New generation of pipe-line compressors was created on a base of computerized gas dynamic design (Universal modeling method). After correction of empirical coefficients in the models of work input and head losses the calculated performances matches to test results of compressors. Corrected sets of empirical coefficients are used to calculate performances of 65 stages of different types. Performance curves and flow path dimensions can be used in design practice as model stages of new generation.
Stateczność ruchu pojazdu stanowi najważniejszy aspekt czynnego bezpieczeństwa pojazdu. Każdy pojazd wraz z kierowcą i otaczającymi warunkami zewnętrznymi (kierowca-pojazd-droga) stanowi zamknięty system sterowania. Ocena stateczności ruchu pojazdu jest bardzo trudna ze względu na złożone struktury wzajemnych sprzężeń zwrotnych w/w systemu. Dlatego istnieje też konieczność przeprowadzenia różnego rodzaju prób. Poszczególne próby dostarczają informacji pozwalających jedynie na częściową ocenę całościowej problematyki kierowalności i stateczności pojazdu. Uzyskane w czasie konkretnej próby wyniki badań eksperymentalnych są znaczące jedynie w niewielkim stopniu dla ogólnej oceny zachowania się pojazdu na drodze. Przedstawiony materiał stanowi pewien wycinek z ogólnej problematyki dotyczącej stateczności i kierowalności pojazdu.
EN
The stability of vehicle is the most important aspect of active vehicle safety. Any vehicle with a driver and the surrounding external conditions (driver-vehicleroad) is a closed system of steering. Evaluation of stability of a vehicle is very difficult due to the complex structure of mutual feedback the system. Therefore, it is necessary to carry out various tests. Each tests gives only a small extent on the assessment of individual fragments vehicle stability. Obtained during the tests results of experimental tests are significant only to a small extent for an overall assessment of the behavior of the vehicle on the road. The material represents a part of the general issues concerning the stability of vehicle.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem planowania eksperymentu do kalibracji przetwornika jest wyznaczenie modelu, który zapewni najlepszą dokładność odtwarzania mesurandu na całym zakresie. Dla regresyjnego modelu wielomianowego odpowiednie jest kryterium planowania G-optymalnego. Dla przypadków, gdy założenia regresyjne o zakłóceniach nie są spełnione, zaproponowano ogólniejsze kryterium minimalizacji wag błędów kalibracji, które daje podobne rozwiązania. Plany z równomiernie rozłożonymi punktami są właściwe tylko dla modeli wielomianowych niskiego stopnia.
EN
The goal of the transmitter calibration is determination of the model, which minimizes the worst-case mesurand reconstruction error over the measuring range. For the regressive polynomial model a criterion of G-optimal design is appropriate. When regressive assumption about errors aren't fulfilled, a more general criterion of the minimization of weights of calibration errors was proposed. It causes similar solutions. The designs with points evenly distributed over the range are correct only for low-order models.
Celem publikacji jest przedstawienie istoty eksperymentu procesowego z uwzględnieniem jego dwóch form w postaci doświadczenia i odtworzenia. Po wstępnej analizie przedmiotu eksperymentu, jego celów, przesłanek i zasad przeprowadzania, zostaje poddany krytyce podział eksperymentu na doświadczenie i odtworzenie z uwzględnieniem słownikowego znaczenia słów eksperyment, doświadczenie, odtworzenie. Autor zwraca uwagę na poglądy reprezentowane w literaturze co do form eksperymentu. Analiza treści art. 211 k.p.k. idzie w kierunku postawienia znaku równości pomiędzy eksperymentem a doświadczeniem z jednoczesnym odmówieniem takiego stosunku odtworzeniu.
EN
Describing the being of procedural experiment including his two forms in the form of experiencing and reconstructing is an aim of the publication. After the preparatory analysis of the subject of experiment, his purposes, premises and principles of carrying, a division subjected to criticism of experiment into experience and reconstructing words including dictionary meaning are staying experiment, experience, reconstruction. The author is paying attention to the views represented in literature as for forms of experiment. Analysis of the plot is going the Art. of 211 Code of Penal Procedure towards putting of the equal sign between experiment, but experiencing with simultaneous refusing such a relationship reconstructing.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono metodę wspomagania projektowania eksperymentu. W celu zapewnienia przeprowadzenia szczegółowej analizy problemu opracowano zestaw pytań, które ukierunkowano na wygenerowanie zagadnień badawczych. Zaproponowano program komputerowy opracowany dla potrzeb wspomagania projektowania eksperymentów.
EN
The article presents method of supporting of experiment designing. In order to secure detailed problem analyse, the set of questions was defined. Depending on the answers the particular issues are generated. The computer program, which supporting the experiment designing was elaborated and presented in the paper.
W artykule przedstawiono analizę procesu przepychania obrotowego wałka drążonego wykonywanego ze stopu aluminium 6061. Analizy numeryczne tego przypadku kształtowania wykonano za pomocą oprogramowania Deform3D z pełnym uwzględnieniem zjawisk cieplnych zachodzących w trakcie procesu. Uzyskane wyniki obliczeń w postaci rozkładów naprężeń, odkształceń oraz wartości sił w kolejnych stadiach kształtowania pozwoliły na wytypowanie zestawu narzędziowego (trzy rolki robocze oraz trzpień kalibrujący), który zastosowano w próbach doświadczalnych. W badaniach tych wykorzystano agregat do przepychania obrotowego PO-1, wyposażony w układ pomiarowy umożliwiający rejestrację sił kształtowania. Otrzymane rezultaty potwierdziły możliwość stosowania tej technologii kształtowania wyrobów drążonych ze stopów aluminium.
EN
This paper presents the analysis of rolling extrusion process of a hollowed shaft made from aluminum 6061. Numerical analyses of this forming case were conducted by means of software Deform 3D with consideration of all thermal phenomena present during the process. The obtained results, in the form of distributions of stresses, strains and force values at particular stages of forming, allowed for determining tools set (three working rolls and sizing mandrel), which was worked out and destined for experimental tests. In experimental research, an aggregate for rolling extrusion process PO-1 was used, equipped in measuring unit allowing for registering of forming forces. The obtained results confirmed the possibility of application of this forming technology of hollowed products from aluminum alloys.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Seven simple demonstration experiments are described in this article, which can be used by teachers of chemistry for a wide variety of audiences. In addition to detailed instructions for each experiment, important background information is given, thus enabling the demonstrations to become part of a profound learning experience, which is the primary aim of the chemical theatre.
PL
W niniejszym artykule autor opisuje siedem prostych doświadczeń chemicznych, które mogą być wykorzytywane przez nauczycieli chemii w różnych okolicznościach i dla różnych grup słuchaczy. Oprócz instrukcji do wykonywania doświadczeń, autor podaje szereg dodatkowych informacji, które umożliwiają podnoszenie poziomu spektaklu ze zwykłej lekcji chemii do głębokiego przeżycia - taki jest bowiem główny cel teatru chemicznego.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Powder mixed electrical discharge machining (PM-EDM) is a new manufacturing technology developed in recently years. The factors, which influence the surface roughness generated in EDM process with powders suspended dielectric fluid, are pulse on time, discharge current and powder concentration, etc. Based on the machining mechanism, the mathematical model to represent machined surface roughness is developed by response surface methodology (RSM). The effect of these factors on the surface roughness has been experimentally investigated and analyzed through the developed model using computer-aided program.
PL
Proszek zarówno przewodzący prąd, jak i nieprzewodzący prądu, dodany do dielektryka, powoduje, że otrzymuje się nową, lepszą jakość powierzchni po obróbce elektroerozyjnej. W pracy przedstawiono wyniki przeprowadzonych badań wraz z ich komputerową analizą i opisem przebiegu eksperymentów, zastosowanych parametrów i warunków obróbki. Opracowano model przebiegu badań oparty na planowanym eksperymencie.
Artykuł ten poświęcony jest analizie psycholingwistycznego przypadku wyrażenia oceny emocjonalnej na wszystkich poziomach języka w realnej sytuacji werbalnej: perswazji, wpływu. Za przykład służą dwie realne sytuacje werbalne, w których w sposób spontaniczny rozwiązywane są dwa zadania: nakłonienie współrozmówcy do zrealizowania i do zaniechania podróży w określone miejsce. Praca ta wpisuje się w ramy teorii wpływu werbalnego.
Stateczność ruchu pojazdu stanowi najważniejszy aspekt czynnego bezpieczeństwa pojazdu. Każdy pojazd wraz z kierowcą i otaczającymi warunkami zewnętrznymi (kierowca-pojazd-droga) stanowi zamknięty system sterowania. Ocena stateczności ruchu pojazdu jest bardzo trudna ze względu na złożone struktury wzajemnych sprzężeń zwrotnych w/w systemu. Dlatego istnieje też konieczność przeprowadzenia różnego rodzaju prób. Poszczególne próby dostarczają informacji pozwalających jedynie na częściową ocenę całościowej problematyki kierowalności i stateczności pojazdu. Uzyskane w czasie konkretnej próby wyniki badań eksperymentalnych są znaczące jedynie w niewielkim stopniu dla ogólnej oceny zachowania się pojazdu na drodze. Przedstawiony materiał stanowi pewien wycinek z ogólnej problematyki dotyczącej stateczności i kierowalności pojazdu.
EN
The stability of vehicle is the most important aspect of active vehicle safety. Any vehicle with a driver and the surrounding external conditions (driver-vehicle-road) is a closed control system. Evaluation of stability of a vehicle is very difficult due to the complex structure of mutual feedbacks in the system. Therefore, it is necessary to carry out various tests. The various tests to provide information allowing only partial assessment of the overall problem of vehicle stability and steerability. Obtained during the test the specific experimental test results are significant only slightly to the overall assessment of the behavior of the vehicle on the road. The material represents a portion of the overall issues concerning the stability and steerability of the vehicle.
Amanda Levete, uznana brytyjska architekt, stwierdziła w trakcie swego ubiegłorocznego wykładu w Warszawie na zaproszenie Fundacji im. Stefana Kuryłowicza, że „epoka budynków-ikon już się skończyła. Teraz bardziej sensownie jest mówić o ikonografii terenu – czy o architekturze topografii”1. Ta uwaga konweniuje z przekonaniem autorki eseju o potrzebie większej subtelności interwencji, zwłaszcza w środowisku stricte historycznym, a z takim mamy do czynienia w przypadku realizacji w miastach polskich. Esej ma na celu refleksję nad tym, czy w najnowszej architekturze polskiej można też mówić o pewnym eksperymencie samoograniczenia ekspresji przez architektów? Innymi słowy, czy można mówić o przykładach eksperymentu powściągliwości, rozumianego jako daleko posunięty respekt wobec genius loci? Pytanie to wydaje się sensowne z uwagi na liczne spektakularne realizacje, np. obiektów kulturalnych po roku 2004. Czy są jednak obiekty, których architekci, nie rezygnując ze spełnienia wszystkich wymogów programowych, a nawet potrzeby reprezentacji, podążają za przekonaniem A. Levete?
EN
Amanda Levete, an acclaimed British architect stated during her lecture for the Stefan Kuryłowicz Foundation in Warsaw last year that the age of architectural icons has passed and that it makes more sense today to discuss the iconography of a terrain – or of architecture of topography. That remark is very much in keeping with the view of the authoress of this essay on the necessity of greater subtlety of intervention, especially in the strictly historic environment. Such is an urban context in the majority of Polish towns. Thus the essay aims at pondering the question whether one can speak of a certain experiment of self-limitation of expression amongst Polish architects? In other words can one talk of the experiment of modesty and moderation understood as a farreaching respect towards the genius loci? The question seems adequate as there are many spectacular buildings, for instance ones built for cultural purposes after the year 2004. However, are there any architects who are aiming at fulfilling the need for representation while following the concept so aptly expressed by A. Levete?
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Theoretical data covering the start-up of a fully loaded conveyance moving from the shaft bottom with constant acceleration and the braking of the loaded conveyance reaching the top station with constant acceleration (Wolny, 2009) are to be verified experimentally, on a real object, to confirm the adequacy of the assumed simplifications. Theoretical results: predicted force levels in conveyance attachments are to be confirmed by experimental tests. Besides, testing facilities available to the authors enabled them to verify the formulas governing the magnitude of force acting in ropes at points the rope passes onto the pulley block during the two phases of the hoisting operation (results are obtained for the same model of the hoisting installation).
PL
Uzyskane rezultaty charakteryzujące proces rozruchu pełnego naczynia z podszybia ze stałym przyśpieszenie, jak również hamowanie pełnego naczynia dojeżdżającego do nadszybia, ze stałym opóźnieniem będące wynikiem analizy teoretycznej (Wolny, 2009), postanowiono zweryfikować eksperymentem na obiekcie rzeczywistym, w celu potwierdzenia zasadności wprowadzonych założeń upraszających. Praktyczne potwierdzenie rezultatów analizy teoretycznej - uzyskanych zależności na wartości sił w zawieszeniach naczynia, ponieważ Autorzy dysponowali takimi możliwościami pomiarowymi będzie równocześnie oznaczało zweryfikowanie zależności na wartości sił w linach w miejscu ich wejścia na koło pędne, dla w/w faz pracy urządzenia wyciągowego (rezultaty uzyskane z tego samego modelu urządzenia wyciągowego).
Na eksperyment spojrzeć można z różnej perspektywy, między innymi z punktu widzenia sztuki – na jego wymiar artystyczny, lub też z punktu widzenia nauki – na badawczy wymiar eksperymentu. Specyfika architektury pozwala na próbę jednoczesnego skoncentrowania się na tych dwóch podejściach. Przywołuję tu jako przykład wieżowiec Doha Tower w Katarze zaprojektowany w Atelier Jeana Nouvela, przyglądając się samej strefie wejściowej, sprowadzonej pod zawieszony równo z poziomem otaczającego terenu baldachim. Rozwiązanie to jest próbą odniesienia się do gorącego i suchego klimatu Kataru. Zastosowany zabieg spowodował jednocześnie, że uzyskano czystą, niemal nierzeczywistą, rzeźbiarską formę. Ten eksperyment architektoniczny, przez swoją wewnętrzną spójność, umocowany zarówno w sztuce, jak i nauce, dotyka prawdziwego sensu architektury.
EN
One can look at an experiment from the point of view of art – as an artistic experiment, or from the point of view of science – as a research experiment. The nature of the architecture allows simultaneous view on these two approaches. I call here the Doha Tower in Qatar designed by Atelier Jean Nouvel as an example, watching especially the same entrance zone, which is placed underground, below a kind of a canopy. This solution is an attempt to address the hot and dry climate of Qatar. It resulted at the same time with a pure, almost unreal, sculptural form. This architectural experiment, that is fixed both in art and science, touches the true meaning of architecture through its internal consistency.
There are many ways in which the term experiment may be used with reference to art and, in particular, the novel. Most commonly the term is used for innovative techniques employed in artefacts. But artistic experiment may also consist in (1) the reader using artefacts to evoke her aesthetic response and enhance thereby her introspective potential, (2) the author (and the reader) exploring in the mode of fiction how real people might behave in certain situations, (3) the reader testing upon herself a hypothesis inscribed in the novel’s design. In this paper, the theoretical considerations are illustrated with an in-depth study of Bukaczewski’s Onde estas? as well as a brief discussion of other contemporary novels.
PL
Termin eksperyment jest używany w odniesieniu do sztuki, w tym do powieści, na wiele sposobów. Najczęściej wtedy, gdy dzieło wprowadza nowatorskie techniki. Artystyczny eksperyment może jednak polegać także na tym, że (1) czytelnik korzysta z dzieła, by wywołać u siebie estetyczne przeżycie i tak poszerzyć możliwości introspekcji, (2) autor i czytelnik przy pomocy konwencji fikcji badają, jak realni ludzie mogliby się zachować w pewnych sytuacjach, (3) czytelnik sprawdza na sobie hipotezę wpisaną w strukturę utworu. Powyższe teoretyczne rozważania są zilustrowane szczegółowym studium powieści Bukaczewskiego Onde estas? i krótszym omówieniem innych współczesnych powieści.
W procesie globalizacji szczególnie znaczącą rolę odgrywają badania doświadczalne, inaczej: eksperyment oraz zintegrowane z nimi metody informatyki stosowanej, krótko: komputer. Zagadnienia te przybliżamy publikując dwa kolejne artykuły pod wspólnym tytułem "Eksperyment & komputer", pierwszy z nich: "Stosowana teoria eksperymentu", prezentuje podstawy współczesnej metodyki badań doświadczalnych.