Przedstawiono wyniki symulacji zjawisk nieustalonych maszyny jawnobiegunowejspowodowane zmianami parametrów elektromagnetycznych i mechanicznych. Wszczególności zaprezentowano stany nieustalone prądów w obwodach tłumiących wirnika oraz uzwojenia wzbudzenia.
W artykule przedstawiono zagadnienie określenia wpływu przyjętego modelu matematycznego odbioru mocy na elektromechaniczne wartości własne macierzy stanu systemu, a więc pośrednio na uzyskiwane wyniki umiejscowienia stabilizatorów systemowych w systemie elektroenergetycznym. Rozpatrzono następujące modele matematyczne odbioru mocy: stała admitancja, zastępcza maszyna synchroniczna reprezentująca wszystkie silniki synchroniczne w danym węźle odbiorczym, maszyna asynchroniczna synchronizowana zbocznikowana stałą admitancją reprezentująca silniki indukcyjne. Rozpatrzono również wpływ modelu matematycznego generatora synchronicznego na obliczane umiejscowienie i parametry stabilizatorów systemowych. Wzięto pod uwagę model matematyczny generatorów synchronicznych VI i IV rzędu. Przykładowe obliczenia przedstawiono dla KSEE współpracującego z systemem UCPTE.
W artykule omówiono nowe rodzaje regulatorów generatorów synchronicznych, których zasada działania wynika z teorii stabilności nieliniowego modelu wielomaszynowego systemu elektroenergetycznego i bezpośredniej metody Lapunowa. Rozważane są dwie struktury takich regulatorów. Pierwszą z nich jest struktura hierarchiczna, w której regulator napięcia jest regulatorem nadrzędnym (wtórnym) zaś stabilizator - regulatorem podległym (pierwotnym). Drugą jest struktura tradycyjna, w której regulator napięcia jest regulatorem głównym zaś stabilizator stanowi dodatkową pętlę sprzężenia. Badania symulacyjne modelu wielomaszynowego systemu elektroenergetycznego wykazały, że obie struktury zapewniają bardzo efektywne tłumienie kołysań mocy w szerokim zakresie częstotliwości - zarówno kołysań lokalnych jak również międzysystemowych. Wyniki symulacji potwierdziły także, że tłumienie uzyskiwane przez działanie regulatorów wielu generatorów jest addytywne w systemie, tzn. każdy generator wyposażony w proponowany układ regulacji przyczynia się do tłumienia kołysań w systemie.
EN
This paper presents new stability-enhancing excitation controllers based on the non-linear multi-machine system model and the direct Lyapunov method. Two structures of controller are discussed: the hierarchical in which the AVR is the master controller and the PSS is the slave controller and the traditional one in which the PSS constitutes a supplementary loop to the main AVR. Simulation results for a multi-machine test system have shown that both proposed excitation control structures arę very effective in damping both local and interarea modes of power swings caused by a variety of disturbances. Simulation results also confirmed that the damping provided by the proposed controllers is additive in a multi-machine system, i.e. each generator contributes a positive component to the overall system damping.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Rozważany jest problem syntezy sterowania adaptacyjnego stabilizującego generator synchroniczny połączony linią przesyłową o indukcyjności L(l) z systemem elektroenergetycznym reprezentowanym przez napięcie V(s) i stałą pulsację omega(s). W przyjętym modelu stanów przejściowych generatora, prawe strony równań stanu są nieliniowymi funkcjami indukcyjności linii przesyłowej i napięcia systemu elektroenergetycznego, które są niedokładnie znanymi parametrami tych równań. Dokonano liniowej parametryzacji równań stanu generatora, co przy syntezie sterowania adaptacyjnego pozwoliło na wykorzystanie metody pośedniego sterowania adaptacyjnego układami nieliniowymi, linearyzowalnymi przez sprzężenie zwrotne i zmianę układu współrzędnych. W ten sposób otrzymano adaptacyjną wersję nieliniowego układu regulacji zapewniającego stabilizację generatora w wybranym punkcie pracy ustalonej. Rozważania teoretyczne zilustrowano wynikami symulacji procesów przejściowych, które pojawiają się podczas i po wystąpieniu symetrycznego zwarcia trójfazowego bezpośrednio na zaciskach uzwojenia stojana generatora.
EN
The problem of adaptive stabilisation of a synchronous generator connected to a power system via a transmission line is considered. In the one-axis model of the synchronous generator the power system voltage V(s) and the transmission line inductance L(l) are uncertain parameters which enter nonlinearly the state equations of this model. In order to apply indirect techniques for adaptive input-output linearization of non-linear systems the new uncertain parameters are introduced. Introduction of these parameters results in linear parameterisation of the one-axis model of the generator. This parameterisation allows for design of adaptive version of the known non-linear regulator that significantly improves transient stability of the generator as compared to the classical power system stabiliser. Theoretical considerations are illustrated by the results of computer simulations of transient processes during and after the severe fault directly at the generator terminals.
Przedstawiono metodykę tworzenia modeli matematycznych generatorów synchronicznych uwzględniających zjawisko nasycenia. Przy formułowaniu równań maszyny wykorzystano koncepcję syntetycznych charakterystyk sprzężeń magnetycznych obwodów elektrycznych maszyny z polem rozproszenia stojana oraz z polem głównym. Za pomocą powyższych charakterystyk wyrażono odpowiednie indukcyjności statyczne i dynamiczne maszyny. Syntetyczne charakterystyki sprzężeń magnetycznych oraz odpowiednie indukcyjności przedstawiono dla turbogeneratora TWW-200. Wyprowadzonym równaniom przyporządkowano schematy zastępcze maszyny w osiach d i q.
EN
The system of differenlial-algebraic equations (1,2,3) which describe the dynamic state of a synchronous machine has been presented. Saturation of the machine magnetic cores by the main and leakage stator magnetic fields has been taken into consideration in these equations by means of the nonlinear synthetic characteristics of magnetic flux linkages (9),(10). Having defined the static and dynamic inductances (11,12,16,17), and having expressed them by the synthetic characteristics of magnetic flux linkages (14,15,18,19) the system of differential equations (20) (voltage-current equations) has been formulated. The elaborated mathematical model of synchronous machine differs from the machine mathematical model in which saturation is neglected. The differences have been shown on the synchronous machine equivalent circuit (Fig.6). Basing on this mathematical model one can increase the computation accuracy of steady and transient states of synchronous generatators. Therefore the presented mathematical model should be implemented into computer programmes applied to analysis of electric power system.
Przedstawiono metodę estymacji parametrów elektromagnetycznych obwodowych modeli matematycznych generatorów synchronicznych wykorzystującą transmitancje widmowe maszyny wyznaczone metodą elementów skończonych. Metoda polega na aproksymacji tak wyznaczonych transmitancji widmowych za pomocą funkcji wyrażonych przez parametry elektromagnetyczne typu RL modeli obwodowych maszyny. Przy wykorzystaniu algorytmu genetycznego przeprowadzono aproksymację indukcyjności widmowych dla generatora synchronicznego o mocy 200 MW.
EN
A method of electromagnetic parameter estimation of the Synchronous machine circuital mathematical models has been presented in this paper. This method is based on the approximation procedure of amplitude characteristics of spectral inductances calculated by finite element method. The approximating functions that determines the circuital model spectral inductances, are expressed directly by RL equivalent circuit parameters of the machine (eqn. 2). The approximation of the spectral inductances has been performed as a minimisation of the objective function expressed by the mean square error (eqn. 4a,b) between reference Spectral inductances (calculated by finite element method) and the equivalent spectral inductances (2). A genetic algorithm has been used for the approximation, which does not require to predict appropriate initial values of parameters (starting point) but requires determining of a search area oniy. It is remarkable advantage of the genetic algorithm in comparison with gradient algorithms (e.g. Levenberg-Marquardt algorithm commoniy used in similar applications). Calculations has been made for the generator of 200 MW. Magnitude and phase characteristics of the spectral inductances calculated by finite element method and calculated for nd=2, nq,=l, 2, 3 circuital models are shown in Fig. 3. Errors between characterstics calculated from 7 are shown in Fig. 4. The approximation results of the generator Spectral transfer functions are given in the Table 1. Expressing of the circuital model Spectral inductances directly by equivalent circuit parameters RL instead of corresponding time constants (l, 4], eliminates indirect stage of calculating RL parameters from these time constants. However in this case, the approximation procedurę is complicated by more complex and nonlinear dependence of approximating functions on parameters to be searched.
Przy ocenie prawidłowości pracy systemu elektroenergetycznego w stanach nieustalonych istotne jest określenie zapasu stabilności lokalnej i globalnej generatorów synchronicznych pracujących w systemie. Dla układów rzeczywistych takiej oceny można dokonać w oparciu o wyniki uzyskane z symulacji komputerowej modelu matematycznego systemu elektroenergetycznego i jego elementów. W referacie przedstawiono analizę stabilności lokalnej układu jednomaszynowego i wielomaszynowego wyposażonego w wieloparametrowy regulatora generatora i turbiny, współpracujący z systemem elektroenergetycznym poprzez długie linie przesyłowe. Zagadnienie to istotne jest w przypadku wykorzystywania danego węzła wytwórczego w procesie restytucji systemu elektroenergetycznego.
EN
In process of valuation of proper operation of power system in transient states an essential problem is to qualify the local and global stability limits of generating units operating in the power system. Today, for this purpose the valuation is possible by using mathematical models of power system and throughout the time domain simulations. eigenvector and eigenvalues analysis, etc. As a consequence of the mentioned above the paper presents a local stability analysis of single-machine and multi-machine model of power system in case when generating units, equipped with multivariable controllers of synchronous generators and turbines, are connected to electric power system through the long distance transmission lines. The problems becomes really important (even in relatively small power systems like the Polish one) in cases of restoring of the power system after black-out.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This paper deals with a model of synchronous generators accounting for the main magnetic circuit saturation due the first- and the third MMF harmonics of a machine winding. The new defintions of the equivalent magnetizing currents of the first and the third harmonics are introduced. These currents are used as substitutional variables for description the co-energy function. Its general form is anlysis and is used to create the generatora equations. Their final form is very closed to the "classical" one in d, q axis and oniy the equation for the zero sequence have to be add. However, the main inductances arę non-linear functions of the magnetizing currents.
PL
W pracy przedstawiono model matematyczny generatora synchronicznego, który umożliwia badanie efektów wywoływanych nasyceniem się głównego obwodu magnetycznego. W modelu tym uwzględniono podstawową i trzecią harmoniczną, przestrzennego rozkładu przepływu magnetycznego każdego z uzwojeń. Model bazuje na zdefiniowanych w pracy zastępczych prądach magnesujących dla tych dwóch harmonicznych. Stanowią one zmienne zastępcze jednoznacznie opisujące funkcję ko-energii magnetycznej generatora, której własności są łatwe do przewidzenia. Formalizm Lagrange'a umożliwił utworzenia równań, których postać jest bardzo podobna do klasycznych równań generatora we współrzędnych 0,d,q, w których indukcyjności główne zależą od zastępczych prądów magnesujących. Uwzględnienie trzeciej harmonicznej przepływów powoduje jednak, wzajemne powiązanie równań dla składowej zerowej z równaniami dla zastępczych uzwojeń d,q.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
An optimal control strategy for a synchronous generator as part of a multi-machine power system has been derived mathematically in this paper. In the derivation the non-linear model of the power system is used with the generator represented by the third-order (simplified Park's) model. Using Lyapunov's direct method it is shown that the damping produced by the proposed control strategy is additive in the multi-machine system, what means that each of the synchronous generators contributes positively to the overall damping of the power swings. The excitation control system based on the proposed control strategy is hierarchical and has a different structure to the traditional voltage regulator with power system stabiliser. In the proposed structure, a primary controller damps quickly any power swings by controlling the synchronous electromotive force of the generator. A secondary controller maintains constant generator voltage and adjusts the reference value of the primary controller to the actual operating conditions. Operation of the proposed excitation control system has been tested by simulation and results have shown its excellent performance.
PL
Klasyczny układ regulacji generatora synchronicznego jest układem regulacji napięcia generatora działającym z pętlą ujemnego sprzężenia zwrotnego. Układ taki dobrze reguluje napięcie generatora przy powolnych zmianach obciążenia lecz w pewnych stanach obciążenia systemu elektroenergetycznego może przyczyniać się do pogorszenia jego stabilności i powstawania słabo tłumionych kołysań mocy. Dla uniknięcia niekorzystnego wpływu regulatora napięcia na tłumienie kołysań mocy do układu regulacji wprowadza się dodatkową pętlę sprzężenia zwrotnego nazywaną stabilizatorem systemowym. Z praktyki i licznych prac teoretycznych wiadomo, że rozwiązanie takie ma jednak kilka istotnych wad. W niniejszym referacie proponuje się zupełnie nowy układ regulacji generatora synchronicznego o strukturze odmiennej niż tradycyjna. Zasada działania proponowanego układu regulacji jest udowodniona w sposób ścisły na drodze matematycznej na podstawie teorii sterowania optymalnego i analizy stabilności nieliniowego modelu wielomaszynowego systemu elektroenergetycznego. Proponowany układ jest układem hierarchicznym dwupoziomowym. Zadanie tłumienia kołysań mocy i poprawy stabilności powierzone jest bardzo szybkiemu regulatorowi pierwotnemu, zaś zadanie regulacji napięcia generatora powierzone jest dużo wolniejszemu regulatorowi wtórnemu. Zalety proponowanego układu potwierdzone są badaniami symulacyjnymi omówionymi w referacie.
Przedstawiono opis tyrystorowych rozwiązań ochrony przepięciowej obwodów wzbudzenia generatorów synchronicznych. Jest on przeznaczony głównie dla służb utrzymania ruchu elektrowni w celu poszerzenia i ugruntowania wiedzy na ten temat. Opisywane rozwiązania stanowią obecnie standardowe wyposażenie układów wzbudzenia i powinny być w pełni zrozumiałe dla personelu. W artykule opisano również kierunki rozwoju tych układów.
EN
Presented is a description of thyristor based solutions for surge protection of synchro generator excitation circuits. It is destined mainly for power plants operation maintenance services with the aim to spread and establish knowledge of that problem. The described solutions become at present a standard equipment of excitation circuits and should be fully understandable for the staff. Described are also main ways of further development of these circuits.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.