Autor określa katechetykę jako naukę o katechezie i wskazuje, że definicja katechetyki jako nauki uzależniona jest od rozumienia katechezy w Kościele, co zmieniało się na przestrzeni wieków. Katechetyka była zatem definiowana bądź jako nauka pedagogiczna, bądź jako teologiczna. W tym drugim przypadku katechetyka jest rozumiana jako subdyscyplina teologii pastoralnej albo jako autonomiczna i interdyscyplinarna nauka teologiczna. Opowiadając się za tym ostatnim rozwiązaniem autor wskazuje na relację między katechetyką a jej naukami pomocniczymi: pedagogiką, socjologią i psychologią, wyjaśnia specyfikę wnioskowania katechetycznego oraz wyszczególnia modele badań katechetycznych.
EN
Author defines catechetics as a research on catechesis and points, that the definition of catechetics as a science is conditional upon the comprehension of catechesis in the Church, which was altering through the centuries. Therefore, catechetics was beeing defined either as a pedagogical or a theological science. In the second case, catechetics is implied either as a subdiscipline of the pastoral theology or autonomous and interdisciplinary theological science. Pronouncing for this last answer, the author indicates the relation between catechetics and its supporting scientific disciplines: pedagogics, sociology and psychology, elucidates the pecularity of catechetical deduction and itemises models of catechetical research.
IT
L’autore definisce catechetica come la scienza della catechesi e indica che la sua definizione dipende dalla mutata nell’arco della storia comprensione della catechesi nella Chiesa. La catechesi è stata così definita come una scienza o pedagogica o teologica. In quell’ultimo caso, la catechetica è intesa come una sotto-disciplina della teologia pastorale o come una autonoma e interdisciplinare scienza teologica. Optando per la seconda opzione l’autore mostra la relazione tra la catechesi e le sue scienze ausiliarie: pedagogia, sociologia e psicologia, spiega quindi le specifiche di inferenze catechistiche e specifica modelli della ricerca catechistica.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W połowie XX wieku obserwowaliśmy w Kościele katolickim wyraźne ożywienie ruchu katechetycznego. Miało ono miejsce również na terenie naszego kraju. Swym zasięgiem objęło refleksję nad treściami przekazu katechetycznego, jak również zagadnieniami dydaktycznymi i pedagogicznymi. Efektem tej refleksji było wypracowanie nowego modelu nauczania religii. W niniejszym artykule skupimy uwagę na wybranych aspektach myślenia pedagogicznego, ważnych dla integralnego kształtowania i rozwoju ludzkiej osoby w procesie nauczania katechetycznego. Przeprowadzoną analizę skoncentrujemy wokół inspiracji oraz zasadniczych przemian, jakie dokonywały się w polskiej katechezie od nowego programu katechizacji z 1971 roku do wprowadzenia reformy systemu oświaty w Polsce w 1999 roku.
EN
In the middle of the twentieth century we observed a clear revival of the catechetical movement in the Catholic Church. It also took place in our country. Its scope included reflection on the content of the catechetical message as well as on didactic and pedagogical issues. The result of this reflection was the development of a new model of religious instruction. Therefore, in this article we will focus on the crucial aspects of pedagogical thinking important for the integral education and development of the human person in the process of catechetical instruction. Our analysis will focus on the inspiration and fundamental changes that took place in the Polish catechesis from the new catechetical program announced in 1971 till the reform of the education system in Poland in 1999.
Fr. Michael Sopocko studied at the Faculty of Theology in Warsaw, where he earned two degrees of Master of Theology, there he gained his doctorate and his habilitation. After graduation he took a job as a lecturer at the Stefan Batory University in Vilnius, where he taught catechetics, homiletics and pastoral theology at the same time leading the master seminar of these items. Since 1947, he began teaching and educational work in the Archdiocesan Major Seminary in Bialystok.
Autor definiuje katechetykę jako subdyscyplinę teologii pastoralnej, autonomiczną i interdyscyplinarną. Definicja katechetyki zależna jest od tego, co rozumie się przez katechezę. Katecheza rozumiana jest tutaj ewangelicznie jako pomoc ludziom, aby wierzyli, że Jezus jest Synem Bożym, i jako wychowanie i nauczanie życia chrześcijańskiego oraz budowanie Kościoła – Ciała Chrystusa. Katechetyka zajmuje się ewangelizacją i katechezą w Kościele. W obecnym artykule autor wskazuje podmiot, podział, zadania, źródła oraz metody katechetyki.
EN
Author defines catechetics as a subdiscipline of the pastoral theology, autonomous and interdisciplinary theological science. The definition of catechetics is conditional upon the comprehension of catechesis. The name of catechesis was given to the whole of the efforts within the Church to make disciples, to help people to believe that Jesus is the Son of God, and to educate and instruct them in this life and thus build up the Church - the Body of Christ. Catechetics is a research on evangelization and catechesis in the Church. In this article author writes about subject, division, tasks, sources and methods of catechetics.
IT
L’autore definisce catechesi come autonoma e interdisciplinare sotto-disciplina della teologia pastorale. La definizione di catechetica dipende da cosa si intende per la catechesi. Essa è qui intesa evangelicamente come un aiuto a persone a credere che Gesù sia il Figlio di Dio, e come l’educazione e l’insegnamento di vita cristiana nonché come costruzione della Chiesa - il Corpo di Cristo. La catechetica è impegnata nell'evangelizzazione e nella catechesi in Chiesa. Nel presente l’autore indica il soggetto, la divisione, i compiti, le fonti e i metodi della catechetica.
Artykuł jest pierwszą próbą odpowiedzi na pytania: dlaczego warto wydobyć z bogactwa spuścizny literackiej pozostawionej przez bł. E. Bojanowskiego także katechizm i jak to można zrobić, aby ubogacić współczesną literaturę pedagogiczną i katechetyczną. Analiza ilościowa i jakościowa zachowanej spuścizny autora w postaci prac, szkiców i notatek pozwala stwierdzić, że materiał, redakcje części tekstów wskazują na zamiar Bojanowskiego opracowania publikacji zwartej, zwanej katechizmem. Głównym motywem przygotowania całościowego katechizmu Edmunda Bojanowskiego jest wciąż nowatorska myśl Błogosławionego opracowania narzędzia katechetycznego dla dzieci i wychowawców wiejskich.
EN
This article is the first attempt to answer the following questions: why the catechism by Blessed Edmund Bojanowski is worth extracting from the richness of his literary legacy and how it can be used in order to enrich the contemporary pedagogical and catechetic literature. The qualitative and quantitative analyses of preserved sources such as Bojanowski’s works, drafts and notes imply that Bojanowski was preparing materials for a coherent publication, of the catechism. The main motive behind the preparation of catechism by Edmund Bojanowski was an innovative idea of the Blessed to formulate a catechetic tool for children and educators from the rural areas.
Katechetyka jest dziedziną teologii pastoralnej, zajmującą się naukową refleksją nad katechezą, katechizacją i chrześcijańskim wychowaniem do dojrzałej postawy wiary. Mimo że sama katecheza jest działalnością sięgającą początków chrześcijaństwa, to nie można powiedzieć tego samego o katechetyce, która ukształtowała się na przestrzeni ostatnich dwóch stuleci. Najważniejszymi czynnikami kształtującymi pojęcie i rozwój katechetyki był aktualny stan refleksji teologii pastoralnej, do której zaliczano katechetykę, sytuacja i samoświadomość Kościoła, jego potrzeby duszpasterskie oraz funkcjonująca w danym czasie mentalność. Decydującym czynnikiem kształtującym koncepcję katechetyki był rozwój pojęcia i rozumienia natury samej katechezy. Początki katechetyki, jako nauki, sięgają końca XVIII wieku. Katechetyka od momentu wyodrębnienia się jako oddzielna dyscyplina naukowa przechodziła ewolucyjne przeobrażenia, doskonaląc i poszerzając zarówno swój zakres materialny, jak i samoświadomość naukową. Można wyszczególnić cztery etapy rozwoju katechetyki: 1) katechetykę jako metodykę nauczania religii, 2) katechetykę jako dydaktykę nauki religii, 3) katechetykę jako pedagogikę religijno-moralną, 4) katechetykę jako naukę teologiczną. Dzięki nieustannemu rozwojowi i poszukiwaniom katechetycznym, których nie można uznać za zakończone, obecnie katechetyka jawi się jako wiedza wielodyscyplinarna odwołująca się do zróżnicowanych metod naukowych. Co więcej, dzisiaj wydaje się koniecznością, aby katechetyka była ukierunkowana na interdyscyplinarność, rozumianą jako próba podjęcia dialogu z innymi dyscyplinami naukowymi, w celu skuteczniejszego zrozumienia i doprowadzenia do interakcji różnych procesów poznawczych, które biorą udział w refleksji katechetycznej.
EN
Catechetics is a field of pastoral theology, dedicated to scientific reflection on catechesis, catechization and Christian education for mature attitude of faith. Although catechesis as an activity dates back to the beginnings of Christianity, one cannot say the same about catechetics, which was built over the past two centuries. The most important factors influencing the development of the concept and Catechesis were current reflections of pastoral theology, which included catechetics, the situation and the self-awareness of the Church, its pastoral needs, and functioning at a given time of mentality. A decisive factor in shaping the perception of catechetics was the development of the concept and understanding of the nature of catechesis alone. The beginnings of catechetics as a science date back to the late eighteenth century. Catechetics from the moment of extraction as a separate scientific discipline underwent an evolutionary transformation, improving and expanding both its range of material and scientific self-consciousness. We can specify four stages of development of Catechetics 1) Catechetics as methodology of religious teaching, 2) Catechetics as didactics of religious education, 3) Catechetics as religiously-moral pedagogy, 4) Catechetics as a science of theology. Thanks to the continuous development and the search of catechetics, which cannot be considered complete, currently, catechetics appears as a multidisciplinary science referring to a variety of scientific methods. Moreover, today it seems necessary for catechetics to be focused on interdisciplinarity, understood as an attempt to engage in dialogue with other disciplines, in order to better understand and bring together the interaction of various cognitive processes, which are involved in catechetical reflection.
IT
La catechetica in quanto una delle discipline di teologia pastorale è una riflessione sulla catechesi, sul processo di catechizzazione nonché sulla formazione alla maturità nella fede. È stata soggetto di varie mutazioni fin da quando è emersa come un settore autonomo della scienza. È possibile, infatti, individuare le 4 tappe dello sviluppo della catechetica: 1) la catechesi come metodica dell’insegnamento della religione, 2) la catechetica come didattica dell’insegnamento della religione, 3) la catechetica come pedagogia di tipo religioso-morale, 4) la catechetica come scienza nell’ambito teologico. Adesso la catechetica è considerata come una scienza multidisciplinare riferendosi ai diversi metodi scientifici. Al duplice scopo di comprendere sempre meglio vari procedimenti conosciutivi che fanno parte della riflessione catechistica e quello di far interazione fra di essi, sembra che sia necessario ul dialogo della catechetica con altri saperi.
Artykuł podejmuje ważny temat relacji katechetyki z pedagogiką. Wychodząc z założenia, że konieczność pedagogiki w katechezie jest rzeczą oczywistą, próbuje się ukazać nie tyle samą potrzebę pedagogiki w katechezie, ile dużo bardziej jej miejsce i rolę w refleksji naukowej nad katechezą. W tym celu zostały omówione następujące kwestie: rozwój relacji pedagogiki do katechezy w historii katechetyki, natura wychowawcza katechezy stanowiąca fundament jej dialogu z pedagogiką, ostrożność w otwartości katechezy na pedagogikę, dialog interscyplinarny katechetyki i pedagogiki, poszukiwania kierunków tego dialogu. Na koniec zostają sformułowane wyzwania pod adresem dalszej refleksji, wśród których podkreśla się konieczność określenia zasad dla wykorzystania pedagogiki w katechezie. Całość kończy się stwierdzeniem, że poszukiwania relacji katechetyki z pedagogiką muszą być naznaczone duchem wiary, gdyż wiara jest duszą katechezy inspirującą cały wysiłek pedagogiczny w nauczaniu religii.
EN
The article develops an important theme about the relationship between catechetics and pedagogy. Assuming that there is a need for pedagogy in catechesis, the Author tries to show not only the need for pedagogy in catechesis, but much more its place and role in the scientific reflection on catechesis. For this purpose, the following issues were discussed: the development of relations between pedagogy and catechetics in the history of theology, educational nature of catechetics that constitutes the foundation of its dialogue with pedagogy, a warning about openness catechetics on pedagogy, interdisciplinary dialogue between catechetics and pedagogy and searching for the ways of that dialogue. At the end there are some identified challenges at further reflection, among which it is underline the need of using pedagogy in catechetics. The whole concludes that the search for catechetics relationship with pedagogy must be marked by a spirit of faith, because faith is the soul of catechesis, inspiring all educational effort in the teaching of religion.
IT
Articolo assume il tema della relazione fra catechesi e la pedagogia. Non è tanto un tentativo di mostrare la stessa necessità di pedagogia nella catechesi come piuttosto il suo posto e il ruolo nella riflessione scientifica sulla catechesi. A tal fine, tratta le seguenti tematiche: sviluppo delle relazioni tra pedagogia per la catechesi nella storia della catechetica, natura educativa della catechesi che costituisce il fondamento del suo dialogo con la pedagogia, cautela di catechesi in apertura alla pedagogia, dialogo interdisciplinare fra catechetica e pedagogia e ricercarne il senso. Alla fine formula sfide a un’ulteriore riflessione. Il tutto si conclude con un’affermazione che la ricerca di relazioni fra la catechesi e la pedagogia deve essere contrassegnato da spirito di fede, perché la fede è l’anima della catechesi, che ispira ogni sforzo educativo nell’insegnamento della religione.
DE
Der Artikel unternimmt das wichtige Thema der Relation zwischen der Katechetik und der Pädagogik. Wenn man von der Voraussetzung ausgeht, dass die Pädagogik in der Katechetik eine offenbare Angelegenheit ist, versucht man nicht nur auf den Gebrauch der Pädagogik, sondern auch auf ihre Stellung und ihre Rolle im wissenschaftlichen Nachdenken über die Katechetik hinzudeuten. Um das zu erreichen wurden folgende Fragen besprochen: die Entwicklung der Relation zwischen der Katechese und der Pädagogik in der Katechetikgeschichte; die erziehende Natur von der Katechese, die eine Grundlage für ihre Dialog mit der Pädagogik bildet, die Vorsichtigkeit in der Offenheit der Katechese der Pädagogik gegenüber; interdisziplinäres Dialog zwischen der Katechetik und der Pädagogik und die Suche nach der Richtungen diese Dialog. Zum Schluss wurden die Forderungen formuliert, die zur weiteren Reflexion bewegen. Unter denen betont man die Notwendigkeit, die Regeln für die Verwendung der Pädagogik in der Katechese zu definieren. Das Ganze endet mit der Feststellung, dass die Suche nach der Relation zwischen der Pädagogik und der Katechetik mit dem Geist des Glaubens gekennzeichnet werden muss. Der Glaube ist denn die Seele von der Katechese, die den ganzen pädagogischen Aufwand bei dem Religionsunterricht anregt.
Catechetics is the field of practical theology, it means that in addition to scientific reflection on the issue of transmission of the faith provides for the analysis of empirical data, through which he sees better potential for more effective proclamation of the good news. In this paper an attempt has been made to the presentation of such studies auditorium example, anonymous questionnaire. Author conducted a study in four schools over seven hundred pupils small and large cities. The aim of the study was to identify - from the recipient - relevant to adolescence risks faced by teenagers on the threshold of adult life and attempt to interpret the results for the analysis of catechesis. The conclusions reached by the show that this type of study provides the knowledge necessary to create by theologians modern education and educational projects, while paying attention to issues not present in the previous reflection. Empirical studies in catechetics are therefore an important support, both from the point of view catecheticians and recipients ministry of the word.
IT
Catechesi è una delle discipline di teologia pratica, vale a dire che, oltre alla riflessione scientifica sul tema della trasmissione della fede, prevede l’analisi dei dati empirici. L’autore ha tentato questo tipo di ricerca tramite un sondaggio anonimo condotto in quattro scuole. Lo scopo dello studio è stato quello di individuare - da parte del destinatario - essenziali per l’adolescenza minacce incontrate da giovani sulla soglia della vita adulta e tentare di interpretare i risultati per l’analisi di catechetica. Le conclusioni attirate dall’autore dimostrano che questo tipo di studio fornisce le conoscenze necessarie per creare dagli scienziati moderni progetti educativi e d’istruzione, facendo attenzione alle questioni fin ad ora assenti nella catechesi. Gli studi empirici in catechetica costituiscono quindi un aiuto importante sia dal punto di vista degli scienziati che da quello di destinatari ministero della parola.
Preliminarytraining of religion teachers includes different areas of theological, humanist, pedagogical and catechetic education. To be qualified to teach religion, theology students are required to gain knowledge in pedagogy, didactics, psychology and to develop their practical skills and social competences. Among these general issues, knowledge of the teaching profession is worth particular attention. Analyses carried out for this paper aimed to present the unquestionable role of pedeutology in training future religion teachers. It has been observed that multi-aspect knowledge about the teacher, different concepts of teacher training and socio-cultural factors that affect a teacher’s work correspond with the guidance provided in documents of the Church. Moreover, it allows a better understanding of one’s professional role and the ethical dimension of one’s educational work. It also favours developing responsibilityfor othersin teachers, especially for students. While pursuing these objectives, it is worth paying attention to a proper understanding of the detailed issues of pedeutology and to developing the ability to think and act creativelyin different teaching situations. Preferred methods include those based on dialogue and team work. They stimulate future religion teachers and reinforce the endeavours to achieve one’s own educational maturity and style of catechesis.
PL
Na wstępną formację nauczycieli religii składają się różne obszary kształcenia teologicznego, humanistycznego, pedagogicznego i katechetycznego. W celu uzyskania kwalifikacji do nauczania religii studenci teologii są zobowiązani do przyswajania wiedzy z obszaru pedagogiki, dydaktyki, psychologii oraz kształtowania umiejętności praktycznych i rozwijania kompetencji społecznych. Wśród tak ogólnie określonych zagadnień na uwagę zasługuje wiedza o nauczycielu. Analizy podjęte w niniejszym artykule zmierzały do ukazania – w oparciu o regulacje prawne, literaturę i katechetyczne dokumenty Kościoła – niepodważalnej roli pedeutologii w kształceniu przyszłych nauczycieli religii. Zauważono, że zakładana w standardach kształcenia pedagogicznego wieloaspektowa wiedza o nauczycielu, różnych koncepcjach kształcenia nauczycieli, uwarunkowaniach społeczno-kulturowych pracy nauczycielskiej i o wielorakich wymiarach aktywności edukacyjnej koresponduje ze wskazaniami zawartymi w dokumentach Kościoła. Co więcej, pozwala na lepsze rozumienie własnej roli zawodowej i etycznego wymiaru pracy dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej. Sprzyja też kształtowaniu wśród przyszłych nauczycieli religii odpowiedzialności za innych, a zwłaszcza za uczniów. Dążąc do realizacji tych celów warto we wstępnej formacji zwracać uwagę na właściwe rozumienie szczegółowych kwestii z zakresu pedeutologii oraz rozwijanie umiejętności twórczego myślenia i działania w różnych sytuacjach edukacyjnych. Preferuje się przy tym formy i metody oparte na dialogu i współpracy w zespole. Aktywizują one przyszłych nauczycieli religII, wzmacniając dążenie do osiągnięcia dojrzałości wychowawczej i własnego stylu katechizowania.
Podstawą badań empirycznych jest doświadczenie. Humanistyka mówiąc o codziennych doświadczeniach, odwołuje się zarówno do badanych przedmiotów, jak i badacza. Na skutek przemy¬ślenia i medytacji nad zjawiskami staje się ono wewnętrznym ujęciem rzeczywistości, co w konsekwencji prowadzi do poszukiwania ich sensu. W teologii podstawowe doświadczenia człowieka stanowią jakby „bramę” dla Ducha „przy¬chodzącego” oświetlić życie ludzkie. Poszukując odpowiedzi na pytanie: jakie związki istnieją między naukami przyrodniczymi i humanistycznymi a katechetyką i co to oznacza dla praktyki badawczej należy uwzględnić specyfikę i odrębność przedmiotową dyscypliny naukowej. Użycie metodologii i metodyki nauk społecznych w katechetyce wymaga uzasadnienia przewyższającego uzasadnienie w naukach społecznych. Katechetyce jest zdecydowanie bliżej do nauk empirycznych uprawianych w duchu paradygmatu interpretatywnego, a nawet krytycznego niż pozytywistycznego. W tym kierunku zmierza również humanistyka i nauki społeczne. Synergia metodologiczna w obrębie „nauk o duchu” może wspomagać człowieka w interpretacji świata, co z kolei może stanowić pomoc w poszukiwaniu orientacji życiowej, odnalezieniu siebie przez odkrycie sensu życia. Człowiek szuka „niejednostronnych” form poznania i jakby spontanicznie odkrywa wartość doświadczenia, także religijnego i doświadczenia wiary.
EN
The basis of empirical research is experience. Talking about everyday experiences humanities refer both to the objects of research and to the researcher. As a result of reflection and meditation on the events experience becomes an internal perception of reality, which in turn leads to the search for their meaning. In theology basic human experiences constitute a "gate" for the Spirit “coming” to illuminate human life. In seeking answer to the question what relationships exist between natural science, humanities and catechetics, and what it means for the research practice, the specificity and individual character of the scientific discipline should be taken into consideration. The use of methodology of the social sciences in catechetics requires stronger justification than in social sciences themselves. Catechetics is much closer to the empirical sciences cultivated in the spirit of the interpretative, and even critical, paradigm, rather than positivist. The humanities and social sciences also tend to move in this direction. Methodological synergy within the Geisteswissenschaften may assist in the interpretation of the world, which in turn may help in the search for life orientation, in finding oneself by discovering the meaning of life. Man looks for comprehensive forms of knowledge, and spontaneously discovers the value of experience, including religious and faith experience.
IT
L’autore cerca di rispondere alla domanda: quale è la relazione tra le scienze naturali e quelle umanistiche e la catechetica e che cosa essa significa per la ricerca, tenendo conto della specificità e dell’autonomia delle discipline. Utilizzo di metodologia e la metodica delle scienze sociali in catechetica richiede una giustificazione che supera il ragionamento nelle scienze sociali stesse. La catechetica è molto più vicino alle scienze empiriche coltivati nello spirito di paradigma interpretativo o addirittura critico piuttosto che quello positivista. In questa direzione tendono anche scienze umane e sociali. Sinergia metodologica all’interno delle “scienze sullo spirito” può aiutare l’uomo a l’interpretazione del mondo, egli cerca forme “non unilaterali” di conoscenza e come se scoprisse spontaneamente il valore di esperienza, anche quella religiosa e di fede.
Das grundsätzliche Ziel dieser Arbeit besteht in der Erinnerung an die Gedanken zur Katechetik in den Schriften des Dieners Gottes Franciszek Blachnicki (1921-1987). Diesen besonderen Gegenstand der Pastoraltheologie hat er integral mit der Erarbeitung des Formalprinzips der Pastoraltheologie verbunden. Wenn wir dies nicht tun, kann von Katechetik, Katechese oder katechetischer Wortverkündigung nicht die Rede sein. Man kann dann höchstens von Religionspädagogik, Religionslehre, Methodik und Didaktik des Religionsunterrichts sprechen. Als besondere Disziplin der Pastoraltheologie erlangte die Katechetik in der ekklesiologischen Strömung dieser Disziplin den ihr gebührenden Platz und wurde zur Lehre vom kirchlichen Katechumenat als einer Funktion der Kirche, die deren Verwirklichung in den Katechumenen anstrebte. Als besonders wichtig für dieses ihr Verständnis und ihre praktische Reali-sierung erwies sich die Herausgabe des liturgischen Buches Ordo initiationis christianae adultorum. Auf der Grundlage der dort enthaltenen Suggestionen erarbeitete Pater Franciszek Bla-chnicki, der Gründer und Schöpfer der unter dem Namen Ruch Światło-Życie (Licht und Leben) bekannt gewordenen ekklesialen Bewegung das Programm einer deuterokatechumenalen Formation, welches einen Versuch darstellt, der Krise entgegenzuwirken, in welcher sich die Pasto-raltheologie und der Heilsdienst der Kirche in Polen befindet. Dieses Wirken hat sich in seiner doktrinalen und formativen Struktur so ausgedehnt, dass dieser Diener Gottes eine Idee vor-stellte, die er jedoch nicht herausgearbeitet hat, welche den Rang besitzt, neue Grundlagen des Prinzips der Seelsorge zu schaffen, aus dem die grundlegenden Lebens- und Entwicklungsgesetze der Gemeinschaft der Christen abgelesen und übernommen werden müssten. Es handelt sich um das Postulat, ein neues Prinzip einer katechumenalen Pastoraltheologie und der daraus resultierenden Seelsorge zu erarbeiten. Das ist ein Problem, auf das der Autor dieser Abhandlung den Kreis der polnischen Pastoralisten, Homiletiker, Katechetiker, Liturgisten und sozialen Pastoralheologen aufmerksam machen will.
EN
The point of the elaboration is to remind a reflection on catechetics in publications of Franciszek Blachnicki (1921-1987). He integrally involved proper conception of catechetics with the formal principles of pastoral theology. Without that connection it is impossible to provide catechesis and catechetical preaching the Word. Because it is very specific: otherwise we can only tell at most about pedagogy of religion, didactics and methodology. Catechesis as detailed pastoral theology discipline gained in the mainstream of the ecclesiology its rightful place, becoming the science of the Church catechumenate as a function of the Church aimed at the accomplishment of the Christians. A particularly important for such her understanding and practical implementation turned out to issue liturgical book Ordo Initiationis christianae Adultorum. On the basis of the suggestions contained therein Franciszek Blachnicki, the founder and creator of the Light-Life Movement, has developed a program of deuterocatechumenal program, which is one of the attempts to counteract the crisis in which finds itself pastoral theology in Poland. This action in its structure and doctrinal formation has grown so that Blachnicki presented the new idea – but it has not developed – that rises to the rank of creating a new base of principles of pastoral care, which should be read and take over the basic rights of survival and development of Christian community. It's about developing a place for principles of new pastoral theology, catechumenal theology, and the pastoral care. It is a problem that the author of that report gives into consideration for the community of Polish pastoral theology, ecclesiology, and catechetics, homiletics and liturgists.
IT
Rammentare la riflessione sulla catechesi del Servo di Dio Padre Franciszek Blachnicki è l’obiettivo principale di quest’articolo. La catechetica come una delle discipline di teologia pastorale ha ottenuto nell’ambito di ecclesiologia pastorale il suo giusto posto, diventando la scienza su catecumenato ecclesiastico in quanto funzione della Chiesa perseguita realizzazione della Chiesa in catecumeni. Per tale comprensione ed applicazione pratica ha un particolare rilevante emissione di un libro liturgico Ordo ini¬¬tia¬tionis christianae adultorum. Sulla base dei suggerimenti ivi contenuti padre Blachnicki, fondatore e creatore del movimento ecclesiale chiamato Movimento Luce-Vita, ha sviluppato un programma di formazione deutero-catecumenale, il quale è uno dei tentativi per contrastare la crisi, in cui è la teologia pastorale e la missione salvifica della Chiesa in Polonia.
W polskiej literaturze katechetycznej końca XX i początku XXI wieku uwidacznia się zwrot ku dydaktyce. Katechetycy, odwołując się do zasady wierności Bogu i człowiekowi, analizują kwestie dotyczące realizacji nauczania religii w szkole i katechezy parafialnej. Prezentowany tekst stanowi głos w dyskusji toczącej się wokół miejsca dydaktyki w katechetyce. Nie pretenduje do formułowania ostatecznych rozwiązań. Ma raczej formę szkicu, sygnalizującego problematykę. Najpierw dokonano wyjaśnienia centralnych kategorii badawczych. Zwrócono przy tym uwagę na rozumienie terminów: „dydaktyka dla” i „katechetyka”. Przywołano też badania katechetyków, którzy od dawna zajmują się dydaktyką katechezy (np. W. Kubika, J. Szpeta, S. Kulpaczyńskiego). Następnie opisano status dydaktyki w katechetyce. Zwrócono uwagę na służebną i pomocniczą rolę dydaktyki w katechetyce. Opisano przy tym cztery funkcje (deskryptywno-diagnostyczną, eksplanacyjną predykcyjno-prospektywna i praktyczną), jakie spełnia dydaktyka w katechetyce. W końcowej części podjętych analiz zwrócono uwagę na sposoby zastosowania osiągnięć współczesnej dydaktyki w katechetyce i na kwestie otwarte, wymagające w przyszłości dyskusji oraz weryfikacji empirycznej.
EN
In the Polish catechetical literature of the late twentieth and early twenty-first century there reveals a turn towards teaching. Religious educators, referring to the principle of fidelity to God and to man analyze issues related to the implementation of religious education in the schools and catechesis in parishes. The presented text is a voice in the ongoing debate about the place of teaching in catechetics. It does not pretend to formulate definitive solutions. It has a form of a sketch rather, signalling problems. First was to clarify the central category of research. Attention was paid to the understanding of the terms "teaching for" and "catechetics". Religious educators' studies were cited, who have long been involved in teaching catechism (eg W. Kubik, J. Szpet, S. Kulpaczyński). Then there was described the status of teaching in catechetics. Attention was drawn to the servant and supporting role of teaching in catechetics. There were described four functions (descriptive-diagnostic, explanatory, predictive-prospective and practical ones) that the teaching meets in catechetics. In the final part of the analyses undertaken there were highlighted the ways of using the achievements of modern teaching in catechetics and also the open issues requiring future discussions and empirical verification.
XX
Letteratura polacca riguardo catechetica della fine del XX e dell’inizio del XXI secolo rivela una svolta verso la didattica. Gli scienziati, riferendosi al principio di fedeltà a Dio e all’uomo, analizzano le questioni relative all’attuazione dell’insegnamento della religione nelle scuole e catechesi parrocchiali. L’articolo è una voce nel dibattito in corso attorno a luogo di didattica in catechetica. In primo luogo, è stata data una spiegazione delle principali categorie della ricerca, notando la comprensione dei termini “didattica per” e “catechetica”. Si citano anche dei ricercatori che sono da tempo impegnati nella didattica della catechesi, poi si descrive lo status di didattica in catechetica. È discusso il ruolo subalterno e di sostegno di didattica in catechetica, descrivendo le funzioni della didattica in catechetica. In conclusione, l’attenzione è stata attirata da modi di utilizzare i risultati della didattica moderna in catechetica e le questioni aperte che richiedono discussioni future e verifica empirica.
Between the year 1925 and the outbreak of World War II, the Diocese of Częstochowa had 473 priests. Apart from their pastoral duties, some priests engaged in writing. They were educated for that purpose, and some of them had had previous authorship experiences in other Dioceses. The most prolific were priests coming from the Diocese of Włocławek. Essays and papers by the Częstochowa Diocese priests were published by university and Diocese publishing houses. Clerical publishing was strongly supported by the Diocese leaders, such as Bishop Teodor Kubina, who emphasized the importance of these activities. The publications in question concerned a variety of issues and domains. Most works concerned theology. Some of these were strictly scientific papers, others were of more popular character, yet others were targeted at a wider public. The publications were in Polish and Latin. Apart from theology, some priests wrote texts in the field of humanities: literature, documentaries and journalism. Altogether, in the years 1925-1939, at least 57 priests were active writers, which equalled 12% of the total of the clergy in the Diocese.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.