The issue of the reconstruction of landscape changes can be approached in two ways. The papers representing the approach contain analyses of the change of only one landscape element, for instance: of vegetation, of relief or of other components of the epigeosphere. The others present the complex reconstruction, comprising changes of all, or almost all features of the study area. The comparision of cartographic materials from various times was the most often used method in above 30 papers (Maruszczak 1950, Pietrzak 1973, Krzemiński, Now a k o ws k i 1980, etc.). Data derived from cartographic sources provides reliable information on landscape changes that occured in the last two hundred years. In order to get the most precise picture of the massive contemporary human inlluence on landscape, airplane photographs were used (S i n k i ewi c z 1987, S z a ł a p i e t a 1988). The above mentioned papers presented the changes using various basic units of evaluation, for example: geocomplexes, administrative or geometric units. The attempts. to introduce indices describing a degree of human interference in the environment are noteworthy. The indices, such as: the index of human impact intensity (Klimko 1991), of a degree of anthropogenic transformation (Chmielewski 1980) and of a degree of landscape change (M. & A. M a r s z 1990) have been proposed recently and are not widely used.
PL
Podjęto próbę przedstawienia niektórych metod stosowanych w rekonstrukcji przemian krajobrazu, będących efektem działalności człowieka. Wybrano metody stosowane głównie przez geografów, dla których podstawowym materiałem badawczym są dawne i współczesne źródła kartograficzne. Uzupełniające informacje pochodzą najczęściej z opracowań stanowisk archeologicznych, historycznych źródeł pisanych i innych. Przedstawiono głównie przykłady metod stosowanych w obszarach nizinnych i wyżynnych.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono zalety rejonizacji krajobrazowej jako podstawy dla geoekologicznej oceny terenów - na przykładzie makroregionu Obwodu Smoleńskiego (Federacja Rosyjska). Wskazano na genezę charakterystycznych cech krajobrazowych obszaru modelowego i przedstawiono jego różnorodność krajobrazową. Oceniono efektywność ochrony krajobrazu w ramach istniejących obszarowych form ochrony przyrody. Wskazano na potrzebę poszerzenia tego systemu ochrony o nowe obszary. Przedstawiono koncepcję optymalizowania granic jednostek administracyjnych oraz gospodarstw, przy wykorzystaniu podejścia krajobrazowego i zlewniowego.
EN
This article presents the advantages of landscape regionalization as a basis for geoecological assessment of areas – on the example of the Smolensk Oblast macroregion (Russia). Genesis of characteristical values and variety of landscape of model territory is indicated in this article. A need for extention of this protected system on new regions is pointed out. Conception of optimalization of administrative units and farming limits by using landscape and drainage basin, is presented.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule zaprezentowano autorską metodykę geoekologicznej oceny terenów w ujęciu regionalnym, z przykładem jej zastosowania dla terytorium Obwodu Smoleńskiego (Federacja Rosyjska). Istotę proponowanej metody stanowi kryterium stabilności systemu przyrodniczego. Wyraża ją różnica pomiędzy wielkością potencjału zasobów przyrodniczych a jego ubytkiem wynikającym z negatywnego oddziaływania antropopresji i egzogenicznych procesów geologicznych. Geoekologiczna ocena dla Obwodu Smoleńskiego wykazała stosunkowo wysoki stopień stabilności terytorium modelowego i pozwoliła przedstawić naukowo uzasadnione wskazania dla dalszego urbanistycznego rozwoju.
EN
The article presents an author’s methodology of geoecological assessment of areas on regional scale, with example of its application for territory of the Smolensk Oblast (Russian Federation). The substance of proposed methodology is criterion of natural system stability. This stability is expressed by a difference between quantity of natural resources potential and its loss, which results from negative influence of anthropopression and geological exogenetic processes. Geoecological assessment for the Smolensk Oblast shown a relatively high degree of model territory stability and allowed to present a scientifically well-founded recommendations for further urban development.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW