Kamieniołomy bazaltu w Górach Kaczawskich są elementem krajobrazu antropogenicznego. Obejmują one różne typy geochemiczne bazaltu. Typ eksploatacji bazaltu, rozmiar kamieniołomu, fizjografia i charakter geochemiczny to kryteria kierunku ich zagospodarowania.
EN
Basalt quarries in Kaczawa Mountains are the part of anthropogenic landscape. Manner of quarrying, physiography and geochemical properties are the criteria of mine site rehabilitation.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy scharakteryzowano pod względem mineralogiczno-chemicznym i użytkowym utwory tufowe towarzyszące bazaltom w złożu w Męcince (Dolny Śląsk). Pod względem fazowym tuf zawiera reliktowo zachowane ziarna oliwinu, piroksenów i plagioklazów oraz produkty ich chemicznego wietrzenia - montmorillonit, tlenki żelaza oraz topnika trudnospiekających mas ceramicznych.
EN
It was presented the chemical-mineralogical and utilization characteristic of the basalt tuffs associated basalt deposits from Męcinka (Lower Silesia, Poland). Phase analysis shown that the tuffs contained relict grain of olivine, pyroxene, plagioclase and products its chemical weathering: montmorillonite, iron oxide and zeolite. It was provided that the tuffs characterized usefulness for production lighweight aggregate, sorbing agents for liquid petroleum-like substances and as fluxing agents for slow-sintering bodys.
W pracy przedstawiono wyniki badań wpływu różnych układów epoksydowych i wzmocnień włókna bazaltowego jako wzmocnienia na właściwości kompozytów.
EN
This article describes the influence of different epoxy systems resin systems and glass fiber reinforcements on mechanical and electrical properties of composites. The influence of fiber reinforcement with basalt on properties of composites was also investigated.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Spotkanie, którego tematem przewodnim był bazalt drogowy miało na celu przedstawienie perspektyw rozwoju drogownictwa i zastosowania bazaltu jako materiału do budowy i remontu dróg. Zaprezentowano cztery referaty dotyczące perspektyw rozwoju dróg oraz właściwości i zastosowania kruszywa bazaltowego w drogownictwie.
EN
Workshop with leading subject of road basalt had intention to present the jfature of road development and the use of basalt for road construction and 'repair. Four papers were presented related to road development, basalt properties and its use in road engineering.
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedstawiono najnowsze wyniki badań zjawiska zgorzeli słonecznej skał bazaltowych prowadzonych w IMBiGS. Dotyczą one weryfikacji metod badawczych zaproponowanych w poprzednich badaniach. Polegają one na naświetlaniu próbek skał bazaltowych promieniami podczerwonymi w środowisku o wysokiej wilgotności i podwyższonej temperaturze, w celu przyspieszenia zmian związanych z rozwojem zjawiska. Po naświetlaniu próbki są poddawane ocenie makroskopowej w celu obserwacji zmian w skałach oraz pomiarowi prędkości przepływu fal ultradźwiękowych. Otrzymane wyniki świadczą o skuteczności metody. Powstałe w kilku próbkach w trakcie naświetlania promieniami podczerwonymi zmiany makroskopowe oraz spójności próbek świadczą o szybkim rozwoju objawów zgorzeli.
EN
The article shows new investigation data of sunburn of basaltic rocks made in Mining Department of the Institute of Mechanized Construction and Rock Mining. Researchers try to verify new methods of investigation over sunburn. It provided infrared expose of twenty basaltic samples for fixed time. During infrared exposure and after that samples are put to the ultrasound waves speed investigation and petrographic description. In basalts ultrasound waves speed under 4.000 mps (often even near 1.000 mps) mean textural changes like micro-cracks. Petrographic description can prove sunburn changes in rock samples, for example small spherical light-grey forms, micro-cracks between these forms and lower mechanical resistance (sometimes samples can disintegrated with small pressure). In case when both ultrasound waves speed and petrographic description confirm sunburn in at least one sample it is determined as sunburn basalt.
W artykule przedstawiono ogólną charakterystykę rejonu Lubania jako obszaru wielowiekowej, intensywnej eksploatacji bazaltu. Zestawiono informacje dotyczące pozostałości po wydobyciu tej skały. Ukazano zróżnicowane kierunki jej wykorzystania w okresie od średniowiecza (XIII w.) do współczesności.
EN
The paper shows the general characteristics of Lubań area - a region of many hundred years old intensive exploitation of basalt. The data about location of relics after mining working and the different ways of utilization of the rock (from the medieval time to the present day) have been shown.
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Z uwagi na niską odporność na polerowanie, stosowanie kruszywa bazaltowego do warstwy ścieralnej, pomimo bardzo dobrych właściwości fizyczno-mechanicznych, może być ograniczone. Mając na uwadze plany rozbudowy dróg w Polsce, i związane z tym duże zapotrzebowanie na kruszywo wysokiej jakości, wyeliminowanie kruszywa bazaltowego utrudni pozyskiwanie kruszyw do nawierzchni asfaltowych. W artykule zostały przedstawione wyniki badania odporności na polerowanie kruszywa bazaltowego z dodatkiem kruszywa, charakteryzującego się wskaźnikiem odporności na polerowanie PSV (Polished Stone Value) wyższym od 50.
EN
The using of basaltic aggregates should be limited to wearing course, in spite of their very good physical and mechanical properties, hence their low polish resistance. Keeping in mind that road development plans in Poland involve lots of high quality aggregates, then limitation of basaltic aggregates will bring problems with procuring of aggregates to asphalt pavements. The article presents the research results of polishing resistance of basaltic aggregate with addition of aggregate which is characterized by PSV (Polished Stone Value) index higher than 50.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The area of Chełm Hummock has a lot of potential for geo-tourism, due to the great variety of objects and sites of historical, geological, landscape, cultural and natural qualities. The paper is focused on the geological qualities of basalts that which constitute a part of inanimate nature. Natural outcrops of basalts in the area of Chełm Hummock are discussed and their use as construction materials.
PL
Rejon Garbu Chełma może być wykorzystany w celach geoturystycznych ze względu na dużą różnorodność obiektów znajdujących się w tym obszarze i ich znaczące walory geologiczne, a także historyczne, krajoznawcze, kulturowe i przyrodnicze. W niniejszym opracowaniu skupiono się głównie na walorach geologicznych bazaltów jako obiektów przyrody nieożywionej. Zaprezentowano naturalne odsłonięcia bazaltów występujące w obszarze Garbu Chełma oraz ich wykorzystanie jako materiału budowlanego.
Purpose: The aim of this work is to study the effect of basalt on physical, mechanical and morphological of the injection molded LDPE. Design/methodology/approach: In this study, the effect of basalt was investigated as a filler material in polymer matrix composite (PMC) and low density polyethylene (LDPE) was chosen as a matrix material. Findings: A variety of mechanical tests were performed on the resultant composites which has appropriate compositions. Tensile, flexural, density and hardness tests have been carried out and, the relationship between the basalt content and properties were examined. XRD and SEM facilities were applied on polished and fractured surfaces after flexural tests respectively. Research limitations/implications: In present study, it was found that, the content of basalt filler affected structural integrity and mechanical properties of composites. With increasing the amount of the basalt addition to the LDPE results in a decrease in elongation at break values. Originality/value: It is thought that the nucleating effect of the basalt leads to an increased rate in orientation of the polymer. The crystallization was increased by increasing the basalt content. Basalt addition was observed to be an alternative additive to the LDPE. If suitable coupling agents could be added to basalt and LDPE mixtures, the mechanical properties can possibly be increased.
Krajobraz jest wynikiem wzajemnego oddziaływania na siebie dwóch rodzajów składników - elementów przyrodniczych i działalności ludzkiej oraz oznacza się pewnymi cechami widokowo-estetycznymi. Jest mocno zmieniany w wyniku jego dzielenia, niszczenia oraz zabudowy. Opole należy do najsilniej przekształconych gmin w województwie. Na terenie miasta zlokalizowano odkrywki kopalniane, wśród których część charakteryzuje się dużą wartością dydaktyczno-naukową. Eksploatację i skutki pozyskiwania surowców w Opolu i na Opolszczyźnie oraz kierunki zagospodarowania wyrobisk, ich stan obecny ostaną przedstawione na przykładach : wyrobisk powstałych po wydobyciu surowców dla przemysłu cementowego (kamień wapienny) w Opolu wyrobiska jeszcze eksploatowanego, gdzie wydobywa się surowce skalne dla budownictwa drogowego, w kopalni bazaltu w Graczach.
EN
Exploitation and the results of resources acquisition in Opole and Opole province area and courses of post-mining workings management and their present state were presented on the example of: exploitation post-mining workings after excavation of limestone for the cement industry in Opole still exploited working in basalt mine in Gracze, where mineral resources for road-building industry are excavated. Common features for these workings are: a great depth, streep slopes and almost all of them are filled with water. In the basalt mine in Gracze reclamation and management of the area course was defined as a forest agricultural. The whole working will be filled with mineral waste.
Na przykładzie odkrywkowej kopalni bazaltu dokonano oceny produkcyjnej oraz ekonomicznej efektywności wytwarzania kruszyw drogowych. Przeprowadzono statyczną i dynamiczną analizę kształtowania się podstawowych wskaźników produkcyjno-ekonomicznych.
Przedstawiono wyniki badań trwałości mieszanek mineralno-asfaltowych z różnymi kruszywami: bazaltem, granitem, kwarcytem, wapieniem. Celem badań było stwierdzenie, czy można stosować kruszywa o słabszym powinowactwie z asfaltem bez szkody dla trwałości mieszanki oraz czy można poprawić trwałość, stosując dodatki i modyfikatory. Badano odporność na działanie wody, soli, niskiej i wysokiej temperatury pielęgnacji. Ocenę przprowdzono na podstawie badań Marshalla, wytrzymałości na rozciąganie pośrednie, modułu sztywności. Badania wykazały, że z odpowiednimi dodatkami można stosować inne kruszywa niż tradycyjnie stosowane w Polsce bazalty bez szkody dla trwałości nawierzchni, a z korzyścią dla cech mechanicznych, np. odporności na koleinowanie. Jest to następstwem bardziej regularnego, kubicznego kształtu kruszyw innych niż bazaltowe, np. kwarcytowych lub granitowych
EN
Results of testing of durability of bituminous mixtures with various aggregates (basalt, granite, quartzite, limestone) have been presented. The objectives of tests were to evaluate whether aggregates of lower bitumen adhesion may be applied without inferior influence on mix durability and whether mix durability may be improved by application of additives or modifiers. Resistance to action of water, salt, high and low curing temperature was tested and evaluated. Evaluation was based on results of testing of Marshall stability, indirect tensile strength, stiffness modulus. Tests proved that it is possible with proper additives to use other aggregates than basalt, traditionally used in Poland, without reduction of pavement durability and with gain mechanical properties, e.g. rutting resistance. It is due to more regular, cubic shape of aggregates other than basalt, e.g. quartzite or granite
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono skały kompleksu magmowego wyspy Gomera. Zaprezentowano opis charakterystycznych odsłonięć skalnych, występujących w obszarach sześciu stref wyspy, a ponadto opis makroskopowy wybranych próbek skał. Wśród skał Gomery dominują bazalty, ale występują również: trachity, fonolity, gabra oliwinowe, gabra, gabra alkaliczne, mikrogabra, sjenity, piroksenity i poligeniczne brekcje. Południowa część wyspy Gomera jest zbudowana głównie z bazaltów, natomiast pozostałe rodzaje skał występują w północnej części wyspy, szczególnie w obszarze kaldery Vallehermoso.
EN
The rocks of magmatic complex of Gomera Island were presented in this article. Typical rock outcrops of six zones of this island were presented there. Moreover also macroscopic description of selected rock samples were described there. Basalts dominate among the rocks of Gomera. Moreover it is possible to find there trachytes, phonolites, olivine gabbros, gabbros, alkaline gabbros, microgabbros, syenites, pyroxenites and polygenic breccias. The South part of Gomera is built mainly of basalts. Other types of rocks can be found in the North Part of island especially in the area of Vallehermoso Caldera.