Artykuł poświęcony jest problematyce klauzul waloryzacyjnych zamieszczanych w układach zbiorowych pracy. Autor przedstawia występujące w praktyce regulacje, podejmuje próbę ich klasyfikacji, a także rozważa kwestię charakteru prawnego takich postanowień układowych.
Deprecjacja pieniądza jest zjawiskiem charakterystycznym dla polskiej gospodarki. Okresy wyższej inflacji powodują nasilanie się postulatów waloryzowania świadczeń płacowych. Artykuł omawia kwestię, jak wygląda rewaloryzacja płac w świetle ustawodawstwa, a zwłaszcza znowelizowanych przepisów kodeksu cywilnego.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedmiotem niniejszego opracowania jest analiza rozwiązań prawnych w obszarze zabezpieczenia społecznego dotyczących waloryzacji świadczeń pieniężnych. Swoje rozważania skoncentruję na gwarancjach dotyczących waloryzacji świadczeń z ubezpieczenia społecznego, zwłaszcza emerytur i rent, z uwagi na jej doniosłość społeczną w zmieniających się uwarunkowaniach ekonomicznych oraz swoistą "ekspansję" wypracowanego tutaj modelu na utrzymywanie realnej wartości innych świadczeń. Dla znacznej części naszego społeczeństwa (obejmującej około 9,5 min osób) świadczenia z ubezpieczeń społecznych stanowią podstawowy dochód zapewniający środki utrzymania, zwłaszcza po osiągnięciu wieku emerytalnego. Na skutek działania niekorzystnych procesów inflacyjnych dochodzi do deprecjacji ich wartości, negatywnie też może kształtować się stosunek wysokości świadczeń nowo przyznanych do ustalonych wcześniej. Dlatego funkcjonowanie zasad waloryzacji świadczeń należy identyfikować jako jeden z elementów przesądzających o wysokości świadczeń w trakcie ich realizacji w dłuższym nawet czasie oraz o wartości realnej wyrażającej się określoną siłą nabywczą, którą powinny reprezentować. Waloryzacja obecnie posiada sformalizowany charakter, przybiera określoną formułę ustaloną w drodze regulacji ustawowej i obejmuje swym zasięgiem ogół ubezpieczonych oraz beneficjentów świadczeń pozaubezpieczeniowych, przy dość szeroko określonym zakresie przedmiotowym. (fragment tekstu)
EN
The subject of this study is to analyze the legal arrangements for indexation of social security benefits. Now indexation is a legal and economic formal adjustment mechanism specified by the law, aimed at maintaining the real value of cash benefits performed annually and based on inflation rate, less frequently on the rate of payroll. It is provided for all the entitled persons and has a rather broad scope, including the provision of short and long term benefits. The paper provides the analysis of the nature of rights to indexation of cash benefits taking into account their legal guarantees. Functions of indexation affect the universality of its application, which entails significant financial implications for the state budget. Thus, the aim of this paper is also to discuss the issue of financing indexation. (original abstract)
Prawo do emerytury i renty obejmuje również uprawnienie do waloryzacji tych świadczeń. Obowiązek waloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych należy do standardów międzynarodowych, określonych w konwencjach nr 102, 121 i 128 Międzynarodowej Organizacji Pracy, oraz do standardów prawa europejskiego, wynikających w szczególności z Europejskiej Karty Społecznej i Europejskiego Kodeksu Zabezpieczenia Społecznego. Autorka omawia m.in. pojęcie waloryzacji i rewaloryzacji świadczeń emerytalno-rentowych oraz mechanizmy i wybór formuły waloryzacji. (abstrakt oryginalny)
EN
The right to pension and old age/disability pension also includes the entitlement to valorisation of these benefits. The valorisation obligation of pension and old disability pension benefits belongs to international standards defined in the Conventions of the International Labour Organisation No. 102, No. 121 and No. 128 as well as to standards of the European law, in particular resulting from the European Social Charter and the European Code of Social Security. (original abstract)
Autor analizuje przepisy ustawy z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, ukazując jej genezę, tło miedzynarodowe i europejskie oraz działania mechanizmu corocznego indeksowania tego wynagrodzenia. Krytycznie odnosi się do przyjętego w ustawie subminimum dla osób podejmujących pracę po raz pierwszy.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.