“Post-truth” was labeled as the most important word of the year 2016 by Oxford Dictionaries’ editorial board. The issue is directly linked to the growing phenomenon of „fake news”. In the age of rapidly developing online media, dissemination of distorted and untranslated information is becoming easier and more intense. This is facilitated by content distributed by social media users and, unfortunately, mainstream media. This phenomenon may also contribute to the intensification of disputes between political actors, political unrest, and impact on campaigns or election results. Ultimately, it can lead to the manipulation of international public opinion. The aim of the article is to present the role transnational technology companies play in disseminating „fake news”. Initiatives taken by selected parties to reduce this practice will be presented and characterized.
Artykuł jest próbą wyjaśnienia użycia przez sowiecki kontrwywiad (KRO GPU) w grze operacyjnej prowadzonej w ramach akcji dezinformacyjnej krypt. „Trust” osoby znanej osobiście jednemu z polskich oficerów będących ofiarami sowieckiej prowokacji. Autor wysuwa hipotezę o jakimś rodzaju związku między polskim oficerem a agentem GPU używanym w operacji jako kontakt polskiego wywiadu, tłumaczący brak poinformowania centrali o zakładanym rozpoznaniu sowieckiego agenta. Autor unika jakichkolwiek definitywnych rozstrzygnięć co do charakteru wspomnianej relacji, poprzestając na hipotetycznym założeniu jego prawdopodobnego istnienia.
EN
The article is an attempt to explain, why the Soviet counterintelligence (KRO GPU) used in the operational game – conducted during the famous disinformation operation known under a code name “Trust” – a person known personally to one of Polish officers being victims of the Soviet provocation. The author hypothesizes that there should be some sort of link between the Polish officer and the GPU agent, which would explain the lack of the officer’s report about the assumed recognition of the Soviet provocateur. The author avoids any definitive explanation of that assumed link being satisfied with merely ascertaining of its hypothetical existence.
Artykuł ukazuje metody manipulowania jednostką stosowane przez WCzK/GPU podczas przeprowadzania operacji dezinformacyjnej, zwanej w literaturze aferą MOCR- Trust. Ponieważ archiwa rosyjskie do dnia dzisiejszego nie odtajniły materiałów operacyjnych dotyczących powyższego zagadnienia, w artykule poddano analizie wspomnienia Wasylija Witaljewicza Szulgina – jednej z ofiar manipulacji, autora książki Tri stolicy. Dzięki wsparciu analizy historycznej dorobkiem naukowym psychologii społecznej odtworzono modus operandi stosowany przez sowieckie służby specjalne podczas prowadzenia działań operacyjnych wobec wybranych jednostek.
EN
The article depicts manipulation methods used by the Soviet intelligence organization WCzK/GPU during the disinformation operation known as MOCR-Trust affair. Due to the missing data from the Russian archives, the only possible analytical approach was the analysis of memoires of one of the manipulation objects published in 1927 as a book titled Tri stolicy. By application of the social psychology to the historical analysis, the modus operandi used by the Soviets during the operation named above was reconstructed.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Stale postępująca rewolucja informacyjna, a także wzrost znaczenia asymetryczności we współczesnym świecie wzmagają potrzebę prowadzenia wojny psychologicznej, co znajduje swoje odzwierciedlenie w przeszłych oraz współczesnych konfliktach. Dezinformacja jest jednym z głównych sposobów prowadzenia walki w wojnie psychologicznej, a kluczową rolę w procesie dezinformowania odgrywają służby specjalne jako podstawowe źródło informacji o przeciwniku. Ponadto odmienne poglądy na prawdę, ułomność percepcji, selektywność wykorzystania informacji, różnice w ocenach znaczenia zachodzących procesów sprawiają, że każda informacja może zawierać w sobie chociażby kwant dezinformacji, przez co trudno często określić, co stanowi obiektywną prawdę, a co fałsz czy dezinformację. Z tego względu coraz trudniejszym okazuje się stosowanie dotychczasowych, klasycznych sposobów prowadzenia działań dezinformujących, a to implikuje konieczność dostosowywania się służb wywiadowczych i kontrwywiadowczych do nowych sytuacji poprzez kreatywne i niekonwencjonalne podejście do wykonywanych zadań.
EN
The continuously progressing information revolution and the growing importance of asymmetry in the modern world increase the need for psychological warfare, which is reflected in past and present conflicts. Disinformation is one of the main methods of psychological warfare, and the key role in the process of disinformation is played by secret services as a primary source of information about the enemy. In addition, due to different views on the truth, deficiencies of perception, selective use of information, different assessments of importance of various processes, every piece of information may contain even a quantum of disinformation, often making it difficult to determine what constitutes the objective truth and what is a lie or an element of disinformation. For this reason, it is becoming increasingly complicated to use the existing, traditional methods of disinformation, which implies the need to adapt the intelligence and counter-intelligence services to new situations through the creative and unconventional approach to the task.
Niniejszy artykuł poświęcony jest zagrożeniom, jakie we współczesnym świecie stwarzają grupy psychomanipulacyjne. Zawiera on informacje odnośnie istoty funkcjonowania sekt, sposobów werbunku, mechanizmów manipulacja – totalizm, kosztów psychicznych ponoszonych przez ich ofiary. Autor odwołuje się do rezultatów badań i teoretycznych dzieł m.in.: S. Hassan’a, F. Yeakley’a, S. Forwarda, R. Cialidini’ego, M. Gallanter’a, M. Singer, T. Opolskiej, E. Goffman’a, P. Zimbardo. Celem artykułu było sformułowanie propozycji prewencyjno-terapeutycznych, skierowanych do rodzin ofiar sekt.
EN
The following article is dedicated to threats posed in the modern world by groups of psychological manipulation. It contains information regarding the essence of sect functioning, ways of recruitment, mechanisms of manipulation - totalism, as well as psychological costs incurred by the victims. The author refers to the findings of research and theoretical works by S. Hassan, F. Yeakley, Forward, R. Cialidini, M. Gallanter, M. Singer, T. Opolska, E. Goffman, P. Zimbardo among others. The aim of the article was formulating preventive - rescue proposals, addressed to families of sect victims.
Artykuł analizuje problematykę dezinformacji, jako instrumentu osiągania trwałych celów politycznych. Zasadniczym celem było wskazanie działań dezinformacyjnych stosowanych przez służby i media rosyjskie w stosunkach z Polską. Działania te służą realizacji polityki energetycznej, mającej krytyczne znaczenie dla Federacji Rosyjskiej. Interesy te stoją w zasadniczej sprzeczności z interesami i bezpieczeństwem energetycznym RP. Autor dokonuję przeglądu mechanizmów dezinformacji wykorzystywanych przez Federację Rosyjską analizując działania związane z najistotniejszymi projektami energetycznymi realizowanymi obecnie w basenie Morza Bałtyckiego - Nord Stream 2, Baltic Pipe, terminal LNG.
EN
The article examines the issue of disinformation, as an instrument of achieving the political objectives. The primary objective/task/purpose was an indication of disinformation actions proceed by the Russian media and government services in relations with Poland. These operations/activities serve the purposes of Russian energy policy, which is critical for the Russian Federation. In some dimension, those purposes stand in fundamental contradiction with the interests and energy security of Poland. The Author reviewed mechanisms of Russian disinformation by analyzing the open sources materials associated with the most important energy projects carried out currently in the Baltic Sea area - Nord Stream 2, the Baltic Pipe, LNG Terminal.
The author analyses modus operandi of the Soviet GPU in terms of disinformation operations carried out against intelligence posts by the example of Polish services located in Soviet Russia in the first half of 1920s. The author has put forward a thesis that Soviet services, thanks to applied operational methods, managed to take a total control over Polish intelligence sources of information. The mechanism of such operations created by Soviets in connection with some mistakes by the II. Division of the General Staff of the Polish Armed Forces (further II D) cut Polish intelligence from genuine information, and, at the same time, it enabled to get them double agents and control channels of information from the USSR to the West. The author examines some concrete historical cases to prove a thesis about the complexity of the Soviet CI operation carried out to strategic disinformation, and on the basis of such cases he tries to reconstruct the methodology of Soviet services.
PL
Autor artykułu analizuje modus operandi sowieckiego GPU w zakresie operacji dezinformacyjnych prowadzonych wobec placówek wywiadowczych na przykładzie polskich służb ulokowanych na terytorium Rosji Sowieckiej w pierwszej połowie lat 20. XX w. Autor wysunął tezę, że sowieckie służby dzięki zastosowanym metodom operacyjnym zdołały całkowicie przejąć kontrolę nad źródłami informacji polskiego wywiadu. Mechanizm takich operacji wytworzony przez Sowietów, w powiązaniu z błędami popełnionymi przez Oddział II SG WP, odcinał polski wywiad od prawdziwych informacji, a jednocześnie umożliwiał podsuwanie im podwójnej agentury i kontrolowanie kanałów informacji płynących z ZSRR na Zachód. Autor analizuje konkretne przypadki historyczne, aby udowodnić tezę o kompleksowości operacji prowadzonej przez sowiecki kontrwywiad, mającej na celu dezinformację o charakterze strategicznym, i na ich podstawie pokusił się o odtworzenie metodyki stosowanej przez sowieckie służby
Autor artykułu analizuje modus operandi sowieckiego GPU w zakresie operacji dezinformacyjnych prowadzonych wobec placówek wywiadowczych na przykładzie polskich służb ulokowanych na terytorium Rosji Sowieckiej w pierwszej połowie lat 20. XX w. Autor wysunął tezę, że sowieckie służby dzięki zastosowanym metodom operacyjnym zdołały całkowicie przejąć kontrolę nad źródłami informacji polskiego wywiadu. Mechanizm takich operacji wytworzony przez Sowietów, w powiązaniu z błędami popełnionymi przez Oddział II SG WP, odcinał polski wywiad od prawdziwych informacji, a jednocześnie umożliwiał podsuwanie im podwójnej agentury i kontrolowanie kanałów informacji płynących z ZSRR na Zachód. Autor analizuje konkretne przypadki historyczne, aby udowodnić tezę o kompleksowości operacji prowadzonej przez sowiecki kontrwywiad, mającej na celu dezinformację o charakterze strategicznym, i na ich podstawie pokusił się o odtworzenie metodyki stosowanej przez sowieckie służby.
EN
The author analyses modus operandi of the Soviet GPU in terms of disinformation operations carried out against intelligence posts by the example of Polish services located in Soviet Russia in the first half of 1920s. The author has put forward a thesis that Soviet services, thanks to applied operational methods, managed to take a total control over Polish intelligence sources of information. The mechanism of such operations created by Soviets in connection with some mistakes by the II. Division of the General Staff of the Polish Armed Forces (further II D) cut Polish intelligence from genuine information, and, at the same time, it enabled to get them double agents and control channels of information from the USSR to the West. The author examines some concrete historical cases to prove a thesis about the complexity of the Soviet CI operation carried out to strategic disinformation, and on the basis of such cases he tries to reconstruct the methodology of Soviet services.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.