Szacuje się, że obecnie w Polsce około 200 obiektów spośród zasobów bazy turystycznej - to wybitne dzieła architektoniczne wpisane do rejestru zabytków. Są to zamki, pałace, dwory, kamienice, budynki poklasztorne, wojskowe i przemysłowe. Obecnie, poszukując najbardziej ekonomicznego sposobu wykorzystania obiektu, coraz powszechniej inwestorzy nadają funkcje turystyczne (usługi hotelarskie i gastronomiczne) odrestaurowanym siedzibom o pierwotnej funkcji mieszkalnej, takim jak dwory, kamienice, zamki i pałace, a także nadającym się do adaptacji budynkom poklasztornym i poprzemysłowym.
EN
It has been assessed that approximately 200 facilities of the tourist accommodation sector are monuments of architecture listed in the register of historical monuments. These are mainly castles, palaces, manors, tenement houses, former convents, military or industrial structures. Presently, investors looking for the most economically effective utilization of property, transform more and more frequently renovated historical monuments of original lodging function into tourist facilities (hotels, restaurants).
Są nieruchomości zabytkowe wybitne, bezcenne jako dokument historii naszego narodu, dla których pytanie o wartość będzie zawsze budzić wątpliwości i pozostanie bez satysfakcjonującej odpowiedzi. Jednak dla większości zabytków znajdujących się w obrocie rynkowym, przed podjęciem decyzji o nabyciu nieruchomości, konieczne jest chociażby szacunkowe określenie zarówno wartości rynkowej zabytku, jak i skalkulowanie wysokości niezbędnych nakładów umożliwiających ponowne zagospodarowanie obiektu. W celu szczegółowego określenia wartości nieruchomości zabytkowej jest niezbędna wnikliwa ekspertyza, wykonana przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. Procedurę wyceny określają szczegółowe wytyczne "Standardów Zawodowych Rzeczoznawców Majątkowych". Prawidłowo skonstruowany, wszechstronny operat opiniujący wartość nieruchomości powinien być skonstruowany jako wielosegmentowy raport. Większość nieruchomości zabytkowych szacuje się przy użyciu zasad tradycyjnych (podejście porównawcze, dochodowe). Rzeczoznawcy podkreślają, że kluczowym zagadnieniem jest każdorazowo odpowiedź na pytanie: czy szacujemy tylko obiekt budowlany czy również jego warstwę artystyczną i historyczno-kulturową. W takich uwarunkowaniach rzetelna wycena wymaga bardzo wysokich kwalifikacji i głębokiej znajomości rynku (nie tylko ocenienia samych obiektów - ale i umiejętność przewidzenia reakcji i psychiki potencjalnego nabywcy).
EN
There are outstanding monuments, priceless documents of the Polish nation's history, in relation to which the question about their value will always raise doubts only to be left without a satisfactory answer. However, in the case of the majority of historical monuments offered on the market, an assessment of their market value and a calculation of the outlays necessary for their redevelopment should precede the decision of the property purchase. In order to make a specific determination of the value of a historical monument a careful appraisement carried out by an authorized property valuation expert should be made. Most of the historical monuments are valued using conventional methods (a comparative approach, an income analysis approach). However, experts underline that at any time the answer to the question: Do we valuate only a building structure or also its artistic as well as historical and cultural value? Is the key matter. In such a situation a credible valuation requires extremely high professional qualifications and an extensive knowledge of the market (not only appraisal of the very properties but a capability to foresee the reactions and psychics of a potential purchaser).
Teoretycznie na rynku nieruchomości może obecnie wystąpić ponad 40 tys. obiektów architektury i budownictwa, uznanych za zabytki z uwagi na wartość historyczną, będących świadectwami kultury materialnej i historii narodu. Dla nabywających nieruchomości zabytkowe istotne może być zarówno chęć zaspokojenia własnych (lub rodziny) potrzeb mieszkaniowych, kupno zabytkowej rezydencji jako prestiżowej siedziby dla firmy, podwyższenie pozycji społecznej dzięki atrybutowi „majątku ziemskiego", chęć czerpania korzyści z nieruchomości przynoszącej stały dochód (nieruchomość komercyjna: hotel, restauracja). Poza tym może zaistnieć sytuacja, w której występuje kumulacja kilku motywów. W każdym jednak przypadku nieruchomość zabytkowa jest przede wszystkim traktowana jako relatywnie bezpieczne lokowanie kapitału. Łączy się to z atrybutami nieruchomości, do których należą trwałość w miejscu i czasie - poprzez trwałe związanie z powierzchnią ziemi. Bez wątpienia też lokaty w nieruchomości łączą się z umiarkowanym poziomem ryzyka, w porównaniu do innych sposobów inwestowania. Ważnym motywem decyzji wielu inwestorów mogą też być ulgi podatkowe oraz nadzieja na (teoretycznie możliwe do uzyskania) środki na remont i konserwacje. Wielu inwestorów jest zdecydowanych odkupić od Skarbu Państwa nieruchomość zabytkową, która była niegdyś własnością rodzinną. W tym wypadku są gotowi na wyasygnowanie na ten cel własnych środków, nie oczekując na akty legislacyjne pozwalające na bezpłatne odzyskanie rodzinnego domostwa.
EN
One of the most difficult problems to solve in the area of historical monuments conservation is to find the way of their use, especially their new functions (other than the original ones) that would be compatible to the demands of the present days. In Poland, following the traditional conservation principles, historical monuments were an element of the past that should be preserved with great care for the future generations. Only minimal interference in the historical monument substance was allowed, and the permissible conservative measures to be taken had to be justified exceptionally by the benefit of the structure. Presently, this viewpoint has been gradually verified, as it has no longer matched current economic environment. In particular during the last decade, along with the transformation of the economic principles, a necessity occurred to verify the fixed conservation principles for the benefit of adapting the policy of historical monument conservation to the new economic situation and the conditions market economy. Obviously one may doubt if the commercial rules are applicable to the principles of historical monument conservation, however an observation of the new conditions enforces verification of many, up-to-date effective, points of view. Probably and consequently as in other areas, the conservation principles will need to undergo changes to be more in tune with the free market conditions that come in force more and more frequently. These changes require a wide spectrum of theoretical studies from experts (art historians, architects, urban planners and lawyers) to seek the answers to the fundamental questions and formulating the foundations for practical actions such as: - how to protect historical monuments - how to consider the problem of cultural heritage in spatial planning - how to educate present society to make them sensitive to the necessity of protecting the cultural goods.
Sposób użytkowania obiektów zabytkowych, a w szczególności konieczność znalezienia dla nich nowych (innych niż pierwotne) funkcji przystających do potrzeb współczesnych - to jeden z najtrudniejszych do rozwiązania problemów występujących w dziedzinie ochrony zabytków. W Polsce w ujęciu tradycyjnym zasad konserwacji, zabytki były częścią przeszłości, którą należy z wielką starannością przekazać przyszłym pokoleniom. Przyjęto za pożądane minimalizowanie jakiejkolwiek ingerencji w substancję zabytkową, dopuszczalne zabiegi musiały być uzasadnione wyłącznie troską o przetrwanie obiektu. Pogląd ten jest stopniowo weryfikowany obecnie, jako nie przystający do współczesnych uwarunkowań gospodarczych. Szczególnie w ostatnim dziesięcioleciu wraz ze zmianą zasad gospodarczych - pojawiła się konieczność weryfikacji sztywnych zasad konserwatorskich na rzecz dostosowania polityki ochrony zabytków do nowej sytuacji ekonomicznej i warunków wolnego rynku. Można oczywiście mieć wątpliwości czy do zasad ochrony zabytków należy stosować reguły komercyjne - ale obserwacja nowych warunków każe zweryfikować wiele dotychczas obowiązujących poglądów. Prawdopodobnie, konsekwentnie jak i w innych dziedzinach, będą musiały ulegać zmianie zasady konserwatorskie, dostosowane do coraz powszechniej obowiązujących warunków wolnorynkowych. Zmiany te będą wymagały ze strony specjalistów (historyków sztuki, architektów, urbanistów i prawników) szerokiego pola badań teoretycznych aby szukać odpowiedzi na pytania podstawowe i sformułowanie podwalin dla działań praktycznych: -jak chronić zabytki - jak uwzględniać problematykę ochrony dziedzictwa kulturowego w planowaniu przestrzennym -jak edukować współczesne społeczeństwo aby było wrażliwe na potrzebę ochrony dóbr kultury.
Przedstawiono możliwości oceny stanu technicznego i sposobu pracy konstrukcji budowlanych na podstawie pomiarów drgań wykonanych podczas oddziaływań środowiskowych. Dwa najważniejsze elementy analizy to eksperymentalnie wyznaczone postaci drgań swobodnych oraz wskaźniki lokalnych uszkodzeń. Omówiono wyniki badań dwóch zabytkowych budowli typu wieżowego.
EN
The paper presents possibilities of behaviour assessment and technical condition of structures on the basis of vibration measurements during environmental excitations. Experimentally determined mode shapes as well as damage indices are the crucial factors for analysis. Results of research made for two historic tower-type structures are presented.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Omówiono możliwości komputerowej analizy numerycznej starych budowli zabytkowych przedstawiając stosowane modele fizyczne murów do współczesnych metod numerycznych (w tym MES) wraz z kilkoma przypadkami ich zastosowania. Przedstawiono metody badań eksperymentalnych konstrukcji murowych 'in situ', z przykładami zastosowań. Podano uwagi dotyczące dokładności obliczeń i badań eksperymentalnych oraz propozycje stałych obserwacji obiektów zabytkowych.
EN
Possibilities of numerical analysis of old ancient masonry structures and selection of physical models for FEM method are presented and discussed. Second part of the elaboration concerns with experimental 'in situ' tests of masonry structures steressing some aspects of their development. Examples of applications so as discussion on exactness mentioned research methods are presented too.
Jednym z kompleksowych badań dynamicznych wykonanych w ostatnim czasie przez autorów były pomiary drgań wież kościoła Mariackiego w Krakowie wywołanych ruchem dzwonów umieszczonych na jednej z tych wież. W pracy zaprezentowano metodykę pomiarowo-interpretacyjną zastosowaną w tych badaniach oraz zamieszczono kilka uzyskanych wyników. Dotyczyły one wpływu drgań na konstrukcję wież oraz na ludzi przebywających na wieży.
EN
One of more complex dynamic investigations recently performed by the authors were measurements of vibrations of St. Mary's Church towers in Cracow induced by motion of bells mounted on one of these towers. The paper presents the measurement and interpretation methods applied in these investigations and gives some of the obtained results. It concerns of influence of vibrations on structure of tower and on people inside.
Omówiono raport Grupy Ekspertów do spraw thaumasytu i przedyskutowano czynniki decydujące o zagrożeniu tym rodzajem korozji siarczanowej w przypadku budowli naziemnych jak i podziemnych. Przedstawiono wpływ dodatku do cementu popiołów lotnych i mielonego żużla granulowanego na zapobieganie korozji siarczanowej z utworzeniem thaumasytu. Także przedyskutowano najnowsze pozycje literaturowe omawiające badania w tym zakresie. Artykuł kończy się praktycznymi zaleceniami dotyczącymi korozji siarczanowej w warunkach zagrożonych powstawaniem thaumasytu.
EN
The report of Thaumasite Export Group is presented and the risk factors of thaumasite sulphate attack for under-ground as well as above ground constructions are discussed. The role of pfa and ggbs content in cement on combatting TSA is largely presented. Also recent studies which were published in technical literature are described. The paper ends with practical guidance concerning thaumasite sulphate attack.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.