W artykule omówiono najważniejsze wyzwania w obszarze logistyki świeżych owoców warzyw. Wskazane zostały czynniki decydujące o obecnym kształcie systemu dystrybucji owoców warzyw w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem upadku struktur spółdzielczych oraz zwiększającą się rolą supermarketów w handlu detalicznym żywnością. Zaprezentowano grupy producenckie i pełnione przez nie funkcje logistyczne jako skuteczny sposób niwelowania problemów związanych z logistyką na szczeblu producentów.
EN
Paper discusses crucial challenges for fruit and vegetable logistics in Poland. Main drivers for the present structure of fruit and vegetable supply chain were identified, including collapse of horticultural cooperatives in ’90 ties and supermarket growth. Producers groups were discussed from the logistic function perspective. Horizontal integration of fruit and vegetables growers was considered to be an effective way to overcome logistics’ problems on the production level.
Od początku lat 90. do najbardziej dynamicznie rozwijających się sektorów polskiej gospodarki należy nieustannie przekształcany własnościowo, wielkościowo i branżowo handel. Zjawisko to nie znajduje jednak właściwego odzwierciedlenia w planowaniu przestrzennym w skali lokalnej. Zapisy obowiązujących jeszcze (w przeważającej części kraju) planów ogólnych i szczegółowych sprzed 1995 r. często traktują handel jako formę zagospodarowania, uzupełniającą lub wzbogacającą funkcję podstawową, głównie mieszkalnictwo.
Jednym z najdynamiczniej rozwijających się formatów handlu są współcześnie sklepy dyskontowe, wykorzystujące w procesie zdobywania rynku strategię niskich cen. Na skutek szybkiego rozwoju o charakterze organicznym oraz fuzji i przejęć na obecnym etapie rozwoju rynku mamy do czynienia z istnieniem kilku sieci sklepów dyskontowych o zasięgu ogólnokrajowym. Placówki te rozmieszczone są w wielu miastach Polski, jednak dosyć nierównomiernie. Wychodząc od analizy wielkości i zasięgu przestrzennego sieci sklepów dyskontowych w Polsce, autor podejmuje się analizy rozwoju tego sektora usług w małych miastach poprzez ukazanie dynamiki tego zjawiska, wskazania czynników lokalizacji oraz porównania pod względem położenia i struktury społeczno-gospodarczej małych miast ze sklepami dyskontowymi i tych bez dyskontów.
EN
One of the most dynamic retail branches today is that of discount stores, which have been increasing their market share through a strategy of offering low prices. As the result of a number of mergers, takeovers, and rapid organic growth, several major discount chains have developed nationwide sales ne tworks in Poland. They all have stores in many Polish cities, although the distribution of them is somewhat uneven. In this paper, the author attempts to analyze the growth patterns in this sector in small cities in Poland. Using an analysis of the size an d distribution of discount store chains in Poland as a starting point, the author examines the dynamics of this phenomenon, indicates the geographical factors affecting it, and compares small cities with and without discount stores in terms of their locati on and socioeconomic structure.
Dynamiczne zmiany struktur gospodarczych wynikające po części z procesów globalizacji oraz integracji międzynarodowej, wzmacniane rozwojem technologicznym skłaniają podmioty gospodarcze do poszukiwania rozwiązań zarówno strategicznych jak i operacyjnych pozwalających uzyskiwać i utrzymywać przewagę konkurencyjną. Twierdzenia te wydają się szczególnie istotne w odniesieniu do podmiotów handlu detalicznego, które poza rodzimą konkurencją muszą zmagać się z podmiotami handlowymi z udziałem kapitału zagranicznego dysponującymi często poza zasobnością finansową szeregiem przewag w rozwiązaniach technicznych, organizacyjnych czy sposobach zarządzania. Teoretycznym wskazaniem poprawy takiej sytuacji jest podjęcie współpracy. W artykule podjęto próbę określenia skali i zakresu działań kooperacyjnych przedsiębiorstw handlu detalicznego woj. podkarpackiego. Weryfikacji poddano tezę o związku między działalnością kooperacyjną a sytuacją ekonomiczną badanych podmiotów. Przedstawiono oczekiwania przedsiębiorców rozważających zaangażowanie w relacje z podmiotami konkurencyjnymi. Analizie poddano także destymulanty oraz czynniki sprzyjające rozwojowi współpracy w handlu. Wnioskowanie zawarte w artykule prowadzone jest na podstawie danych uzyskanych z badań własnych zrealizowanych metodą wywiadu kwestionariuszowego w 292 podmiotach handlowych funkcjonujących w województwie podkarpackim.