Ceny ciepła, opłaty za ciepło to pojęcia, które nabierają szczególnego znaczenia, gdy co miesiąc płacimy czynsz za mieszkanie. Zazwyczaj głównymi pozycjami tego czynszu jest opłata za centralne ogrzewanie i opłata za podgrzanie wody wodociągowej. Wówczas zastanawiamy się, skąd się biorą ceny ciepła i dlaczego to ciepło tyle kosztuje. Od 1990 r. w ramach transformacji polskiej gospodarki podjęto działania na rzecz stopniowego dopasowania poziomu cen energii do poziomu cen rynkowych (na rynkach konkurencyjnych) lub cen opartych na kosztach uzasadnionych (w zmonopolizowanych sektorach gospodarki podlegających regulacji). Ceny najbardziej wrażliwych społecznie i gospodarczo nośników energii, a więc energii elektrycznej, gazu i ciepła, pozostawały przez wiele lat cenami urzędowymi, których wzrost był ustalany corocznie przez Ministra Finansów, głównie w zależności od stopy inflacji. Stopniowo, najpierw od 1999 r. ceny energii elektrycznej i ciepła, a od 2000 r. ceny gazu, zaczęły być ustalane zgodnie z zasadami określonymi w ustawie - Prawo energetyczne i rozporządzeniach wykonawczych do tej ustawy, wydanych przez Ministra Gospodarki. Istotą tych zasad jest powiązanie cen energii i cen usług jej dostawy z kosztami rzeczywiście poniesionymi przez przedsiębiorstwo energetyczne. Ceny te i warunki ich stosowania muszą być ujęte w taryfie, będącej swoistym cennikiem, adekwatnie do prowadzonej działalności energetycznej. Cennik ten jest ustalany przez przedsiębiorstwo i podlega, zgodnie z zasadami regulacji, zatwierdzeniu przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, niezależnego organu administracji rządowej. Ustawowym kryterium regulacji cen jest równoważenie interesów odbiorców i dostawców paliw i energii. Prawidłowe ukształtowanie taryfy stanowi pewnego rodzaju sztukę, wymagającą odpowiednich umiejętności zarówno w odniesieniu do samego projektowania taryfy, obejmującego planowanie wielkości sprzedaży i związanych z tym kosztów, jak też przewidywania skutków ekonomicznych, jakie spowoduje wynikająca z taryfy struktura opłat ponoszonych przez odbiorców. Dodatkową umiejętność stanowi też negocjowanie poziomu cen i stawek opłat oraz warunków ich stosowania w taki sposób, aby możliwe było pogodzenie zapisanych w ustawie - Prawo energetyczne, sprzecznych interesów dostawców i odbiorców (pokrycie uzasadnionych kosztów i ochrona odbiorców przed nieuzasadnionym poziomem cen). Pojawiają się jednak propozycje, aby przedsiębiorstwa zajmujące się zaopatrzeniem w ciepło zostały zwolnione z obowiązku uzyskania koncesji, a co za tym idzie, również z obowiązku przedstawiania Prezesowi URE do zatwierdzania taryf dla ciepła. Oznaczałoby to wprowadzenie całkowitej dowolności w tej dziedzinie, bez możliwości sprawowania kontroli nad realizacją celów określonych w ustawie - Prawo energetyczne, a w szczególności polityki energetycznej, która powinna być spójna z polityką energetyczną Unii Europejskiej. Przedsiębiorstwa energetyczne podejmują też wielokrotne próby zmian zasad stanowienia cen. Jedna z propozycji zakłada wprowadzenie tzw. cen pułapowych ciepła, wytyczających poziom, do którego stanowienie taryf byłoby wolne od ścisłej regulacji administracyjnej. Zatem rodzi się pytanie: jaki zastosować model stanowienia cen? W niniejszym artykule nie zostanie udzielona jednoznaczna odpowiedź na tak postawione pytanie. Zarazem jednak wskazanie podobieństw, jak i różnic dzielących podmioty tej branży (w szczególności w zakresie struktury kosztów) może stać się istotnym przyczynkiem do dyskusji nad założeniami modelu cen ciepła.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Niniejszy artykuł ma na celu przybliżyć czytelnikowi zagadnienia związane z ciepłownictwem w latach 2006-2007: stan sektora ciepłowniczego w Polsce, ze szczególnym uwzględnieniem województw kujawsko-pomorskiego i wielkopolskiego, jak również proces taryfowania na tym terenie. Artykuł został napisany w oparciu o dane uzyskane od przedsiębiorstw w corocznych kwestionariuszach „Sprawozdanie z działalności wytwórców, dystrybutorów i przedsiębiorstw obrotu ciepłem URE-C1”1) oraz przedstawianych we wnioskach taryfowych w ZOT URE w Poznaniu2) w 2007 r. Na podstawie art. 28 ustawy – Prawo energetyczne Prezes URE ma prawo wglądu do ksiąg rachunkowych przedsiębiorstwa energetycznego oraz może żądać przedstawienia informacji dotyczących wykonywanej przez to przedsiębiorstwo działalności gospodarczej, w tym informacji o jego projektach inwestycyjnych3), stąd do przedsiębiorstw posiadających koncesję w którymkolwiek z wymienionych wyżej zakresów działalności ciepłowniczej kierowana jest ww. ankieta. Liczba biorących udział w badaniu jest różna w poszczególnych latach. Wynika to zarówno ze zmiany przepisów prawnych, zmieniających próg koncesyjny z 1 do 5 MW, jak i ze zmian organizacyjnych przedsiębiorstw, takich jak: upadłości, likwidacje, przejęcia, podziały i konsolidacje. W związku z powyższym niniejszy artykuł bazować będzie na dwóch latach kalendarzowych, w których przeprowadzono badanie ciepłownicze, tj. latach 2006 i 2007, dla których baza koncesjonowanych przedsiębiorstw jest zbliżona i porównywalna. Wiąże się to z tym, że w tym okresie obowiązywał art. 32 ustawy – Prawo energetyczne w obecnym brzmieniu (zgodnie z którym uzyskania koncesji wymaga wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania ciepła w źródłach o łącznej mocy zainstalowanej cieplnej nieprzekraczającej 5 MW, przesyłania lub dystrybucji ciepła, jeżeli łączna moc zamówiona przez odbiorców nie przekracza 5 MW a także obrotu ciepłem, jeżeli moc zamówiona przez odbiorców nie przekracza 5 MW). W związku z powyższym, badaniem ciepłowniczym zostały objęte nie tylko przedsiębiorstwa typowo ciepłownicze, ale także te (przemysłowe i usługowe), w których działalność ciepłownicza stanowi niejednokrotnie mały ułamek prowadzonej działalności gospodarczej, a podlegają one pod wspomniany art. 32.
W Polsce istnieje ok. 15000 ciepłowni rejonowych w których pracuje ok. 37000 kotłów, o mocach cieplnych od 400 kW do 120 MW. W większości są to kotły o znacznym stopniu zużycia, a ok. 20% stanu to kotły o bardzo długim okresie eksploatacji i sprawności niższej niż 65%. Urządzenia w większości nie spełniają standardów Unii Europejskiej (UE) w zakresie emisji zanieczyszczeń do atmosfery. Koniecznym staje się modernizacja źródeł energii.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono genezę wykonania projektu przebudowy systemu dostawy ciepła do budynków zasilanych z węzła grupowego na węzły indywidualne. Określono wielkości czynników wpływających na oszczędności energetyczne i finansowe wykonanej inwestycji. Otrzymane wielkości efektów porównano z wielkościami prognozowanymi.
EN
The article presents origin, background and results of rebuilding heat supply system in one of Lublin districts and influence of this project on energy and money savings.
Procesu prywatyzacji polskiej gospodarki chyba nie sposób zastopować. Jest ona wkalkulowana w proces urynkowiania naszego życia gospodarczego. Dlatego w coraz szerszym stopniu prywatyzacja zaczyna wykraczać poza przedsiębiorstwa skarbu państwa i wchodzić w obszary gospodarki komunalnej, nadzorowanej przez samorządy gminne.
W artykule przeanalizowano parametry pracy pomp podmieszania gorącego oraz skutki techniczne i ekonomiczne w miejskiej ciepłowni wodnej o klasycznym schemacie technologicznym.
Autor przedstawia analizę techniczną dotyczącą problematyki prawidłowego doboru parametrów i wyboru konkretnych pomp do pracy w różnych instalacjach ciepłowniczych.
Na przykładzie ciepłowni KORTOWO w Olsztynie przedstawiono i opisano rolę pomp podmieszania gorącego w ciepłowni o klasycznym schemacie technologicznym.
W artykule podsumowano informacje dotyczące pracy pomp obiegowych w ciepłowniach w układzie klasycznym. Przedstawiono najważniejsze wnioski wynikające ze szczegółowych analiz wpływu poszczególnych elementów systemu ciepłowniczego na zakres zmian parametrów hydraulicznych pomp obiegowych.
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Omówiono algorytm metody projektowania elementów układu przepływowego modernizowanych pomp. Przedstawiono wykresy charakterystyk przepływowo-energetycznych pomp po modernizacji z których wynika, że zmodernizowane pompy realizują założone parametry przepływowo-energetyczne.
EN
Algorithms of design methods concerning the elements of flow system in modernised pumps are discussed. Graphs of energy - flow performance characteristics of the pumps after modernisation are presented. The graphs show that the pumps meet the characteristics assumed.
Symulacje pracy systemów ciepłowniczych pozwalają przewidzieć reakcje systemu na czynniki zewnętrzne takie, jak: awarie, nagłe zmiany zapotrzebowania na energię , awarie źródeł ciepła itp. Z uwagi na złożoność systemów, moduły obliczeniowe muszą być oparte na wielu modelach matematycznych opisujących dynamiczne właściwości składników systemu ciepłowniczego. W artykule przedstawiono w sposób ogólny tylko te najważniejsze modele: odbiorców ciepła, dynamiki sieci rurociągów oraz model strat ciepła. Zasygnalizowano problem wzajemnych zależności pomiędzy poszczególnymi modelami. Modelowanie stanów dynamicznych systemów ciepłowniczych wymaga posiadania wielu danych opisujących właściwości dynamiczne budynków, urządzeń technologicznych znajdujących się w węzłach ciepłowniczych i trasach sieci ciepłowniczych. Z tego powodu wymagane jest posiadanie odpowiednio zaprojektowanej bazy danych, którą należy zapełnić wieloma informacjami. W artykule przedstawiono podstawowe wymagania stawiane programom przygotowującym dane do przeprowadzenia obliczeń symulacyjnych systemów ciepłowniczych.
EN
The functioning simulation of district heating systems allow to foreseen the system reaction to external factors like: failure, sudden energy requirement changes, heat sources failure etc. Because of system complexity, the analytical modules have to be based on many mathematical modules defining the dynamic features of district heating system components. The most important modules were generally presented in the article: heat receivers module, dynamic of pipelines network and heat losses module. The problem of interdependence between particular modules was indicated. Simulation of dynamic states of district heating systems requires obtaining many data describing dynamic features of buildings, technological devices located in heat exchangers stations and at district heating routes. This is the reason of owing properly designed data base, which shall be filled with a lot of information. Basic requirements for software preparing data to realize simulation calculations for district heating systems were presented in the article.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.