Ultrasound examination of the pancreas constitutes an integral part of the abdominal ultrasound. It is mostly indicated to diagnose pain in the epigastrium, discomfort and jaundice as well as to monitor the patients with acute pancreatitis. The assessment of this organ in an ultrasound examination may be problematic due to its anatomical location and the fact that it might be covered by gastric and duodenal contents as well as due to a number of possible pathological changes, including inflammation and benign or malignant neoplasms, which require differentiation. The basis for establishing a correct diagnosis is the knowledge of the examination technique, correct pancreas structure and images of individual pathologies. This paper presents the standards of ultrasound examination published in 2011 and updated with the current knowledge. The following are discussed: preparation of the patient for the examination, abnormal lesions in the pancreas, acute pancreatitis, chronic pancreatitis, cystic lesions (benign and malignant cysts) and solid focal lesions. Ultrasound is also used to guide the drainage of fluid cisterns, abscesses and cysts. The prime role in the diagnosis and treatment of selected diseases of the upper gastrointestinal tract and parenchymal organs of the abdomen belongs to endosonography of the upper gastrointestinal tract, with the possibility to conduct a fine needle aspiration biopsy, and intraoperative or laparoscopic ultrasound.
PL
Badanie ultrasonograficzne trzustki jest integralnym elementem badania ultrasonograficznego jamy brzusznej. Najczęstsze wskazanie do jego wykonania stanowi diagnostyka dolegliwości bólowych nadbrzusza, dyskomfortu, żółtaczki oraz monitorowanie pacjentów z ostrym zapaleniem trzustki. Ocena trzustki w badaniu ultrasonograficznym bywa problematyczna, między innymi ze względu na jej położenie anatomiczne i przesłonięcie przez treść żołądka i dwunastnicy, a także z powodu szeregu możliwych zmian chorobowych, w tym zapalnych, nowotworowych łagodnych i złośliwych, wymagających różnicowania. Podstawą trafnej diagnozy jest znajomość techniki badania, budowy prawidłowej trzustki, obrazów poszczególnych patologii. W pracy przedstawiono standardy badania ultrasonograficznego trzustki opublikowane w 2011 roku, zaktualizowane zgodnie z obecną wiedzą. Omówiono kolejno: przygotowanie chorego do badania, technikę badania, nieprawidłowe zmiany w trzustce, ostre zapalenie trzustki, przewlekłe zapalenie trzustki, zmiany torbielowate (torbiele łagodne, nowotworowe) oraz lite zmiany ogniskowe trzustki. Pod kontrolą obrazu ultrasonograficznego wykonywany jest drenaż zbiorników płynowych, ropni i torbieli. Doniosłą rolę w diagnostyce i leczeniu wybranych chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego oraz narządów miąższowych nadbrzusza odgrywają endosonografia górnego odcinka przewodu pokarmowego, z możliwością wykonania cienkoigłowej biopsji aspiracyjnej, oraz ultrasonografia śródoperacyjna oraz laparoskopowa.
The differential diagnosis of the focal lesions in the region of the pancreas is difficult due to the similarity of clinical and radiological pictures of neoplastic and non-neoplastic lesions. This paper presents the most common causes of errors in ultrasound diagnosis of pancreatic pathologies. Attention was paid to the errors resulting from the structural variants of the pancreas and those caused by the neighborhood of intestine, stomach and other organs or vessels. Moreover, the article presents mistakes in the interpretation of ultrasound images of normal pancreas as well as its inflammatory and neoplastic lesions. The errors and mistakes in question were divided into three categories: 1) mistakes related to the anatomical structure of the pancreas (anatomical variants, echostructure and echogenicity, course of the splenic artery); 2) mistakes related to anatomical structures localized in the vicinity of the pancreas (caudate lobe of the liver, other organs and intestinal loops surrounding the head of the pancreas, vessels and bile ducts, lymph nodes in the region of the pancreas or duodenal diverticula and tumors); 3) mistakes related to the pathologies of the pancreas (inflammatory and neoplastic lesions including differentiation between inflammatory tumors and malignant masses). In spite of the progress of imaging techniques, the differential diagnosis of focal solid lesions remains the prime problem of imaging examinations of the pancreas. The major aim of the ultrasound examination is early detection of pancreatic neoplasm. Improper performance of the examination or a failure to perform a repeated scan when the conditions for the assessment of the pancreas are not favorable or, what is worse, description of normal pancreas when it is not clearly and entirely visible, constitute errors.
PL
Diagnostyka różnicowa zmian ogniskowych w obrębie trzustki jest trudnym zadaniem ze względu na podobieństwo obrazów klinicznych i radiologicznych zmian nowotworowych i nienowotworowych. W pracy przedstawiono najczęstsze przyczyny pomyłek w diagnostyce ultrasonograficznej chorób trzustki. Zwrócono uwagę na błędy wynikające z odmian budowy trzustki oraz spowodowane sąsiedztwem przylegających jelit, żołądka i innych narządów czy naczyń krwionośnych. Omówiono pomyłki w interpretacji obrazów ultrasonograficznych prawidłowej trzustki oraz jej zmian zapalnych i nowotworowych. Omawiane błędy podzielono na trzy kategorie: 1) pomyłki związane z budową anatomiczną trzustki (warianty budowy, echostruktury i echogeniczności, przebieg tętnicy śledzionowej); 2) pomyłki związane ze strukturami anatomicznymi zlokalizowanymi w pobliżu trzustki (płat ogoniasty wątroby, inne narządy oraz pętle jelitowe otaczające głowę trzustki, naczynia i przewody żółciowe, węzły chłonne w okolicy trzustki czy guzy i uchyłki dwunastnicy); 3) pomyłki związane z chorobami trzustki (zmiany zapalne i nowotworowe, w tym różnicowanie guza zapalnego ze zmianą nowotworową). Pomimo rozwoju technik obrazowania najważniejszym problemem badania obrazowego trzustki pozostaje diagnostyka różnicowa zmian ogniskowych o litej strukturze. Podstawowym celem badania ultrasonograficznego jest wczesne wykrycie nowotworu trzustki. Nieprawidłowe przeprowadzenie badania, zaniechanie badania powtórnego przy istniejących złych warunkach oceny trzustki, oraz, co gorsza, opisanie prawidłowej trzustki, która nie była w całości dobrze widoczna, jest błędem.