Omówiono działania Unii Europejskiej w zakresie regulacji obszaru: edukacji, kształcenia i młodzieży.
EN
In the EU countries "European education" is understood as the maintenance of certain traditions and the universal values that characterize democratic societies. This article presents documents related to education in the EU. Included among these are: the Bologna Process, the Lisbon Strategy, the Treaty establishing the European Coal and Steel Community (ECSC), signed on the 18th April 1951 in Paris, the Treaty of Rome, establishing the European Economic Community (EEC), signed in Rome on the 25th March 1957, the Single European Act (SEA), signed in Luxembourg and the Hague. Provided for the adaptations required for the achievement of the Internal Market, the Treaty on European Union was signed in Maastricht on the 7th February 1992. The Maastricht Treaty created a new structure with three "pillars" both political and economic. These are as follows the European Union (EU), the Treaty of Amsterdam, signed on the 2nd October 1997, the Treaty of Nice, signed on the 26th February 2001. Based on the Treaties, the EU institutions can adopt legislation which is then implemented by the Member States. The European Union is based on the rule of law. This means that everything that it does is derived from treaties which are agreed on voluntarily and democratically by all Member States. Previously signed treaties have been changed and updated to keep up with developments in society. Education is the most important aspect of a young person's life. A young person who studies hard will be a good worker and a citizen who is aware of his rights in the future. (original abstract)
The main goal of the paper is to introduce the tool which may be useful in the multicriterial decision making process of selecting the best software for integrating the core business operations in the institutions of higher education. The article was divided into three parts. The first one includes an overview of the integrated software systems. It also contains a description of the main university processes which have to be operationalized and rationalized within integrated application. In the second part, the analytic hierarchy decision making method has been proposed as a solution in questioned decision making problem. It is justified why the AHP method is worth applying when considering the optimal solution. The last part of the article presents practical use of the AHP method, which can be easily adjusted to the specific university environment.
W artykule skupiono uwagę na roli dyrektora jako menedżera, ważnej i pożądanej z punktu widzenia instytucji prowadzących szkołę w związku ze zbyt dużymi (ich zdaniem) wydatkami z budżetu asygnowanymi na oświatę. Według władz miejskich, dyrektor potrafiący maksymalnie zredukować wydatki szkoły i umiejący dodatkowo znaleźć środki finansowe na jej działalność jest idealnym kierownikiem placówki oświatowej. Cele dydaktyczne, wychowawcze i opiekuńcze, które w szczególności powinien brać pod uwagę dyrektor, stawiane są na dalszym miejscu. Punkt wyjścia rozważań stanowi przegląd literatury (czy też koncepcji) dotyczącej ról dyrektora placówki oświatowej. Pierwszy rozdział zawiera zdefiniowanie funkcji kierowniczych: planowania, organizowania, motywowania i kontrolowania. W drugim przedstawione są różne koncepcje stylów kierowania ludźmi, jak: autokratyczny, demokratyczny, liberalny lub opresyjno - autorytatywny, paternalistyczny, konsultatywny czy partycypacyjny. Trzeci rozdział opisuje proces podejmowania decyzji i warunki jego skuteczności w środowisku szkolnym. Rozdział czwarty dotyczy planowania strategicznego i związanych z nim procesów zarządzania strategicznego lub zarządzania przez cele. Ostatni rozdział prezentuje informacje na temat gospodarowania zasobami ludzkimi w szkole, polegający na planowaniu i zaspokajaniu potrzeb kadrowych poprzez system rekrutacji, dobór pracowników na odpowiednie stanowiska, wprowadzanie ich do pracy, proces szkolenia i doskonalenia zawodowego, ocenę efektywności, awanse, przeniesienia i zwolnienia po ocenie pracy podwładnych. Podsumowanie zawiera syntetyczne ujęcie zadań i cech dobrego "menedżera oświaty" oraz perspektywy stworzenia struktury zarządzania dostosowanej do potrzeb szkoły.(abstrakt oryginalny)
EN
The article focuses on the role of a school principal as a manager, which is important and desirable from the perspective of the institutions running the school, in relation to high (in their point of view) expenditures from the budget intended for education. According to municipal authorities, the ideal principal of the educational establishment is the principal who is able to reduce the school's expenditures and acquire additional funds. Other goals, such as didactic, educational and protective shall be placed at a later point. The starting point of discussion is a review of literature (or the concept) on the role of the school principal of educational institution. The first chapter contains a definition of management functions: planning, organising, motivating and controlling. The second chapter presents different approaches to people management styles, such as: autocratic, democratic, liberal, authoritative, paternalistic, consultative and participatory. The third chapter describes the process of decision making and the conditions for its effectiveness in the school environment. The fourth chapter concerns the strategic planning and related processes of strategic management or management by objectives. The final chapter presents information on the management of human resources at school, consisting of planning and meeting the needs of staff through the recruitment, selection of employees to suitable positions, introducing them to work, the process of training and professional development, evaluation, promotion, transfer, dismissal after the assessment of their work. However, the summary contains the synthetic approach to the tasks and the characteristics of a good, "manager of education" and the prospects of the creation of management structures adapted to the needs of the school.(original abstract)
Celem opracowania jest próba oceny wpływu nowych regulacji prawnych w Polsce na możliwość przeprowadzenia zmian w uczelniach aspirujących do miana nowoczesnych uniwersytetów. Pojecie "zarządzanie uniwersytetem" w opracowaniu jest rozumiane w szerokim znaczeniu, obejmującym angielskie określenia management i governance. (fragm. tekstu)
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W dniu 1 stycznia 2010 roku weszła w życie nowa ustawa o fi nansach publicznych1. Zakłada ona gruntowne zmiany w organizacji i funkcjonowaniu sektora finansów publicznych. Celem nowej ustawy jest zwiększenie przejrzystości finansów publicznych poprzez zmiany organizacyjne jednostek sektora finansów publicznych, wprowadzenie Wieloletniego Planu Finansowego Państwa i elementów budżetu w układzie zadaniowym. Ustawa wprowadza kontrolę zarządczą w celu racjonalizacji gospodarki finansowej i poprawy efektywności jednostek sektora finansów publicznych.(fragment tekstu)
EN
The aim of this article is to present the subject connected with the duty of implementing the management control in public universities. In article identify the control processes based on literature researchers was made. There were presented targets of management control according to the new regulations. The key challenges of universities in Poland connected with management control were shown. Moreover, process issue in strategic management in public universities and problems with implementing control management in public Universities as a result of own researches was talked .(original abstract)
On the management structure of higher education an equivalent impact have external interaction as well as the internal determinants. Higher education facilities compete with each other in the regional and global dimension on the free market basis. European universities are evolving into open organizations for the environment. The model of added value creation is changing: in traditional model supply and demand of services were important, nowadays value-added are new stakeholders (business communities, particularly the local ones, local authorities, NGOs), and it is the inclusion of those entities, which, as institutionalized or not, have a real impact on the decisions of institutions of higher education, should be seen as a strategic goal. The autonomy of public universities is in fact limited by law, forcing submission to the pattern established by the state. Despite this, the state has little ability to pursue the assumed educational and science policy. The current structure of management in higher education is not sufficiently clear and unwieldy, and substantive autonomy of universities is lower than in many other EU and OECD countries. The article attempts to answer the question to which extent solutions and experiences of European higher education systems are able to influence the reform process launched in Poland and to identify constraints inside the system which slow this process.
Zasadniczym celem opracowania jest rozpoznanie sytuacji w zakresie formułowania i implementacji strategii na uczelniach publicznych w Polsce. Analiza wstępna wyników wykazała, że sytuacja w zakresie formułowania i implementacji strategii na uczelniach publicznych w Polsce winna ulec poprawie, chociaż można dostrzec dowartościowanie działań nakierowanych na odbudowę pozycji konkurencyjnej publicznych szkół wyższych. Procesowi budowania i wdrażania strategii na uczelniach publicznych towarzyszą w wielu przypadkach bariery systemowe i ludzkie. (abstrakt oryginalny)
EN
The main objective of the paper is to recognize the situation as regards formulation and implementation of strategy in the Polish stale institutions of higher education. The preliminary analysis shows that the process of formulation and implementation of strategy in these institutions should be improved although one can observe an emphasis on activities aimed to increase their competitive power. This process encounters systemic and human barriers in state institutions of higher education. (original abstract)
Zarządzanie publiczną szkołą wyższą zostało przedstawione na tle istoty usług edukacyjnych oraz rosnących oczekiwań pod ich adresem. Oczekiwań ze strony bezpośrednich odbiorców usług edukacyjnych, czyli studentów, jak również ze strony ogółu społeczeństwa. W artykule położono nacisk na potrzebę strategicznego myślenia o funkcjonowaniu szkoły wyższej, jej szerokiej interakcji z otoczeniem zewnętrznym. Istotne są także rozważania dotyczące analizy strategicznej szkoły wyższej oraz wykorzystania w działalności edukacyjnej nowych technologii informatycznych i komunikacyjnych. (abstrakt oryginalny)
EN
The management of the state higher school was introduced against the background of educational services and growing social expectations. Such expectations are formulated by the society and also directly by the students. The accent was put on the strong need of strategic thinking and strategic management which is connected with a wide interaction with external surroundings. The purpose of the paper is to show the main determinants of a detailed strategic analysis of the educational organizations and possibilities to improve competitiveness of the higher education in Poland. (original abstract)
Celem opracowania jest przedstawienie planu projektu budowy systemu controllingu na Uniwersytecie Gdańskim. Artykuł podzielony został na dwie zasadnicze części: w pierwszej przedstawione zostały cele, zakres i produkty budowanego systemu, natomiast druga część poświęcona została aspektom związanym z zarządzaniem projektem. Przedstawiono wstępny harmonogram prac wdrożeniowych, zwrócono uwagę na czynniki ryzyka oraz przedstawiono założenia zarządzania projektem.(abstrakt oryginalny)
EN
The aim of this elaboration (essay) is to present the project of building system of controlling at University of Gdansk. The article is divided into two basic parts. Purposes, fields and products of building system are described in the first part. The second part is about aspects connected with the project management. The opening timetable of implementing tasks, elements (factors) of risk and assumptions of project management are described in the essay.(original abstract)
Celem opracowania jest przedstawienie koncepcji zmian w systemie ewidencji kosztów dla potrzeb controllingu na Uniwersytecie Gdańskim. W artykule przedstawiona została propozycja kodyfikacji segmentów konta zespołu 5 uczelnianego planu kont przygotowana na potrzeby controllingu na Uniwersytecie Gdańskim.(abstrakt oryginalny)
EN
The aim of the elaboration is to present the conception of changes in the cost system for controlling needs at University of Gdansk. In the article the proposition of costs system's codification referring to group "5", is described for the sake of controlling at University of Gdańsk.(original abstract)
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł ten poświęcony jest wybranym aspektom rozwoju szkolnictwa wyższego w naszym kraju. W skali międzynarodowej uczelnie odnotowują dynamiczne przemiany w wielu krajach na wszystkich kontynentach. Kolejne, dalej idące zmiany widać już na horyzoncie. Ze względu na ograniczone ramy niniejszego opracowania i znaczny zakres problematyki nie jest ono raportem szczegółowym, wyczerpująco referującym stan i perspektywy szkolnictwa wyższego w Polsce. Opracowania takie są dostępne5. Artykuł ma przede wszystkim charakter przeglądowy. Jego zasadnicze stwierdzenia sytuują się nie w warstwie analitycznej, lecz problemowej. W szczególności, zwięzłej ocenie poddano zmiany regulacyjne wprowadzone w okresie ostatnich kilku lat w wyniku nowelizacji ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym z 2011 r. Niezależna ewaluacja przeprowadzonych działań legislacyjnych jest bowiem elementarnym wymogiem właściwego działania organów władzy publicznej. (fragment tekstu)
EN
The aim of the article is to examine selected aspects of the higher education reforms in Poland. The author provides an overview of the changes to the Polish higher education system introduced in the last years. He presents crucial elements of the amendment to the Law on Higher Education of 2011 and higher education transition shortages. The author claims that despite major public funding spent by the Ministry of Science and Higher Education for "systemic projects", their effects were not sufficiently taken into account for initiating and implementing changes in the higher education and research system in recent years. The author puts forward the systemic solutions and recommendations. The article presents also new initiatives of bodies representing academic community. In conclusion, three possible scenarios regarding future of the higher education in Poland are indicated.(original abstract)
Starano się odpowiedzieć na pytanie o podstawowe uwarunkowania systemowe mające związek z wysiłkami tworzenia wspólnej europejskiej polityki edukacyjnej, która nie tylko wpisałaby się w postępujący proces integracji, ale także mogłaby się stać jednym z jej instrumentów. Prześledzono zmiany występujące w relacjach między szkolnictwem wyższym i zarządzającą nim społecznością w zachodnich krajach UE przez odniesienie ich do postanowień deklaracji bolońskiej oraz zapoczątkowanego przez nią procesu.
EN
In accordance with European Union law, education lies within the remit of individual member states’ policies. However, the attitude of supranational institutions of the European Communities and currently the European Union to this issue suggests a growing interest and clear attempts to subordinate this important area of social and national life to great control from Brussels. Since the Maastricht Treaty, we have observed a step-by-step process of bringing member states together to cooperate on the drawing up of teaching standards to enable comparability of qualifications and diplomas, and thus professional qualifications, on the common EU labour market. Various measures and programmes implemented by the European Commission and other Community institutions are meant to help achieve this aim. They are mainly addressed at students and teachers, who can, by participating in these programmes, gain qualifications in any EU country. The ultimate aim is to create a model of higher education across all member states that which will enable the free flow of students and scholars on the European educational market. The authors discuss the evolution of Community measures in this regard. (original abstract)
W dobie gospodarki rynkowej odpowiednie zarządzanie uczelnią wyższą wymaga nie tylko skupienia uwagi na właściwym gospodarowaniu zasobami uczelni, prowadzonych badaniach naukowych, ale także ocenie zadowolenia studenta. W dobie dużej konkurencji między uczelniami wygrywa ten, kto jest w stanie zaspokoić potrzeby szeroko rozumianego klienta, którym jest student. Artykuł podejmuje próbę usystematyzowania czynników satysfakcji na podstawie przeprowadzonych badań własnych oraz innych autorów. (abstrakt oryginalny)
EN
Proper managing of the university requires not only focusing its attention on appropriate application of resources, on the conducted research, but also on the evaluation of student satisfaction. In the age of the great competition between universities, the winner is the one who is able to meet the need of the student. The article is making an attempt at systematizing factors of satisfaction on the basis of conducted research and research works by other authors. (original abstract)
Opracowanie podejmuje próbę analizy możliwych skutków nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym dla wybranych aspektów zarządzania szkolą wyższą. Autor koncentruje się na zagadnieniach związanych z niektórymi procesami wewnętrznymi, takimi jak zarządzanie strategiczne czy zarządzanie zasobami ludzkimi w szkole wyższej. Analizuje również wybrane rozwiązania legislacyjne w zakresie ustroju uczelni, w szczególności kompetencji organów jednoosobowych w kontekście przyjętych w Polsce i proponowanych w nowelizacji sposobów ich wyboru. W dalszej części, autor koncentruje się na zagadnieniach związanych z budowaniem pozycji konkurencyjnej uczelni poprzez jej ofertę dydaktyczną w kontekście zamian w przepisach prawa w tym zakresie. Wskazuje również możliwe konsekwencje zmian niektórych przepisów sankcjonujących funkcjonowanie otoczenia uczelni dla jej pozycji w szczególności na arenie międzynarodowej. (abstrakt oryginalny)
EN
Paper attempts to analyze the possible effects of the amended Law on Higher Education for selected aspects of higher education institution management. Author focuses on issues related to some internal processes such as strategic management or human resources management in higher education institution. Also analyzes selected legislative solutions in the higher education system, in particular in the context of single-person authorities competences in adopted in Poland and proposed in the amendment methods of their choice. Following, the author focuses on issues related to building a competitive position through of higher education institution by its offer teaching in the context of the amendment of the Act. It also indicates the possible consequences of changes in certain regulations sanctioning the environment of the university in particular in the international arena. (original abstract)
Przedmiotem niniejszego opracowania jest podejście procesowe w zarządzaniu uczelnią wyższą. Wzrost konkurencji na rynku usług edukacyjnych oraz konieczność walki uczelni o klientów - studentów powoduje konieczność otwarcia się jej na ciągle zmieniające się warunki otoczenia oraz większą orientację na jakość produktu, którym jest wiedza teoretyczna i praktyczna absolwenta, zapewniająca mu dobrą sytuację na rynku pracy. Zasadniczym celem pracy jest ukazanie konieczności i możliwości zmiany tradycyjnego sposobu zarządzania uczelnią wyższą na zarządzanie procesami. W pierwszej części opracowania przedstawiono definicje procesu i jego specyfikę, zasady zarządzania procesowego w organizacji, klasyfikację procesów biznesowych, możliwe miary procesów oraz definicję mapy procesów. Opisany w ten sposób kontekst teoretyczny zarządzania przez procesy posłużył do zaprojektowania procesów w uczelni wyższej X, zaproponowania ich przepływu w organizacji oraz ustalenia miar. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper presents the proccess-based approach in higher education institutions management. The increasing competition in the educational services market and the necessity of competing for clients-students, forces an organization to adapt to the constantly changing environment and to put greater emphasis on the quality of the product, which in this case is the graduate's theoretical and practical knowledge, providing them with a good starting position in the job market. The paper argues the necessity and discusses the possibility of changing from traditional management methods to process management in higher education institutions. The first part defines process and its characteristics, describes the principles of process management in an organization, classifies business processes, presents possible process measures and defines process mapping. This theoretical context is used to design processes in a higher education facility X, propose a process flow within the organization and establish process-performance measures. (original abstract)
W nowej rzeczywistości gospodarczej, opartej głównie na integracji i globalizacji rynków usług dydaktycznych, szkoły wyższe zmuszone są do poszukiwania sposobów dla osiągnięcia przewagi konkurencyjnej. Zarządzanie kapitałem intelektualnym w uczelni jest jednym ze sposobów, by ten cel osiągnąć. Identyfikacja możliwego procesu zarządzania kapitałem intelektualnym w uczelni poprzez określenie wymiarów ukrytego potencjału, dobór wskaźników do pomiaru, a także metod wspomagających jego wykorzystanie i rozwój są podstawą do osiągnięcia założonych celów. Istotnym elementem kapitału intelektualnego w uczelni jest kapitał ludzki, który w procesie zarządzania ryzykiem ma duże znaczenie. (abstrakt oryginalny)
EN
In the new economic reality, based mainly on integration and globalization of didactic services markets, higher schools are made to search for ways of gaining competitive advantage. The intellectual capital management in a school is a method of achieving this aim. The identification of the process enabling intellectual capital management in a school by the hidden potential determination, choice of measurement indicators and methods that help intellectual capital utilization and development are fundamental to achieve established aims. The crucial element of intellectual capital in school is human capital, which has great importance in risk management process. (original abstract)
Od kilku lat obserwujemy intensywny rozwój usług edukacyjnych świadczonych w środowisku Internetu. Na rozwój ten w istotny sposób wpływa rozwój systemów informatycznych zdalnego nauczania oraz rozwój narzędzi wspomagających tworzenie treści kursów e-learningowych. Za rozwojem technologii powinien także podążać rozwój kadry dydaktycznej. Nowoczesna kadra dydaktyczna powinna nie tylko przekazywać wiedzę, ale przede wszystkim aktywnie uczestniczyć w budowaniu ścieżek edukacyjnych. W artykule prezentujemy jeden z mechanizmów wspomagających rozwój e-learningu. Jest nim kontrola aktywności i zachowań nauczycieli przeprowadzona z wykorzystaniem metod eksploracji danych. Artykuł omawia kolejne etapy tego procesu, prowadząc od ekstrakcji danych, poprzez ich konwersję aż do wniosków wyciągniętych z wykonanej klasteryzacji.(abstrakt oryginalny)
EN
In this paper we present an application of data mining in education, where the management of e-learning platform was supported by extraction of users activity features and clustering of users' profiles. It allowed us to identify groups of users with a similar activity and to observe their performance. While the majority of other researches focus on the analysis of students, we investigated teachers' behaviour. The experiments presented herein were performed on the real data coming from Moodle platform. We have proposed a smoothing model in the form of a dynamic system which was used to transform the logged events into time series of activities. These series were later used to cluster teachers' performance and to divide them into three groups: active, moderate and passive users. We claim that an increase of e-learning quality requires responsible persons not only to observe students but also to evaluate teachers. The gathered information may be used to identify potential teachers problems, e.g., technical difficulties or low e-learning platform skills.(original abstract)
Celem artykułu jest opis systemu polskiego państwowego szkolnictwa wyższego jako systemu makrozarządzania, złożonego z dwu typów relacji: pionowych relacji pomiędzy uczelniami a państwem i poziomych wśród pozostałych podmiotów. Dokonano też charakterystyki tego systemu. (abstrakt oryginalny)
EN
The subject of the paper is Polish state higher education system. The period from 1993 till 2005 is under consideration. The aim of the paper is to describe the system as a system of macromanagement. First of all, the main agents of higher education are enumerated. The second step is the description of tools used by the agents to influence other agents. The emphasis is laid on the algorithm used by the state to finance the higher education institutions. The mechanism of the higher education in Poland is composed of two important types of relations: vertical relations between universities and the state, and horizontal relations among other agents. The main features of analyzed system o macromanagement are described. (original abstract)
W artykule została podjęta próba zbadania efektywności działania szkół podstawowych w obrębie gminy mierzonej metodami DEA. Efektywność była rozumiana jako zdolność uzyskania możliwie wysokiego wyniku sprawdzianu pisanego przez uczniów kończących szóstą klasę, przy określonych nakładach dotyczących finansowania oświaty oraz liczbie nauczycieli i liczbie komputerów przypadających na ucznia. Badaniami objęto wszystkie gminy z okręgu obejmującego województwa lubuskie, wielkopolskie i zachodniopomorskie. Oprócz badania efektywności działania szkół w obrębie gmin, zbadano również efektywność skali zaangażowanych nakładów. (abstrakt oryginalny)
EN
In the paper an attempt is made to use the Data Envelopment Analysis (DEA) to examine the efficiency of primary schools within the District (Okręg) including communes in Lubusz, Wielkopolska and West Pomeranian voivodeships. The output of the schools' activity is defined as the average result of the final test, written by pupils completing the sixth grade. Outlays on the educational process include: expenditures on education, number of teachers and number of computers per pupil. Additional analysis was conducted in order to examine efficiency of the scale of investment involved in the educational process. (original abstract)
The article proposes an ambidextrous organization adaptation in public universities. The essence of the proposal is to change the organization of HEI of "90 °", i.e. one in which the faculties create an organization axis and research teams the coordination axis to which the roles are reversed. In ambidextrous university faculties are mainly engaged in mass education on the first level and research teams educate elites of students at the level II and III, conducted R&D activities simultaneously. According to the author, this proposal creates conditions for more effective use of human resources in HEIs.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.