W pracy przedstawiono wyniki analizy zgładów utwardzonej kredy oraz płytek cienkich. Głównym składnikiem kredy jest kalcytowy mikryt, podrzędnym - fitogeniczny pigment. Skład uzupełniają bioklasty: intraklasty, rzadziej onkoidy i kalcytowe agregaty glonowych zapewne struktur. Tekstura kredy najczęściej jest porowatością natury pierwotnej i wtórnej.
EN
The work presents the results of microsection analysis of hardened lacustrine chalk and thin tiles. The main component of lacustrine chalk is calcite micrite, and the subordinate component is phytogenic pigment. The other components are bioclasts: intraclasts, or less fraquently oncoids and calacite aggregates of algae structure. The texture of lacustrine chalk usually is not directed, less frequently is laminated, and is characterised by high porosity of primary and secondary nature.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The X10CrMoVNb 9.10 steel, known under the designation T/P91, has been characterized. That up-to-date steel is intended for long-lasting service at elevated temperatures and is used for welded structures in the power industry. Due to the limited weldability of the P91 steel, which manifests itself by the necessity of preheating before welding and post-weld heat treatment of welded joints, examinations of the influence of welding thermal cycles on the toughness of coarse grained regions of the heat affected zonę (HAZ) have been performed. The simulation techniąue was applied to produce the following coarse-grained HAZ regions: CGHAZ, ICCGHAZ and SRCGHAZ, the fine-grained FGHAZ region and the HAZ region subjected to a tempering cycle (temper-bead). On specimens with the simulated HAZ regions the impact absorbed energy was determined, Vickers hardness was measured and metallographic microscopic examinations have been performed. The examination results are presented in the form of diagrams and photographs of microstructures. Because both the initial microstructure of the P91 steel and the microstructures produced by multiple welding thermal cycles have a needle like morphology, it was difficult to tracę significant changes in the microstructure of simulated HAZ regions only by the light microscope. That is why a trial was undertaken to analyze the changes, which occur in the microstructure of the P91 steel, by the electron transmission microscope (TEM). The TEM examination madę possible the clarification of a regularity concerning the absorbed energy and hardness dependence on the cooling time in the temperaturę rangę from 800 to 500°C (t8/5 cooling time), which is specially distinct in the SRCGHAZ rangę.
PL
W artykule scharakteryzowano stal w gatunku X10CrMoVNb9.10 znaną pod oznaczeniem T/P91. Stal ta jest nowoczesną stalą przeznaczoną do długotrwałej eksploatacji w podwyższonych temperaturach i jest stosowana na spawane konstrukcje energetyczne. W związku z ograniczoną spawalnością stali P91, która przejawia się koniecznością podgrzewania wstępnego stali przed spawaniem a następnie obróbki cieplnej gotowego złącza po spawaniu, przeprowadzono badania wpływu cykli cieplnych spawania na własności plastyczne gruboziarnistych obszarów strefy wpływu ciepła (SWC). Badania były prowadzone w oparciu o technikę symulacji i dotyczyły obszarów gruboziarnistych SWC: CGHAZ, ICCGHAZ i SRCGHAZ, obszaru o strukturze drobnoziarnistej FGHAZ oraz obszaru SWC poddanego oddziaływaniu cyklu cieplnego odpuszczającego (temper bead). W dalszej kolejności na próbkach z symulowanymi obszarami SWC przeprowadzono badania pracy łamania, pomiary twardości oraz badania metalograficzne mikroskopowe. Wyniki tych badań przedstawiono w formie wykresów i zdjęć mikrostruktur. Ponieważ zarówno struktura wyjściowa stali P91, jak i struktury powstające w rezultacie oddziaływania wielokrotnych cykli cieplnych mają morfologię iglastą, trudno było prześledzić znaczące zmiany w mikrostrukturze symulowanych obszarów SWC tylko i wyłącznie przy użyciu mikroskopu świetlnego. Dlatego podjęto próbę przeanalizowania zmian zachodzących w mikrostrukturze stali P91 za pomocą transmisyjnego mikroskopu elektronowego (TEM). Badania przy użyciu mikroskopu elektronowego umożliwiły wyjaśnienie pewnej prawidłowości dotyczącej zależności pracy łamania i twardości od wartości czasu stygnięcia w zakresie temperatur od 800 do 500 °C (czas tg/s), która jest szczególnie widoczna w obszarze SRCGHAZ.
The purpose of this study was to use simultaneous micro-tensile and Nomarski DIG optical imaging of 'live' sections of the disc annulus to investigate the fundamental structural mechanisms that create cohesion within and between lamellae.
The paper presents ultrasonic method of investigations of long-rod line and post insulators, operated on 110/6 kV power engineering stations. Acoustic measurements were performed directly in place of exploitation for three groups of domestic insulators. They concerned 16 line insulators LP 75/17 from 1970s; 56 post insulators SWZPAK-110 from 1970s and 47 post insulators SWZP4-110/550 from 1980s. Worked out measurement technique enabled assessment of structure degradation degree without troublesome and expensive removal of insulators from operation. Nondestructive measurements were carried out using special apparatus, which was designed and constructed mainly for outdoor testing of operated objects and results were compared with non operated material. There was presented technology of fabrication of ceramic insulators, typical structure of their material and factors influencing operational durability. Experimental method of assessment of insulator material "life time" was described in brief. All insulators were made of electrotechnical porcelain C 120 kind. There were performed detailed microscopic investigation of the material of operated line and post insulators. The results were compared with properties of the new porcelain. There was established correlation between the degree of the material degradation and the parameters of ultrasonic wave propagation and attenuation. Additionally there were used results of acoustic emission investigation of the material samples, which were subjected to slowly increasing compressive stress. On the basis of the study, advancement of ageing degradation of the material and the quality of tested insulators were assessed. It was stated that advancement of aging effects in the material of exploited post insulators and non-operated ones, taken from station reserve, was approximately the same. External operational stresses seriously affected aging of porcelain only in case of the rods of line insulators. Significantly lower quality of post insulators, made in time of economic crisis in 1980s, was established. On the ground of performed study, earlier researches and data from exploitation there was ascertained operational durability as not exceeding 35 years. It concerns insulators made from C 120 kind material, which does not contain significant inhomogeneities or technological defects.
PL
W pracy przedstawione zostały efekty degradacji materiału izolatorów liniowych i wsporczych, które od wielu lat eksploatowane były na stacjach energetycznych 110/6 kV. Pomiary akustyczne przeprowadzone zostały bezpośrednio w eksploatacji na trzech grupach krajowych izolatorów. Obejmowały one 16 izolatorów liniowych LP 75/17 z lat 1970-tych, 56 izolatorów wsporczych SWZPAK-110 z tego samego okresu oraz 47 izolatorów wsporczych SWZP4-110/550 z lat 1980-tych. Opracowana technika pomiarowa pozwala na ocenę stanu tworzywa izolatorowego bez uciążliwego i kosztownego zdejmowania obiektów z linii. Pomiary te mają charakter nieniszczacy i wymagają jedynie krótkotrwałego wyłączenia napięcia z niewielkich odcinków sieci. Badania pracujących obiektów przeprowadzone zostały z wykorzystaniem specjalnego układu pomiarowego i porównane z parametrami nie eksploatowanego materiału. Przedstawiona została technologia produkcji izolatorów, budowa ich tworzywa oraz czynniki mające wpływ na strukturę materiału i jego trwałość eksploatacyjna. Opisano w zarysie eksperymentalna metodę oceny "czasu zycia" tworzywa izolatorów. Wszystkie badane w ramach pracy izolatory wykonane były z porcelany elektrotechnicznej rodzaju C 120. Przedstawiono wyniki badań mikroskopowych i ultradźwiekowych typowego tworzywa nowego oraz izolatorów liniowych i wsporczych po dłuższym okresie eksploatacji. Wykorzystano ponadto wnioski uzyskane w wyniku badań próbek porcelany C 120 metodą wolno narastającego naprężenia ściskającego z jednoczesnym monitorowaniem efektów degradacji technika emisji akustycznej. Stwierdzono, że stopień zaawansowania procesów starzeniowych w porcelanie izolatorów wsporczych, które były w eksploatacji oraz pochodzących z rezerwy stacyjnej – pobranych z magazynów, był bardzo zbliżony. Obciążenia eksploatacyjne w poważnym stopniu wpłynęły jedynie na stan materiału pni izolatorów liniowych. Zaobserwowano wyraźnie niższa jakość izolatorów wsporczych z okresu kryzysowego lat 1980-tych. Obserwacje mikroskopowe pozwoliły na rozpoznanie etapów rozwoju procesów degradacji starzeniowej. Na podstawie przeprowadzonych badań, danych eksploatacyjnych oraz wcześniejszych prac określono trwałość eksploatacyjna izolatorów wykonanych z porcelany elektrotechnicznej rodzaju C 120. Nie przekracza ona 35 lat, pod warunkiem ze izolator nie zawiera poważniejszych niejednorodności lub defektów technologicznych.
W pracy przedstawiono badania doświadczalne, analizę mikroskopową oraz analizę składu chemicznego dwóch par ciernych złożonych z polimerów wzmacnianych włóknami węglowymi oraz stali łożyskowej po tarciu w trzech środowiskach: powietrzu, wodzie oraz oleju. Badania doświadczalne wykonano za pomocą tribotestera T-11, gdzie realizowany jest schemat pary ciernej typu trzpień-tarcza. W pracy podjęto próbę identyfikacji rodzajów zużycia polimerów wzmacnianych włóknem węglowym pracujących w różnych środowiskach. Przedstawiono także, krótką analizę procesów tarcia i zużycia kompozytów w nawiązaniu do binarnego charakteru pracy analizowanych par ciernych.
EN
In the paper results of: experimental researches, microscopic analysis and chemical constitution of two tribological couples consist of: plastic strengthen with carbon fibers and bearing steel, working in three environments: air, water and oil, were presented. The researches were executed using T-11 tribotester machine, where pin-on-disc frictional couple scheme was realized. In the paper, identification of wear type of polymers strengthen with carbon fibers working in different environments, was undertaken. The short analysis of friction and wear phenomenon of composites was presented taking into consideration the binary scheme work of analyzed friction couples.
Przeprowadzono analizę chemiczną, rentgenograficzną, termiczną i mikroskopową reprezentatywnej próbki pyłów pochodzących z filtrów workowych pieca przewałowego Huta Metali Nieżelaznych SZOPIENICE. Materiał ten zawiera około 30 % Pb, 25 % Zn i 14 % Sb oraz szereg innych pierwiastków. W składzie fazowym dominują tlenki i węglany cynku i ołowiu oraz tlenek antymonu i spinel cynkowo-antymonowy. Opracowano w skali laboratoryjnej metodę brykietowania pyłów, której zastosowanie w skali przemysłowej umożliwi zawracanie tego materiału do pieca macierzystego i częściowe odzyskanie ołowiu. Wskazano na celowość kontynuowania badań niezbędnych dla określenia częstotliwości wycofywania pyłów zubożonych w ołów oraz dla wyboru metod ich utylizacji.
EN
A chemical, X-ray, thermal and microscopic analysis of a representative dust-sample from sack filters of the rolldown furnace of the Non-Iron Metal Works Szopienice was done. The analyzed material contained about 30 % Pb, 25 % Zn, 14 % Sb and series of other elements. The oxides and carbonates of zinc and lead, antimony oxide and zinc-antimony spinel were predominants. A briquetting method for those dusts was developed, in laboratory scale; its industrial application will make possible recycling of that material to the mother-furnace and partial recuperation of lead. Advisability for continuation of the studies, necessary for definition of the frequency of withdrawal of the lead-impoverished dusts and for selection of their utilization methods is indicated.