przedstawionych danych wynika, że około 60% koparek w branży ma już ponad 30 lat pracy. Natomiast koparek pracujących mniej niż 20 łat jest tylko około 17%. Aby zrealizować założenia strategii rozwoju branży węgła brunatnego w Polsce sięgającą 2040 roku poszczególne kopalnie powinny dokonać gruntownej modernizacji i częściowej wymiany niektórych koparek wielonaczyniowych i zwałowarek taśmowych.
EN
Some important parameters of operation of brown coal open pit are analyzed. Especially there are compared between mines such parameters as: productivity, work time, energy-consuming, and failure rate of excavators. It is stated that indexes calculated for Polish open pits are close to values obtained for similar open pits in Germany, US or Australia. It is seen from analysis that about 60% of excavators are over 30 years old, and only 17% are younger than 20 years. Concerning strategic plans of surface mining development up to year 2040, thorough modernization and replacement of some basic machines is required.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Brown coal open-pit mining within the Sokolov brown coal territory has been affected by a lack od dumping areas for overburden filling since the very beginning of its development. The territory affected by activity at the dump of Krusne Hory Mountains is situated on 8 cadastre areas within Sokolov district. Total surface of territory affected by mining sums to 1957,1 hectares. Dump length in direction west – east is 8,3 km and its width is 2,3 km. In total there was filled approximately 886 000 000 m3 of overburden material on the dump. Mining arrangement of dump techniques on the dump underwent to six substantial surveys by stability assessments. 22 assessments have been successively elaborated since 1966. Prospecting works was under way in various periods. The works were the most intensive especially between years 1989 - 1991. Hydrogeological and geotechnical prospecting was the basis of stability assessment. Suitable reclamation of dump area under the Krusne Hory Mountains is necessary especially in view of unfavourable ecological and natural conditions of the entire Sokolov region affected not only with mining activity but high concentration of industry (mechanical engineering, chemistry, etc) as well.
PL
Kopalnie odkrywkowe wegla brunatnego na terenie Zagłębia Sokołowskiego pozostawiały po sobie puste przestrzenie po wybranym urobku od samego początku ich działalności. Obszar zagrożony tąpnięciami na terenie gór Krusne Hory usytuowany jest w 8 strefach w okręgu Sokołowskim. Całkowita powierzchnia obszaru dotkniętego przez kopalnie wynosi w sumie 1957,1 hektara. Długość wyrobiska w kierunku wschód-zachód wynosi 8,3 km, przy równoczesnej szerokości 2,3 km. Całkowita ilość materiałów wydobytych wynosi w przybliżeniu 886 000 000 m3. Prawo górnicze wymaga oszacowania stabilności terenu poprzez przeprowadzenie sześciu dokładnych ekspertyz. Od roku 1996 sukcesywnie opracowano 22 takie oceny. Prace wydobywcze postępowały w różnych okresach. Największa intensywność tych prac przypada na okres pomiędzy latami 1989-1991. Podstawą dla przeprowadzenia badań wpływu stały się hydrogeologiczne i geotechniczne widoki na przyszłość. Odpowiednia rekultywacja wyrobisk pod górami Krusne Hory jest niezbędna, zwłaszcza ze względu na niekorzystną sytuację ekologiczną i naturalną całego regionu sokołowskiego zagrożonego nie tylko poprzez zwiększoną aktywność górniczą, ale także wysokie nagromadzenie przemysłu (przemysł mechanizny, chemiczny itp.).
Zaprezentowana metodyka likwidacji lin nośnych i lin wyrównawczych oraz naczyń wydobywczych górniczego wyciągu szybowego, jest bardzo dobrym przykładem edukacyjnym dla projektantów likwidacji w branży mechanicznej oraz ekip realizujących te projekty. Likwidacja przedstawioną metodą była zaliczana do metod klasycznych, stosowanych powszechnie w przemyśle wydobywczym. Większość przedstawionych operacji charakteryzuje się bardzo wysokim stopniem trudności i znaczącym zagrożeniem. Szczególnym ryzykiem opatrzone są zwłaszcza operacje likwidacji lin wyrównawczych, wymagające przebywania pracowników na dole.
EN
The article presents the experiences of "Nitroerg" SA company in developing production technology of emulsion explosives (MWE). The effects of content and form of the modifier on their blasting parameters and functional parameters have been discussed. The conclusions have been presented from the tests carried out on MWE elaboration in the paper on traditional cartridge chargers of Rollex type and changes in the ways of packing the cartridges in film coating required by adopted techniques of charging shotfiring boreholes both mechanical and manual. It discussed the problems associated with the admission procedure of the materials under discussion in terms of the obeying requirements for use in the conditions of coal dust and methane explosion hazards.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wyniki analizy ekonomicznej funkcjonowania kopalni węgla brunatnego i elektrowni. Tandem kopalni i elektrowni potraktowano jako bilateralny monopol, co dzięki zastosowaniu algorytmu Lerchsa-Grossmanna umożliwiło znalezienie optymalnego rozwiązania dla całego układu w długim okresie. Zastosowanie metod teorii gier w tym schematu arbitrażowego Nasha oraz prezentacja poziomic cen węgla na wykresie podziału łącznego zysku dla poszczególnych optymalnych wyrobisk docelowych pozwala przeanalizować różne strategie obu stron i zbadać skłonność kopalni do oportunizmu. Polega on na rezygnacji kopalni z eksploatacji wyrobiska optymalnego dla całego układu na rzecz eksploatacji wyrobiska optymalnego tylko dla niej. Kierowanie się racjonalnością grupową zamiast indywidualnej może być osiągnięte nie tylko poprzez integrację pionową obu podmiotów, lecz również poprzez wybór ceny węgla na poziomie nie niższym niż cena optymalna lub poprzez oparcie formuły ceny bazowej węgla na wspólnie uzgodnionym podziale zysku -potraktowanie ceny węgla jako ceny transferowej. Przykładową analizę przeprowadzono dla hipotetycznej elektrowni i kopalni eksploatującej złoże węgla brunatnego, dla którego wygenerowano optymalne wyrobiska docelowe dla różnych poziomów cen bazowych węgla.W artykule przedstawiono wyniki analizy ekonomicznej funkcjonowania kopalni węgla brunatnego i elektrowni. Tandem kopalni i elektrowni potraktowano jako bilateralny monopol, co dzięki zastosowaniu algorytmu Lerchsa-Grossmanna umożliwiło znalezienie optymalnego rozwiązania dla całego układu w długim okresie. Zastosowanie metod teorii gier w tym schematu arbitrażowego Nasha oraz prezentacja poziomic cen węgla na wykresie podziału łącznego zysku dla poszczególnych optymalnych wyrobisk docelowych pozwala przeanalizować różne strategie obu stron i zbadać skłonność kopalni do oportunizmu. Polega on na rezygnacji kopalni z eksploatacji wyrobiska optymalnego dla całego układu na rzecz eksploatacji wyrobiska optymalnego tylko dla niej. Kierowanie się racjonalnością grupową zamiast indywidualnej może być osiągnięte nie tylko poprzez integrację pionową obu podmiotów, lecz również poprzez wybór ceny węgla na poziomie nie niższym niż cena optymalna lub poprzez oparcie formuły ceny bazowej węgla na wspólnie uzgodnionym podziale zysku - potraktowanie ceny węgla jako ceny transferowej. Przykładową analizę przeprowadzono dla hipotetycznej elektrowni i kopalni eksploatującej złoże węgla brunatnego, dla którego wygenerowano optymalne wyrobiska docelowe dla różnych poziomów cen bazowych węgla.
EN
The outcome of economic analysis of a lignite mine and a power plant operation is presented. Tandem of a mine and a power plant has been treated as a bilateral monopoly, what thanks to application of the Lerchs-Grossmann algorithm enable finding the optimal solution for the whole system in long run. Application of game theory methods including the Nash bargaining solution and the presentation of lignite contours on the chart of joint profit split between both partners for different optimal ultimate pits enables consideration of different price strategies of both sides and analyze mine's enhancement to opportunism. It can he described as the resignation by the mine from mining the pit, which is optimal for both sides on the pit, which is optimal only for the mine. Group rationality can be attained not only through vertical integration but also through careful choice of lignite price on the level not lower than the optimal price for the whole unit or basing the price formula on the agreed split of profit - treatment of lignite price as the transfer price. Example analysis is based on a hypothetical power plant and a mine excavating the lignite deposit for which the set of optimal ultimate pits has been generated for different levels of lignite price.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.