Pierwsza część artykułu dotyczy prawa wspólnotowego w systemach państw członkowskich. W kolejnych poruszono problemy związane z Trybunałem Konstytucyjnym po akcesji. Na końcu przedstawiono skutki sprzecznego z prawem wspólnotowym orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
EN
First part of the article concern Community law in the EU countries. Next bring up problems related to the Constitutional Tribunal after accession. In conclusion presented results opinion of the Constitutional Tribunal which was against the Community law. (MP)
Powszechnie uznawaną wartością jest stabilność państwa i tworzonego przezeń prawa. Stwierdzenie to odnosi się również do konstytucji jako aktu normatywnego o najwyższej mocy prawnej, choć oceny tej nie można absolutyzować. Podzielić natomiast należy stanowisko i pogląd Z. Radwańskiego, iż "stabilność i pewność prawa to niewątpliwie cenne wartości akceptowane jednak tylko wtedy, gdy samo prawo zawiera treści społecznie pożądane. Stabilność prawa jest więc wartością względną, nie pragnie jej bowiem ten, kto negatywnie ocenia obowiązujące prawo. Stabilność prawa nie identyfikuje się więc z jego niezmiennością. (fragment tekstu)
Omówiono wolności i prawa w przepisach Konstytucji PRL, podstawowe zasady Konstytucji RP z 2. kwietnia 1997 r., prawo zbiorowości do partcypacji w sprawach publicznych oraz formy wyrażania uprawnień zbiorowości w przepisach Konstytucji RP.
EN
The contents of this paper are the analysis of legal aspects of community participation in Poland from the point of view of constitutional regulations. From this analysis appears that on the basis of previously binding constitutional norms in compliance with Marxist ideology, the community decided about public behavior of an individual, whereas nowadays the regulations of Polish Constitution ensure for individuals participation in various forms of public affairs. Furthermore are analysed the problems of participation in public affairs of abstract subjects (nation, citizens, inhabitants), organized subjects (parties, associations, trade unions, self-governments etc.), non-governmental structures and special interest groups. (original abstract)
W prezentowanej analizie skoncentrowano się na kilku najważniejszych aspektach IV RP, aspektach ustrojowych, politycznych i społecznych. Pominięto sprawy polityki międzynarodowej i gospodarczej – a więc te, których racjonalnie obronić się nie da, a które stanowią tylko konsekwencję wyborów w płaszczyźnie ustrojowej, politycznej i społecznej. (fragment tekstu)
EN
The concept of the Fourth Republic was created due to the weakness of the Third Republic. However, the revolution introduced by Law and Justice was not going to so much fix Poland's problems as to create the groundwork for the right to take over the country. That there arę constructive proposals interspersed with self-serving ideas to be exploited by Poland's Right in the blueprint for the Fourth Republic is why it should be treated as the most potent attempt the Right has madę in recent Polish history to take control of the country. This control would of be a nationalistic, undemocratic and Catholic character. (original abstract)
W opracowaniu autor zajmuje się Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej - uchwaloną 2.04.1997 roku. Omawia zasady ustroju politycznego Polski formułując ogólne tezy. Autor rozważa kwestie: jaki ustrój polityczny państwa rysuje się w świetle artykułów konstytucji, oraz w jakim stopniu został osiągnięty kompromis wynikający z różnic w tekstach siedmiu bazowych projektów konstytucji zgłoszonych do Komisji Konstytucyjnej Zgromadzenia Narodowego.
EN
In the article the author makes an attempt at defining the political system governing the Polish State whose principles are specified in the first chapter of the Constitution of the Polish Republic and developed in the remaining articles. Bringing those principles to the foreground and their analysis from a point of view of political science constitute the contents of the article. Besides, the author presents a preliminary assessment of what was the contribution of the main political parties while editing the text of the Constitution. (original abstract)
Przedmiotem artykułu jest brak jednoznacznych roztrzygnięć w Małej Konstytucji co do miejsca prawa międzynarodowego w wewnętrznym porządku prawnym i orzecznictwo Sądu Najwyższego w tym względzie.
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Projekt nowelizacji ustawy o NBP, wniesiony przez grupę posłów Samoobrony jest dowodem na brak podstawowej wiedzy ekonomicznej jej autorów. Może też wskazywać na ich pogardę dla konstytucji i zobowiązań międzynarodowych naszego kraju.
Omówienie ustawy zasadniczej (Konstytucji) z 2 kwietnia 1997 r. w zakresie problematyki gospodarczej. System gospodarczy w ustawie oparto na czterech kanonach: istnieniu gospodarki rynkowej, ochronie własności, wolności gospodarczej, czwartym zaś założeniem jest zasada solidarności i dialogu wyrażona w artykule 20 Konstytucji RP.
W artykule przedstawiono historyczne ujęcie pojęcia ratyfikacji oraz omówiono postrzeganie ratyfikacji umów międzynarodowych współcześnie. Zaprezentowano również tryby ratyfikacji umów międzynarodowych określone w Konstytucji RP z 1997 roku.
EN
Ratification is a traditional way of binding countries together by international agreement. At the beginning of the twentieth century it was still thought that the process could be used retroactively, and that an agreement would be binding from the moment it was signed. In the light of the 1997 Constitution, ratification has been used as a way for the head of the government to accept international agreements. The parliament always participates in the ratification process. Informed of a motion, the Parliament agrees to its ratification in the form of a bill, or a resolution for which it calls a nationwide referendum in order to understand the position of the people and whether they support ratification of the agreement. (original abstract)
W niniejszym artykule poddano analizie regulacje finansowe ujęte w Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, celowo pomijając istotne wątki teoretyczne, historyczne, a także porównawcze dotyczące tego tematu. Przedstawiono szczegółowe problemy, związane z Narodowym Bankiem Polski, budżetem państwa, podatkami i ciężarami publicznymi, dochodami jednostek samorządu terytorialnego oraz ustrojem pieniężnym. (oryginalne streszczenie)
EN
In the present article financial regulations specified in the Polish Constitution are being discussed, deliberately omitting essential theoretical, historical as well as comparative aspects of the subject. Detailed issues concerning the National Bank of Poland, the state budget, taxes and public burdens are being presented, as well as earnings of local government units and the monetary system. (original abstract)
Niniejsze opracowanie stanowi próbę ujęcia programowych konstytucyjnych podstaw ustroju prawnego, mogącego uchodzić za zręby porządku „IV Rzeczypospolitej”. Nie zaciera ono konkretnej oceny politycznej, lecz jedynie analizę konstrukcji prawnych, poprzez pryzmat analizy prawnoporównawczej z przepisami obowiązującej konstytucji. (fragment tekstu)
EN
The article discusses problems concerning the constitutional foundation of the Fourth Republic of Poland. It offers a comparative legal analysis of constitutional obligatory order with the constitutional project of the Law and Justice party. The analysis is carried out on the main tenets of the constitution and includes an outline and evaluation of individual rules then final conclusions. (original abstract)
W artykule omówiono model prezydentury IV RP w koncepcji PiS oraz projekt konstytucji zaproponowany przez tą partię. Przedstawiono zawarte w projekcie konstytucji PiS uprawnienia legislacyjne prezydenta, uprawnienia w zakresie obronności i bezpieczeństwa państwa, w zakresie polityki zagranicznej oraz procedury powoływania Rady Ministrów.
EN
This article is a critical examination of the presidency in the programme for building the Fourth Republic of Poland. "IV RP" is an electoral slogan made known in 2005 by PiS, the aim of which was to rearrange the structure of Poland's political system. The "Fourth Republic" is considered a moral revolution in the manner of its state governance. (original abstract)
Jednym z osiągnięć transformacji ustrojowej w Polsce było utworzenie Trybunału Konstytucyjnego. W artykule przedstawiono historię ustanowienia tego organu, omówiono jego pozycję ustrojową, kompetencje oraz procedurę wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Zaprezentowano również analizę aktywności zawodowej obecnych sędziów Trybunału.
EN
The article discusses the binding procedure for nominating a candidate and appointing judges for the Constitutional Tribunal (CT). The author looks at the organs possessing the right to make these nominations and appointments as well as the consequences of the procedure which may result in politicisation of the CT. She also briefly describes the procedure for appointing judges to similar tribunals in other countries. The article shows initiatives for improving the procedure for nominating candidates to the CT in the light of binding law and proposals for the directions of its changes, including changes to Poland's Constitution. (original abstract)
Trybunał Konstytucyjny, stojący na straży praworządności w Polce, wielokrotnie treścią swych wyroków przywracał właściwy porządek prawny w Rzeczypospolitej. Przedmiotem niniejszego artykułu jest przypadek praktycznego stosowania przepisów dotyczących obliczenia należnego wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy i urlopu macierzyńskiego, zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 24 czerwca 2008 r., sygn. akt: SK 16/06, opublikowanego w Dz.U. Nr 119, poz. 771. (fragment tekstu)
Autor rozpoczął od przedstawienia ewolucji pozycji ustrojowej sądów i trybunałów w Polsce po 1989 roku. W dalszej kolejności omówił status prawny sądów i trybunałów na gruncie Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 roku. Na podstawie przeprowadzonych rozważań autor stwierdził, że w kontekście obowiązującej konstytucji mamy do czynienia z rozwiązaniem zmierzającym do potraktowania sądów i trybunałów jako jednolitych organów władzy sądowniczej.
EN
In this state of affairs, the Constitution in force provides grounds for affirming solutions that treat the courts and tribunals as uniform organs of the judicial power. This is confirmed not only by their status in the system and the functions granted but also by close connections between them, especially in the area of controlling the constitutionality of the law, which is to guarantee the superiority of the Constitution in the system of law sources. (short original abstract)
W artykule podjęto problematykę konstytucyjności art. 8 ustawy z 29.07.2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości na tle rozbieżnego w tym względzie orzecznictwa sądowoadministracyjnego. Autor omawia zagadnienia materialnoprawne oraz zwraca uwagę na kontrowersyjne nakładanie przez Naczelny Sąd Administracyjny na sądy I instancji obowiązku zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w trybie art. 193 Konstytucji RP, co wydaje się pozostawać w kolizji z art. 178 ust. 1 Konstytucji. (abstrakt oryginalny)
EN
The article discusses the matter of the constitutionality of Article 8 of the Act on the transformation of the right of perpetual usufruct into the right of ownership of real property of 29 July ZOOS in the light of the divergent line of judgements of administrative courts in this respect. The author discusses the substantive law issues and draws attention to the controversial imposition by the Supreme Administrative Court of the obligation on courts of the first instance to approach the Constitutional Tribunal with a legal enquiry in the procedure of Article T93 of the Constitution of the Republic of Poland, which seems to be in conflict with Article 178 (1) of the Constitution. (original abstract)
W artykule autor przedstawia cywilno- i administracyjnoprawne aspekty nabywania przez państwo i jednostki samorządu terytorialnego gruntów zajętych pod drogi publiczne (oprócz autstrad). Całość tematu przedstawia na tle zgodności z Konstytucją RP i prawem międzynarodowym odpowiednich regulacji ustawowych.
Przedmiotem rozważań w artykule jest problematyka ograniczeń samodzielności samorządów terytorialnych w Polsce. Z jednej strony samodzielność wspólnot regionalnych ograniczają przyjęte w Konstytucji RP zasady: zasada jednolitości państwa, ograniczenia tworzenia prawa miejscowego tylko na podstawie szczegółowej delegacji ustawowej, zasada sprawiedliwości społecznej oraz nadzoru nad samorządami przez organy administracji rządowej. Z drugiej strony granice wyznaczają fakty społeczne takie jak: ograniczenia przez samorządy wyższych szczebli samorządów niższych szczebli, ubóstwo dochodów własnych samorządów i ograniczenia środowiskowe. Autor podejmuje także krytykę reformy samorządowej z punktu widzenia obywatela.
EN
The subject of that article is limitations of independence of territorial self-government in Poland connected with Constitution of Republic of Poland on the one side, and social research on the other side. The author criticises self-government reform from citizen's point of view. (A.Ł.)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.