Przedstawiono trudności w tworzeniu nowoczesnego systemu finansów publicznych w Polsce, ocenę stanu jego budowy, problemy koncepcyjne, a także zaprezentowano ogólne informacje o finansach publicznych i ich strukturze.
EN
In the article the author has discussed major problems pertaining to the construction of the system of public finances under the conditions of economic transformation taking place in Poland. Major factors which hamper the transformation process of the system of public finances have been identified. The author has described the state of reforms of taxes, the finances apparatus, the functioning of the state budget, local budgets and funds earmarked for specific purposes. The author has presented a quantative analysis of the system of public finances in Poland in the years 1992-1993, namely the G.D.P. redistribution rate by the system of public finances, structure of revenues and expenses, significance of transfers in the functioning of that system, etc. (original abstract)
Kwestię racjonalności systemu finansów publicznych autor rozpoczął od istotnych zmian w dziedzinie gospodarowania publicznymi środkami finansowymi, zawartymi w Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku. Zmiany te, zapoczątkowały nowy system finansów publicznych, którego prawne i instrumentalne normy określiła ustawa z dnia 26 listopada 1998 roku. Obok gruntownych zmian prawnych systemu finansów publicznych, od 1999 roku zaczęły funkcjonować nowe instytucje, zasadniczo zmieniające zakres i strukturę tego systemu (kasy chorych i otwarte fundusze emerytalne). Na nowy system finansów publicznych wpływ zaczęły także wywierać utworzone w 1999 roku, w wyniki reformy administracyjnej, trzy nowe podmioty: budżety powiatów, budżety miast na prawach powiatów oraz budżety województw samorządowych. Autor przeanalizował dochody i wydatki nowego systemu finansów publicznych, przy czym bliżej zajął się budżetami jednostek samorządu terytorialnego. Artykuł zakończył uwagami na temat racjonalności zmian w systemie finansów publicznych w Polsce.
EN
The system of public finances is a set of norms which regulate the money economy of units operating in the public sector. The basic purpose of this system is the fulfillment of the needs of the citizens for public goods. The recent years have brought essential changes in the field of management of public means in Poland. This has caused the shaping of a new system of public finances. A new one both with respect to legal regulations as well as subjects and institutions. The article presents the more important legal foundations and organizational subjects comprising the new system of public finances in Poland. The incomes and expenditures of this system were also analyzed and special attention was paid to the budgets of the units of territorial selfgovernment. (original abstract)
Celem artykułu jest zarysowanie problemów jakie występują w związku z określeniem pojęcia i zakresu środków publicznych. Z pojęciem środków publicznych, a zwłaszcza z określeniem ich rozmiarów wiąże się wiele kontrowersji. Wynika to m.in. stąd, iż samo pojęcie sektora publicznego i finansów publicznych nie jest jednoznacznie zdefiniowane. Różnice w definiowaniu finansów publicznych i określeniu ich zakresu utrudniają efektywne gospodarowanie środkami publicznymi oraz ich kontrolę. Zdefiniowanie pojęcia środków publicznych i ich rozmiarów ma znaczenie dla procesów redystrybucji budżetowej i parabudżetowej. Należy podkreślić malejącą rolę samych środków budżetowych w realizacji funkcji władz publicznych.
EN
The aim of that article is to show problems connected with a definition and a range of public means. A definition of a public sector and public finances isn't clear. Differences in a definitition of public finances and its range make difficult effective economising of a public means and its control. The author points out decreasing role of budgetary means in realisation of public authority functions. (A.Ł.)
Po 14 latach transformacji gospodarki polskiej konieczność przyspieszenia reformy finansów publicznych stała się bezdyskusyjna. Podejmowano wiele działań generalnych w postaci sformułowania wieloletnich programów, jak i bieżących szczegółowych, odniesionych do konkretnych zmian w wybranych obszarach. Mimo tego do końca 2003 r. nie osiągnięto stanu, który można określić jako równowagę strukturalną finansów publicznych, rozumianą jako działania długofalowe o charakterze naprawczym a nie konstrukcyjnym. (fragment tekstu)
EN
The article attempts to prove that public finance in Poland is imbalanced. To do this, data is presented that describe: changes in the GDP level, national budget's deficit, sources employed to cover the deficit, including funds offered by privatisation, modifications in the structure of budget's revenues and spending. (original abstract)
W pracy podjęto próbę systematyzacji procedur kształtowania elementu zasilania finansowego struktur samorządowych - instytucji subwencji ogólnej w aspekcie prawnym i ekonomicznym. Następnie uzupełniono rozważania teoretyczne próbą analizy kategorii transferów subwencyjnych jakie zostały wykazane w rocznych sprawozdaniach z wykonania budżetów jednostek wojewódzkich i powiatowych w latach 1999-2001.
EN
This article contributes to the discussion on the expediency of the continuously developing financial structures of local governments. The appropriate construction of the financial system is the key aspect of the legally guaranteed autonomy of local government units, Thus, decentralization trends in financing local governments should promote the development of own revenue sources while limiting the system of external receipts in the form of state budget transfers. The Constitution of the Republic of Poland defines the general subsidy as one of the key revenue sources of local government units, including powiats and voivodships. It is a form of state interference into the financial management executed by local government units, and considerably impacts on their degree of autonomy. The conducted analysis of financial reports and plans of newly-created local governments demonstrates the important role of the general subsidy in the structure of their revenue sources. In total powiat financial receipts, the average share of general subsidies accounted for 46.) % from 1999 to 2001; in voivodships, on the other hand, the share of the general subsidy in revenues accounted for 35.6 %. The figures demonstrate that the financial independence of intermediary structures, given the catalogue of own revenues, is a legal fiction. (original abstract)
Przedstawiono, jakie środki zalicza się do finansów publicznych. Zwrócono uwagę na zbyt duży udział w budżecie państwa rezerw celowych. Podkreślono konieczność dyscyplinowania finansów publicznych w zakresie redystrybucji wydatków budżetowych.
Przedstawiono ogólną strukturę finansów publicznych po reformach. Zamieszczono dane i analizę danych dotyczących dochodów i wydatków władz centralnych, dochodów i wydatków władz samorządowych oraz przepływów finansowych netto między władzami centralnymi a władzami samorządowymi w 1999 r. w przekroju województw.
EN
Presented general structure of public finance after reforms. Authors showed data and analysis of data concern to earnings and expenditures of the central power, earnings and expenditures of local self-government and net capital flow between central and local authorities in 1999.(MP)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.