W lokalnych systemach energetycznych obserwuje się obecnie wiele zmian związanych z polityką klimatyczną, ekologiczną i potrzebą poprawy bezpieczeństwa energetycznego. Mają one także na celu wzrost dobrobytu społeczności lokalnych. Analizując społeczną efektywność tych zmian, należy zidentyfikować nie tylko bezpośrednie efekty pieniężne, lecz również te o charakterze pośrednim i pozarynkowym - efekty zewnętrzne. Z reguły analizy kosztów i korzyści przedsięwzięć uwzględniają ekologiczne efekty zewnętrzne. Oprócz nich występują także, zwykle uwzględniane wybiórczo, efekty w sferze infrastruktury, rynku pracy, sfery fiskalnej, a także dotyczące bezpieczeństwa i ryzyka, czasu wolnego i komfortu. W pracy zaproponowano metody wyceny wybranych pozaśrodowiskowych efektów zewnętrznych odnoszących się do zmian w lokalnej gospodarce energetycznej. (abstrakt oryginalny)
EN
Local energy systems are presently subject to many changes connected with climate, environmental and energy security policies. These changes aim also at improvement in local communities' welfare. When analyzing social efficiency of such changes, one should identify not only direct monetary effects, but also those of indirect and non-market nature - external effects. Cost and benefits analyses usually include environmental external costs. Apart from them, there are also effects concerning infrastructure, labour market, fiscal aspects, safety and risk, free time and comfort. Generally, they are taken into account in a very selective manner. The paper presents valuation methods for selected non-environmental external effects of changes in local energy systems. (original abstract)
Celem artykułu jest określenie więzi społeczno-ekonomicznych społeczności lokalnej w kategoriach obiektywnych i subiektywnych. Do zjawisk zobiektywizowanych kształtujących więź autor zalicza czynniki ekonomiczne, kulturowe, polityczne społeczności lokalnej. Druga płaszczyzna rozważań odnosi się do zjawisk subiektywnych, świadomościowych, postaw będących wyrazem opinii, cech, stanów emocjonalnych mieszkańców w stosunku do miejsca zamieszkania, regionu i jego infrastruktury. Terenowe badania empiryczne autor przeprowadził w miejscowości Witnica, w województwie gorzowskim.
EN
The article presents the role of social links in the development of socio-economic changes of the local community. The author pays attention to the characteristics of local and regional communities. He indicates that the links between the inhabitants and a small town regarded as a local community have both individual and group aspect. They can be studied in terms of objective and subjective analysis. Objective aspects of social links are connected with structural-functional and intentional dependencies and activities of the inhabitants of the community. Subjective aspects are connected with attitudes of the inhabitants towards the local community which are expressed in concrete components (cognitive, affective, conservative). A detailed analysis of the subject is based on the results of empirical studies led in a small town Witnica in the Province of Gorzow. Basing on the results, the author shows that the existing social links in local communities may prove useful for a proper socio-economic development of these communities. (original abstract)
Opracowanie jest próbą udowodnienia, że Starachowice, z punktu widzenia powiązań społecznych, zwłaszcza w zakresie migracji ludności, pełnią rolę ośrodka lokalnego integrujacego ziemie północnej części woj. kieleckiego z terenami południowej części woj. radomskiego. W tym celu autor zanalizował rozwój ludnościowy Starachowic, czynniki jego wzrostu, kierunki migracji ludności oraz strukturę wieku i wykształcenia osób migrujących.
Społeczności lokalne, podobnie jak inne społeczności, nie mogą funkcjonować bez liderów i elit społecznych. Liderzy widzą szybciej i dalej potrzeby swojej społeczności, dostarczają wizji i projektów, jak tym potrzebom sprostać i mobilizują do ich realizacji. Elity natomiast, tworzone przez ludzi zajmujących czołowe pozycje w różnych sferach życia społecznego, pełnią rolą lidera (przywódcy) zbiorowego w swojej społeczności. Powstaje pytanie, jak można zostać skutecznym liderem. Odpowiedzią na nie są liczne koncepcje przywództwa prezentowane w poniższym artykule, takie jak: teoria cech osobowych przywódcy, koncepcja behawioralna, teorie uwarunkowań czy tzw. teorie uaktualnione. Końcowy fragment artykułu poświęcony został elitom społecznym. (abstrakt oryginalny)
W warunkach globalizacji gospodarki światowej rozwój w skali lokalnej zyskuje na znaczeniu. Znajduje to potwierdzenie i w teorii, i w praktyce działania społeczności lokalnych. Do efektywnych narzędzi zarządzania rozwojem lokalnym należą strategie działania, specyficzne koncepcje oraz instytucje zajmujące się ich kreowaniem i koordynowaniem. Widoczna jest rosnąca rola społeczności lokalnych i kapitału społecznego w realizacji tych strategii i koncepcji, które nie są jednak powszechnie znane i akceptowane. (abstrakt oryginalny)
EN
Local development is gaining more importance in the globalization of global economy which is often confirmed in theory and practice of local communities' activity. Among effective instruments of local development management there are strategies of activities, specific concepts and institutions which concern their creation and coordination. An increasing role of local communities and social capital is further evident when we consider the realization of these strategies and concepts which are not commonly used and do not meet with general acceptance. (original abstract)
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Procesy globalizacyjne, możliwe dzięki postępowi cywilizacyjnemu kształtujące nowy typ społeczeństwa, powodują wciągnięcie lokalnych zbiorowości w rytm, wir wydarzeń ponadlokalnych, co umożliwia powrót do tempa życia codziennego, definiowanego historycznie "niech na całym świecie wojna, byle polska wieś zaciszna, byle polska wieś spokojna". Zatraca swoją aktualność anonimowość zmian w społecznościach lokalnych ze względu na niezwykle szybkie tempo rozwoju lokalnych mediów, wytwarzanie się cyberprzestrzeni poprzez upowszechnianie się stron internetowych, elektronicznych sposobów przekazu, a także zainteresowanie mediów szerszego zasięgu problematyką zmian w społecznościach lokalnych. Powoduje to z jednej strony rozprzestrzenianie się informacji o najdrobniejszych nawet zdarzeniach dotyczących jednostek, instytucji, organizacji, społeczności (sieć stron www, konta e-mailowe), a z drugiej strony błyskawiczne docieranie do społeczności lokalnych informacji o nieograniczonym zasięgu. Powoduje to nieodwracalne zmiany w podstawach konstytuujących istotę wspólnot lokalnych takich jak: funkcjonowanie w zamkniętej przestrzeni terytorialnej przejawiające się w realizacji potrzeb życiowych i kształtowanie tożsamości opartej na więziach lokalnych. (fragment tekstu)
EN
In the article there was presented the phenomenon of globalization in the spacial, ecological, economic, social, cultural and political context as well as the assesment of globalization made by economist, sociologists, historians and politologists. (original abstract)
Artykuł zawiera analizę przepisów prawnych regulujących współpracę jednostek samorządu terytorialnego i ich społeczności w skali międzynarodowej. Aktualnie podstawą prawną nawiązywania tej współpracy jest przede wszystkim Ustawa z dnia 15 września 2000 r. o zasadach przystępowania jednostek samorządu terytorialnego do międzynarodowych zrzeszeń społeczności lokalnych i regionalnych. Decyzja w sprawie przystąpienia do omawianej współpracy należy do kompetencji organu stanowiącego gminy, powiatu lub województwa. Uchwałę należy przekazać wraz ze statutem danego zrzeszenia oraz listą jego członków ministrowi spraw zagranicznych. Rozstrzygnięcie ministra w sprawie przystąpienia do zrzeszenia następuje w formie decyzji zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego.
EN
An analysis of the regulation concerning cooperation of the self-government unit and their communities on the international scale is the subject of this paper. The main base for this cooperation is the act form September 15th 2000 on the rules concerning accession of the self -government units to the international associations of local and regional communities. The decision on the accession to the international associations is taken by the legislative body of commune, province or voivodeships. It then must be given, along with the statue of this association and the list of its participants, to the Minister of Foreign Affairs. The Minister decides on the accession to the international association by decision that is based on the regulation of Administration Procedure Code. (original abstract)
W artykule przedstawiono formy organizacyjne ekonomicznego wspierania rozwoju lokalnego, które istnieją w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Omówione przykłady dowodzą, że sprawna organizacja może pomóc społecznościom lokalnym osiągnąć ich cele i przyczynić się do rozwoju regionalnego. Sprawdzone wzorce można z powodzeniem przenieść do Polski. (abstrakt oryginalny)
EN
Furtherance of local economy development is important when it is crisis in modern world. Some organizational activity can help to achieve advanced goals for a local society. There are some examples of organization of local development activity in the United States which can be transfer to Poland. (original abstract)
Przedmiotem rozważań niniejszego artykułu jest zaufanie społeczne badane w trzech wymiarach: wertykalnym (wobec różnego rodzaju instytucji) oraz dwóch horyzontalnych – prywatnym i uogólnionym. Głównym celem artykułu jest natomiast próba odpowiedzi na pytanie o poziom zaufania społecznego dorosłych mieszkańców gmin wiejskich województwa łódzkiego. Analiza dotyczy diagnozy zaufania społecznego badanej społeczności oraz ustalenia korelatów trzeciego w wyżej wymienionych rodzajów zaufania, tj. uogólnionego zaufania okazywanego innym ludziom. (abstrakt oryginalny)
EN
Essentially, this article is to test social trust in three dimensions: vertical (trust enjoyed by various types of institutions) and two horizontal - private and generalized. The main purpose of the article is, however, to find an answer to the question about the level of social trust of the adult residents of rural communes of the Łódź region. The analysis is designed to diagnose social trust of the surveyed communities and to determine the correlates of the third of the above mentioned types of trust, defined as generalized trust manifested in contacts with other people. (original abstract)
Szczegółowo opisano istotę oraz znaczenie banku danych lokalnych.
EN
The article presents assumptions and some problems of realization of the BDL. The basic functions of the BDL are the integration and the unification of collection and elaboration of statistical data on small areas. According to the assumptions, the Bank of Local Data (BDL) should be a well-structured collection of information on economic, demographic, social and environmental situation describing the main objects of territorial organization of the country (according to the NUTS classifications). So, the BDL data are available at town, village, commune, voivodship (regional) and national levels, but also specially delimitated areas (e.g., urban agglomerations etc.). The BDL consists of data and time series in many fields. The open character of the catalogues of statistical attributes applied in the BDL creates a possibility to widen their range, among others, with the results of Population and Housing Censuses, other large-scale surveys and sample surveys. The BDL will be systematically updated. (original abstract)
Autor przedstawił różne ujęcia społeczeństwa obywatelskiego oraz tradycje samorządu terytorialnego w Polsce. Następnie zaproponował optymalny kształt reformy administracyjnej i samorządu terytorialnego.
Omówiono wyniki badań, których celem było poznanie opinii mieszkańców dotyczącej postrzegania przez nich ich jakości życia, atrakcyjności miejsca zamieszkania oraz znaczenia społeczności lokalnej w rozwoju turystyki. Określono zależności między rozwojem turystyki a jakością życia. Badania prowadzono w trzech gminach, reprezentujących obszar nadmorski (Ustka), pojezierny (Kartuzy) i górski (Bystrzyca Kłodzka).
EN
The article presents the results and conclusions of primary empirical research conducted in three tourism-based territorial units (municipalities). The aim was to learn the residents' perception of their own quality of life, areas livability, and the local community's role in the development of tourism. Local communities play a decisive role in the development of tourism at the place of their residence. Local people have an impact on the shape of the tourism product not only through providing their labour, specifically in the tourism sector, but also by creating the general "atmosphere of a place", which reflects the residents' level of personal satisfaction (related to quality of life), and may become a factor in the perception of the place as an attractive tourism destination. (original abstract)
Turystyka może powodować zmiany w wielu sferach życia społeczności recepcyjnych, przy czym każda z nich może mieć charakter funkcjonalny lub dysfunkcjonalny. Wiele zależy od typu turystyki i samej społeczności odwiedzanej. Na Podhalu turystyka postrzegana jest jako istotny czynnik rozwoju, dlatego tak ważne jest poznanie opinii Podhalan na jej temat. Negatywne nastawienie społeczności lokalnej do tego sektora gospodarki może bowiem utrudniać i/lub ograniczać jego rozwój. (abstrakt oryginalny)
EN
Tourism can cause changes in various areas of life of receptive societies. Each of them can be of functional or dysfunctional character. A lot depends on the type of tourism and the visited society itself. Tourism is seen as a vital development factor in the Podhale region. It is therefore crucial to know what the local people think about tourism. Their negative attitude to this particular sector of the economy can hinder or limit its development. (original abstract)
Autor podkreśla konieczność prowadzenia analiz związków między działaniem narzędzi ekonomicznych a środowiskiem zewnętrznym i wewnętrznym mieszkańców regionu.
Autor zwraca uwagę na osłabienie lub wręcz zanik czynnika emocjonalnego w kształtowaniu i zasięgu regionów związanych z funkcjonowaniem gospodarki. Zdaniem autora przewidywana reforma podziału administracyjnego Polski powinna łączyć osobiste postawy zainteresowanych społeczeństw z potrzebami różnego typu oraz teorią i doświadczeniem regionalizacyjnym.
Autor wychodzi z założenia, iż przestrzenny obraz świata współczesnego jest trudny do jednoznacznego scharakteryzowania ze względu na częściowo komplementarne, a częściowo sprzeczne wobec siebie tendencje: "ekstencji" przestrzeni i "kompresji" przestrzeni oraz globalizacji i glokalizacji. Autor stara się udowodnić, iż procesy globalizacyjne przyczyniają się zarówno do zamazywania kultury, jak i równoległego z tym postępującego rozszerzenia się światowego pomnika kulturowego.
EN
As we come closer to modern times, the space in which processes of creation, circulation and reception of culture, which are connected with one another, increases. Cultural space changes its form from isolated "isdlands" and "valleys" to a global form. Various processes of variation of culture and of its unification occur in it, and these processes are often in contradiction to one another. Processes of globalisation contribute to the changes in the variety of cultures in the world into its multicultural character whose space or stage becomes now the whole world. On this stage are incesantly created and vanishing various cultural identities which are more or less individual. There are also created and vanish means of their manifestation. We can also observer indistinct attempts at creating the global identity. However, all these processes are not very coherent and lucid. (original abstract)
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono prawne i ekonomiczne podstawy oceny przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Zaprezentowano misję i kryteria oceny przedsiębiorstw użyteczności publicznej. Autor pokazuje obiektywny i subiektywny pomiar stopnia zaspokojenia potrzeb społeczności lokalnej na przykładzie przedsiębiorstwa wodociągów i kanalizacji.
EN
The assessment of social aspects of activities of public utility companies involves solving some I fey problems, which can be contained in two questions: How to measure the degree of need satisfaction within municipalities? What determines the objectivization of formulated opinions? Attempts to answer these questions in the article lead to the general systematics and presentation of methods that can measure the degree of need satisfaction within municipalities in relation to waterworks and sewage services, a discussion on the objectiveness of formulated opinions, and a proposal of statistical and psychological research. The author believes that survey techniques enrich and make statistical measuring of the degree of satisfaction of people's collective needs more objective. (original abstract)