Determining gas resourees is a basic calculation problem for reservoir engineering. The knowledge of resourees is crucial for managing the reservoir, creating production strategies, planning equipment, ceontracts and evaluating resources. The paper presents a material balance method for determining the amount of resources with the use of dynamic pressure, without cIosing the wells and interrupting exploitation of the reservoir. This circumstance may be of great practical 'significance. The only assumption of this method is aequiring stabilized gas flow in the reservoir, i.e. pseudo-steady state of flow (Mattar & MeNeil, 1988). Therefore, this method can be used for evaluating resourees of medium and highly permeable natural gas fields and underground gas storages, which achieves the pseudo-steady state very quickly. The model relies on the analysis of stabilization of derivative dp/dt in a pseudo-steady state of reservoir. In this ease the gas material balance is calculated in a very similar was as in the classic material balance method. The only difference is the way in which the pressure data have been used. The classic method makes use of average reservoir pressure obtained after closing the wells and waiting till the pressure stabilizes. In the proposed method the dynamic pressure is used without closing the wells and so without interrupting the exploitation of the reservoir. It follows from the assumption of the pseudo-steady state that the material balance plot employing the dynamic downhole pressure (Pdd/Z vs. Gp) will be paralleI to the material balance plot employing the average static reservoir pressure (fi/Z vs. Gp)' By drawing a straight line linking points Pdd/Z for the eumulated gas yield and then extrapolating a parallel line from the initial pressure, it will be possible to assess the initial resources (OGIP), and determining present magnitude of resources. It was indicated that resources can be assessed for a steady gas flow on a basis of the available data, available during exploitation of the reservoir, i.e. gas composition, temperature, wellhead pressure, reservoir temperature, parameters of the wells and production installment. This method can be used for reservoirs without active water, and for reservoirs and gas storages with active water. The balance verified on an example of the reservoir "Brzostowo" confirms the practieability of the proposed method of a pseudo-steady material balance method.
PL
Określenie zasobów gazu jest podstawowym problemem obliczeniowym dla inżynierii złożowej. Znajomość zasobów ma ważne znaczenie dla zagospodarowania złoża, strategii produkcji, projektowania wyposażenia, kontraktów i oszacowania wartości rezerw. W pracy przedstawiono metodę bilansu masowego pozwalającą na określenie ilości zasobów, posługując się ciśnieniem dynamicznym bez konieczności zamykania odwiertów i przerywania eksploatacji złoża. Okoliczność ta może mieć istotne znaczenie praktyczne. Jedynym założeniem ww. metody jest osiągnięcie ustabilizowanego przepływu gazu w złożu, czyli stan pseudoustalony przepływu (Mattar & McNeil, 1988), więc może być zastosowana do szacowania zasobów dla średnio oraz wysokoprzepuszczalnych złóż gazu ziemnego a także podziemnych magazynów gazu, które stan pseudoustalony osiągają bardzo szybko. Model opiera się na analizie stabilizacji pochodnej d/ldt w stanie pseudoustalonym w złożu. Bilans masowy gazu w tym przypadku oblicza się w sposób bardzo podobny do tradycyjnej metody bilansu masowego. Wprowadzoną różnicą jest sposób użycia danych dotyczących ciśnienia. W tradycyjnej metodzie wykorzystuje się ciśnienie średnie złożowe uzyskane po zamknięciu odwiertów i odczekaniu odpowiedniego czasu do ustabilizowania się ciśnienia, natomiast w proponowanej metodzie używa się ciśnienia dynamicznego bez konieczności zamykania odwiertów a tym samym bez przerw w eksploatacji złoża. Z założeń stanu pseudoustalonego wynika, że wykres bilansu masowego z użyciem ciśnienia dynamicznego na dnie odwiertu (Pd,/Z vs Gp) będzie równoległy do wykresu bilansu masowego używającego statycznego średniego ciśnienia złożowego ([...]) Wykreślenie linii prostej łączącej punkty Pdd/Z dla skumulowanego wydatku gazu a następnie ekstrapolowanie linii równoległej do niej począwszy od ciśnienia początkowego, pozwoli na oszacowanie zasobów początkowych (OGIP), oraz na określenie aktualnych zasobów złoża. Wykazano, iż dla ustabilizowanego przepływu gazu w złożu można oszacować zasoby złoża na podstawie posiadanych danych, dostępnych podczas eksploatacji złoża, tj. składu gazu, temperatury i ciśnienia na głowicy, temperatury złożowej oraz parametrów odwiertów i instalacji wydobywczej. Metoda ta może być stosowana dla złóż bez ruchomej wody, oraz dla złóż i magazynów z ruchomą wodą. Przeprowadzona weryfikacja bilansu na przykładzie złoża ,,Brzostowo" potwierdza przydatność zaproponowanej metody pseudoustalonego bilansu masowego.
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Soil erosion is a serious problem especially on arable land in the loess areas of southern Poland. Reliable data of soil erosion are important to propose a proper method of soil conservation. Measurements of 137Cs inventory allow obtaining both long-term mean value of soil erosion and spatial pattern of soil erosion. To obtain quantitative results of soil erosion from 137Cs measurements one of the mathematical models must be used. Currently, there are many such models in circulation and the results of calculations of soil erosion depend not only on the particular model but also on values assumed for parameters of this model. This paper describes some problems related to calculating soil erosion and deposition based on 137Cs data, namely, the influence of additional parameters on calculated soil erosion is considered. In particular, we have considered the influence of values assumed for plough depth, ă factor, particle size correction factor, soil density and the contribution of the post-Chernobyl deposition to the total caesium deposition on the calculated soil erosion values. The calculations of soil erosion have been done for four, most commonly used models, using real caesium inventory data collected by the authors. The influence of errors of model parameters on the results of soil erosion rate estimates is about 1%, or less for 1% relative error in the parameter.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.