The article presents a closer look on information systems that may be used by managers for the purpose of budgeting. It includes descriptions of twenty-four different products offered via the Internet along with their main features listed and budgeting: methods used for calculations. Last part of the article was devoted to the problem of availability of these products for Polish customers. The author gathered information concerning that matter from e-mails sent directly to producers of the systems. Total number of nine answers was grouped in a form of a table presenting information on the price, interface language, timeframe for implementation etc.
Na przykładzie Rudzkiej Spółki Węglowej S.A. przedstawiono problematykę wdrożenia w górnictwie węgla kamiennego w Polsce oddziałowego rachunku kosztów, budżetowania i kontroli kosztów oraz zasad controllingu. Omówiono problematykę każdego etapu zmian zachodzących w spółce ze szczególnym uwzględnieniem założeń, metody i procedury budżetowania przy wykorzystaniu modelu liniowej funkcji regresji z wieloma zmiennymi. Wskazano na korzyści płynące z zastosowanej metody szacowania parametrów strukturalnych funkcji regresji wielorakiej i jej przydatności w procesie budżetowania oraz wyznaczania jednego wskaźnika budżetowania, niosącego w sobie zadania skierowane na rynek i klienta.
EN
On the example of The Rudzka Carbon Company S.A. we have shown the problems with implementing the cost study, budgeting and control of costs and the principles of controlling in coal mining in Poland. We have discussed the problems of each stage of changes which appear in a company, especially taking into consideration the assumption, method and the procedure of budgeting using the model of the linear regression function with many variables. We have shown the advantages of applying the method of estimating the structural parameters of the regression parameters and its suitability in the process of budgeting and in assigning a single indicator for budgeting which has its task directed onto the market and the client.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
In the article there is presented the way of quantifying the effect concerning improvement of processes and activities. This can be realized by two integrated costbudgeting systems. Such systems are related to activity based costing as well as to continuous improvement costing (Kaizen Costing). The way of quantifying the effect of process improvement is shown in the profile of steps that are characteristic to the budgeting process in kaizen costing.
PL
W artykule zaprezentowano sposób kwantyfikacji efektu doskonalenia procesów i działań. To zagadnienie może zostać zrealizowane za pomocą dwóch zintegrowanych ze sobą systemów budżetowania. Te systemy odnoszą się do budżetowania opartego na działaniach oraz rachunku kosztów ciągłego doskonalenia (kaizen costing). Sposób kwantyfikacji efektu doskonalenia procesów został przedstawiony w przekroju etapów budżetowania, które są charakterystyczne dla rachunku kosztów ciągłego doskonalenia.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The paper is an introduction to basic information about budgeting. It includes paragraphs about goals, functions and rules of budgeting, discusses opportunities and threats that might be a result of implementing budgeting in a company and also presents the most important budgeting methods that can be found in literature. The main goal of the article was to create a poll on budgeting methods used by Polish companies and to perform a trial poll along with presentation of its results.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Budgeting is the most important element of planning of operations in independ-ent public health care units (spzoz). It helps to define priorities for the unit and new enterprises. It provides the management with information on income and ex-penses, which makes it possible to monitor them continuously. The budgeting sys-tem provides systematic and comprehensive information for multiaspect analysis of operation of public health care units. It also plays a role in motivating the em-ployees to behave according to the unit's expectations. The article explains the role of health services provided outside the limit set in contracts with the National Health Fund in the budgeting of public health care units.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Budżetowanie jest najważniejszym elementem planowania operacji w samo-dzielnych publicznych zakładach opieki zdrowotnej, które pomaga zdefiniować prio-rytety jednostki. Czynność ta informuje zarząd o kosztach i przychodach, co pozwala je stale monitorować. Budżetowanie daje systematyczną i kompleksową informację do wieloaspektowej analizy operacji dokonywanych w spzoz. Ma ona znaczenie także dla zatrudnionych pracowników, motywując ich do zachowań zgodnych z oczekiwa-niami jednostki. Artykuł charakteryzuje istotę usług zdrowotnych świadczonych poza limitem wyznaczonym przez kontrakty z Narodowym Funduszem Zdrowia w budże-towaniu spzoz.
Współcześnie specjaliści zarządzania zasobami ludzkimi zyskali miano partnera biznesowego. Rola ta wymaga jednak dobrej znajomości jednostki, by móc nie tylko współtworzyć strategiczne rozwiązania dla pracowników, ale i współuczestniczyć w optymalizacji kosztów pracy. Jedną z możliwości w tym zakresie jest wykorzystanie controllingu personalnego, czyli zaadaptowanego dla funkcji personalnej controllingu. Artykuł dotyczy interdyscyplinarnej i złożonej problematyki z obszaru zarządzania zasobami ludzkimi i rachunkowości. Celem artykułu jest przedstawienie budżetowania kosztów pracy (inaczej to koszty personalne) w kontekście controllingu personalnego, poprzez ukazanie jego istoty oraz kosztów pracy, a także określenie relacji między komórką zajmującą się controllingiem personalnym a komórką zarządzania zasobami ludzkimi. Wnioski wyciągnięte na podstawie krytycznego przeglądu literatury są próbą oceny przydatności budżetowania kosztów personalnych w zarządzaniu oraz zbierają wiedzę na temat budżetowania kosztów pracy. Artykuł może być wskazówką dla badaczy, praktyków oraz dla studentów kierunków ekonomicznych. Zdaniem autorki, budżetowanie kosztów personalnych może mieć kluczowe znaczenie w ich kontrolowaniu.
EN
Contemporary human resource management specialists have the status of business partners. This role requires sufficient knowledge of the organisation, necessary for the specialists to contribute to the development of strategic solutions and cost optimization through, for instance, personal controlling, i.e. controlling adapted to handle the HRM function. The personnel controlling concept comes with a variety of tools, one of which is the labour cost budgeting. This interdisciplinary article presents the complex matter of human resource management in the context of personnel controlling. In particular, it provides an insight into the nature of personnel controlling and labour costs, and describes how personnel controlling units and HRM units are related to each other. Based on a critical review of the literature (mainly international), the article integrates the knowledge of personnel cost budgeting and attempts to evaluate its usefulness for management purposes. Its conclusions can be used as reference by researchers and practitioners (mainly heads of the personnel function and personnel controlling), as well as by economics students. In the author’s opinion, personnel cost budgeting can be a key tool allowing an organisation to control these costs and consequently improving the effectiveness of organisational management.
Duża dynamika otoczenia przedsiębiorstw oraz wzrost konkurencyjności na rynku zmuszają kierownictwo do stosowania takich instrumentów zarządzania, które wspomagają sprawny przebieg procesów gospodarczych i przyczyniają się do skutecznego osiągania założonych celów. Odpowiedzią na takie zapotrzebowanie stał się controlling, który spełnia postulaty ukierunkowania systemu zarządzania na szybkie reagowania na zmiany zachodzące w otoczeniu przedsiębiorstwa (Nowak 2011, s. 11). Zarządzanie jednostką gospodarczą jest procesem złożonym składającym się ze wszystkich aspektów jej działalności, a także ściśle uzależnionym od jej specyfiki. Controlling, który jako instrument zarządzania ukierunkowany jest na kierowanie podmiotem gospodarczym, z punktu widzenia jego określonych celów zarówno operacyjnych jak i strategicznych, może być metodą na zapewnienie przedsiębiorstwu właściwego funkcjonowania zarówno w każdych warunkach. Controlling ukierunkowany jest na sterowanie działaniami w przyszłości, które powinny zapewnić długotrwałą egzystencję firmie i zachowanie miejsc pracy (Siekierski 2010 s. 10). Controlling można określić jako swojego rodzaju drogowskaz dla kierownictwa w zarządzaniu podmiotem gospodarczym, wskazujący kierunek działania. Celem artykułu jest przedstawienie controllingu, jego wybranych narzędzi jako metodę oceniającą przyszłe zagrożenia gospodarcze. Rozwiązania zostały opracowane na podstawie literatury przedmiotu. Artykuł stanowi podstawę do przeprowadzenia dalszych badań w zakresie szeroko rozumianego controllingu, w szczególności określenia wpływu wyboru odpowiednich narzędzi do oceny przyszłych zagrożeń gospodarczych. Zastosowaną metodologię badawczą można ogólnie ująć jako studium literatury, mające na celu ustalenie stanu wiedzy a zarazem niewiedzy określonej dziedziny naukowej, stanowiąc podstawę do dalszych badań.
EN
It is a fast changing environment in which firms are operating as well as the increase in competitiveness on the market that are forcing the management to utilize instruments enhancing efficient economic processes and are successfully contributing to achieving the expected goals. Controlling appears to become one of such instruments, fulfilling all the requirements aimed at quickly reacting to the changes that occur in company’s environment (Nowak 2011, s. 11). Managing the economic entity constitutes a comprehensive process embracing all the aspects of its operations and closely connected to its specific functions. Controlling seen as the management instrument, directed to run the economic entity both from its strategic and operational perspective, may be used as a useful method guarantying the appropriate functioning of the company in any circumstances. Controlling is aimed at steering of future actions which should ensure a long term existence of the firm as well as maintaining job positions (Siekierski 2010 s.10). Controlling may be thus treated as a kind of a direction indicator for the management marking the path to follow in running the given economic entity. The article aims at presenting controlling and its selected tools as a method of assessing the prospective economic threats. The solutions have been proposed on the basis of the subject literature. The article constitutes a basis for further studies of controlling in its broad sense, and especially for assessing the selection of appropriate instruments enabling the evaluation of the future economic threats. The methodology applied here may be described as a review of the literature aiming at determining the level of our perception or ignorance in a given scientific area thus constituting the basis for further research.
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Tekst podejmuje problematykę oznaczania i liczenia domowych pieniędzy przez pary prowadzące wspólnie gospodarstwo domowe. Na podstawie przeprowadzonych badań etnograficznych w 28 domach młodych mieszkańców Warszawy oraz opierając się na koncepcji earmarkingu – oznaczania pieniędzy – Viviany Zelizer (2012) test ten ukazuje różnicowanie domowych pieniędzy w zależności od źródła ich pochodzenia, formy i przeznaczenia oraz nadawanie im określonego znaczenia. W celu rekonstrukcji tego znaczenia analizuję praktyki oznaczania i liczenia domowych pieniędzy na poziomie mentalnym, materialnym i technologicznym. Analiza użyć arkuszy kalkulacyjnych w budżetowaniu domowych pieniędzy wykazała, że badani myśląc o pieniądzach i operując nimi, uruchamiają kategorie nie ściśle matematyczne, lecz kulturowe, w tym również moralne. Przeprowadzone badania empiryczne pokazują, że oznaczanie domowych pieniędzy jest procesem wytwarzania granic wewnątrz gospodarstwa domowego oraz obszarem praktykowania zwykłej, potocznej moralności.
EN
The text concerns the counting and allocation of income by couples running a household together. Based on ethnographic research conducted in the households of 28 young couples in Warsaw and drawing on Viviana Zelizer’s concept of earmarking (2012) this article demonstrates how couples differentiate money depending on its source, form, and destination, and how they assign a meaning to it. In order to reconstruct this meaning the text examines the practices of counting and earmarking money on a mental, material, and technological level. Analysis of the use of spreadsheets in budgeting has shown that in thinking of money and handling it the research participants mobilized categories that were not strictly mathematical but rather cultural and moral. Empirical study demonstrates that earmarking domestic money is a process of setting boundaries within a household and an area for practicing everyday, lay morality.
Controlling jako uniwersalna metoda zarządzania i mechanizm efektywnego sterowania firmą, zorientowana na realizację wytyczonych celów, stanowi obecnie istotne i skuteczne narzędzie, przyczyniające się do poprawy efektów gospodarowania i sprostania wymogom rynkowym. W referacie przedstawiono funkcjonowanie controllingu w działalności przedsiębiorstwa hutniczego ze szczególnym uwzględnieniem controllingu w sferze produkcji oraz kosztów na przykładzie wybranego zakładu. Na podstawie porównania wielkości planowanych oraz rzeczywistych można sformułować wnioski ogólne, stanowiące podstawę oceny działalności przedsiębiorstwa.
EN
Controlling as an universal method of management and mechanism of effective steering of the company which is oriented on realization the aims is present a very important and effective tool. It helps to improve management and the requirements of clients. In this paper the controlling function in an activity of metallurgical enterprise with particular consideration in production sphere and costs on the basis of chosen enterprise was introduced. On the basis of comparing the planned and actual amount we can formulate a general conclusion which present the base of the activity enterprise evaluation.
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przedstawiono problem budżetowania w przedsiębiostwie. Omówiono strukturę budżetu oraz budowę planu działalności przedsiębiorstwa. Podkreślono znaczenie kontroli i sterowania budżetem. Przedstawiono przykłady oceny działalności budżetowej w przedsiębiorstwie. W podsumowaniu podkreślono znaczenie budżetowania w polskich przedsiębiorstwach.
EN
The paper presents the problem of budgeting in an enterprise. The structure if the budget and of an enterprise activity plan has been discussed, and the meaining of budget steering and control has been stressed. Also the examples of the budget activities in an enterprise have been given in the paper. The summary lighlights the meaning of budgeting in Polish enterprises.
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
New conditions of market economy have caused the Polish mining to undergo comprehensive restructurization, most problems being created by financial restructurization which is expected to fering, about crqfiteble ą&MtJSg, QJ miflej,, A, ffio^ifieji ffiEP^ through budgeting of costs is introduced more frequently to achieve the positive financial result among other methods applied, especially, in black coal mines. It is the effective method of controlling of costs at separated stands, the so-called centres of the costs and helping, at the same time, to evoke initiative of the people making decisions. Budgeting requires an earlier analysis of the organization diagram and technological process to lead to the justified simplication of the operating stands of costs, assigning of budget of costs of these stands, stating precisely both of powers and responsibilities of managers as well as a possibility of motivation and control of the realization of the established budget. The paper discusses a method of the procedure of budget control by means of linear dual programming with a possibility of optimization of the realized costs. The simultaneous analysis of total costs is the essence of the solution within the framework of the budget assigned to a given stand as well as the evaluation of the internal structure of the costs of this stand. In practice, one can carry out optimization according to an arbitrary section of costs. On the other hand, an obligatory set of category costs has been used in the paper. A section calculation of costs, i.e. the exploitation section and exploitation faces that function in it, e.g. the longwalls are important in this case. In the process of budgeting such budget parameters as the required volume of the output of the section, budget of total costs and category costs of the section are determined. Within the control of budget completion the established deviations from budget volumes are analyzed stating the causes of these deviations and methods of budget realization. The utilization of linear dual programming in the process of budgeting depends on taking into account the differentiated conditions occuring in cost centres, i.e. the differentiated category structure of costs and unit costs of the output. Linear dual programming leads to the optimum distribution of the output into analyzed centres which can be longwalls in the section, sections in the mine, mines in the coal companies and companies in the whole branch of mining. In this way we achieve a possibility of realization of the established volume of the output at the lowest costs, according to the assumption, lesser costs than the assumed arbitrary budget. It will be the result of original linear programming. In dual programming, we establish the optimum structure of category costs of the analyzed stand as well as we state the way in which every category component of costs influences a change of the optimum solution. Additionally, the practical effect of dual programming is an establishment which states which components of costs ought to be changed in the first instance since their decrease causes the greatest decrease in total costs.
PL
Nowe uwarunkowania gospodarki rynkowej spowodowały, że górnictwo polskie podlega wszechstronnej restrukturyzacji przy czym najwięcej problemów stwarza restrukturyzacja finansowa, która ma doprowadzić do rentownej działalności kopalń. Spośród kilku sposobów stosowanych, zwłaszcza w kopalniach węgla kamiennego, aby uzyskać dodatni wynik finansowy coraz częściej wprowadza się zmodyfikowane zarządzanie poprzez budżetowanie kosztów. Jest to skuteczny sposób dyscyplinowania kosztów na wydzielonych stanowiskach, tak zwanych centrach kosztów, pozwalając równocześnie wyzwalać inicjatywę osób podejmujących decyzje. Budżetowanie wymaga wcześniejszego przeprowadzenia analizy schematu organizacyjnego oraz procesu technologicznego po to aby doprowadzić do uzasadnionego uproszczenia funkcjonujących stanowisk kosztów, przydzielenia tym stanowiskom budżetu kosztów, sprecyzowania uprawnień oraz odpowiedzialności kierowników a także możliwości motywacji i kontroli realizacji ustalonego budżetu. Praca omawia metodę procedury kontroli budżetu z wykorzystaniem dualnego programowania liniowego z możliwością optymalizacji realizowania kosztów. Istotą rozwiązania jest równoczesna analiza kosztów całkowitych w ramach przydzielonego na dane stanowisko budżetu jak również ocena wewnętrznej struktury kosztów tego stanowiska. W praktyce można prowadzić optymalizację według dowolnego przekroju kosztów natomiast w pracy posłużono się obowiązkowym układem kosztów rodzajowych. Podstawą jest w tym przypadku oddziałowy rachunek kosztów, czyli zasadniczym stanowiskiem kosztów jest oddział wydobywczy oraz funkcjonujące w nim przodki wydobywcze, na przykład ściany. W procesie budżetowania wyznaczane są takie parametry budżetowe jak żądana wielkość wydobycia oddziału, budżet kosztów całkowitych oraz koszty rodzajowe oddziału. W ramach kontroli wykonania budżetu analizuje się stwierdzone odchylenia od wielkości budżetowych, stwierdzając przyczyny tych odchyleń oraz sposoby zrealizowania budżetu. Wykorzystanie dualnego programowania liniowego w procesie budżetowania polega na uwzględnieniu zróżnicowanych warunków występujących w centrach kosztowych, zatem zróżnicowanej struktury rodzajowej kosztów oraz jednostkowych kosztów wydobycia. Programowanie liniowe dualne prowadzi do optymalnego rozdziału wydobycia na analizowane centra, którymi mogą być ściany w ramach oddziału, oddziały w ramach kopalni, kopalnie w ramach spółki, czy spółki w obrębie całej branży. Uzyskujemy w ten sposób możliwość zrealizowania ustalonej wielkości wydobycia przy najniższych kosztach, z założenia mniejszych niż przyjęty w sposób arbitralny budżet. Będzie to wynik programowania liniowego pierwotnego. W programowaniu dualnym ustalamy natomiast optymalną strukturę kosztów rodzajowych analizowanych stanowisk jak również stwierdzamy w jaki sposób każdy składnik rodzajowy kosztów wpływa na zmianę rozwiązania optymalnego. Praktyczny efekt programowania dualnego to także ustalenie, które składniki kosztów należy w pierwszej kolejności zmieniać bowiem na przykład ich zmniejszenie powoduje odpowiednio największe zmniejszenie kosztów całkowitych.
W artykule przedstawiono zasady planowania rzeczowo-finansowego w przedsiębiorstwie produkcyjnym. Zaprezentowano jedną z ważnych metod zarządzania przedsiębiorstwem, jaką jest budżetowanie. Budżetowanie obejmuje zespół różnych czynności wykonywanych zgodnie z zasadami i metodami właściwymi temu procesowi; czynności oznaczają również kwantyfikację opisowych zamierzeń i środków ich realizacji. Planowanie i kontrola działalności przedsiębiorstwa na podstawie budżetów jest koniecznością i jednym z podstawowych elementów prawidłowego zarządzania, plany rzeczowo-finansowe pozwalają w sposób zwarty i przejrzysty opisać zaplanowane potrzeby na nadchodzący okres oraz zestawić i zsumować ich koszty. W artykule analizie poddano dotychczasową praktykę w zakresie budżetowania, projektowania rachunków pro forma dotyczących realizacji procesów finansowania związanych z bieżącą działalnością przedsiębiorstwa oraz ze strategicznymi decyzjami finansowymi.
EN
The study presents principles of material and financial planning in a production company. An important aspect of managing a business is budgeting, which involves a set of activities performed in accordance with the rules and methods relevant to this process. Activities also mean the quantification of descriptive intentions and the means of their implementation. In addition to asserting that planning and controlling business activities on a budget basis is a must and one of the key elements of sound management, material and financial plans make it possible for a business to describe and plan its needs in a timely and transparent manner for the coming period, and to compare and summarise their costs. The article analyses practices that have been used in budgeting, designing pro-forma accounts related to the implementation of financing processes in companies’ day-to-day operations and strategic financial decisions.
Niniejszy artykuł ma na celu ukazanie istoty i ważności kosztów transportu w przedsiębiorstwie, z podkreśleniem roli, jaką odgrywa właściwe budżetowanie kosztów transportu, dla sprawnego zarządzania tymi kosztami. W pierwszej części artykułu autorzy wyjaśniają rolę i znaczenie transportu, jak również ogólnie przyjętą i stosowaną klasyfikację transportu. Zasadnicza część artykułu koncentruje się wokół charakterystyki kosztów transportu, w tym ich klasyfikacji, składników tych kosztów i wskaźników oceny efektywności podsystemu transportowego. W końcowej części opracowania autorzy podkreślają rolę budżetowania we właściwym zarządzaniu kosztami transportu.
EN
A goal of following article is showing essence and importance of transportation in enterprise, emphasizing role, which plays proper budget of transportation costs for their efficient management. In the first part of the article authors explain role and meaning of transportation, as well as agreed and used classification of transportation. The essential part of the article concentrates around description of transportation costs, including their classification, their components and indexes of effectiveness estimation of transportation subsystem. In the last part of the article authors emphasize a role of budget in proper management of transportation costs.
W artykule został przedstawiony dorobek naukowy Katedry Rachunkowości Menedżerskiej SGH. Od początku istnienia Katedry jej misją było rozwijane wiedzy o rachunkowości menedżerskiej i promowanie stosowania tej wiedzy w praktyce. Przekonanie o społecznym znaczeniu rachunkowości determinuje również badawczą działalność pracowników Katedry. W ciągu 25 lat działalności zespół realizował szereg prac badawczych, z których na uwagę zasługują badania nad: ujawnieniami w raportach rocznych, budżetowaniem i nowoczesnym rachunkiem kosztów, w tym jego szczególną funkcją w odniesieniu do usług powszechnych. Prowadzone prace badawcze charakteryzują się pluralizmem metodologicznym, w części wpisują się w badania głównego nurtu, częściowo jednak wykraczają poza to podejście. W szczególności przykładem prac czerpiących z podejścia krytycznego są prace nad nowymi modelami rachunku kosztów.
EN
The article presents the scientific achievements of the Department of Management Accounting of Warsaw School of Economics. Since the founding of the Department, its mission has been to develop knowledge of management accounting and to promote the application of this knowledge in practice. The conviction about the social importance of accounting also determines the research activity of the staff of the Department. Over the course of 25 years, the team has been carrying out a number of research projects, including research on disclosures in annual reports, budgeting, and modern cost accounting, including its specific role in terms of universal services. The research conducted in the Department, which is characterized by methodological pluralism, belongs in part to mainstream research, but in part goes beyond this approach. In particular, the development of new cost accounting models is an example of research drawing on the critical approach.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wartość i liczba kontraktów publicznych zawieranych przez jednostki sektora finansów publicznych, w tym jednostki budżetowe, z roku na rok ciągle rośnie. Pojawia się więc coraz większa potrzeba zarządzania nimi w sposób jak najbardziej profesjonalny. Dużą w tym rolę odgrywają pracownicy zajmujący się sporządzaniem budżetów wymienionych podmiotów. W związku z tym w artykule uporządkowano wiedzę dotyczącą zamówień publicznych w kontekście zarządzania finansami w jednostce budżetowej. Wskazano na regulacje prawne mające wpływ na proces planowania i organizowania funduszy związanych z przeprowadzaniem przetargów przez podmioty finansów publicznych. W szerokim kontekście opisano również proces przygotowywania i planowania największych co do wartości kontraktów, wskazując na ich znaczenie w procesie zarządzania finansami podmiotów, które biorą udział w zamówieniach publicznych, w tym zwłaszcza jednostek budżetowych.
EN
Value and volume of public contracts signed by administrative units is growing year by year. So the requirement for their professional management appears. Personnel responsible for preparing budgets of that institutions play a key role in management process. According to this, the article organise the knowledge of public orders issue in context of financial management in budgetary units. It points the law regulations which affect the process of planning and organising funds related with tender offering. In wide context the article describes planning the bigest contracts, and higlights their meaning in financial managment of enterprises which take part in public-ordering process, especially the budget ones.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.