Niniejsze opracowanie, które dotyczy prawnych aspektów prowadzenia gospodarki komunalnej,zawiera objaśnienie prawnego znaczenia terminu gospodarka komunalna. Wspomniane wyżej wyjaśnieniezostało zaczerpnięte z art. 1 ust. 2 Ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej.Opracowanie opisuje także specyficzne rozwiązania prawne, które wynikają z tej ustawyi z innych aktów prawnych. Reguły te muszą być przestrzegane przez jednostki samorządu terytorialnegopodczas prowadzenia gospodarki komunalnej. W szczególności tekst prezentuje prawneformy prowadzenia gospodarki komunalnej, które są wymienione w art. 2 ustawy o gospodarcekomunalnej. Przepis ten wskazuje, że istnieją zwłaszcza dwie takie formy: samorządowy zakładbudżetowy oraz spółki handlowe. W tym kontekście należy także wspomnieć, że art. 22 ust. 1 ustawyo gospodarce komunalnej stanowi w szczególności o możliwości likwidacji wspomnianegowyżej zakładu celem powołania szczególnego podmiotu, którym może być spółka akcyjna albospółka z ograniczoną odpowiedzialnością.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W grudniu ubiegłego roku odbył się wyjazd grupy praktyków gospodarki komunalnej do zakładów MULTICAR-a. Celem jego było zapoznanie się z cyklem produkcyjnym oraz możliwościami sprzętowymi samochodów MULTICAR-a. Impreza została zorganizowana przez gliwicką firmę ECO-CLEAN (polskiego przedstawiciela Zakładów MULTICAR Spezialfahrzeuge GmbH) oraz Krajowe Forum Dyrektorów Zakładów Oczyszczania Miast.
Wymagania gospodarki rynkowej oraz obecna sytuacja ekonomiczna wymuszają na przedsiębiorstwach komunalnych poszukiwanie nowoczesnych metod zarządzania. Podejście strategiczne jest niezbędne i możliwe do realizacji zarówno dla małych i średnich przedsiębiorstw, jak i dla wielkiej międzynarodowej firmy. Dobrze opracowana strategia decyduje o rozwoju organizacji, pozycji rynkowej, wizerunku firmy itd.
W gospodarce komunalnej podobnie jak w innych sektorach gospodarczych mamy do czynienia z działaniami innowacyjnymi między innymi na poziomie produktowym, procesowym i organizacyjnym. Liderami w tym zakresie w Europie są przede wszystkim kraje skandynawskie oraz Niemcy i Szwajcaria. Innowacje produktowe znane od dłuższego czasu i procesowe dotyczą między innymi: pozyskiwania energii cieplnej i elektrycznej z paneli słonecznych i spalania odpadów komunalnych, wykorzystywania odpadów stałych i płynnych (ścieków) do produkcji energii dokonywane w tzw. kogeneracji branżach: odpadowej, cieplnej i wytwarzania energii elektrycznej. Innowacją organizacyjną w gospodarce komunalnej jest tworzenie komunalnych grup kapitałowych, dzięki którym można przez efekt skali obniżać koszty świadczenia usług komunalnych oraz gromadzić środki na badania i wdrożenia innowacyjne. Najbardziej zaawansowane w tym zakresie są również kraje zachodnie: Niemcy, Francja, kraje skandynawskie. Polska pomimo wielu inicjatyw proinnowacyjnych, w tym wykorzystania środków pomocowych z UE, aktywności ośrodków akademickich czy inicjatyw samorządów terytorialnych, między innymi Stalowej Woli, jest postrzegana jako kraj poza głównym nurtem innowacyjności. Średnio na milion mieszkańców notuje się 20 patentów rocznie wobec prawie 1500 w tzw. Wielkiej Szwajcarii. Propagacja wszystkich pozytywnych inicjatyw w zakresie innowacyjności przy wsparciu jeszcze niesprzedanych przedsiębiorstw branż komunalnych jest jedną z możliwości poprawy poziomu innowacyjności w Polsce. Dodatkowym rozwiązaniem byłoby tworzenie spółek europejskich łączących kapitał polski i zagraniczny, ale na tych samych zasadach dla obu typów kapitału.
W kwietniu w Słubicach odbyła się konferencja "Systemy gospodarki odpadami na pograniczu polsko-niemieckim". Inspiratorem tego interesującego przedsięwzięcia był Aleksander Kozłowski, prezes Celowego Związku Gmin CZG-12 ze Słubic, a współorganizatorami: Polsko-Niemieckie Towarzystwo Wspierania Gospodarki, firma ABRYS i Towarzystwo na rzecz Ziemi.
Zgodnie z postanowieniami art. 7 ust. 1 Ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (DzU z 2001 r. nr 142, poz. 1591, z późn. zm.), wśród zadań własnych gminy znalazło się wiele kompetencji bezpośrednio związanych z gospodarką komunalną i ochroną środowiska. Są to m.in. utrzymanie wodociągów i sieci kanalizacyjnych, zaopatrzenie w wodę oraz usuwanie i oczyszczanie ścieków komunalnych, utrzymanie czystości i porządku, zaopatrzenie gminy w urządzenia sanitarne, prowadzenie miejsc unieszkodliwiania odpadów komunalnych, a także zaopatrzenie w energię elektryczną, cieplną czy gaz.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W krajowych przedsiębiorstwach gospodarki komunalnej coraz częściej wdrażane są standardy zarządzania ryzykiem. Uzupełniają one powszechnie znane polisy ubezpieczeniowe. W pracy omówiono normy i standardy związane z zarządzaniem ryzykiem. Szczegółowo odniesiono się do nowej normy ISO 31000 Zarządzanie ryzykiem - zasady i wytyczne. Zapoznanie się ze standardami zarządzania ryzykiem, to pierwszy krok w kierunku bezpieczeństwa związanego z funkcjonowaniem przedsiębiorstw gospodarki komunalnej.
EN
The national municipal enterprises are increasingly being implemented risk management standards. They complement the commonly known insurance policies. The paper discusses the norms and standards of risk management. Detailed reference is made to the new standard ISO 31000 Risk management - Principles and guidelines. Introduction to the standards of risk management is the first step in the direction of safety associated with the operation of public utilities companies.
Czy gminy mogą być innowacyjne? W jakim stopniu gotowe są zastosować wiedzę i technologie dostępne na rynku produktów dla gospodarki komunalnej? Nie wszystko można tłumaczyć brakiem pieniędzy. Nic nie usprawiedliwia niekorzystania z form dofinansowania inwestycji ze środków pomocowych. Po prostu brakuje gotowości do absorbcji nowych technologii, brak odwagi do odrzucenia starych rozwiązań, zastępowania starego sprzętu nowym.
Wody podziemne stanowią główne źródło zaopatrzenia w wodę w Polsce. Większość miast i osiedli wiejskich korzysta z tych wód, a tam gdzie ich zasoby są ograniczone również ze sztucznych wód podziemnych tj. wód powierzchniowych wprowadzanych do warstw wodonośnych w celu poprawy ich jakości. Tylko niektóre największe aglomeracje miejskie zmuszone są do bezpośredniego wykorzystywania wód powierzchniowych, przy czym tam gdzie to jest możliwe rezygnuje się z bezpośredniego ujmowania wód powierzchniowych na rzecz wód podziemnych bądź infiltracyjnych.
"Mój mąż jest z zawodu dyrektorem" - tak w filmie "Poszukiwany, poszukiwana" przedstawiła gosposi swego męża niezapomniana Barbara Rylska. Ów mąż - "wieczny dyrektor" - stał się symbolem niedouczonego cwaniaczka "na stołku". Takich dyrektorów próżno by szukać w Krajowym Forum Dyrektorów Zakładów Oczyszczania Miast (KFDZOM), które obchodzi właśnie kryształowy jubileusz.
Czy gminne spółki - publiczne podmioty działające w gospodarce komunalnej - mogą samodzielnie realizować takie operacje finansowe, jak zaciąganie pożyczek, lokowanie pieniędzy w banku czy też udzielanie pożyczek po to, aby uzyskiwać dodatkowe przychody lub inne efekty?
Tegoroczne targi IFAT to największa europejska wystawa sprzętu i usług dla ochrony środowiska i gospodarki komunalnej. W Monachium nie zabrakło przedstawicieli Przeglądu Komunalnego.
W bieżącym wydaniu powracamy do przeglądu wynalazków zgłoszonych do Urzędu Patentowego. Jak zwykle można tam natrafić również na pomysły, które mogą znaleźć zastosowanie w gospodarce komunalnej i ochronie środowiska. Niektóre z nich prezentujemy poniżej.
Ustawa o zamówieniach publicznych (DzU z 2002 r. nr 72, poz. 664 z późn. zm.) obliguje ogłaszających przetargi do zawierania umów na maksymalny okres trzech lat. Z pewnością jest to zasada słuszna, w przypadku dokonywania zakupów czy usług nie związanych z bieżącym i nieprzerwanym obowiązkiem ich świadczenia. Ułomność tej zasady ujawnia się jednak w przypadku przeprowadzania przetargów na świadczenie prac o charakterze użyteczności publicznej.
Prace prowadzone przez Ministerstwo Środowiska nad projektem rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi są dobrą okazją do przyjrzenia się istniejącym uregulowaniom oraz problematyce bezpieczeństwa pracy w gospodarce komunalnej, a szczególnie w zakładach zajmujących się zagospodarowaniem odpadów.
Rozwój lokalny i regionalny może być wspierany przez silne przedsiębiorstwa, wprowadzające nowe technologie. Wyzwaniem chwili jest więc szybkie nawiązanie współpracy z podmiotami gospodarczymi i wsparcie ich w działaniach leżących w gestii gmin. Szansę na to daje Program Operacyjny "Innowacyjna Gospodarka".
Działalność ABRYS-u związana jest z ochroną środowiska i gospodarką komunalną. Jak wynika z nazwy - firma zajmuje się konsultingiem. Najszerszą jego formę, biorąc pod uwagę ilość odbiorców, stanowi wydawanie miesięcznika "Przegląd Komunalny" wraz z wprowadzonymi od bieżącego roku dodatkami tematycznymi. Mamy nadzieję, że poprzez działalność wydawniczą pomogliśmy wielu gminom i innym decydentom w podjęciu właściwych i racjonalnych decyzji.
Wieloletnia tradycja niemiecka ukształtowała specyficzne formy funkcjonowania przedsiębiorstwa gospodarki komunalnej. Przede wszystkim występują odmienne niż w wielu innych krajach rozwiązania strukturalne. Zaopatrzenie w wodę tradycyjnie jest powiązane z gazownictwem i w dużym stopniu traktowane jako działalność socjalna, pozostająca pod szczególnym nadzorem władz federalnych.