W wyniku transformacji gospodarczej niezwykle dynamicznie rozwinęły się stosunki własnościowe w przedsiębiorstwach. Najbardziej powszechną definicją prywatyzacji jest zmiana form własności przedsiębiorstwa (lub jego części) z publicznej na prywatną. Cechą polskiego modelu prywatyzacji jest wielość metod. Wśród tych metod uruchomiono jednocześnie różnorodność form i trybów zbywania udziałów i akcji. Z badań wynika, że w przypadku metody prywatyzacji pośredniej największym powodzeniem cieszył się tryb "zaproszenie do rokowań" przy znacznym udziale inwestora zagranicznego. Jeśli chodzi o metodę prywatyzacji bezpośredniej, zdecydowanie królował tryb "oddanie przedsiębiorstwa do odpłatnego korzystania".(abstrakt oryginalny)
EN
As a result of economic transformation, companies have witnessed an extremely dynamic development of ownership relations. As we know, the essence of privatisation is selling shares in the companies being privatised. A typical feature of the Polish model of privatisation is the multitude of its methods. Among these methods, various forms and modes of selling shares have been used at the same time. The research results suggest that in the case of the indirect privatisation method, the most popular mode was "an invitation to negotiations", with a significant participation of a foreign investor. In the case of the direct privatisation method, the mode that clearly predominated was "leasing the company".(original abstract)
Przedstawiono problemy związane z prywatyzacją w Czechach. Omówiono metody przeprowadzania prywatyzacji m.in. restytucję i sprzedaż majątku państwowego. Szczególnie dużo miejsca poświęcono prywatyzacji kuponowej.
EN
In the paper authors have presented some experiences of the first stage of Czech privatization.(original abstract)
Przedstawiono wnioski wynikające z badań nad procesami prywatyzacji i jej powiązaniami z ideą i praktyką współpracy euroregionalnej w ramach Euroregionu Nysa.
W artykule omówiono problem prywatyzacji w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Na podstawie raportów Banku Światowego z 1995 i 1996 roku. Przedstawiono studium porównawcze dotyczące własności prywatnej w krajach z gospodarką przejściową i w krajach wysoko uprzemysłowionych.
Bułgaria rozpoczęła program powszechnej prywatyzacji w 1995 roku, po dojściu do władzy socjalistów. Pierwsza grupa sprywatyzowanych przedsiębiorstw z roku 1997 stanowiła 1/4 ogółu przedsiębiorstw państwowych. Program wzorowany na programie czeskim przewidywał udział funduszy inwestycyjnych i przeżywa analogiczne do czeskich problemy.
EN
In January 1995, a socialist government came to power in Bulgaria and initiated a mass privatization programme. In the first wave of this programme, which was completed in June 1997, about one-fourth of Bulgaria's state-owned enterprises were partially privatized through the programme. Patterned after the Czech mass privatization programme, an important outcome of the Bulgarian programme is that investment funds have become important agents in the private sector of the economy. It is too early to determine whether enterprise restucturing will now occur, but initial market signals suggest that Bulgaria may soon suffer from many problems that now confront the Czech economy unless new corporate laws supporting ownership rights and better capital market regulations are enacted
Artykuł opisuje przebieg procesu masowej prywatyzacji w Rosji. Zainicjowany w 1992 roku program zaowocował w krótkim czasie prywatyzacją 75 procent zasobów państwowych. Jednak rezultaty prywatyzacji są bardzo zróżnicowane w poszczególnych regionach. Artykuł stara się wyjaśnić poziom różnic w oparciu o teorię zachęty (incentive theory).
EN
The paper analyses the implementation of voucher privatization in Russia in the framework of incentive theory. The central government needs the support of local privatization agencies. These agencies possess private knowledge concerning: a) their personal reform attitude; b) local privatization conditions. According to the trade-off between rent extraction and efficiency, the speed of privatization (the efficiency goal) is constrained by the informational rents that the government must pay to local agents. Through voucher privatization, the government learns about local privatization conditions. Surprisingly, this additional information does not necessarily lead to more privatization. In fact, the government may even slow down reforms in order to save on bureaucrats' rents. This result of the model matches with the facts of Russian privatization in the period 1992-93.
W artykule omówiono "małą prywatyzację", która objęła sferę usług i handlu realizowaną formą aukcji publicznych oraz "wielką prywatyzację", obejmującą wszystkie gałęzie gospodarki i przewidziane metody restytucji.
Niemcy niechętnie kupują papiery wartościowe przedsiębiorstw. Tylko 5.4 procent populacji posiada takie akcje - dla porównania w USA akcje posiada 21.1 procent społeczeństwa. Przedsiębiorstwa poszukujące kapitału wiążą nadzieje z przyszłoroczną emisją akcji przez Deutsche Telekom. Wiadomo, że poprzedzi ją silna kampania reklamowa.
EN
As a record number of companies go public and the Deutsche Telekom privatization looms, a big campaign aims to get Germans to buy more stock. But Germans have real fear of equities. Only 5.4 procent of the population owns shares vs. 21.1 procent in the U.S.
Artykuł jest próbą zarysowania niektórych tylko aspektów prywatyzacji gospodarki brytyjskiej, ukazanych na tle istoty, celów i przebiegu tego procesu. (abstrakt oryginalny)
EN
The article contains the review of some problems of british privatization showed in the context of the main objectives of this process in United Kingdom. The author starts with the survey of different forms of british privatization. Then he stresses this set of its features which may be interesting on polish ground. The essential element of the article is presentation of the most important opinions of british economists on the relationship between ownership and efficiency. The next topic of the analysis is the financial aspect of privatization. In the final part author make some comments on the ideological and political conditions connected with privatization in british style. (original abstract)
Artykuł prezentuje kwestie prywatyzacji i jej efektywności z punktu widzenia znanych metod realizacji strategii wyjścia. Autorzy prezentują wyniki badań wtórnych dotyczących skali i efektów prywatyzacji. Dokonują również porównania przyczyn, opcji prowadzenia i celów prywatyzacji oraz strategii wyjścia, wskazując na ich podobieństwa. We wnioskach płynących z badań własnych wyróżniają trudności w realizacji postępowań prywatyzacyjnych i wskazują zakresy wiedzy o strategii wyjścia, które mogą łagodzić te problemy. (abstrakt oryginalny)
EN
The article presents the issues of privatization and its effectiveness from the point of view of the known methods of realizing the exit strategy. The authors show the results of secondary research regarding the scale and effects of privatization. They also make a comparison of the reasons, optional ways of management and aims of privatization and exit strategies, indicating their similarities. In the conclusions of their research they highlight the difficulties in conducting privatization procedures and present the scope of knowledge of exit strategies, which might help to mitigate those problems.(original abstract)
Zasadniczym celem artykułu jest określenie wpływu zmian prawnych na wysokość stopy oprocentowania niespłaconej części wartości przedsiębiorstwa, która w zasadniczym stopniu determinuje wielkość należności dla Skarbu Państwa za korzystanie przez spółki pracownicze z mienia państwowego. Przedmiotem zainteresowania stały się jednak nie tylko zmiany o charakterze prawnym, obejmujące stawkę opłaty dodatkowej i podstawę stopy oprocentowania niespłaconej części wartości przedsiębiorstwa, ale również zmienność wskazanej podstawy. W wyniku przeprowadzonych analiz okazało się, iż po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej wcześniej liberalizowane warunki przekazywania w odpłatne korzystanie spółkom pracowniczym mienia państwowego uległy znacznemu pogorszeniu. Wzrost stopy oprocentowania niespłaconej części wartości przedsiębiorstwa może być negatywny w skutkach dla funkcjonowania i rozwoju spółek pracowniczych odpłatnie korzystających z mienia państwowego. (abstrakt oryginalny)
EN
The main goal of the article is to determine the legał changcs influence on the unpaid part of corporate value interest ratc level, which determines the scalę of Treasury's due for using state property by employec-owned companies. Not only the legał changes involving the additional fee ratc and the unpaid part of corporate value interest rate basis, but also the changeability of indicated basis, have become the subject of the interest. As a result of carried out studics, it turned out that after Poland's accession to the European Union the previously liberalized conditions of transferring state property to employee-owned companies underwent significant impairment. The inerease of unpaid part of corporate value interest ratc may be negative in consequences for functioning and develop- ment of the employee-owned companies, using state property against payment. (original abstract)
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Referat jest próbą przeanalizowania wpływu przekształceń własnościowych po 20 latach od rozpoczęcia transformacji gospodarczej na rozwój województwa wielkopolskiego. Zasadniczym celem przekształceń własnościowych jest wzrost efektywności wykorzystania majątku, który prowadzi do osiągania lepszych efektów działalności gospodarczej. Konsekwencją zwiększenia efektywności gospodarowania są większe wpływy do budżetów województwa, a te z założenia powinny doprowadzić do rozwoju regionu poprzez inwestycje w infrastrukturę, taką jak drogi publiczne, czy inne nakłady inwestycyjne itd. Ponadto dążenie do zmiany struktury właścicielskiej powinno również doprowadzić do polepszenia dobrobytu społecznego, wyrażającego się przede wszystkim w zmniejszeniu odsetka bezrobotnych oraz zwiększeniu wypłacanych wynagrodzeń. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper attempts to analyze the impact of ownership transformations, after 20 years from the start of economic transformation, on developement in Wielkopolska. The main goal of privatization is to increase the efficiency of use of property which leads to achieving better buissnes results. The consequence of increasing economic efficiency are more influential to the budgets of the region and these assumption should lead to the development of the region throught investments in infrastructure such as public roads, access to health care, etc. In addition, efforts to change the ownership structure should also lead to an improvement in social welfare expresses primarily in reducing the proportion of unemployed and increasing the wages paid. (original abstract)
Omówiono funkcje Najwyższej Izby Kontroli w procesie przekształceń własnościowych. Są one następujące: informacyjna, profilaktyczna, instruktażowa i pobudzająca. Przedstawiono ocenę sprawności funkcjonowania NIK.
EN
The functions of the Supreme Chamber of Control (in Poland) in the property transformation process are shown. The functions are: informational, preventive, instructional and stimulating. The assessment of the Supreme Chamber of Control's functioning is also included.
Artykuł nawiązuje do raportu Organizacji Współpracy i Rozwoji (OECD) z 2002 r., który wskazuje na spadek procesów prywatyzacyjnych w państwach OECD w 2001 r., a tym samym na zmniejszenie wpływów z prywatyzacji. Przedstawiono główne trendy prywatyzacyjne, państwa wiodące w procesach prywatyzacji - wraz z krótką charakterystyką głównych transakcji - oraz preferowane metody prywatyzacji.
W artykule podjęto próbę sformułowania tezy, że w latach 90 XX wieku i pierwszych XXI, w dziedzinie zabezpieczenia społecznego następuje zmiana roli państwa, którą można porównać z prywatyzacją zadań publicznych. Znaczna część pracy poświęcona została analizie wybranych rodzajów ryzyka społecznego, ich zakresu i zachodzących w nim zmianach.
EN
This article constitutes an attempt to identify and analyse examples of changes in social insurance law and labour law that confirm the notion of a changing role for the state in ensuring the social security of its citizens. This change involves freeing the state from the direct management of risk and payment of benefits and transferring these tasks to market institutions or to citizens themselves. This notion may be encapsulated in the idea of the imperceptible privatisation of social insurance referred to in the title. The author chose for analysis legislative changes relating to the following risks in the area of social insurance: the risk of unemployment, risk of incapacity to work due to short illness, and risk of incapacity to work due to disability ora work-related accident. The four examples of legislative changes introduced over the last 15 years illustrate the phenomenon of imperceptible privatisation, leading also to the conclusion that limiting the scope of social insurance does not go hand-in-hand with a reduction in insurance contributions. (original abstract)
Artykuł omawia możliwość zniesienia opłaty z tytułu posiadania odbiorników RTV. Autor konstruuje tezę, że na samej sprzedaży jedynki, TVP mogłaby zarobić nawet 5 mld zł, co pozwoliłoby na zniesienie abonamentu.