W zakresie, w jakim statut reguluje sprawy z zakresu prawa pracy, jest źródłem prawa, nawet mimo braku konstytucyjnego umocowania w art. 87 i art. 59 ust. 2 Konstytucji. Dla uznania statutu jako źródła prawa pracy w rozumieniu art. 9 k.p. niezbędne jest upoważnienie ustawowe oraz wyraźna norma upoważniająca do regulowania spraw z zakresu prawa pracy. Przekroczenie upoważnienia ustawowego rodzi skutek bezwzględnej nieważności takiego postanowienia (art. 58 § 1 k.c.), tak samo jak modyfikacja w statucie materii, którą wyczerpuje ustawa. Granice swobody w kształtowaniu treści statutu szkoły wyższej w zakresie dotyczącym stosunków pracy wyznacza art. 9 § 2 k.p. oraz ustawa Prawo o szkolnictwie wyższym, będące źródłem upoważnienia do stanowienia statutu szkoły wyższej. Zgodnie z zasadą uprzywilejowania pracownika (art. 18 k.p.) postanowienia umów o pracę oraz innych aktów, na podstawie których powstaje stosunek pracy, nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy. Postanowienia statutu szkoły wyższej, które są mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy, są z mocy prawa nieważne, a zamiast nich stosuje się odpowiednie przepisy prawa pracy. Zabezpiecza to interesy pracownika i chroni przed niekorzystnym ukształtowaniem jego sytuacji prawnej. Zakres spraw przekazanych do regulacji w statucie jest bardzo obszerny i obejmuje wiele kwestii związanych nie tylko z funkcjonowaniem szkół wyższych, ale również spraw pracowniczych. W ten sposób obowiązująca ustawa konsekwentnie realizuje konstytucyjną zasadę autonomii szkół wyższych. Zdaniem autorki, regulowanie spraw z zakresu prawa pracy w statucie nie narusza interesu pracowników ze względu na wyrażoną w kodeksie pracy i mającą zastosowanie w odniesieniu do postanowień statutu zasadę uprzywilejowania pracownika. (abstrakt oryginalny)
EN
The charter of a school of higher education does not have full powers under the Constitution of the Republic of Poland. The procedure for establishing a charter for a public school of higher education provides for the participation of the employee factor. However, this allows the regarding of a higher-education school charter as an “another collective agreement”, specified in art. 59 par. 2 of the Constitution. The charter of a school of higher education constitutes a specific source of labour law within which scope it regulates the rights and obligations of the employees of schools of higher education. The statutory authorisation and the explicit standard authorising the regulation of matters related to labour law are of essence for the charter to be a binding source of labour law within the meaning of art. 9 of the Labour Code. Violating the statutory authorisation is associated with invalidity of the resolution. The charter can regulate a given issue exclusively on the basis of, and within the scope of, statutory authorisation. This cannot modify cases regulated in the Act. The cases which are not covered in the Act are subject to university autonomy, and, pursuant to art. 136 of the Higher Education Act, it is clear that in the cases which are not regulated in the Act the provisions of labour law apply. The conclusion is that the provisions in charters of schools of higher education cannot be less beneficial to the employees of schools of higher education than in the regulations of the Higher Education Act - otherwise they are not applicable, and the appropriate regulations of labour law are applied instead of them. The range of the cases handed over by the Act for statutory regulation is wide and includes cases related not only to the functioning of schools of higher education and their organisation but also to cases within the employment relationship of the employees employed in a school of higher education. Regulating cases within labour law in the charter does not violate the employees’ interests because of the rule of the employee’s privilege. (original abstract)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł ten poświęcony jest wybranym aspektom rozwoju szkolnictwa wyższego w naszym kraju. W skali międzynarodowej uczelnie odnotowują dynamiczne przemiany w wielu krajach na wszystkich kontynentach. Kolejne, dalej idące zmiany widać już na horyzoncie. Ze względu na ograniczone ramy niniejszego opracowania i znaczny zakres problematyki nie jest ono raportem szczegółowym, wyczerpująco referującym stan i perspektywy szkolnictwa wyższego w Polsce. Opracowania takie są dostępne5. Artykuł ma przede wszystkim charakter przeglądowy. Jego zasadnicze stwierdzenia sytuują się nie w warstwie analitycznej, lecz problemowej. W szczególności, zwięzłej ocenie poddano zmiany regulacyjne wprowadzone w okresie ostatnich kilku lat w wyniku nowelizacji ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym z 2011 r. Niezależna ewaluacja przeprowadzonych działań legislacyjnych jest bowiem elementarnym wymogiem właściwego działania organów władzy publicznej. (fragment tekstu)
EN
The aim of the article is to examine selected aspects of the higher education reforms in Poland. The author provides an overview of the changes to the Polish higher education system introduced in the last years. He presents crucial elements of the amendment to the Law on Higher Education of 2011 and higher education transition shortages. The author claims that despite major public funding spent by the Ministry of Science and Higher Education for "systemic projects", their effects were not sufficiently taken into account for initiating and implementing changes in the higher education and research system in recent years. The author puts forward the systemic solutions and recommendations. The article presents also new initiatives of bodies representing academic community. In conclusion, three possible scenarios regarding future of the higher education in Poland are indicated.(original abstract)
W gospodarce opartej na wiedzy kształcenie ustawiczne postrzega się nie tylko jako pilną potrzebę, ale też wymóg cywilizacyjny i warunek ludzkiej egzystencji. Jest tematem wielu społecznych dyskusji i ważnym celem działań organizacji kształtujących współczesną politykę polską i europejską. Problem uczenia się przez całe życie staje się więc coraz bardziej złożony, dotykający różnych podmiotów i aspektów. Celem artykułu jest przedstawienie, na bazie studiów literaturowych, najistotniejszych kwestii stanowiących jego ogólny kontekst, od współczesnych przesłanek działań w tym obszarze, poprzez wskazanie uwarunkowań prawnych, spojrzenie na kształcenie ustawiczne z punktu widzenia dorosłego człowieka jako podmiotu uczącego się, aż po wskazanie zarysów współczesnej polityki uczenia się przez całe życie w perspektywie polskiej i europejskiej. (abstrakt oryginalny)
EN
Nowadays in the knowledge economy continuing education is seen not only in terms of unavoidable need, but as a requirement of civilization and the condition of human existence. It is the subject of many social debates and discussions as well as an important objective of determining the shape of the modern organization of Polish and European politics. Thus, the problem of learning throughout life is becoming an increasingly complex issue, affecting different actors and factors. On the basis of literature studies this article presents the most important issues that make up the general context, ranging from the presentation of contemporary premises taken in this area of operations by identifying legal conditioning, looking at lifelong learning from the perspective of a studying adult to showing the outlines of contemporary politics of learning throughout life in the perspective of Poland and Europe. (original abstract)
Opracowanie podejmuje próbę analizy możliwych skutków nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym dla wybranych aspektów zarządzania szkolą wyższą. Autor koncentruje się na zagadnieniach związanych z niektórymi procesami wewnętrznymi, takimi jak zarządzanie strategiczne czy zarządzanie zasobami ludzkimi w szkole wyższej. Analizuje również wybrane rozwiązania legislacyjne w zakresie ustroju uczelni, w szczególności kompetencji organów jednoosobowych w kontekście przyjętych w Polsce i proponowanych w nowelizacji sposobów ich wyboru. W dalszej części, autor koncentruje się na zagadnieniach związanych z budowaniem pozycji konkurencyjnej uczelni poprzez jej ofertę dydaktyczną w kontekście zamian w przepisach prawa w tym zakresie. Wskazuje również możliwe konsekwencje zmian niektórych przepisów sankcjonujących funkcjonowanie otoczenia uczelni dla jej pozycji w szczególności na arenie międzynarodowej. (abstrakt oryginalny)
EN
Paper attempts to analyze the possible effects of the amended Law on Higher Education for selected aspects of higher education institution management. Author focuses on issues related to some internal processes such as strategic management or human resources management in higher education institution. Also analyzes selected legislative solutions in the higher education system, in particular in the context of single-person authorities competences in adopted in Poland and proposed in the amendment methods of their choice. Following, the author focuses on issues related to building a competitive position through of higher education institution by its offer teaching in the context of the amendment of the Act. It also indicates the possible consequences of changes in certain regulations sanctioning the environment of the university in particular in the international arena. (original abstract)
Autorka analizuje konsekwencje prawne nieuzyskania w przewidzianym terminie przez nauczyciela akademickiego zatrudnionego na stanowisku asystenta stopnia naukowego doktora oraz stopnia naukowego doktora habilitowanego przez nauczyciela zatrudnionego na stanowisku adiunkta. Prawo o szkolnictwie wyższym nie określa długości tych terminów, możliwości ich skrócenia, przedłużenia lub zawieszenia biegu oraz skutków niewywiązania się przez nauczyciela akademickiego z powyższego obowiązku, odsyłając w tym zakresie do postanowień statutów wyższych uczelni. Ustawa z 18 marca 2011 r. nowelizująca prawo o szkolnictwie wyższym wprowadza z dniem 1 października 2013 r. maksymalny 8-letni okres na uzyskanie każdego z tych stopni, nie określając jednak, czy należy wliczyć do niego dotychczasowy okres zatrudnienia na tych stanowiskach. (abstrakt oryginalny)
EN
The Article concerns the legal consequences of failing to achieve a Ph.D. degree by a university teacher employed as a teaching assistant and a Doctor of Science degree by a teacher employed as a senior lecturer in a given time. This issue has long aroused and still arouses controversy. Higher Education Law does not specify the length of this period, the possibility of extension, shortening or suspension of it, and the result of failing to comply with this obligation. In this field it refers to the provisions of the statutes of universities. The act amending the Law on Higher Education, going into effect on 1 October 2013, introduces a maximum, 8-year period to obtain each of these degrees. It does not specify whether the period of employment in these positions before the act going into effect should be included. Rules of application of the provisions of law after that date raises big controversy. The author analyses ways of settling them in the article. (original abstract)
Zmiany przepisów regulujących zasady nauczania w wyższych uczelniach skłaniają do refleksji na temat modelu nauczania rachunkowości. Celem artykułu jest zaproponowanie koncepcji kształcenia księgowych w wyższych uczelniach według Krajowych Ram Kwalifikacji. Po prezentacji założeń Krajowych Ram Kalifikacji autorzy przedstawili: 1) propozycje w zakresie charakteru studiów z obszaru rachunkowości (profil ogólny, profil praktyczny), 2) przykładowe efekty kształcenia na poziomie studiów pierwszego i drugiego stopnia, 3) istotę i znaczenie macierzy kompetencji w konstruowaniu planu i programu studiów. (abstrakt oryginalny)
EN
Changes in regulations relating to the principles of university-level education induce reflection on the model of accountancy teaching. The purpose of this article is to propose a conception of accounting education at universities which is consistent with the National Qualifications Framework. After reviewing the assumptions and objectives of the National Qualifications Framework, the authors presented: 1) proposals regarding the character of accounting studies (general profile, practical profile), 2) examples of results of first and second degree education, 3) the nature and role of the competence matrix in constructing of the schedule and program of studies. (original abstract)
Przedstawiono obowiązujący obecnie system finansowania szkolnictwa wyższego wynikający z założeń wyznaczonych ustawą o szkolnictwie wyższym z dnia 12 września 1990 r. oraz strukturę szkolnictwa wyższego w Polsce. Zwrócono uwagę na zależność między przemianami zachodzącymi w gospodarce a aspiracjami edukacyjnymi młodzieży. Omówiono dane dotyczące zwiększenia liczby studiujących i związanego z tym pogorszenia warunków pracy nauczyciela akademickiego. Zaprezentowano dane obrazujące rozwój sieci szkół niepaństwowych. Zaakcentowano problem niedostatecznego finansowania szkół wyższych, w wyniku czego Polska nie osiągnęła dotąd europejskiego wskaźnika skolaryzacji.
EN
Presents current system of higher education financing result from act about higher education from 12 September 1990 and the structure of higher education in Poland. Take note of relationship between changes in economy and youth education ambitions. Discussed data concern to increasing number of students and connected with it deterioration of working conditions of academic teacher. Shows data represent development of private schools net. Stressed problems of inadequate financing of higher schools as a result of that Poland didn't achieve European level of education.(M.P.)
W warunkach gospodarki opartej na wiedzy szczególnego znaczenia nabiera szkolnictwo wyższe. Celem prezentowanego opracowania jest charakterystyka państwa jako podmiotu polityki rozwoju szkolnictwa wyższego przede wszystkim w realiach polskich. W opracowaniu zawarte są uwagi zarówno na temat cech szczególnych szkolnictwa wyższego jako dobra ekonomicznego, jak i w kwestii równości szans jako istotnego punktu odniesienia w dyskusjach o rozwiązaniach prawnych dotyczących szkolnictwa wyższego. Zasadnicza część opracowania poświęcona jest dyskusji o rozwoju szkolnictwa wyższego w Polsce po 1989 r. wraz z odwołaniami do projektu zmian w ustawie „Prawo o szkolnictwie wyższym” przedstawionego w marcu 2010 r. (abstrakt oryginalny)
EN
Higher education is especially important in the case of an economy based upon knowledge. The aim of this paper is to present the state as a subject of higher education development policy, with specific reference to Poland. This paper contains discussions regarding higher education as an economic good as well as in the context of equal opportunities where it is a significant point of reference in discussions relating to legal solutions applicable to higher education. A major part of this paper is devoted to the discussion regarding the development of higher education in Poland post 1989 as well as references to the proposed amendments to the „Higher Education Act" presented in March 2010. (original abstract)
W artykule ukazano relacje pomiędzy strukturą organizacyjną uczelni a jej ustawowo określonymi celami i zadaniami oraz innymi elementami otoczenia, takimi jak: uwarunkowania gospodarcze, społeczno-demograficzne, system nauki i oświaty, a zwłaszcza model sterowania szkolnictwem. Scharakteryzowano przemiany struktury organizacyjnej szkół wyższych od lat pięćdziesiątych do końca lat osiemdziesiątych. Zaprezentowano także schematy organizacyjne wybranych uczelni.
EN
In the article the authors have described changes that have taken place in the organizational structure of institutions of higher education in the period beginning in the 50s, and closing in the late 80s, when the transformation process of the political and economical system was initiated. The authors revealed the relations existing between institutions' organizational structure and their objectives and tasks specified in the appropriate act as well as other elements of its environment. In the concluding part of the article the authors have generalized the results of the conducted analysis and formulated final conclusions based on the results of their own research and opinions of other authors dealing with that subject. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.