Przedstawiono istotę pomocy państwa w gospodarce rynkowej, normatywne wyznaczniki pojęcia pomocy, środki z jakich może pochodzić pomoc oraz zakłócenia jakie może pomoc państwa powodować.
EN
The role played by state aid in market economy, normative determinants of the aid's concept, means of the aid as well as disturbances caused by the state aid has been presented.(AŁ)
Analizując rolę państwa skoncentrowano uwagę na jego aspekcie ekonomicznym. Autorzy nawiązują także do kwestii ideowych, politycznych i społecznych. Interesuje ich przede wszystkim kierunek w jakim zmierza Unia oraz jej przyszły kształt instytucjonalny.
EN
The article concentrates on economic aspect of the state. The authors presented ideological, political and social matters. The authors are interested in goals of the European Union and its future institutional shape.(MP)
Artykuł stanowi próbę zwrócenia uwagi na pewne cechy dziedzictwa kulturowego, które odpowiadają wymogom cywilizacji przemysłowej i mogą ułatwić zrozumienie powodzenia niekonwencjonalnych rozwiązań, stanowiących o specyfice japońskiego modelu w porównaniu do modelu gospodarowania w obrębie euroamerykańskiego kręgu kulturowego.
Celem pierwszej części opracowania jest zaprezentowanie postaw współczesnych znanych intelektualistów wobec globalizacji, uwzględniających niebezpieczeństwa, jakie ten proces za sobą pociąga. Druga część dotyczy rozważań nad rolą państwa w warunkach dokonujących się przemian społeczno-gospodarczych i politycznych w kraju. Przebiegające równocześnie w polskiej rzeczywistości procesy globalizacji, transformacji systemowej oraz integracji gospodarki z Unią Europejską nadają kształt gospodarce.(fragment tekstu)
EN
This article deals with a role of the state in the processes of globalization and systemic transformation. It consists of two parts. The first one presents perception of conversion of modern world by intellectuals and scientists not necessarily of the economic education. Different opinions prove that changes are observed with upset. The second part of the text considers the role of the state in the conditions of Polish transformations. It shows the negative results of transformations which in connection with the effects of globalization may have bad influence on Polish economy.(original abstract)
Omówiono genezę i warunki powstania teorii regulacji, a następnie przedstawiono program badań szkoły regulacji oraz opisano podstawową idę w analizie regulacjonistów. Na zakończenie zaprezentowano miejsce i rolę państwa w ujęciu szkoły regulacji.
W artykule omówiono zagadnienie tworzenia renty i pozyskiwania renty. Zaprezentowano ekonomiczne koszty pozyskiwania renty oraz pozyskiwanie renty w działaniu. Na koniec przeanalizowano zależność pomiędzy zorganizowanymi grupami interesów a modelem pozyskiwania renty.
Stanowisko Marshalla można byłoby podsumować następująco: rynek nie jest doskonały, ale to jeszcze nie powód, aby twierdzić, że regulacje rządowe przyniosą lepsze efekty. Nie można zaprzeczyć, iż teoria Marshalla mogła stać się podstawą do zwiększenia aktywności państwa wobec gospodarki, ale należy pamiętać o tym, że dla niego samego była to podstawa dalece niewystarczająca. On poszukiwał takiego rozwiązania problemów społecznych, które nie godziłoby w fundamenty porządku wolnokonkurencyjnego. Był liberałem, zwolennikiem gospodarki rynkowej, ale równocześnie człowiekiem niezwykle wrażliwym na bolączki ludzi najuboższych, zatroskanym o los tych, którym system wolnorynkowy nie dawał szans na rozwój i przetrwanie. (fragment tekstu)
We współczesnym świecie interwencjonizm państwowy jest bardzo silny. Także w Polsce wysokość nakładów finansowych przeznaczanych na pomoc publiczną dla przedsiębiorstw systematycznie wzrasta. Dlatego zasadniczym problemem pozostaje wytyczenie zasadniczych kierunków interwencji w taki sposób, aby zwiększyć efektywność udzielanego wsparcia. (fragment tekstu)
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przyczyn szczególnej aktywności państwa można więc upatrywać głównie w takich zjawiskach, jak występowanie w gospodarce znacznych efektów zewnętrznych, dóbr publicznych, monopolu naturalnego, dóbr szczególnie cennych oraz istotnej asymetrii informacji pomiędzy dostawcami i odbiorcami usług infrastrukturalnych.(fragment teksu)
EN
One important determinant or the speed and success or transition will be the efficiency of transformation and development of the infrastructure sectors. A great deal of attention has been paid to the issues such as privatization, restructuring, user prices, and terms of access in these sectors. Following emerging world wide trends in liberalization of the network-based infrastructure sectors like telecommunicatiolls, gas, electricity, and railway the government assumed that the introduction of market mechanisms was the only way to achieve transronnation of this seetor These strategic objectives include: improvement ar supply security, reduction of costs of energy generation and supply, and improvement of competitiveness in the energy sector. The major conclusion from the analysis is that the course and effects of liberalisation process are determined by regulatory state actions where the main objective is to create, protect and develop competition. The process of liberalisation or infrastructural sectors and development or compctitive markets of electricity, gas and telecommunication in countries or the European Union has not been completed yet. In practice, the developing European market is still not fully integrated. It is characterised by functioning of the various domestic regulation systems interrelated by common rules resulting from the EU directives. (original abstract)
Podkreślanie znaczenia mechanizmów kooperacji społecznej, a zwłaszcza politycznych uwarunkowań tych mechanizmów, wydaje się wskazywać na konieczność rozszerzenia działalności będącej domeną państwa. Ale dostrzegając ograniczenia działalności sektora publicznego wynikające z motywów postępowania polityków i biurokratów, nowa ekonomia instytucjonalna skłania raczej do wniosków bliższych ideologii liberalnej. Cóż bowiem przyczynić się może do przezwyciężenia kulturowo uwarunkowanego sposobu myślenia i postępowania polityków, biurokratów i wyborców kreujących sferę polityczną? Nowym instytucjonalistom najbliższa jest myśl, że możliwość przezwyciężenia wewnętrznej inercji pochodzić może ze świata zewnętrznego. W Polsce zmiany instytucjonalne służące realizacji wzrostu gospodarczego mogą być konsekwencją konkurencji wynikającej z obecności w globalnej gospodarce. Ostatecznie zatem w konkurencji i wolnej wymianie upatruje się główne czynniki zmian kulturowo uwarunkowanych norm społecznych, a w konsekwencji rozwoju. (fragment tekstu)
W niniejszym artykule podjęto problematykę ekonomicznej roli państwa w kontekście rozwoju regionalnej integracji gospodarczej. Nie ustosunkowano się w nim do dokonań współczesnej myśli ekonomicznej, a jedynie nawiązuje się do polityki gospodarczej, która może mieć charakter liberalny bądź nieliberalny, jeżeli taki podział możemy w ogóle stosować. Polityka gospodarcza jest jednak często wynikiem dominacji określonego nurtu (liberalnego bądź nieliberalnego) teorii ekonomii. (fragment tekstu)
Przeanalizowano dwie płaszczyzny (wymiary) postrzegania państwa w gospodarce. Przedstawiono jego wielkość i jakość w odniesieniu do rzeczywistych działań państwa w polskiej gospodarce od początku lat 90.
EN
In the 1990s the Polish economy was transformed from a centrally planned (Communist) into a market-oriented economy. The changes were related both to the size and the quality of the state. The overall assessment of this process is not unambiguous, if not negative. Apart from the fact that the size of the state (expressed by the rate of budgetary revenues and expenses) was gradually reduced, the Polish state is still too large. Simultaneously, this excessively large state is weak and, to a large extent, subordinated (dominated), which decreases its quality. The problem of the quality of the state became apparent in the second half of the 1990s, presently constituting the major platform for discussing its role. (original abstract)
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest przedstawienie zagadnienia regulacji rynku za pomocą rysu historycznego powstającego globalnego państwa regulacji oraz wykazanie, że prywatyzacja, liberalizacja i inne reformy, które miały wycofywać państwo z rynku dóbr i usług były ściśle sprzężone ze wzrostem instytucji regulacyjnych i formalizacji kodeksów zachowań w korporacjach i instytucjach międzynarodowych. Z omawianym w artykule rozpowszechnieniem regulacji kontrastują problemy wymagające dalszej lub bardziej efektywnej regulacji, których skutki przekraczają granice państwowe. Problemy te często są efektem ubocznym globalizacji i większej mobilności dóbr, kapitału i ludzi. Zatem coraz częściej cele polityki regulacyjnej muszą być osiągane poprzez wychodzenie poza granice krajowych jurysdykcji. (abstrakt oryginalny)
EN
The article presents the issues in economic regulation leading to the emergence of the globalized regulatory state. It demonstrates that privatization, liberalization, and other reforms that were aimed to withdraw the state from the market of goods and services were closely coupled with increasing numbers of regulatory institutions and the formalization of codes of conduct in corporations, public sector, and international institutions. The article contrasts the prevalence of regulation with the problems that may require further or more effective regulation, the effects of which cross national borders. These problems are often themselves a side-effect of globalization and an increased mobility of goods, capital, and people. Thus, fulfilling regulatory policy objectives must be achieved by going beyond the limits of national jurisdiction. (original abstract)
Niniejsze opracowanie jest próbą przedstawienia koncepcji państwa bezpieczeństwa socjalnego G. K. Myrdala, która daje się logicznie wysnuć z zastosowanej przezeń metody kumulatywnego uwarunkowania do analizy zjawisk społecznych, ekonomicznych, politycznych i instytucjonalnych. Kluczowym elementem teorii organicznej państwa i jego instytucji jest przekonanie obecne w poglądach Myrdala, że działalność państwa ma charakter konstruktywny, jest czynnikiem endogenicznym, generującym równoważenie negatywnych skutków wynikających ze sposobów organizacji społeczeństwa.(fragment tekstu)
Ekonomiczna rola państwa była jednym z tych zagadnień, któremu profesor Styś poświęcił wiele miejsca i uwagi. Twierdził, że państwo powinno odgrywać znaczącą rolę w życiu gospodarczym. Doceniał jego udział w tworzeniu sprzyjających warunków do działalności gospodarczej. Uważał jednak, że aktywność ta powinna wynikać wyłącznie z przesłanek ekonomicznych. Zaangażowanie noszące znamiona kontroli całości procesów gospodarczych uznał za nieuzasadnione i szkodliwe. Wincenty Styś opowiadał się za planowaniem gospodarczym w skali całego kraju. Pragnął jednak, by odbywało się ono przy respektowaniu samodzielności podmiotów gospodarczych. Był zdania, że powiązanie elementu planowania z zasadami rynkowymi wyeliminuje żywiołowość procesów gospodarczych. Akcentował korzyści płynące z finansowego i instytucjonalnego zaangażowania państwa w proces uprzemysłowienia. Zaliczył do nich zmniejszenie przeludnienia wsi, a co za tym idzie stopniową koncentrację ziemi sprzyjającą akumulacji kapitału. Państwu przyznał nie tylko rolę obserwatora, ale również uczestnika życia gospodarczego. Profesor Styś do istotnych funkcji państwa zaliczył troskę o postęp w rolnictwie, poprzez tworzenie sprzyjających warunków do równoczesnego rozwoju sektora indywidualnego, spółdzielczego i państwowego. Podnosił korzyści płynące z indywidualnej gospodarki rolnej, a jej funkcjonowanie pragnął uzupełnić społecznym współdziałaniem. Stąd też szczególne znaczenie w zakresie organizacji życia społeczno-gospodarczego przyznał spółdzielczości. Przyczynił się do rozpropagowania idei spółdzielczości jako warunku rozwoju rolnictwa. (fragment tekstu)
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Model państwa azjatyckiego znacznie różni się od modelu gospodarki rynkowej, w którym to oczekuje się ograniczonej roli państwa w promowaniu rozwoju krajowego przemysłu. W Azji państwo w przeszłości odgrywało kluczową rolę w tworzeniu cudu gospodarczego, a priorytetem jego działalności było utrzymanie wysokiego tempa wzrostu gospodarczego dzięki dynamicznemu rozwojowi sektora przemysłowego i proeksportowej orientacji produkcji. (fragment tekstu)
EN
The main aim of this article is to analyze the development of competitiveness positions of Southeast Asian economies from 2005 to present and to identify main factors which determine high or low competitiveness results of these countries. The comparative analyze is based on economic data provided by World Economic Forum, Institute for Management Development and Heritage Foundation. Special attention is paid to the role of state in these countries because of its special role in the development and reforms in this region. (original abstract)
Artykuł ten jest syntezą opinii autorów pracy zbiorowej pt. Społeczna gospodarka rynkowa przygotowanej pod red. E Mączyńskiej i P. Pysza publikowanej nakładem PWE w 2010 r. Referowany jest w nim aksjologiczny rodowód, cele i założenia ordoliberalnej koncepcji społecznej gospodarki rynkowej. Zawarta jest tu również próba oceny przydatności ordoliberalnej koncepcji SGR i ukształtowanej na jej bazie ustrojowej polityki gospodarczej z punktu widzenia wyzwań i zagrożeń globalizacji, gospodarki opartej na wiedzy, obecnego kryzysu gospodarki światowej, a także jej funkcjonalności wobec wyzwań rozwojowych Polski. Autor postuluje również falsyfikowanie neoliberalnej argumentacji na rzecz minimalnego państwa poprzez jej konfrontację z ordoliberalną logiką sprawnego względem współczesnych wyzwań i zagrożeń rozwojowych systemu ekonomicznego. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper is a synthesis of the opinions of the authors of Social market economy that was edited by E. Mączyńska and P. Pysz and issued by PWE in 2010. There is presented axioiogical origin, aims and assumptions of the ordoliberal concept of social market economy. The study also tries to assess useful-ness of the ordoliberal concept of SME and the system of economic policy based on the concept taking into account challenges and threats of globalisation, knowledge-based economy, modem crises of the world economy as well as to assess its functionality considering challenges of Polish development. The author also suggests negation of neoliberal cases for minimal state by their confrontation with ordoliberal logic of efficient economic system respecting modem challenges and threats for development. (original abstract)
Przedmiotem rozważań jest konstytucyjna regulacja zasad gospodarczych, społecznych i socjalnych w świetle projektu konstytucji z dnia 16 stycznia 1997 roku. Autor omówił unormowania dotyczące wolności gospodarowania, pracy, praw socjalnych i samorządu terytorialnego.
Rolę państwa w kształtowaniu polityki społecznej przedstawiono w podziale na zwolenników rynku oraz zwolenników państwa opiekuńczego, gdy podmiotem układu jest społeczeństwo a nie państwo.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.