Artykuł poświęcony jest strategii Unii Europejskiej w zakresie polityki regionalnej. Pierwsza część artykułu stanowi wprowadzenie z krótką genezą kształtowania się polityki regionalnej w Europie. Następnie przedstawiono cele polityki regionalnej i Strategiczne Wytyczne Wspólnoty. (abstrakt oryginalny)
EN
This article is devoted to the European Union strategy in the field of regional policy. The first part of the article provides a brief introduction to the genesis of the formation of the regional policy in Europe. The next part presents the regional policy objectives and the Community Strategic Guidelines. (original abstract)
Przedstawiono program rozwoju obszarów wiejskich wspierany przez Unię Europejską. Wymieniono czynniki decydujące o poziomie konkurencyjności regionów. Przypomniano zadania, utworzonych na początku lat 90-tych funduszy strukturalnych, a także cele na jakie zostaną one wykorzystane. Zauważono, że rozwój infrastruktury w większym stopniu sprzyja rozwojowi rolnictwa niż tradycyjne metody polityki rolnej. Stwierdzono także, że konkurencyjność regionów zależy nie tylko od poziomu rozwoju infrastruktury, ale w coraz większym stopniu od jakości czynnika ludzkiego.
Autor podejmuje próbę ukazania województwa świętokrzyskiego w świetle innych województw naszego kraju pod względem rozwoju gospodarczego, współpracy z innymi województwami oraz przygotowań do wejścia w struktury europejskie.
EN
An author presents swiętokrzyski Voivideship against a background of other regions of Poland. He shows its economic development, co-operation with other Voivodeships and preparations for the entering into structures of European Union. (A.Ł.)
Po krótkim omówieniu geostrategicznego znaczenia Primorskiego Kraju dla Rosji przedstawiono jego polityczną elitę oraz kluczowe instytucje. Analizuje się stopień otwartości centrum i możliwość oporu sił starego porządku dążących do ustanowienia władzy autorytarnej w regionie.
EN
After briefly outlining the geostrategic importance of Primorskii Krai for Russia, both key political players and institutions in place are investigated. This discussion culminates in an analysis of the open showdown with the centre, while forces of resistance and possible constraints on authoritarian power in the region will be examined afterwards.
Definicja regionalnej polityki innowacyjnej wskazuje na jej dualny wymiar (podmioty - jednostki regionalne i centralne, przedmioty oddziaływań - region, szersze układy przestrzenne). Dwoistość ta (polityka intraregionalna, interregionalna) ma swoje obiektywne przesłanki i warunki praktycznego spełnienia, a jej rzeczywisty obraz powinny kształtować uznane i respektowane zasady. Ramy takich rozważań wypełniają w artykule walory i patologie procesu decentralizacji, warunki politycznego upodmiotowienia samorządów regionalnych w działaniach ukierunkowanych na podnoszenie liczby i efektywności procesów innowacyjnych, a także zasady współdziałania w tym zakresie polityków środowisk regionalnych i centralnych, czyli reguły: subsydiarności, partnerstwa, programowania, kompatybilności, koncentracji, solidarności, uzupełniania, monitoringu i oceny.
EN
The definition of regional innovation policy indicates its dual dimension (entities - regional and central units, objects of impact - regional units and wider spatial systems). This duality (intraregional and interregional policies) can be objectively justified and practically accomplished and its true image should be shaped by well-established and respected principles. The framework of this article is filled with issues concerning advantages and pathologies of the decentralization process, conditions for political empowerment of regional authorities in their activities toward increasing the quantity and effectiveness of innovation processes, as well as the principles of cooperation among regional and central politicians, namely the principles of subsidiarity, partnership, programming, compatibility, concentration, solidarity, complementation, monitoring and evaluation.(original abstract)
Omówiono wpływ europejskiej polityki regionalnej na polska politykę regionalną. Przedstawiono proces kształtowania się polskiej polityki regionalnej, ze szczególnym uwzględnieniem roli Unii Europejskiej.
EN
After the year 1989 Polish regional policy had to be constructed practically from the very beginning. Building Polish regional policy was determined by two main processes: system and economy transformation and co-operation with the European Union. The process of transformation was accompanied by an increase of many negative social and economic effects. The co-operation with the EU consisted in adopting worked out models and procedures. There were also many conditions which were to be fulfilled in order to receive the current assistance and the membership in the EU in the next years. The integration with EU was associated with a risk of occurring some negative effects such as: an increase of competition and disproportion among regions. Funds from the EU along with national funds have considerably determined the line of development for Polish regional policy. (original abstract)
Wspólna polityka regionalna podejmuje problemy, które pojawiają się w procesie poszerzenia Unii Europejskiej. Kolejno przystępujące państwa charakteryzuje różny poziom rozwoju społeczno-gospodarczego w porównaniu z dotychczasowymi członkami. Omówiono czynniki wpływające na zróżnicowanie wewnątrz Unii Europejskiej.
EN
In 2004 European Union has enlarged. Nowadays integrated Union unites not 15 but 25 member countries. The area of EU has been diversified in respect of level of social - economic development. Common regional policy leads to delimit differences. A month after enlargement, new members learn how to gain help funds and co-decide to shape of European Union. Member countries (EU 15) traverse financial possibilities of holding regional policy in hitherto shape. (original abstract)
Przyjęcie w Polsce trójszczeblowego podziału administracyjnego kraju spowodowało wzmocnienie polityki regionalnej, poprzez ustanowienie drugiego po rządzie podmiotu tej polityki, jakim jest województwo samorządowe. Wzmocnienie polityki regionalnej w Polsce po integracji z Unią staje się pilną koniecznością, gdyż tylko takie działanie pozwoli w sposób efektywny wykorzystać środki unijne, a co ważniejsze, poprzez generowanie potencjałów endogenicznych regionów pozwoli na szybszy rozwój i w konsekwencji zmniejszenie dystansu, jaki dzieli nasze regiony od średniej dla krajów Unii Europejskiej.
EN
The article concerns modern determinants of regional development's policy with particular taking into consideration the situation of Poland. The newest trends concerning conditioning of regional development are indicated. In Poland's situation general trends are intensified by peculiar determinants such as: integration with the European Union or the introduction of the public administration's reform (appointment new subject of regional policy). All these changes cause transformations in social and economic structure of Polish regions. (original abstract)
Zaprezentowano zagadnienie procesu rozwoju regionalnego, wskazując na różne jego etapy i mechanizmy funkcjonowania. Przedstawiono następujące kwestie teoretyczne: sekwencja etapów procesu rozwoju regionalnego, różne podejścia do procesu, mechanizmy w ramach procesu, zasady i zabezpieczenie procesu, jak również efektywność procesu. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper deals with the issue of regional development treated as a process with its stages and mechanisms. The theoretical questions referring to the regional development process, in terms of the sequence of stages, various approaches, mechanisms within the process, its principles and security, as well as performance have been presented. (original abstract)
Celem artykułu jest przedstawienie podstawowych wad, które są na stałe wpisane w stosowane narzędzia i które implikują obniżoną efektywność europejskiej polityki regionalnej. Bez względu na to, jak duże możliwości absorpcyjne cechują gospodarkę-beneficjenta pomocy i jak bardzo system kontroli wydaje się szczelny, pewnych problemów nie można wyeliminować. Zachowanie dzisiejszego kształtu polityki regionalnej oznacza konieczność pogodzenia się z istnieniem takich zjawisk, jak efekt wypierania, pokusa do nad¬użyć oraz pogoń za rentą, których działanie zostało opisane w artykule. Ich skala pozostaje nieznana m.in. ze względu na nierejestrowany charakter powyższych działań. (abstrakt oryginalny)
EN
The aim of the article is to present the main shortcomings of the EU regional policy, which are inevitable due to the used policy instruments. They imply weak effectiveness of the policy. Regardless of the absorption capacity of the member state - beneficiary of the structural aid - and regardless of how the control system seems to be efficient, there are certain issues which cannot be eliminated. Keeping today's form of the regional policy means the necessity to accept such phenomena as: crowding-out effect, moral hazard and rent-seeking. The article illustrates the way the above effects might work. However, the extent to which they occur remains unknown mostly due to the fact that they are not registered. (original abstract)
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Głównym celem artykułu jest wskazanie miejsca "Europejskiej współpracy terytorialnej" pośród głównych celów polityki regionalnej Unii Europejskiej, poprzez którą poszukiwane są efektywne instrumenty niwelujące zróżnicowanie społeczno-gospodarcze między krajami członkowskimi, a w konsekwencji także między regionami. W latach 2007-2013 na działania związane z polityką regionalną Polska uzyskała z budżetu Wspólnoty 67,3 mld euro - jest to największy udział spośród wszystkich państw członkowskich EU. Kwota ta przeznaczona została m.in. na programy współpracy transgranicznej, których głównym założeniem jest niwelowanie dysproporcji rozwojowych na obszarach nadgranicznych wewnątrz Wspólnoty.(abstrakt oryginalny)
EN
The article aims to indicate the position of the European territorial cooperation within the main objectives of the UE regional policy, which provides the background to identify efficient instruments eliminating socio-economic differences among member states and as a result among regions as well. In 2007-2013 Poland received € 67.3 billion from the European Community budget for activities related to the regional policy - the largest share of all EU member states. This amount has also been allocated for cross-border cooperation programmes, whose main objective is to correct the development disparities in the border areas within the Community(original abstract)
Artykuł ten podejmuje próbę naszkicowania trzech tez (Kukliński 2001b): 1) Model społecznie motywowanej polityki regionalnej był dominującym zjawiskiem XX wieku. 2) Model globalnie motywowanej polityki regionalnej będzie dominującym zjawiskiem XXI wieku. 3) Transformacja starego modelu polityki regionalnej w nowy model dokonuje się w warunkach okresu "burzy i naporu" lat 1980-2020. Przejście od starego do nowego modelu polityki regionalnej jest związane nierozłącznie z transformacją modelu polityki kohezyjnej, którym operuje Unia Europejska. Chodzi o zastąpienie modelu mechanicznej polityki spójności modelem organicznej polityki spójności. (abstrakt oryginalny)
EN
In this paper I try to outline 3 theses: 1) In the experiences of the XX century the model of socially minded regional policy was the dominating phenomenon. 2) In the experiences of XXI century the model of globally minded regional policy will be the dominating phenomenon. 3) The transformation from the old to the new model is taking place in the great Sturm und Drang Periode of the years 1980-2020. The shift from the old to the new model of regional policy is firmly linked to the parallel transformation of the cohesion policies designed and implemented by the European Union. This is the shift from mechanically to organically minded cohesion policies. (original abstract)
Polityka regionalna pozostaje wprawdzie w gestii poszczególnych państw, lecz jej ponadkrajowy, europejski wymiar uzasadniają co najmniej dwie istotne przesłanki: duże zróżnicowanie poziomu rozwoju społecznego i gospodarczego poszczególnych krajów członkowskich oraz istnienie jeszcze większych dysproporcji rozwojowych pomiędzy ich regionami, a także utworzenie jednolitego rynku europejskiego. Unijne cele i priorytety rozwoju regionalnego oddziałują na kształt polityk globalnych i regionalnych poszczególnych krajów Unii Europejskiej, w tym także Polski. (abstrakt oryginalny)
EN
Regional policy usually stays under the control of individual countries, but its over national, European dimension is defined by at least two important premises: disparity of socio-economic development level between individual member countries and existence of a great development disparity between regions, and also creation of homogeneous European market. The goals and priorities of the regional development of the European Union affect forms of global and regional policies of individual UE countries, also of Poland. (original abstract)
Artykuł omawia ogólne podstawy europejskiej i polskiej polityki regionalnej. Przedstawia strategiczne kierunki dostosowania polskiej polityki regionalnej do standardów unijnych.
EN
The article describes the general principles of European and Polish regional policies. It also enumerates the challenges related to regional development that Poland will face on her accession to the EU. Another problem discussed is the priorities of the Polish policy for regional development. (original abstract)
W artykule przedstawiono analizę regionalnego zróżnicowania potencjału ekonomicznego obszarów wiejskich. Badaniami objęto 16 województw w Polsce, a wszystkie dane pochodzą z roku 2000.
EN
Research was carried out for 16 regions, all the data comes from the year 2000. The presented ranking of voivodships shows a regional diversity of economical potential of rural areas in Poland. The possibilities of practical use of the presented method in elaborating regional policy basis were also indicated. (original abstract)
Omówiono cele polityki regionalnej UE. Przedstawiono instrumenty i zasady stosowane przy jej realizacji a także fundusze przeznaczane na realizacje poszczególnych celów.
EN
The paper discusses the aims of the EU regional policy and presents instruments as well as principles applied and funds allocated to realise the policy and its aims.(JW)
Rosyjski prezydent stara się kontynuować reformy gospodarcze mimo sprawy Jukosu. Aresztowanie 25 października Michaiła Chodorkowskiego, najbogatszego biznesmena w Rosji, pod zarzutem popełnienia przestępstw prywatyzacyjnych i uchylania się od płacenia podatków wywołało największy skandal polityczny w Rosji.
Celem artykułu jest określenie związków i relacji polityki przemysłowej i regionalnej. Autor omawia cechy, warunki, zasady i możliwości prowadzenia polityki przemysłowej w kontekście jej regionalnych uwarunkowań. Analizuje zakres regionalny polityki przemysłowej, a także podmioty i instrumenty polityki przemysłowej w regionie.
EN
The aims, conditions and pinciples of industrial policy in the context of regional conditions have been presented. Attention has been drawn to the problems of regional industrial policy and the subjects as well as the instruments of industrial policy in the region have been discussed. (original abstract)