Since 1990s real options analysis (ROA) has been perceived as the alternative to the discounted cash flow method. The ROA approach, enabling more accurate valuation of real assets and formulating reasonable strategy for the companies, has attracted the increased interests not only among the academics but also in the industry. The increase of desirability of the ROA approach is caused not only by pros of the method but also with last modifications in its algorithm that substantially simplify the calculus. The most popular and widespread procedure of the ROA uses gross present value, PV, as the underlying asset of real options. Unfortunately, such approach involves several theoretical problems - the PV usually has not any twin assets that neither would be quoted in stock exchanges nor traded publicly. The paper refers to the mentioned questions concreting the concept of an underlying instrument of real options and demonstrating that the PV asset should be modeled in indirect manner.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przedmiot badań stanowi proces stochastyczny opisujący zmiany instrumentu pierwotnego opcji rzeczowych. (...) Celem badań jest propozycja obrazowania tych zmian za pomocą modelu drzewa addytywnego, które stanowi dwumianową aproksymację arytmetycznego ruchu Browna.(fragment tekstu)
EN
Identification af proccss deseribing time changes of an underlying asset is the basic task of the real options valuation. The fundamental assumption of the options theory is that underlying instrument follows the stochastic process called Geometric Brownian Motion (GEM). The GBM concept comes from an idea or Arithmetic Brownian Motion which was introduced by French mathematician Louis Bachelier in 1900. He was the first who used stochastic process to dcscribe stock prices behavior with time. Unfortunately, the ABM premise for dcscribing stock values process was unrealistic - prices can go negative and are distributed in the normal manner. This shortcoming was overcome in the early 60s - first Osborne (1959, 1962) and then - independently - Samuelson (1965) modified the ABM, introducing the GBM. The last does not allow prices go negative and the distribution of process and values is lognormal. Introducing GBM was crucial for the forthcoming options theory. Its idea served Black, Scholes, and Merton for developing the famous Black-Scholes formula for financial option valuation. It was also borrowed as a fundamental assumption by the arising real options theory. The paper revises this idea. The underlying asset in the real options valuation is the present value of the project. Such value can yet go negative so that it should be rather dcscribed with the ABM. Apart from the ABM idea the text presents binomial approximation the process and its applicalion in the real options valuation. (original abstract)
The complexity of modern projects makes the proper management crucial. The volatile environment of the XXI century means that it is important to choose the right decision at the right moment. During the life of project there is the need to make many decisions, which are embedded in time. Moreover, in many cases evaluation of these decisions depends on multiple criteria. Two approaches are poposed to deal with such situation: Multicriteria Decision Tree and Multi-State Real Options (MSRO). The paper compares areas of applicability, limitations and advantages of these methods. As result, it is concluded, that MSRO method is more specific and can be used only in situations where exist real options.
PL
Złożoność nowoczesnych projektów sprawia, że zarządzanie ma kluczowe znaczenie. Niestabilne środowisko XXI w. oznacza, że ważne jest, aby podjąć właściwą decyzję w odpowiednim momencie. W trakcie realizacji projektu konieczne jest podjęcie wielu decyzji osadzonych w czasie. Ponadto często ocena tych decyzji zależy od wielu kryteriów. W celu rozwiązania takich sytuacji pojawiają się dwa podejścia: wielokryterialne drzewo decyzyjne i wielostanowe opcje realne (MSRO). W pracy porównano obszary zastosowań, ograniczenia i zalety tych metod. W rezultacie stwierdzono, że metoda MSRO jest bardziej specyficzna i może być stosowana tylko w sytuacjach, w których istnieją opcje realne.
W dynamicznie zmieniającym się otoczeniu elastyczność menedżerska jest jednym z kluczowych wyznaczników konkurencyjności przedsiębiorstwa. Problem elastyczności menedżerskiej w odmienny sposób podejmowany jest przez poszczególne szkoły zarządzania strategicznego. Szczególnie eksponowany jest on w podejściu opcyjnym. W artykule zaprezentowano interpretację elastyczności menedżerskiej w podejściu opcyjnym na tle wybranych szkół zarządzania strategicznego. (abstrakt oryginalny)
EN
In a dynamic business environment the factors contributing to competitiveness do change. Growing uncertainty at both operational and strategic level makes managerial flexibility one of the key factors of company competitiveness. In a hypercompetitive environment projecting as well as implementation of sophisticated strategies appears to be less efficient than testing and probing of different options paralleled with quick disinvestment in case of wrong choices are made. To implement such a stance managerial flexibility is necessary. Strategic management schools take a different approach to the issue of flexibility. Resource-based view proponents practically do not make any references to the issue of flexibility. These issues are discussed to some extent under dynamic capabilities and knowledge-based management schools. For the proponents of the simple rules approach to strategic management managerial, flexibility is one of the key problems that need to be addressed. Finally, the problem of managerial flexibility is the underpinning of the real options analysis. The article presents the interpretation of managerial flexibility in options approach against the background of selected schools of strategic management. (original abstract)
Artykuł ma charakter teoretyczny. Zostały w nim przedstawione zagadnienia dotyczące wykorzystania opcji rzeczowych w finansowej ocenie inwestycji zagranicznych. W części pierwszej scharakteryzowano korzyści, jakie niesie ze sobą przysposobienie opcji do rachunku inwestycji zagranicznych, wskazano ich typologię w budżetowaniu międzynarodowym, a także wybór odpowiedniej metody wyceny elastyczności związanej z opcjami. W końcowej części przedstawiono metodę drzewa decyzyjnego w ocenie efektywności inwestycji zagranicznej.(abstrakt oryginalny)
EN
This article id of theoretical character. What has been presented therein are the issues for the application of real options within the financial assessment of foreign investments. The first part characterises the benefits introduced by the implementation of options for foreign investments, their typology has been appointed as well as the choice of the best method for option flexibility assessment. The final part of the elaboration presents the decision tree method within the foreign investment effectiveness assessment.(original abstract)
Wyróżnikiem metody opcji rzeczowych jest próba kwantyfikacji elastyczności decyzyjnej w procesach budżetowania kapitałowego. Kwantyfikacja taka jest jednak możliwe jedynie wówczas, gdy analizowany problem decyzyjny jest dobrze ustrukturalizowany. W sytuacji, kiedy mamy do czynienia z wysokim stopniem niepewności odnośnie do kierunku rozwoju standardów technologicznych związanych z realizowanym przedsięwzięciem oraz/lub rynków docelowych, wysoce sformalizowana metoda opcji rzeczowych powinna zostać zastąpiona analizą przedsięwzięcia w kategoriach mniej sformalizowanych podejść, akcentujących zależność ścieżki. Do podejść takich można zaliczyć na przykład model poszukiwań inkrementalnych (incremental search), koncepcję testowania i uczenia się (probe and learn) oraz model podróży innowacyjnych (innovation journeys). Możliwość rezygnacji z opcji, dopuszczenie do jej wygaśnięcia, jest fundamentalnym „testem” faktycznej swobody podejmowania decyzji. Im mniej precyzyjnie sformułowane są kryteria rezygnacji z opcji tym trudniejsze staje się ustalenie momentu, w którym należałoby to zrobić i tym mniej jednoznaczna jest interpretacja kategorii „elastyczność”. Gra interesów organizacyjnych może upośledzić zdolność firmy do odpowiednio szybkiego rezygnowania ze słabo rokujących przedsięwzięć inwestycyjnych. (abstrakt oryginalny)
EN
Quantification of managerial flexibility is a distinctive feature of the real option method. However, such a quantification is possible if the decision problem analyzed is well structured. In case of big uncertainty concerning the direction of development of technologies and/or markets less formal methods which take into account path dependency (e.g. incremental search, probe and learn, innovation journeys) should be used instead of the formalized real options method. Ability to let the real option expire is a fundamental test of real flexibility of taking decisions concerning the project. The less precise the criteria of project termination the more difficult it becomes to determine the moment in time when the project should be terminated. By the same token, the interpretation of „flexibility" is becoming less obvious. The organization embedded „games of power" can to a large extent limit the firm's ability to adequately fast termination of not promising projects. (original abstract)
Począwszy od lat 90. ub.wieku wraz ze wzrostem zainteresowania problematyką wartości i metod wyceny, analiza opcji rzeczowych zaczęła cieszyć się coraz większym zainteresowaniem środowisk zarówno naukowych, jak i biznesowych. Kluczowym elementem koncepcji opcji rzeczowych jest przeniesienie technik wyceny opcji finansowych do obszaru inwestycji niefinansowych. Mimo podobieństw pomiędzy tymi obszarami zachodzą istotne różnice. Podmiot dysponujący opcją rzeczową może – odmiennie niż w przypadku opcji finansowych – wpływać na wartość instrumentu bazowego, a rynek dla tego instrumentu zazwyczaj nie istnieje i/lub nie spełnia warunku zupełności. Ponadto opcje rzeczowe często mają charakter opcji wspólnych dla większej liczby inwestorów, pomiędzy opcjami zachodzą interakcje, a na ich wartość ma wpływ większa liczba źródeł niepewności. W kontekście powyższych stwierdzeń można sformułować tezę o istnieniu istotnych ograniczeń analogii między opcjami finansowymi i rzeczowymi. Podobieństwo konstrukcji obu rodzajów opcji nie musi automatycznie oznaczać, że techniki wyceny opcji finansowych mogą być bezkrytycznie przenoszone do innej domeny inwestycyjnej. (abstrakt oryginalny)
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono modele wyceny opcji finansowych i opcji rzeczowych. Zwrócono uwagę na analogie i różnice w tych opcjach. Miarą zmienności ceny akcji w modelu Blacka-Scholesa jest odchylenie standardowe stopy zwrotu z akcji, mierzone w skali jednego roku. Model Blacka-Scholesa zakłada, że zmienność jest stałą w czasie. W artykule zwrócono uwagę, że zmienność cen akcji spółek notowanych na WGPW znacznie zmienia się w czasie, dlatego wyceniając opcje rzeczowe w procesie wyceny wartości spółki, należy brać pod uwagę dane z krótkich okresów czasowych, np. ceny zamknięcia dla danych dziennych z ostatnich 90-180 dni, aby zachować założenia modelu. Przedstawiono również modele oparte na modelu Blacka-Scholesa, odchodzące od pewnych założeń przyjmowanych w tym modelu - uogólnienia modelu Blacka-Scholesa.
EN
Real option valuation methods used in firm valuation process allow taking into consideration firm's flexibility and its adaptability to environmental changes. The risk is taken into consideration at an expected rate of return in real option - an expected return rate is related to CAPM model. Similarly to return rate of stocks, an expected rate of return in real option valuation process. Dividend rate in real option valuation could be interpreted as the cost of delay in project starting (an income that is refused in exchange of the possibility of rejecting a given option). The Black-Scholes model describes the pricing of European call option for share without dividend payment. A standard deviation of yearly return rate of stocks is a risk measure in Black-Scholes model. It is assumed that the variability of stocks is constant during the year. Actually, the variability is changing with time. So, in the paper, it is shown that the variability of stocks at WSE is changing with time and for this reason a short term variability should be taken into account in real option valuation process, i.e., the last 90-180 days. Other models based on the Black-Scholes one that refuse its basic assumptions are also presented.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zastosowanie drzew dwumianowych do wyceny opcji rzeczowych umożliwia śledzenie zmian wartości aktywów w odpowiednich okresach czasu i podejmowanie decyzji stosownie do wyników obserwacji. W artykule przedstawiono model dwumianowy w wycenie opcji rzeczowych oraz jego zastosowanie do wyceny opcji rzeczowych na przykładzie opcji odroczenia i opcji zaniechania dla hipotetycznej kopalni. Kopalnia może odraczać rozpoczęcie wydobycia surowca w ciągu trzech najbliższych lat. Źródłem niepewności w analizowanym przykładzie jest cena surowca, a przez to przyszłe przepływy pieniężne.
EN
Real option valuation methods used in firm valuation process allow taking into consideration firm's flexibility and its adaptability to environmental changes. In the binomial tree model it is assumed that stock price changes are composed of a great number of small binomial changes. This assumption was first used by Cox, Ross and Rubinstein. In the method, the time period to expiration date is divided into small periods of time dt. In each period of time At share price can change to one of the two values: Su or Sd. Assuming that u > 1, d < 1, then Su means share price increasing and Sd decreasing. If the probability of share price increasing is equal to p, then the probability of share price decreasing is equal 1- p. In this paper, a binomial model in real option valuation is presented and its application to postponement and giving up option pricing is shown by the example of a hypothetic mining firm. The firm can postpone the mining of raw material for three years. The price of raw material is the source of uncertainty that influences uncertainty of future cash flows. The binomial tree method implementation to real option valuation allows investigation of the assets changing in particular periods of time and enables decisions making depending on the effects of observation. It makes the process of firm valuation more interactive, optional. Its numerical character of calculation allows using computer techniques, which makes the decision processes easier.
Szybkie zmiany w otoczeniu konkurencyjnym pociągają za sobą kreowanie nowych metod oceny efektywności projektów inwestycyjnych i nowych metod projektowania i implementacji strategii. Jednym z alternatywnych sposobów spojrzenia na projekty inwestycyjne jest potraktowanie ich jako opcji rzeczowych, czyli opcji dających prawo dysponowania strumieniami pieniężnymi generowanymi przez przedsięwzięcie inwestycyjne. Źródłem wartości opcji rzeczowych jest elastyczność menedżerska w procesie zarządzania. W artykule przedstawiono podstawowe problemy związane z wykorzystaniem opcji rzeczowych w praktyce, które najczęściej dotyczą szacowania parametrów modeli wyceny oraz są determinowane strukturą organizacji i grą interesów problemów związanych z wykonaniem opcji rzeczowych. (abstrakt oryginalny)
EN
Rapid changes in the competitive environment result in creating new effectiveness evaluation methods of the investment projects and new design methods, as well as, implementation strategies. One of the alternative ways of looking at investment projects is treating them as material options, i.e. the options giving the right to have cash flows generated by the investment enterprise at its disposal. The source of material options value is its managerial elasticity in the management process. In this article essential problems connected with using material options were described, which most often concern estimating parameters of pricing models and are being determined by the organization structure and businesses objectives of the problems associated with realization of the material options.(AT)
W artykule wykazano że podejmowanie każdej decyzji dotyczącej różnego rodzaju form inwestycji w kapitał ludzki organizacji (począwszy od inwestycji w formułowanie i realizowanie strategii personalnych, a skończywszy na inwestycjach w kooperencję) obarczone jest ryzykiem personalnym. Rodzaj tego ryzyka i jego wysokość są dla tych inwestycji zróżnicowane. Przy dużej liczbie różnych rodzajów ryzyka i ich wysokim poziomie warto jest zastosować jedną z sześciu rodzajów opcji rzeczowych. Z rozważań wynika bowiem, że aplikacja opcji w procesach inwestowania w kapitał ludzki organizacji wpływa na poziom ryzyka inwestycyjnego, a tym samym na jakość i wartość tego kapitału oraz potencjał konkurencyjny firmy. (abstrakt oryginalny)
EN
The article shows that any decision on various forms of investments in human capital at an organization, starting with investments in formulating and carrying out human resources strategies to investments in coopetition, entails a HR risk. The type and the level of that risk are diversified for such investments. With a great number of various risks and their high levels, it is worth using one of the six types of real options. The outcome of the discussion is that the application of the options in the processes of investing in the human capital at an organization affects the investment risk level, and thus the quality and the value of the capital and the company's competitive potential. (original abstract)
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wycenę przedsięwzięcia inwestycyjnego "Pole Stefanów" realizowanego przez spółkę akcyjną Bogdanka. Na początku przedstawiono definicję opcji realnych. Następnie omówione zostały podstawowe metody wyceny opcji realnych, tj. model Blacka-Scholesa oraz model drzew dwumianowych. Przedstawienie metodologii obliczeń umożliwiło dokonanie wyceny opcji opóźnienia i rozszerzenia przedsięwzięcia inwestycyjnego oraz porównanie uzyskanych wyników z wartością bieżącą netto (NPV).(abstrakt oryginalny)
EN
The article presents the Real Option Valuation of "Pole Stefanów" investment by Bogdanka joint stock company. First of all, the definition of the real options was presented. Second, methods of Real Option Analysis i.e. Black-Scholes Model and binominal tree analysis were explained. After the methodology was presented, the value of "Pole Stefanów" investment was calculated. The value of extension or deferral option was included in the calculations.(original abstract)
Stosowanym powszechnie w naukach ekonomicznych narzędziem oceny ekonomicznej projektów inwestycyjnych jest analiza zdyskontowanych przepływów pieniężnych (discounted cash flow, DCF). Okazuje się jednak, że wartości górniczych przedsięwzięć inwestycyjnych uzyskiwane z tej metody są zazwyczaj mniejsze od ich późniejszych wartości rynkowych. W ostatnich dekadach praktykę rynku finansowego zrewolucjonizowały nowoczesne metody pozwalające na pełniejsze uwzględnianie ryzyka i określanie wartości elastyczności decyzyjnej, związanej z zarządzaniem inwestycjami. Opierając się na metodach wyceny opcji finansowych, sformułowano modele wyceny aktywów rzeczowych (real option valuation, ROV). Podstawowym celem pracy jest dokonanie krytycznej oceny klasycznych metod dyskontowych i przedstawienie, jako alternatywy, metodologii wyceny opcji rzeczowych. Cel ten zilustrowano przykładem z górnictwa węgla kamiennego.(abstrakt oryginalny)
EN
Economy recommends discounted cash flow (DCF) analysis as a tool of investment evaluation. Yet, the calculated values by this method of mineral projects are usually lower than their later market value. However in the last decades financial market practice has been revolutionized by modern methods that adjust for risk and allocate value to managerial flexibility. Based on financial option pricing methods there have been formulated models of real asset pricing. The primary objective of this paper is critical assessment of classic discounted methods and presenting, as an alternative, the methodol- ogy of real option pricing. This goal has been illustrated with the Polish hard coal project example.(original abstract)
W artykule zwrócono uwagę na skalę zmian, jakich doświadcza światowy system gospodarczy. Przybliża rozróżnienie dwóch reżimów ekonomicznych: "tradycyjnego", opartego na pozyskaniu i przetworzeniu dużej ilości zasobów materialnych oraz "nowego" opartego na wykorzystaniu wiedzy przy znacznie mniejszym zużyciu czynników materialnych. Podkreślono, że w obliczu zmian zachodzących w otoczeniu, elastyczność decyzyjna i zarządzanie tą elastycznością mają szczególne znaczenie i często postrzegane są jako kluczowe czynniki sukcesu przedsiębiorstwa. Przybliżono zagadnienie opcji rzeczowych jako metody pomiaru wartości elastyczności.
Scharakteryzowano majątkowe i rzeczowe metody opcji stosowanych w wycenie wartości przedsiębiorstwa. Przedstawiono zalety poszczególnych metod i ich przydatność w różnych dziedzinach biznesu.
EN
The article presents asset and capital methods of options applied to assess the corporate value. The authors indicate the advantages of particular methods as well as their usefulness in different businesses.(original abstract)
W artykule scharakteryzowano główne tendencje zachodzące w otoczeniu przedsiębiorstw, przedstawiono genezę, założenia oraz istotę metody opcji rzeczowych oraz dokonano oceny przydatności tej metody w zarządzaniu strategicznym, stymulowaniu procesów organizacyjnego uczenia się i budowie trwałej pozycji konkurencyjnej przedsiębiorstwa. (abstrakt oryginalny)
EN
Business environment is changing with ever increasing dynamics. The pace of technological progress makes these changes non-linear and difficult to forecast. In such environment managerial flexibility is one of the key factors enabling continuous learning, upgrading resources and capabilities so as to create sustained competitive advantage. Real options analysis provides concepts and tools which allow, at least in some cases, to assign specific value to managerial flexibility. Allowing for this additional option value, the companies my find justification for the acceptance of risky projects that would have been rejected under "traditional" methods based on cash flows discounting. Despite intellectual appeal of the method objections are raised as to the correctness of direct transfer of evaluation methods developed in financial markets to the area of investment projects and strategic management. (original abstract)
The issues researched in the article consider the basic issues connected with evaluation of economical effectiveness of investments in commercial estates. Disadvantages of traditional methods that have been used in economical effectiveness evaluation of investments contributed to seek for "improved" ones. The results of this search are a real option, which enables the investments in real assets to be formed and financially evaluated innovatively. During their's short history real options become more and more frequently used for the evaluation of investments in commercial estates. Practical application of real options for the evaluation of economical effectiveness of investments is determined by specific features of the investment evaluated.
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Istotą opcji rzeczowej jest prawo (a nie obowiązek) do podjęcia pewnych działań w przyszłości. Posiadacz opcji korzysta z tego prawa (tzn. opcja jest wykonywana), gdy jest to dla niego korzystne. Ta istotna uwaga sprawia, że decydent/ inwestor w inny sposób podchodzi do projektu inwestycyjnego, to znaczy w sposób ciągły analizuje osiągane wyniki z projektu oraz sytuację w jego otoczeniu, aby dynamicznie wpływać na jego kształt.(fragment tekstu)
EN
The issues researched in the article consider the basic issues connected with evaluation of economical effectiveness of investments in commercial estates. Disadvantages of traditional methods that have been used in economical effectiveness evaluation of investments contributed to seek for "improved" ones. The results of this search are a real option, which enables the investments in real assets to be formed and financially evaluated innovatively. During their's short history real options become more and more frequently used for the evaluation of investments in commercial estates. Practical application of real options for the evaluation of economical effectiveness of investments is determined by specific features of the investment evaluated.(original abstract)
Analizując uwarunkowania stosowania opcji, należy wskazać na rozmaite rodzaje opcji rzeczowych. Ich analiza pozwala łatwiej dostrzec warunki ich występowania, które związane są ze specyfiką projektów inwestycyjnych, charakterem działalności przedsiębiorstwa i jego otoczenia. Klasyfikacja opcji rzeczowych nie jest sprawą prostą. Poszczególne opcje mogą być klasyfikowane odmiennie ze względu na różnorodność sytuacji występujących w obszarze realnych inwestycji.
Celem artykułu jest prezentacja podejścia do analizy i oceny projktów inwestycyjnych bazującego na wycenie opcji rzeczowych. Pozwala ona na bardziej kompleksową analizę projektów, z uwzględnieniem elastyczności działań i decyzji menedżerskich.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.