W artykule przedstawiono proces wdrażania zintegrowanego systemu zapewnienia jakości i systemu zarządzania bezpieczeństwem pracy w Hucie Katowice S.A., oraz wynikające z tego korzyści. Proces integrowania odbywał się w zakresie odpowiedzialności, dokumentacji, doskonalenia i rozwoju, co omówiono szczegółowo.
Zarys podstawowych elementów efektywnego zarządzania BHP w Wielkiej Brytanii. Kontrole (audyty) i przeglądy wyników są ostatnim etapem w cyklu zarządzania BHP. Tworzą one pętlę informacji zwrotnych, umożliwiającą przedsiębiorstwu zachowanie i rozwijanie umiejętności zarządzania ryzykiem w możliwie największym stopniu.
Stworzony w XX wieku model prawa pracy jest na wyczerpaniu, o czym świadczy między innymi coraz więcej wypowiedzi o potrzebie modernizacji prawa pracy. Przy założeniu, iż w praktyce mamy już elementy (zalążki) nowego modelu prawa pracy, uwagę należy skierować na zagadnienia ogólniejsze, systemowe. Próba w tym kierunku wyłania obraz trzech podstawowych problemów prawa pracy, dotyczących płacy, umów o zatrudnienie i ochrony pracy. "Płaca" wymaga bliższego określenia partnerów społecznych powołanych do ustalania płacowych standardów (soft law), z myślą o układach zbiorowych pracy i umowach o zatrudnienie, oraz do wykorzystania przez organy władzy w celu określenia proporcji wynagrodzenia i danin (składki, płacowego podatku). Zagadnienie umów o zatrudnienie (wyodrębnionych wedle kryterium osobistego wykonywania pracy w zarobkowym celu) jest zagadnieniem odrębnym. Wykonywanie pracy na podstawie umowy o zatrudnienie podlega publicznoprawnej ochronie pracy (w zakresie czasu pracy, urlopów, bezpieczeństwa i higieny pracy i in.), adresowanej do zatrudniającego, który ponosi odpowiedzialność prawną w razie naruszenia przepisów o ochronie pracy. (abstrakt oryginalny)
EN
Labour law being a XX century creation is under criticism looking for its modernisation. Contrary to mostly reform projections (de lege ferenda) this paper puts emphasis on reinterpreting new legal phenomena which are emerging and already operating since about two decades. A more general and sistemic view shows the future of labour law as composed of three parts: 1) law of the pay (pay devided into wage "in cash" and social security contribution and/or tax), i.e. on setting pay standards (soft law) by social partners as well as suggesting statutory regulation in minimal wage, contribution and tax matters, 2) employment contracts based on the criterion of the "personal gainful work nexus" (employment contract law), 3) work protection law (comprising working hours, paid leave, employment of young workers, safety at work), conceived as a public law regulation, sanctioned employer's infringements in the way of civil (tort), administrative and penal responsibility. (original abstract)
Przedstawiono system uregulowań bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w krajach Unii Europejskiej, jego niektóre rozwiązania i kierunki przekształceń polskiego systemu ochrony pracy w aspekcie dostosowania go do wymagań UE.
Omówiono zagadnienie ochrony roszczeń pracowniczych w krajach Unii Europejskiej oraz w Polsce.
EN
The European system for legal protection of employees who not received their remuneration due to their employer's permanent insolvency is based on guarantee funds. The general principles of payments and funds' operations are laid out in Directive 987/EC of 1980, issued to eliminate disrepancies between EU member countries. The EU pattern is followed in Poland, where the function of a guarantee fund is performed by the Employee Benefit Guarantee Fund established in 1994 by virtue of a law on employee rights' protection in case of employer's insolvency, dated 29 December 1993. (original abstract)
Wskutek wzrostu wymagań jakościowych wykreowanych przez rynek, menedżerowie zajmujący się systemami kompleksowego zarządzania jakością (TQM) coraz częściej zwracają się w stronę ergonomii i jej związków z jakością wyrobów. Z punktu widzenia przedmiotu zainteresowania ergonomię dzieli się na: ergonomię wyrobu, która bada stopień prawidłowości rozwiązań konstrukcyjnych, oraz ergonomię środowiska pracy zajmującą się analizą warunków, w których wyrób powstaje. Zagadnienia te są tematem rozważań autorów niniejszego artykułu.
W artykule przedstawiono mechanizmy, które sprawiają, że ustawowa gwarancja autonomii związków zawodowych w wielu przypadkach jest fikcją. Autor opisał także dwie zasady działania ruchu związkowego (wolności, niezależności) oraz pozycję związków zawodowych w systemie politycznym.
Na mocy ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w przypadku niewypłacalności pracodawcy z 29 grudnia 1993 roku, powołano Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Fundusz ten jako m.in. instrument ochrony miejsc pracy, finansował wypłaty jednorazowych świadczeń na rzecz pracowników zatrudnionych u pracodawców przechodzących chwilowe trudności finansowe. Wyniki badań przeprowadzonych przez autora w jednym z Terenowych Funduszy Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych dowiodły, że ta forma ograniczania rozmiarów bezrobocia nie przyniosła spodziewanych rezultatów.
EN
Companies having temporary financial problems and arrears of remuneration payments could apply for payments from the Guaranteed Worker Benefit Fund. The payments would cover staff remuneration plus obligatory social security payments due for a maximum of one month, and they would be paid on a one-off, no-return and interest-free basis. Since 1 January 2002 the payments have become unobtainable because of financial problems suffered by the Fund itself. (original abstract)
Pojęcie ochrony pracy jest pojmowane współcześnie coraz szerzej i w związku z doktryną praw człowieka i obywatela. Nie obejmuje problematyki czasu pracy i wypoczynku, skądinąd istotnej w ochronie pracy. Staje się przez to niejednoznaczne, a ponadto łączone jest na ogół z pracowniczym zatrudnieniem, ze szkodą dla masowego już zatrudnienia niepracowniczego oraz dla finansowania zabezpieczenia społecznego. Naruszanie zasad ochrony pracy daje wzrost socjalnego ryzyka, którego ochrona finansowana jest w zasadzie w ciężar pracowniczego zatrudnienia niewystarczająco z punktu widzenia zakresu zabezpieczenia społecznego. Zdaniem autora, pilna jest potrzeba szerszej i pogłębionej analizy ochrony pracy w ramach całej problematyki zatrudnienia (także niepracowniczego) i zabezpieczenia społecznego. Chodzi między innymi o zwrócenie uwagi na ustrojowy kontekst ochrony pracy (art. 24 Konstytucji RP), czyli na ujęcie zagadnienia jako adresowanej do zatrudniających regulacji warunków zatrudnienia w interesie publicznym oraz na dostosowanie płacowej daniny do skali naruszania ochrony pracy. Tradycyjny system odpowiedzialności administracyjnej i karnej za naruszenie ochrony pracy nie spełnia już swojego zadania. (abstrakt oryginalny)
EN
The regulation of working conditions (working time, health and safety at work etc.) has been viewed and interpreted traditionally in Europe (since the UK Factory Act, 1802) as public law intervention aimed at protecting the employee as the weaker part in employment. The motives and justification of particular statutes relating to working conditions and their legal shape and construction were in evolution, e.g. the struggle for shorter working hours or demographic considerations in the regulation of working conditions of adolescents and women. In recent decades a strong antidiscrimination and social citizenship motive seems to be considered. In this paper preference is put on the socio-economic and national relevance of working conditions. More specific thesis holds that bad (by regulation and/or implementation) working conditions produce a higher employment related risk to be covered by social security financing and benefits. Equally such bad conditions are a barrier to an employment lasting until the regular retirement age. Instead of administrative and criminal resposibility of "factory owners", in fact very inefficient, the mechanism of social security contribution/tax should be used preferrencially to improve working conditions, having of course in view economic and social security differences between states and nations. (original abstract)
Autorki przedstawiają ogólne zasady funkcjonowania ustawy z 11 października 2013 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy, zwanej powszechnie nową ustawą antykryzysową, oraz warunki uruchamiania pomocy, zwracając szczególną uwagę na wątpliwości interpretacyjne, jakie pojawiają się na tle nowych przepisów. Omawiają porozumienia zbiorowe, na mocy których można wprowadzać szczególne rozwiązania na rzecz ochrony miejsc pracy, oraz umowy warunkujące uzyskanie pomocy finansowej, tj. umowy o przyznanie świadczeń i umowy o dofinansowanie kosztów szkoleń pracowników.(abstrakt oryginalny)
EN
The aim of the presented paper is to characterize the mechanism of the granting of aid for the jobs protection, provided by Law of 11 October 2013 on Special Solutions Relating to the Jobs Protection. At the beginning, authors are presenting the general principles of the law functioning. Next, discuss the collective agreements as the base for the introducing of the special arrangements for jobs protection, as well as indicate the conditions of the contracts for benefits payment. The characteristic of these contracts will be also the last point of the presented contribution. (original abstract)
Autorka odpowiada na pytanie, w jakim zakresie obowiązujące przepisy dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy obejmuja inne, odrębne od pracowniczego typy zatrudnienia. Przedstawia także propozycje zmian obecnych uregulowań, które - jej zdaniem mogą przyczynić się do zwiększenia bezpieczeństwa pracy osób świadczących pracę w ramach niepracowniczych form zatrudnienia.
Polityka flexicurity jest traktowana jako odpowiedź na wyzwania współczesnych rynków pracy. Jej komponent stanowi m.in. bezpieczeństwo socjalne pracowników w dwóch wymiarach - job security i employment security. W literaturze przedmiotu trwa dyskusja, czy należy odejść od job security i pozostać przy employment security. Konieczne jest zatem zbadanie występowania przesłanek ochrony pracy w obu wymiarach. Na polskim rynku pracy można wskazać rozwiązania prawne odpowiadające zarówno job security, jak i employment security. Analizując sytuację na polskim rynku pracy, a także ogólną sytuację społeczno-gospodarczą, uzasadniona wydaje się teza, iż rezygnacja z job security w Polsce byłaby decyzją pochopną. Komponenty job security i employment security powinny się wzajemnie uzupełniać, aby pracownicy mieli poczucie bezpieczeństwa na rynku pracy. (abstrakt oryginalny)
EN
Flexicurity policy is a response to the challenges set by today's labour markets. Its main component is employees' social security in two dimensions - job security and employment security. Among the researchers there is a discussion whether to remain only with employment security proceeded by a shift away from job security. It is, therefore, necessary to examine the presence of job protection in both dimensions. The Polish labour market may indicate the legal solutions responding to both job security and employment security. Analyzing the situation on the Polish labour market, as well as the overall socio- economic situation, it seems that the abandonment of job security in Poland would be a premature decision. Both components: job security and employment security should be complementary to each other so that workers could have a sense of security on the labour market. (original abstract)
W prezentowanym artykule podjęto próbę odpowiedzi na na pytanie jaka polityka społeczna byłaby odpowiednia do rozwiązywania nowych oraz nadchodzących problemów socjalnych. Kolejne pytanie dotyczy zmiany dotychczasowego kierunku polityki społecznej oraz oceny możliwości dokonania takiej zmiany. (fragment tekstu)
Powszechnie już znana ustawa z 14 listopada 2003 r. nowelizująca niekiedy bardzo istotnie wiele przepisów kodeksu pracy wprowadziła także zmiany w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników. Znalazły się one głównie w dziale dziesiątym kodeksu pracy ("Bezpieczeństwo i higiena pracy"), ale także w dziale szóstym ("Czas pracy"), w dziale czwartym ("Obowiązki pracodawcy i pracownika") oraz w dziale piętnastym ("Przepisy końcowe"). Tak duże rozproszenie zmian w omawianej dziedzinie w różnych działach kodeksu pracy powoduje, iż nie zawsze są one ze sobą dostatecznie zsynchronizowane; stwarza to ponadto pewną trudność w ich ocenie i prezentacji. Zmiany dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia pracowników mają różny charakter. Po pierwsze, są to zmiany polegające na wprowadzaniu nowych, nieznanych dotąd rozwiązań prawnych. Obok nowych rozwiązań modelowych, co dotyczy głównie konsultacji pracowników w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 23711a k.p.), odnajdujemy także regulacje szczególne poświęcone ochronie pracowników przed nieuregulowanymi dotąd w polskim prawie pracy zagrożeniami występującymi w środowisku pracy - przed mobbingiem, będącym swoistym psychofizycznym zagrożeniem zawodowym (art. 943 k.p.), przed pracą monotonną (art. 94 pkt 2 oraz art. 145 k.p.) oraz przed działaniem czynników biologicznych (art. 2221 k.p.). Do grupy nowych rozwiązań prawnych należy zaliczyć także przepisy służące ochronie zdrowia i życia dzieci wykonujących pracę lub inne zajęcia zarobkowe (art. 3045 k.p.). Po drugie, są to zmiany polegające na modyfikacji obowiązujących już regulacji prawnych, np. na poszerzeniu przedmiotowym (np. w art. 222 k.p. dotyczącym czynników rakotwórczych, art. 226 k.p. dotyczącym informacji o ryzyku zawodowym) lub na poszerzeniu podmiotowym (np. w art. 2373 k.p. poświęconym szkoleniu bhp). W opracowaniu zostały przedstawione w pierwszej kolejności nowe regulacje prawne w dziedzinie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia
Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych jest instytucją ochrony roszczeń pracowniczych w razie niemożności ich zaspokojenia przez niewypłacalnego pracodawcę. Fundusz posiada osobowość prawną i jest państwowym funduszem celowym w rozumieniu ustawy z 5 stycznia 1991 r. o prawie budżetowym.
W wyniku nowelizacji prawa pracy z 2 lutego 1996 r. w kodeksie pracy pojawił się nowy artykuł (art. 11) w brzmieniu: "Pracodawca jest obowiązany szanować godność i inne dobra osobiste pracownika". W powyższym artykule rozwinięto szerzej to pojęcie stosując właściwą wykładnię prawną.
W opracowaniu scharakteryzowano zasady bezpieczeństwa pracy, omówiono również koszty zapewnienia bezpieczeństwa uwzględniając relacje między nimi. Skupiono się także na dyskusji o różnicach w poziomie bezpieczeństwa, oraz przeanalizowano sposoby poprawy.
EN
In this article, the author describes the scale of costs and losses incurred by firms and society as a whole, thus revealing the gravity of the problem. In a later part of this article, the author looks at the object and scope of work safety management, describes the principles of work safety, and discussed the costs of ensuring safety, taking into account, in particular, the relationships between them. The author focuses much of his attention on discussing how differences in insurance contributions, as well as information system on accidents in the workplace, can help improve working conditions.(original abstract)
Autor analizuje regulacje zawarte w art. 37 i 47 ustawy z 5 kwietnia br. o europejskich radach zakładowych. Zawierają one gwarancje ochrony stosunku pracy przedstawicieli pracowników w przedsiębiorstwach i grupach przedsiębiorstw o zasięgu wspólnotowym. Autor przedstawia podmiotowy i przedmiotowy zakres tej ochrony, jej charakter i czas trwania, a także swoisty jej mechanizm przy zwolnieniach z przyczyn dotyczących pracodawcy.
Zbudowanie sprawnego i racjonalnego systemu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych jest bardzo trudne i nadal wymaga modydfikacji. Realizowany obecnie w Polsce system rehabilitacji zawodowej osób niepełnosprawnych oparty jest na ustawie z 27 sierpnia 1997 r. Deklaracje państwa dotycząca jego obowiązków wobec osób niepełnosprawnych zawiera uchwała Sejmu RP z 1 sierpnia 1997 r.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.