Przedstawiono pojęcie i rodzaje wydatków publicznych oraz wydatki publiczne w nauce finansów.
EN
In this article the author classified and characterized public expenditure. He discussed the role of the state in the economy and expressed his views regarding the limits of public expenditure, taking into consideration various theoretical opinions. The empirical material presented in the article defines the expenditure of the public sector in relation to the GDP, as well as the share of consumer spending in the domestic product of the selected "western" countries. The opinions presented in the article should facilitate an answer to the following questions: What should be the areas of interest to the present-day state? In which spheres may the private sector turn out to be competitive? What should be the extent of public expenditure in Poland?
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
This paper investigates whether fiscal competition affects the structure of public spending, where theory predicts a shift from residential public goods to industrial public goods. We propose an empirical model that specifically accounts for the strategic nature and endogeneity of fiscal competition. Using data for 18 OECD countries and a time period with unprecedented tax competition (1980 to 2000), we find a significant impact of fiscal competition on the composition of public expenditure. This finding is in line with theoretical research, particularly that of Keen and Marchand (1997). (original abstract)
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Budżet zadaniowy w Polsce jako instrument New Public Management jest dopiero wdrażany na szczeblu państwa. Od 2012 będzie obowiązywał w województwach. Budżet zadaniowy jest narzędziem służącym do oceny efektów wydatkowania publicznych środków pieniężnych. W artykule przedstawiono podstawowe pojęcia, rozwój prac oraz polskie doświadczenia związane z budżetem zadaniowym. (abstrakt oryginalny)
EN
Task budget in Poland as the New Public Management instrument is only implemented on the rung of the state. Task budget will be apply since 2012 in provinces. Task budget is tool for the evaluation of effects of disbursing public cash. In the article a development of works and Polish experience associated with task budget were described. (original abstract)
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zrównoważony rozwój to koncepcja rozwoju społecznego, który w wielu krajach stał się podstawą do tworzenia polityki, strategii i programów rozwoju. Na poziomie krajowym rząd ma wiele instrumentów, którymi można oddziaływać na decyzje poszczególnych podmiotów gospodarczych. Na przykład są to narzędzia polityki gospodarczej, które powinny być wykorzystywane do tworzenia warunków dla realizacji koncepcji zrównoważonego rozwoju. Wydatki rządowe też mogą być w tym względzie jednym z najważniejszych rodzajów narzędzi do realizacji tej idei w nowoczesnych gospodarkach. Celem artykułu jest analiza porównawcza struktury wydatków sektora finansów publicznych w Polsce oraz w wybranych obszarach gospodarki w okresie 2002-2011 na rzecz umacniania idei koncepcji zrównoważonego rozwoju.(abstrakt oryginalny)
EN
Sustainable development is a concept of social development that has now become in many countries the basis for creation of policies, strategies and development programmes. At national level, the government has a number of instruments to act on the decisions of individual business entities. These instruments are the tools of economic policy and should be used to create the conditions for the implementation of the concept of sustainable development. General government expenditure may be in this respect, one of the important types of tools to implement this idea in modern economies. The aim of the paper is a comparative analysis of the structure of general government expenditure in Poland and in selected economies for the period 2002-2011 for the implementation of their relationship with the concept of sustainable development.(original abstract)
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wydatki publiczne są głównym instrumentem realizacji alokacyjnej funkcji finansów publicznych. Strukturę wydatków publicznych w Polsce charakteryzuje stosunkowo wysoki udział wydatków sztywnych. Duża ich część jest powiązana z transferami socjalnymi i kosztami zatrudnienia w sektorze publicznym. Tak więc za sprawą wydatków sztywnych polski budżet, z roku na rok, staje się coraz mniej prorozwojowy. Artykuł prezentuje konieczność podjęcia radykalnych reform w sektorze finansów publicznych w celu ograniczenia poziomu wydatków sztywnych.
EN
Public expenditure is the main tool for performing the allocation function of public finance. The structure of public expenditure in Poland is characterised by a relatively high share of fixed expenditure frames. A large number of them are related to the transfer of social benefits and labour costs in the public sector. Therefore, as a result of fixed expenditure, the Polish budget, from year to year, becomes less development-oriented. The paper stresses the need for carrying out breakthrough reforms in the sector of public finance in order to lower the level of fixed expenditure. (original abstract)
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest przedstawienie i analiza możliwości zmniejszenia wydatków publicznych w Polsce w warunkach pogłębiającego się deficytu budżetowego i długu publicznego. Autor koncentruje się na analizie barier natury prawnej, ekonomicznej i społecznej.
EN
The main subject of the study are analysis and evalution of actual possiblities of limiting public expeditures in Poland, in paricular welfare expeditures. Accomplishment of this aim, necessary in conditions of the deepening country's budget deficit and the national debt, comes not only across essential barriers of legal nature but especially of economic and social nature. The attention of the author is focused on the analysis of these barriers. (original abstract)
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Idea budżetu zadaniowego koncentruje się na wykorzystaniu w procedurze budżetowej informacji o efektach osiągniętych w związku z poniesionymi wydatkami publicznymi. Idea ta nie jest pomysłem nowym, ale dopiero niedawno coraz większa liczba państw zdecydowała się na wdrażanie stosownych rozwiązań w tym zakresie. Wiąże się to zazwyczaj z wysiłkiem na rzecz poprawy kontroli wydatkowania środków publicznych i wzrostu efektywności działania sektora publicznego, dzięki lepszej alokacji środków oraz skuteczniejszemu ich wykorzystaniu.(fragment tekstu)
EN
In this article the author reviews performance-based budgeting: a tool designed to create and manage budgetary expenditures in a more effective and cost-efficient way. First, the overall goals of the performance-based budget and means of its implementation are discussed; the author also compares this new approach to "traditional" budgeting. In the final section she focuses on the performance-based budget in Poland - its adoption, methodology and prospects. (original abstract)
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem pracy jest określenie problemów, które wpływają na poziom niezależności finansowej samorządu terytorialnego w zakresie wydatków. Przedstawiono pojęcie i istotę samodzielności wydatkowej samorządu terytorialnego. Omówiono czynniki oddziałujące na samodzielność wydatkową samorządu terytorialnego i podstawowe mierniki oceny samodzielności wydatkowej samorządu terytorialnego.
EN
The aim of the paper is to determine the issues which affect the level of financial independence of the local government in the field of expenditures. The author indicates some financial and legal factors of that independence and its effects. There were also pointed out some threats of financial independence of local government in the field of expenditures. Moreover, there were shown some indicators which may appraise this independence and the solutions of increasing the effectiveness of public expenditures in the local government. (original abstract)
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono wpływ poziomu oraz struktury wydatków publicznych na wzrost gospodarczy. Ten problem jest szczególnie istotny w nowych krajach UE, które reprezentują różne podejścia do wyboru polityki fiskalnej w stymulowaniu wzrostu gospodarczego. Autor koncentruje się na stronie wydatków polityki fiskalnej i analizuje związek między poziomem deficytu budżetowego i długu publicznego a wzrostem gospodarczym.
EN
The article presents the issues of fiscal stimulus for economic growth. This problem is particularly relevant in the new EU countries that represent different approaches to the selection of fiscal policy in stimulating economic growth. The author focuses on the expenditure side of fiscal policy and analyzes the relationship between the level of budget deficit and public debt and growth. In the countries of Central-Eastern Europe, a high level of budget expenditure in relation to GDP, a high level of deficit and debt have a significant impact on reducing the pace of economic growth. (original abstract)
W artykule przedstawiono kwestię racjonalizacji gospodarki finansowej w sektorze publicznym, która stanowi obecnie jedną z głównych przesłanek reformy finansów publicznych, ze szczególnym zwróceniem uwagi na racjonalność wydatków publicznych. Omówiono pojęcie racjonalności, z punktu widzenia zarządzania środkami publicznymi, oraz narzędzia i metody dotychczas prezentowane w tym zakresie w literaturze przedmiotu. Poruszono kwestię poszukiwania rozwiązań mających na celu zapobieganie niegospodarności w wydatkowaniu środków publicznych. Zaproponowano pozafinansowy instrument racjonalizacji wydatków publicznych, jakim jest kontrola.(abstrakt oryginalny)
EN
The issue of rationalization of financial management in the public sector is currently one of the main premises of the public finances reform. One of the main problems in this regard is the rationality of public expenditure. The article presents the concept of rationality from the perspective of management of public resources and the tools and methods presented so far in this regard. Public spending rationalization can be pursued in various ways using both the laws and methods of measuring their effectiveness. None of these methods, however, give no guarantee of spending public funds in economical way. There is not the only one solution to improve public spendings. The problem may be solved an effective financial control system of public entities, which should include effective control mechanisms and institutions to prevent all forms of wasting public funds. For this purpose, the paper proposes control as non-financial instrument for the rationalization of public expenditure.(original abstract)
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Znaczenie decentralizacji nie jest jasno określone w literaturze. Doświadczenie Polski i innych krajów Unii Europejskiej pokazuje, że decentralizacja jest ściśle związana z rozwojem samorządu lokalnego. W artykule omówiono problem decentralizacji i pokazano, że głównym wyznacznikiem poziomu decentralizacji jest związek pomiędzy wydatkami publicznymi i PKB. W artykule przedstawiono rolę samorządu terytorialnego z nowych krajów UE w wydatkowaniu środków publicznych.
EN
The meaning of the decentralization is not clearly defined in literature. The experience of Poland and other European Union (EU) countries shows that decentralization is closely related with to the development of local government. This paper discusses the decentralization problem and shows that the main indicator to measure the level of decentralization is a relation between public expenditures and GDP. The article presents the role of local government of the new EU countries in public expenditures.(original abstract)
Wydatki publiczne są istotnym instrumentem oddziaływania państwa na gospodarkę. W celu zwiększenia efektywności wydatków konieczne stało się ich planowanie w taki sposób, aby skoncentrowane były one na najważniejszych potrzebach oraz aby zostały wykorzystane w sposób najbardziej pożyteczny. Z tego względu zaistniała potrzeba wdrażania w budżecie planowania zadaniowego. Wdrożenie budżetu zadaniowego stało się więc przełomowym przedsięwzięciem w zakresie reformy finansów publicznych w Polsce. W artykule zaprezentowano zalety i wady oraz etapy wdrażania budżetu zadaniowego w Polsce. (abstrakt autora)
EN
Public expenditures are the main instrument governments use to influence the economy. To increase the efficiency of expenditures it is necessary to use a planning method that will concentrate on the a country's main needs. So, to improve the efficiency of public expenditures, it is necessary to use performance planning in budgeting. The use of performance budgeting is the core of public finance reform in Poland. This paper defines performance budgeting, and examines its advantages and disadvantages and the stages of introducing performance budgeting in Poland.(original abstract)
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Przytoczyłem gamę przepisów prawa, które są niezbędne do prawidłowego realizowania zadań przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe należące do sektora finansów publicznych wraz z zastosowaniem obowiązujących zasad dotyczących sporządzanych sprawozdań finansowych oraz rachunkowości budżetowej. Zwróciłem uwagę na istotę rozwiązań systemowych, na aspekt społeczny tej kwestii, a przede wszystkim aspekt prawny, a także właściwą rolę (podmiotową rolę państwa w tym zakresie) organów ustawodawczych konstruujących akty normatywne, na podstawie których właściwi konstytucyjni ministrowie, w tym minister właściwy do spraw finansów publicznych będący ich projektodawcą umożliwi jednostkom samorządu terytorialnego, odpowiedzialnym za ich dochody i wydatki, wykonywanie zadań zgodnie z zasadami systemowymi dotyczącymi finansów publicznych. (fragment tekstu)
W artykule zostaną przedstawione wydatki sektora general government Polski na tle nowo przyjętych państw UE, według klasyfikacji COFOG (Classifaction of the functions of the government). (fragment tekstu)
EN
The estimation of public expenditure policy, needs a clear classification of budget. Poland like and other EU countries have duty to classify the general government expenditures according the classification of the functions of the government (COFOG). So this article presents general government expenditures according COFOG classification in new EU countries. (original abstract)
Przez wiele dziesiątków lat zauważalna była tendencja stałego wzrostu wydatków publicznych. Rosły one zarówno w wartościach rzeczywistych, jak i w relacjach do PKB, stąd też pojawienie się teoretycznych rozważań nad stałym wzrostem wydatków publicznych (Prawo Wagnera), związanych z rosnącą aktywnością państwa. W przypadku krajów Unii Europejskiej tendencja ograniczania wydatków publicznych w relacji do PKB rozpoczęła się od roku 1996, w związku z przyjętą dla przyszłej strefy euro polityką ograniczania deficytu budżetowego i zrównoważenia budżetu do 2004 roku. Niestety nie udało się ówczesnym krajom UE zrównoważyć ich budżetów i większość budżetów wykazuje nadal deficyty. Podobna sytuacja jest obecnie, zarówno w odniesieniu do starych krajów UE, jak i nowych, wśród których znajduje się Polska. Na dodatek w sytuacji ogólnoświatowego kryzysu trudno będzie podejmować działania w kierunku redukowania wydatków publicznych, raczej będzie to tendencja odwrotna. Może o tym świadczyć przeprowadzona w artykule analiza wydatków publicznych na przykładzie Polski w latach 1999-2008. Analizą objęto wydatki wg podstawowych grup społecznych. Biorąc pod uwagę zaprezentowane dane zauważalne jest, że w badanym okresie w zasadzie wszystkie wydatki wykazywały tendencję rosnącą w ujęciu wartościowym. (fragment tekstu)
EN
Public expenditure is a financial reflection of public tasks completed by official authorities and resulting from specific regulations by law. Unfortunately, social expectations are always higher than the possible scope of public benefits offered by public institutions. Along with the social and economic development, the demand for goods offered by those institutions grows. In connection with this, theoretical considerations on continual growth of public expenditure, Wagner's Law, appeared. Despite the fact that this law was formulated a long time ago, it is still governing. It is indicated by the analysis of a selected group of public expenditure in Poland discussed in this article and a number of analyses carried out in other countries that can be found in different publications. An analysis of a selected group of expenditure (classified according to basic economic groups) showed an upward bias in the whole expenditure in this group. (abstract original)
Przedstawiono stanowisko RSSG nt. "Racjonalizacji finansów publicznych w Polsce". Następnie zreferowano wystąpienia uczestników dyskusji panelowej. Zaprezentowano także szczegółowe informacje dotyczące treści i przebiegu dyskusji sympozjum RSSG z listopada 2003 r. nt.: "Racjonalizacji finansów publicznych w Polsce".
Artykuł skupia się na zagadnieniu decentralizacji wydatków publicznych w krajach Unii Europejskiej. Jest swego rodzaju analizą, opierającą się na porównaniach wydatków jednostek samorządu terytorialnego poszczególnych państw. Przedstawiono także międzynarodowe standardy i mierniki decentralizacji finansów publicznych.
EN
The meaning of the decentralization isn't clearly defined in literature. The experience of Poland and other European Union (EU) countries shows that decentralization is closely] related with the development of local government. This publication discuses the decentralization problem and shows that the main indicator to measure the level of decentralization is a relation between public expenditures and GDP. The publication presents the role of local government of the EU countries in public expenditures. (original abstract)
Wydatki publiczne są jednym z głównych instrumentów realizacji polityki społeczno-gospodarczej państwa. Stanowią one istotny element administracyjnego mechanizmu alokacji zasobów w gospodarce. W niniejszym artykule skupiono się na problematyce decentralizacji wydatków publicznych. Na podstawie danych Eurostatu dokonano oceny stopnia decentralizacji wydatków publicznych w Polsce na tle pozostałych krajów Unii Europejskiej (UE). (fragment tekstu)
EN
Decentralisation is a highly complex process which can be broken down into three forms of decentralisation: political, administrative, and financial. The article examines financial decentralisation, the main gauge of which is the decentralization of public expenditures. The role of local governments of the countries of the EU in spending public funds is presented. (original abstract)
Występowanie wielopłaszczyznowych zależności między finansami publicznymi a realnymi procesami gospodarczymi nie budzi wątpliwości. To, że władza publiczna redystrybuuje przeszło 40% produktu krajowego brutto potwierdza niepodważalną rolę finansów publicznych jako czynnika determinującego wzrost gospodarczy i poziom dobrobytu społecznego. Szczególne ich znaczenie w okresie transformacji wynika z faktu, że z jednej strony finanse publiczne stanowią ważny instrument przemian, z drugiej zaś same im podlegają. Artykuł niniejszy jest próbą głównie retrospektywnego spojrzenia na rolę finansów publicznych w transformacji polskiej gospodarki, możliwie uwolnionego od bieżących, czasami emocjonalnych ocen. Charakter publikacji, a przede wszystkim złożoność problematyki, nie pozwalają na wyczerpujące jej ujęcie. Analiza prowadzona jest pod kątem odpowiedzi na pytania: Czy i w jakim zakresie, pomimo szeregu uwag krytycznych odnoszących się zarówno do wielkości, jak i jakości konsumpcji dóbr publicznych oraz koordynacji polityki fiskalnej i pieniężnej, zarządzanie finansami publicznymi w minionych siedemnastu latach wspierało proces zmian ustrojowych? Czy obecna struktura i wysokość dochodów oraz wydatków publicznych sprzyja prorozwojowym wyzwaniom stawianym finansom publicznym? (abstrakt oryginalny)
EN
It is beyond any doubt that there exist multi-facet relationships between the domain of public finance and real economic processes. Since public authorities redistribute more than 40% of Poland's gross domestic product, public finance figures as a major determining factor for economic growth and social welfare. Its exceptional significance during the transition period can be attributed to the fact that it, on the one hand, represents an important instrument of transformation and, on the other, is itself subject to change. The paper attempts a retrospective insight into the role of public finance in transforming Poland's economy, possibly avoiding current, largely emotional judgments. The adopted paper format does not allow an exhaustive discussion of the issue in all of its complexity. The analysis aims to address such questions as: whether, and to what extent, the management of public finance over the past seventeen years, despite an array of criticisms concerning the level and quality of public goods consumption as well as the coordination of fiscal and monetary policy, has supported the system transformation process; and whether the present structure and level of public revenues and expenditures is favorable to economic growth . which is a major challenge facing public finance today. (original abstract)
Autor podejmuje problematykę nierówności społecznych, a szczególnie relacji pomiędzy nierównościami dochodowymi (majątkowymi) w społeczeństwie a wzrostem gospodarczym. Przyjmuje on, że nierówności społeczne mogą być szczególnie istotne z punktu widzenia dobrostanu społecznego. Istotnym elementem są rozważania na temat konsekwencji nierówności. (abstrakt oryginalny)
EN
Th e author examines the issue of social inequality, especially the relationship between income inequality (property) in society and economic growth. Th e author assumes that inequality may be particularly important in terms of social welfare. An important feature is the discussion on the consequences of inequality. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.