Artykuł dotyczy tendencji występujących w sytuacji społeczno-ekonomicznej Łotwy w okresie ostatnich 10 lat po wejściu do Unii Europejskiej. Analizowane w artykule problemy pojawiły się w związku ze zmianą systemu gospodarczego Łotwy i jej wejściem do UE. Są to: problemy demograficzne, kryzys ekonomiczny, rozwarstwienie społeczeństwa, ekspansja administracji państwowej, gwałtowne ubożenie społeczeństwa oraz w konsekwencji wysoki współczynnik migracji do bogatszych krajów UE. W artykule omawiana jest rola polityki spójności w rozwoju społeczno-ekonomicznym Łotwy - od jej wejścia do UE do 2013 roku.(abstrakt oryginalny)
EN
The article deals with tendencies in the social-economic structure of Latvia after its joining the European Union. The problems that arise after the change of economic system and Latvia's accession to the EU are analysed: the demographic situation, economic crisis, the stratification of society, the expansion of the state apparatus, rapid impoverishment of the population and, consequently, high rates of emigration to the more affluent EU countries. The article discusses the role of Cohesion Policy in the economic development of Latvia after its joining the EU, and for a period up to 2013.(original abstract)
Celem opracowania jest przeprowadzenie dyskusji nad teoriami wyjaśniającymi zmiany na lokalnych rynkach pracy w powiązaniu z pogłębiającą się integracją, zmianami struktur gospodarczych oraz różnymi instytucjami rynków pracy.
EN
The paper provides a discussion forum on theories explaining changes on the local labour markets in connection with deepening integration, changing economic structures and various labour market institutions. (JW)
Czy transformacja wpłynęła na zmianę struktury między podstawowymi dziedzinami gospodarki? Odpowiedzi na to pytanie dostarczają rozważania oparte na analizie dwóch mierników: udziału poszczególnych sekcji gospodarki w zatrudnieniu i tworzeniu PKB.
Celem tej części opracowania jest wyznaczenie wskaźników syntetycznych, które miałyby być źródłem wniosków dotyczących spodziewanej dynamiki rozwoju w najbliższych latach, a także w bardziej odległej perspektywie.(fragment tekstu)
EN
In the article the author estimates the development potential of the communes of South-East Poland. The estimation has been made on the basis of comprehensive indicators calculated with the use of suitable methodology individually for particular territorial units. The author has made use of partial indicators describing conditions and the level of development in the four following sectors: agriculture, industry, tourism and services. The author has also undertaken an estimation of the elements leading in the economic structure of communes. The conducted analysis has allowed for the formulation of many interesting, as it seems, conclusions dealing with the microregional structure of the area under analysis.(original abstract)
Problematyka badawcza artykułu skupia się na obserwacji zmian zachodzących w sferze gospodarczej wybranych wielkich miast oraz ich otoczenia. Celem artykułu jest porównanie procesów zmian w strukturze gospodarczej wybranego miasta do procesów zmian w strukturze gospodarczej najbliższego otoczenia, na przykładzie czterech wybranych obszarów. W pierwszej części analizy przebadano proces adaptacji struktur podmiotów gospodarczych stworzonych na podstawie sekcji PKD 2007. W drugiej części analizy przeprowadzono badanie struktur podmiotów gospodarczych nowych sektorów gospodarki, wyodrębnioną na podstawie działów sekcji J, K i M. W opracowaniu zastosowano metody badania struktur, uwzględniające intensywność, szybkość i monotoniczność zachodzenia zmian w okresie od 2009 r. do 2015 r.
EN
Changes in the economic structure are the result of the adaptive changes of individual companies and entire industries. The aim of the paper is to compare the processes of change in the economic structure of the city to the processes of change in the economic structure of its immediate surroundings. The study used methods of testing structures, taking into account the intensity, the speed and the monotonicity of changes during the period 2009-2015. In the first part of the paper are information about the process of adapting economic, the legitimacy of considering the territory of the city along with neighboring areas. Then the article focuses on the interpretation of the analysis’s results and the comparison of adaptation processes in the cities and in the vicinity. These results concern the structure of companies by section by NACE rev. 1.2 and by division of sections J, K and M representing the new sectors of the economy. The study selected 14 districts included in the four areas.
Głównym celem pracy jest analiza procesu dywersyfikacji struktury gospodarczej małych miast Wielkopolski i odpowiedź na pytanie czy w małych miastach występuje tendencja wzrostu czy tez spadku różnorodności ich struktury gospodarczej. (fragm. tekstu)
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W niniejszym opracowaniu podjęto problematykę przeobrażeń struktur gospodarczych w kontekście ogólnej teorii systemów (szczególny nacisk położono na dysypatywność, ewolucyjność oraz sieciowość systemu gospodarczego). Celem opracowania jest przedstawienie wybranych zjawisk rzutujących na kształt struktur gospodarczych oraz zaakcentowanie konieczności strukturalnego opisu procesów dynamicznych w gospodarce. (fragment tekstu)
EN
This article focuses on chosen phenomena referring to the process of change of economic structures in the context of the general systems theory. The economy is a perceived as a dissipative (capable of creating order at the cost of its environment), evolving (capable of accumulating information increasing the probability of survival) and networking system (capable of creating a complex network of economic relations). We also discuss some institutional issues and compare centrally planned and market structures. (original abstract)
Niniejsza praca stanowi fragment szerszego studium na temat "Transformacja gospodarki w świetle teorii wzrostu". Transformacja jest w nim rozumiana jako proces eliminacji deformacji strukturalnych narosłych w okresie gospodarki administrowanej centralnie. Autor wyróżnia następujące deformacje strukturalne: 1) wydłużenie cykli budowlanych; 2) nadmierne zapasy środków obrotowych 3)względny nadmiar zatrudnienia, 4) niepełne wykorzystanie zasobów majątku trwałego. Przedmiotem artykułu jest analiza dwóch ostatnich deformacji w wymiarze krótkookresowym.
Przedstawiono teoretyczną i empiryczną analizę dla gospodarki Polski w okresie 1994-2004. Opisano proces identyfikacji empirycznego obrazu cyklu gospodarczego stanowiący zwięzły opis procesu modelowania cykli gospodarczych. Przedstawiono wicksellowski model cykli gospodarczych w wersji zredukowanej i nie zredukowanej oraz omówiono niektóre cechy tych wersji. Zaprezentowano również modele R. Frischera i N. Kaldora.
EN
Theoretical and empirical analysis for the Polish economy in the years 1994 - 2004 was presented. The process of the empirical identification of the economic cycle images were shown, which constitute the concise description of the economic cycles modelling process. The Wicksell's model of economic cycles was presented in the reduced and unreduced versions and also some features of these versions were discussed. Models of R. Frischer and N. Kaldor were also shown. (A.T.)
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule zaprezentowano metodę pomiaru struktury zjawisk ekonomicznych oraz zmian strukturalnych w przypadku, gdy obok dodatnich składników wektora struktury występują również składniki ujemne. Problem interpretacyjny w przypadku wystąpienia ujemnych składników pojawia się często podczas analizy sprawozdań finansowych, gdyż pozycje bilansowe, rachunku zysków i strat oraz rachunku przepływów pieniężnych mogą być zarówno dodatnie, jak i ujemne. Istotą przedstawionej metody jest wyodrębnienie strumienia "korzyści" oraz strumienia "niekorzyści", a następnie określenie struktury międzygrupowej oraz wewnątrzgrupowej. Metodę wykorzystano do analizy struktury wyniku finansowego Zakładów Odzieżowych. "Bytom" S.A. w latach 2004-2008. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper presents a method for measuring the structure of economic phenomena and structural changes when the next positive components of the vector components of the structure are also negative. Problem of interpretation in the event of negative components, appears frequently in the analysis of financial statements, as balance sheet items, items of profit and loss account and cash flow may be either positive or negative. The essence of the presented method is to separate stream "benefits" and stream "disadvantages" and then determine the structure of inter- and intragroup. The method used to analyze the structure of the financial result Betting Clothes "Bytom" S.A. in 2004-2008. (original abstract)
Strukturalny wymiar gospodarki Dolnego Śląska opisano podstawowymi parametrami w dwóch warstwach: sektorów ekonomicznych uwzględniających trzy sektory, tj.: rolnictwo i leśnictwo, przemysł i budownictwo oraz usługi i sektorów własności uwzględniających sektor publiczny i sektor prywatny.
EN
Structural domension of the Lower Silesia economy has been described, by a means of basic parametrs, on two levels: economic covering the areas of agriculture and forestry, industry and constructions, services; and ownership related private and public sectors. (J.W.)
Struktury gospodarcze można rozpatrywać według różnych kryteriów. Przyjęte w tym opracowaniu kryterium wielkości przedsiębiorstwa uzasadnia niekwestionowane w doktrynie, jak i praktyce znaczenie małych i średnich przedsiębiorstw w rozwoju gospodarczym danego regionu. Unia Europejska zaleca usuwanie różnego rodzaju barier w ich rozwoju, przeznacza również coraz większe środki pomocowe skierowane do tego sektora. Ważne jest więc, by szczególnie kraje członkowskie mogące korzystać z tych środków nie stwarzały barier utrudniających działalność takim przedsiębiorstwom. Bariery mogą powstawać na skutek modyfikacji systemu podatkowego przez często niespójne przepisy prawa podatkowego. (fragment tekstu)
Artykuł podejmuje problematykę badań strukturalnych. Autor zauważa, że w odniesieniu do analizy struktur ekonomicznych pewne zjawiska ekonomiczne charakteryzują się asymetrią, co nie znajduje właściwego odzwierciedlenia w rozważaniach teoretycznych na płaszczyźnie analizy struktury. Następnie wprowadza nową koncepcję oceny podobieństwa struktur i oceny zmian strukturalnych, przeprowadzając egzemplifikację zaproponowanych metod analizy struktury dla przedsiębiorstwa handlowego sprzedającego wyroby o różnych jednostkach miary. (abstrakt oryginalny)
EN
The author of this article states that the notion "structure compatibility" and the notion "structural changes" shall he distinguished, in relation to the fact that some structural changes in economy have symmetric character and others don't have this feature al all. In this context, it seems to be necessary to separate different measures for both of the notions. Classical structure 's vectors require summability of amount vector components, which is not always possible because of the fact that denominate numbers can occur as amount vector components. The author presents a new conception based on transition from the amount vector to the dynamic vector, what eliminates the problem of amount vector components non-additivity. This approach enables a new measure construction not only for "structural changes" but also for "structure similarity", whereas both of them are normalized quantity. (original abstract)
Celem opracowania jest próba odpowiedzi na pytanie: jaki jest stan ekonomicznej efektywności regionów Polski w 1992 r. i w jakiej mierze generowany jest on ich strukturą gospodarczą.
W krajach członkowskich Unii Europejskiej produktywność pracy kształtuje się w wyniku prowadzonej polityki w tym zakresie oraz w zależności od struktury gospodarki. W artykule przedstawiono rozważania dotyczące produktywności pracy obejmujące okres 1994-2004. W prezentowanej analizie Stany Zjednoczone zostały określone, zgodnie ze "Strategią lizbońską" jako wyznacznik gospodarki konkurencyjnej.
EN
The article concerning problems of changing the productivity of labour in the European Union. There are appointed structural conditions of labour productivity in the European Union and Member Countries. The considerations apply for years 1994-2004.(original abstract)
W artykule dokonano systematyzacji i opisu różnych form strukturalnych działalności gospodarczej: organizacyjnych, kapitałowych i kontraktowych. Omówiono wzajemne powiązania różnych form strukturalnych działalności gospodarczej oraz zasady ogólne kształtowania struktury gospodarczej jako kombinacji struktur organizacyjnych, kapitałowych i kontraktowych.
W artykule przedstawiono ogólną charakterystykę zmian w polskim przemyśle po 1989 roku, z uwzględnieniem przedsiębiorstw przemysłowych z "listy 500". Zwrócono również uwagę na zakres atrakcyjności poszczególnych regionów oraz miast wchodzących w ich skład, a w konsekwencji zróżnicowania siły ekonomicznej regionów.
EN
The article presents general characteristics of changes in Polish industry after 1989 with industrial companies from the "list of 500". Another subject is range of individual region attractiveness, included towns and as a consequences economic diversity of the regions. (A.Ł.)
Podstawowym celem niniejszej analizy był podział województw na jednorodne grupy według udziału pracujących w rolnictwie (łowiectwie i leśnictwie), przemyśle i budownictwie oraz usługach. Województwa zostały podzielone na dwie grupy. Województwa należące do grupy A charakteryzowały się wyższym udziałem pracujących w rolnictwie, łowiectwie i leśnictwie w pracujących ogółem niż wartość charakteryzująca całą gospodarkę, a województwa grupy B niższym udziałem.
EN
The author tried to receive homogenous groups of Polish voivodeships according to basic sectors of economy. All voivodeships were devided into two groups. One of them was characterized by high level of employment in agriculture and low level of employment in services. The other had an opposite structure of employment. In addition a relationship between level of development and sectoral structure of employment of voivodeships was considered. The following hypothesis was tested: voivodeships with high level of employment in agriculture and low level of employment in services are less developed. (original abstract)
Współzależność przemian strukturalnych i rozwoju gospodarczego jest uznaną prawidłowością. Te pierwsze przynosząc wzrost efektywności są przejawem (cechą) intensywnego rozwoju gospodarki. Procesy skupienia produkcji, zatrudnienia i kapitału to kolejne płaszczyzny problemu przemian strukturalnych. Mezostruktura gospodarki rzadko jest przedmiotem eksploracji badawczej. Stąd dokonany pomiar i sformułowane oceny dostarczają oryginalnej charakterystyki kierunków i dynamiki zmian występujących w tym obszarze w Polsce w latach 1990-2011. W artykule postawiono dwa pytania badawcze, wyznaczające jego cel: (1) jaką intensywność i kierunki zmian wykazały przemiany strukturalne mezostruktury gospodarki i czy możliwe jest wyodrębnienie struktur homogenicznych oraz (2) jakie zmiany wystąpiły w koncentracji mezostruktury i jej orientacji proeksportowej. W toku analiz - z wykorzystaniem miar syntetycznych (wielo cechowych), jak i ich komponentów -wykazano występowanie niskiej i słabnącej intensywności przemian strukturalnych mezostruktury gospodarki w latach 1990-2011. Ponadto zwrócono uwagę na postępujące zmniejszanie się poziomu koncentracji mezostruktury oraz brak znaczącego wzmocnienia jej orientacji proeksportowej. (abstrakt oryginalny)
EN
The interdependence of structural transformations and economic growth is a commonly accepted truth. Structural changes increase effectiveness and reflect rapid economic growth (being one of its characteristics). Production, employment and capital concentration processes constitute another area of structural changes. The economy's mesostructure in the context of its development trends and intensity is not widely discussed by researchers. Hence the presented measurements and assessments provide some interesting insights into the trends and the dynamics of changes in this field in Poland in the years 1990-2011. The paper poses two research questions: (1) what are the intensity and the trends of structural changes in the economy's mesostructure and is it possible to identify homogenous structures in this context? and, (2) what changes are recorded in the concentration of mesostructure and its export orientation? The conducted analysis - based on synthetic (multi-feature) measures and their components - indicates a low and decreasing intensity of structural changes in the economy's mesostructure in 1990-2011. Moreover, attention is paid to mesostructure's decreasing concentration and the absence of significant mechanisms aimed at strengthening its export orientation. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.