Autorka przeanalizowała problematykę gospodarki wodnej rzeki Angary i jej znaczenia ekonomicznego dla kraju.
EN
Main issues concerning drinking water supply in the Angara River watershed.Water supply for drinking and communal-general purposes plays an important role in everyeconomy all over the world as water is not only widely used for people's everyday purposes,but is also essential for people's vital functions. The principle concerning the priorities ofsupplying drinking and communal water, stipulated in relevant norms and regulations,presumes that in the first place people should be provided with water according to the existingscientifically grounded health standards. At the same time, drinking water is only a part ofnatural water resources; thus, it is closely linked to the whole hydro-economic situation ofthe region, and the connection is one of interrelation and interdependence.The territory under consideration stretches from the source of the Angara River downwardsto the city of Bratsk and constitutes the upper and middle sections of the river. Thefollowing features are typical of this territory: high level of urban development, high levelof anthropogenic pressure on water resources, wide scope of water quality and quantityconditions; all of the above result in a difference in drinking water provision between theregions and communities. (original abstract)
Omówiono takie zagadnienia jak: wykorzystanie zasobów wodnych, źródła zanieczyszczenia wód, stan czystości rzek i jezior, zanieczyszczenie wód podziemnych oraz wód Bałtyku.
Przedstawiono zmiany sieci rzecznej i użytkowania terenu w zurbanizowanej zlewni Potoku Służewieckiego w Warszawie. Scharakteryzowano przeobrażenia cieku od końca XVII w. Do chwili obecnej. Omówiono również zmiany sposobu użytkowania zlewni, w szczególności zachodzące w latach 1993-2002 oraz poddano analizie plany na lata 2002-2012.
EN
The paper presents changes of river network and land use in an urbanized catchment of the Służewiecki Stream. This is a third-order stream in the Vistula river left-bank Warsaw. The land cover change is shown in 1993-2002 and the forecast until 2012 is made. In this catchment the degree of urbanization, defined as the development of impermeable surfaces and the length of the sewer drainage system, is increasing. The paper also presents practical problems occurring in the implementation of the recommendations of the local spatial development plan, as well as consequences of disregarding recommendations made. Based on a digital terrain model of the catchment and on measured parameters of river, the part of Służewiecki Stream catchment with high risk of flood was defined covers 0.3 km² in the Wilanów district. The residential project of Wilanów is located on the same flood risk zones. The Mokotów district represents good practices in urban planning. Future changes of the sewer mouth in the Służewiecka Valley could reduce the flow in the lower part of basin. (original abstract)
Zasoby wodne Polski są jednymi z najmniejszych w Europie i cechują się znacznymi wahaniami. Ważne jest zatem efektywne wydatkowanie dostępnych zasobów w gospodarce wodnej. Mając na uwadze powyższe przeprowadzono przykładową analizę i ocenę efektywności ekonomicznej budowy i eksploatacji małego zbiornika retencyjnego "Słupsko". Przeprowadzono ocenę metodą analizy kosztów i korzyści (AKK) znaną także jako CBA (cost benefit analysis) z zastosowaniem okresu i stopy zwrotu nakładów inwestycyjnych oraz wskaźników NPV i IRR (fragment tekstu)
EN
The main objective of this article is evaluation of effectiveness of small water reservoir "Słupsko". The main subject of study was man-made small water reservoir located in Silesia region. Based on this study, analysis of economic efficiency was made.The cost benefit analysis (CBA) was used, relaying on identification and evaluation of economic effects related with exploitation of this water reservoir "Słupsko". Economical effectiveness was calculated based on time and rate of return as well as NPV indicator (original abstract)
Mała retencja odgrywa ważną rolę w procesie regulacji naturalnego obiegu wody w przyrodzie, a co za tym idzie zapobiega suszom i powodziom. Problem deficytu wody nie dotyczy tylko krajów położonych w suchych strefach klimatycznych, ale również tych leżących w strefie umiarkowanej. Główną przyczyną deficytu jest błędne zarządzanie zasobami wodnymi. W Polsce to Lasy Państwowe odpowiedzialne są za prawidłowe funkcjonowanie małej retencji oraz za tworzenie nowych obiektów retencyjnych.
The main objective of this article is evaluation of effectiveness of small water reservoir „Słupsko”. The main subject of study was man-made small water reservoir located in Silesia region. Based on this study, analysis of economic efficiency was made. The cost benefit analysis (CBA) was used, relaying on identification and evaluation of economic effects related with exploitation of this water reservoir „Słupsko”. Economical effectiveness was calculated based on time and rate of return as well as NPV indicator.
Autorzy podjęli próbę przeanalizowania organizacyjnych i prawnych zagadnień wiążących się z możliwością wykorzystywania zasobów naturalnych jako czynnika rozwoju gospodarczego gmin. Główny punkt odniesienia stanowią zasoby wód leczniczych, które umożliwiają w pierwszej kolejności rozwój działalności przyrodoleczniczej, a następnie uzdrowiskowej. Chodziło o znalezienie odpowiedzi na pytanie, jaka powinna być rola gmin w inicjowaniu przedsięwzięć mających na celu wykorzystanie zasobów leczniczych. Najpierw omówiono pojęcie przyrodolecznictwa, a następnie zajęto się zagadnieniami organizacyjnymi i prawnymi wiążącymi się z rolą jednostki samorządu terytorialnego (gminy) jako inicjatora i promotora komercyjnych przedsięwzięć o charakterze zdrowotnym. (fragment tekstu)
EN
In this article, the authors attempt to analyse the organisational and legal issues connected with the possibility of using natural resources as a factor in the economic development of municipalities. The main point of departure is the issue of using medicinal water resources as the basis for developing, firstly, natural medicine and then spa treatments. In general, the authors wanted to determine the role and form of activity of local authorities when initiating projects aimed at using medicinal resources. On the basis of the conducted analysis, the authors found that current regulations allow local authorities broad possibilities to develop natural medicine, including the establishment of clinics offering treatment using natural medicine. The authors point to the need to, on the one hand, undertake such projects in cooperation with external entities (private investors) and, on the other, to use appropriate an legal form (for instance, a foundation) when establishing such clinics. (original abstract)
Celem autora była analiza najważniejszych zagadnień związanych z systemem zarządzania gospodarką wodną w Polsce. Autor omówił zadania i cele oraz podstawy prawne gospodarki wodnej. W dalszej kolejności scharakteryzował organizację systemu i instrumenty zarządzania zasobami wodnymi w Polsce. Szczególną uwagę autor zwrócił na zobowiązania wynikające dla Polski z Ramowej Dyrektywy Wodnej Unii Europejskiej.
EN
In Poland, in accordance with the assumptions of the European Union Water Framework Directive, actions have been undertaken aiming at implementing integrated management of water resources in the catchment systems. This form of management, concurrent with the constitutional principle of sustainable development, is implemented by means of three strategic water management objectives discussed in the paper. In addition, other issues comprising water resources management, i.e. the legal basis of water economy, the framework of the management system and water management instruments are reviewed in the paper. Particular attention is focused on water management planning in the catchment areas as well as on activities which, taking under consideration the Polluter Pays Principle, should lead to optimal water services cost recovery by the year 2010. (original abstract)
Celem artykułu jest oszacowanie kosztów zasobowych związanych z gospodarką wodną w Polsce. Konieczność takich prac wynika bezpośrednio z wymogów Ramowej dyrektywy wodnej (RDW) wdrażanej przez rząd RP. Zgodnie z wymogami RDW, obliczenia przeprowadzono dla sektorów: komunalnego, przemysłu i rolnictwa. Należy jednak podkreślić pewną umowność tego podziału. (fragment tekstu)
EN
The article seeks to calculate water resource management costs in Poland. The necessity of such work is the direct result of the Water Framework Directive requirements being implemented by the Polish government. Research has enabled progress in calculation methods, and the estimation of individual metrics useful in calculating total resource costs. Analysis of the collected data together with the methodological considerations indicate that the current resource costs are 0, though this is to some extent the result of the lack of an appropriate mechanism for collecting information. (original abstract)
We Włoszech oczyszczone, w odpowiednim procesie trzeciego stopnia, ścieki miejskie mogą zostać wykorzystane do nawadniania lub innych celów przemysłowych i społecznych, zgodnie z Ustawą 185/2003. W rejonie Apulia znajduje się wiele oczyszczalni ścieków, z czego 14 obiektów umożliwia ponowne wykorzystanie ścieków, a w 26 konieczne jest wprowadzenie dodatkowych udoskonaleń. Regeneracja wody stwarza spory potencjał w zakresie oszczędności naturalnych zasobów wodnych, jednak wybór metody oczyszczania trzeciego stopnia wymaga oceny alternatywnych rozwiązań z ekologicznego i ekonomicznego punktu widzenia. W artykule zaprezentowano wyniki związane z drugą fazą badań LCA (analizą zbioru wejść i wyjść), wchodzące w zakres większego projektu naukowego dotyczącego trzeciorzędowych metod oczyszczania wody, finansowanego przez region Apulia. (abstrakt oryginalny)
Woda odgrywa wiele istotnych ról w krajobrazie rolniczym. Najważniejsze z nich to zarówno budowa ciała organizmów żywych, jak i materiałów oraz transport energii. Ochrona odpowiedniej ilość i jakość wody jest warunkiem niezbędnym dla utrzymania prawidłowego funkcjonowania obszarów wiejskich. Niestety, popełnione do tej pory błędy w zarządzaniu zasobami wodnymi doprowadziły do poważnych zagrożeń zasobów wodnych, jak również ich zanieczyszczenia. Zasoby wodne w Polsce są jednym z najniższych w Europie. Poprawa ich stanu jest ważnym zadaniem dla przyszłego rozwoju gospodarki narodowej. Najlepszym narzędziem w dążeniu do tego celu, jest utworzenie odpowiedniej struktury krajobrazu prowadzące do poprawy małej retencji wody, jak również przywrócenie zdolności gleby do zatrzymywania wody. Wszelkie działania prowadzące do poprawy stanu wód na obszarach wiejskich muszą opierać się na dwóch zasadach: utrzymania jak najdłużej i jak największej ilości wody w krajobrazie (przy rozsądnej jej alokacji), czyli minimalizowanie jej jałowego odpływu poza zlewiskami oraz wykorzystanie takich działań agrotechnicznych, które zapewniają maksymalny strumień wody płynącej z gleby do atmosfery w wyniku parowania szaty roślinnej, ale nie bezpośrednio jako zwykłe odparowanie z gleby.
EN
Water plays multiple roles in agricultural landscape. The most important are building a body of living organisms as well as material and energy transportation. Protection of suitable quantity and quality of water is indispensable condition for sustain functioning of rural areas. Unfortunately, so far errors made in water management led to sever threats of water resources as well as their pollution. Water resources in Poland are one of the lowest in Europe. Improvement of their state is the crucial task for future development of national economy. The best tools for receiving this goal is formation of proper landscape structure leading to improvement of small water retention as well as restoring the soil ability for water retention. Any activity leading to improvement of water condition of rural area must rely on two rules: to collect as much water and keep it as long as possible within the landscape looking for proper its allocation and use such agrotechnics which ensure maximal water flux flowing from the soil into atmosphere through the plant cover as evapotranspiration but not straight as simple evaporation. (original abstract)
The main objective of this article is evaluation of effectiveness of small water reservoirs complex "Kobiór". The main subject of study was man-made small water reservoir located in Silesia region. Based on this study, analysis of economic efficiency was made. The cost benefit analysis (CBA) was used, relaying on identification and evaluation of economic effects related with exploitation of this water reservoirs complex Kobiór. Economical effectiveness was calculated based on time and rate of return as well as NPV indicator.
Pozornie wydaje się, iż na świecie zgromadzona jest olbrzymia ilość wody pitnej. Jednak większość zasobów wodnych to wody oceaniczne, a więc słone. Stosunkowo łatwo dostępna woda słodka stanowi obszar ponad 42 tys. km sześciennych rocznie w skali globu. Dzieląc tę wartość przez stale rosnącą liczbę ludności świata otrzymujemy coraz mniejsze zasoby wodne przypadające na 1 mieszkańca. Koniecznością zatem jest bardziej racjonalne gospodarowanie wodą.
W roku 1999 Uchwałą nr XIII/174/99 Rady Miejskiej Katowic przyjęty został "Program ochrony dolin rzecznych w Katowicach i ich odbudowy". Na bazie programu przygotowano studium projektowe renaturyzacji potoku Ślepotka w Katowicach oraz studium projektowe renaturyzacji rzeki Kłodnicy w tym mieście. Program ten jest zgodny z koncepcją ogólnych założeń ochrony środowiska naturalnego, realizowanych w aglomeracji górnośląskiej.
O ile konieczność przyjmowania tzw. przepływu nienaruszalnego wody we wszelkiego rodzaju przedsięwzięciach nie budziła na ogół zastrzeżeń, poważne kontrowersje powstawały zawsze wokół określania jego wielkości. Powstała ogromna ilość metod określania tego przepływu, pozwalająca na dowolność w wyliczaniu konkretnych wartości. Dyrektywy WE, które Polska przyjęła, regulują to ważne zagadnienie w sektorze gospodarki wodnej.
Artykuł zawiera statystyczny opis zasobów naturalnych, problemów zagrożenia i ochrony środowiska oraz gospodarki wodnej, a także ekonomicznych aspektów ochrony środowiska. Przedstawiono ocenę stanu środowiska w Polsce w 2008 r. w odniesieniu do stanu w 2000 r. Podstawowym źródłem danych były materiały z badań i sprawozdawczości GUS. Ponadto, wykorzystano dane ze sprawozdawczości ministerstw, monitoringu oraz innych źródeł danych takich jak: ekspertyzy, inwentaryzacje, raporty.
EN
The article presents a statistical description of natural resources, threat to and protection of the environment and water management as well as economic aspects of environmental protection. The study presents the estimation of the environment in Poland in 2008 in comparison to 2000. Survey data and reports of Polish CSO were the main source of the study. Furthermore, reporting data of ministries and monitoring, expert opinions as well as inventories were used in the research.(original abstract)
Artykuł zawiera statystyczny opis zasobów naturalnych, problemów zagrożenia i ochrony środowiska oraz gospodarki wodnej, a także ekonomicznych aspektów ochrony środowiska. Przedstawiono ocenę stanu środowiska w Polsce w 2007 r. w odniesieniu do stanu w 2000 r. Podstawowym źródłem danych były materiały z badań i sprawozdawczości GUS. Ponadto, wykorzystano dane ze sprawozdawczości ministerstw, monitoringu oraz innych źródeł danych takich jak: ekspertyzy, inwentaryzacje, raporty.(abstrakt oryginalny)
EN
The article presents a statistical description of quantitative and qualitative natural resources, problems related to threat and protection of the environment and water management as well as economic aspects of environmental protection. The assessment of the condition of the environment in Poland in 2007 comparing with 2000 is presented. The main source of the data were CSO surveys and reports. Moreover administrative data from ministries, monitoring as well as expert opinions, inventories and reports have been used.(original abstract)
W artykule zawarto statystyczną charakterystykę obrazu środowiska Polski. Przedstawiono stan i ważniejsze tendencje zmian w środowisku w 2001 r., na tle sytuacji ekologicznej kraju w latach 1990-2000, czyli w okresie transformacji społeczno-gospodarczej.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.