Aktami prawnymi o istotnym znaczeniu dla działalności spółek wodociągowo-kanalizacyjnych w zakresie stanowienia opłat, była ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne i przepisy wykonawcze wydawane na jej podstawie. Inne ustawy nie zajmują się stanowieniem taryf opłat w sektorze w sposób szczegółowy, tak więc można stwierdzić, że obecnie brak jest rozwiązań systemowych w tym zakresie.
Grudniowa wersja projektu ustawy "Prawo wodne" jest bodaj trzecią z tych, które krążyły w środowisku specjalistów w ubiegłym roku. Prawdopodobnie jest to projekt po uzgodnieniach międzyresortowych. W ubiegłym roku w "PK" krytycznie oceniłem zasady ustalania opłat za szczególne korzystanie z wód w projekcie, który pojawił się w lutym ubiegłego roku. Ponieważ ustalenia w prawie wodnym mogą istotnie wpływać na poziom opłat za wodę i ścieki, chcę przedstawić najnowsze propozycje. Po wstępnych analizach wydają się one być gorsze od poprzednich.
Ustawa z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne to bezsprzecznie rozbudowany akt prawny, a niektóre jego przepisy powodują problemy interpretacyjne. Zaliczyć do nich należy art. 29, w świetle którego właściciel gruntu nie może zmieniać stanu wody na gruncie (a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich) ani odprowadzać wód i ścieków na grunty sąsiednie.
W marcu br. weszły w życie przepisy zmieniające m.in. art. 122 Ustawy z 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (tekst jedn. DzU nr 239, poz. 201, ze zm). Dotyczy on pozwoleń wodnoprawnych. Mimo że instytucja ta funkcjonuje w naszym systemie prawnym od dawna, jej przepisy nie są do końca jasne w praktyce, o czym świadczy duża liczba orzeczeń sądów administracyjnych.
Ważnym etapem w rozwoju regulacji prawnej dotyczącej gospodarki wodnej stała się ustawa z 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (DzU nr 130, poz. 1087). Kończy ona proces transpozycji prawa wspólnotowego z zakresu gospodarki wodnej do prawa krajowego.
Skutkiem wejścia w życie Ustawy z 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (DzU Nr 72 poz. 747), jak i Ustawy z 18 lipca 2001 - Prawo wodne jest obowiązek zaniechania dotychczasowej działalności spółek wodnych w zakresie zbiorowego zaopatrywania w wodę i zbiorowego odprowadzania i oczyszczania ścieków.
I oto udało się obecnemu Sejmowi uchwalić prawo wodne, przyjęte ustawą z 18 lipca 2001 r. Określenie "udało się" jest w pełni adekwatne, gdyż po pierwsze nie uczyniły tego poprzednie parlamenty, które rozwiązywano, gdy finalizowano ustawę prawo wodne, a po drugie Senat zrezygnował z wniesienia jakichkolwiek poprawek do tekstu ustawy z 18 lipca.
Od 1 stycznia 2011 r. wchodzą w życie przepisy wprowadzające zarządzanie jakością wody w kąpieliskach, zgodnie z zaleceniami Unii Europejskiej, implementowanymi do przepisów krajowych Ustawą z 4 marca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo wodne (DzU nr 44, poz. 253). Transponuje ona do polskiego prawa Dyrektywę 2006/7/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 lutego 2006 r. dotyczącą zarządzania jakością wody w kąpieliskach i uchylającą dyrektywę 76/160/EWG (Dz. Urz. L 64 z 4 marca 2006 r.).
Artykuł przedstawia zagadnienie prawne dotyczące zasad rozgraniczania gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi oraz metod ustalania przebiegu linii brzegowych, a także skutków prawnych, które czynności te wywołują. Przedstawione rozważania dotyczące próby zdefiniowania pojęcia linii brzegowej - jako terminu prawno-technicznego mającego swoje odniesienia w hydrologii - mają służyć wykazaniu autonomiczności tego postępowania, a także identyfikacji elementów, które pozwalają na powiązanie przepisów obowiązującego w tym zakresie prawa z fizyczną przestrzenią, którą linie brzegowe wyznaczają i wyodrębniają z otoczenia prawnego. (abstrakt oryginalny)
EN
The article presents a legal issue regarding the principles of demarcation of land covered by flowing surface waters, as well as methods of determining the shorelines and the legal consequences caused by these actions. The considerations presented regarding the attempt to define the notion of shoreline-as a legal and technical term referenced in hydrology - have the objective of demonstrating the autonomy of these proceedings, as welt as identifying the elements which enable the provisions of the applicable law on this to be related to the physical space which the shorelines set and separate from the legal environment. (original abstract)
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł zawiera informacje na temat przepisów Prawa wodnego mających na celu zmniejszenie negatywnego wpływu powodzi na środowisko. Podjęto również próbę oceny tych przepisów pod kątem ich skuteczności w praktyce, zwłaszcza w odniesieniu do ich wykonania przez organy administracji rządowej i samorządowej. (abstrakt oryginalny)
EN
The article reviews the relevant requirements of the Polish water law which are supposed to prevent and reduce the environmental damage of flooding. The author also assesses these regulations with regard to their effective execution by the governmental and local authorities. (original abstract)
Na kanwie kilku uchylonych przez Ministerstwo Środowiska pozwoleń wodnoprawnych dla inwestycji drogowych omówiono wynikające na tym polu wątpliwości interpretacyjne związane z uznawaniem rowów przydrożnych za urządzenia wodne. Oparto się przy tym na zapisach ustaw o drogach publicznych, Prawa Ochrony Środowiska, Prawa Wodnego i Prawa Budowlanego oraz wydanych przez właściwych ministrów rozporządzeń wykonawczych do tych ustaw.(abstrakt oryginalny)
EN
Basing on a few repealed by the Ministry of Environment Protection water law regulations for road investments the appearing doubts in interpretation the trenches along roads as drainage ditches have been presented in the paper. The considerations have been based on articles of the Act on Public Road, the Act on Environment Protection, the water law and engineering law and other regulations published by proper ministers according to mentioned above acts.(original abstract)
W referacie omówiono obowiązujące przepisy Prawa wodnego dotyczące pozwoleń wodnoprawnych na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych ujętych w systemy kanalizacyjne do wód lub do ziemi, jak również na wykonanie urządzeń wodnych, do których zaliczane są m.in. wyloty z kanalizacji. Wskazano elementy, jakie winien posiadać operat wodnoprawny. Omówiono szczegółowe warunki jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, które wynikają z przepisów wykonawczych. Referat zawiera również charakterystykę jakościową ścieków opadowych, wybrane zagadnienia związane z wydawaniem pozwoleń wodnoprawnych na podstawie doświadczeń Urzędu Miasta Krakowa oraz przykład obliczenia ilości i zanieczyszczenia ścieków opadowych.(abstrakt oryginalny)
EN
The obligatory regulations of the Water Low concerning the permission for the water supply and sewage effluent disposal consent on draining off into the surface water and to the ground rain and snowmelt water directed to the sewage system, as well as the construction of water installation like sewer outfall have been discussed in the paper. The paper includes detailed conditions that have to be fulfilled while entering the sewages to the surface water or to the ground which are resulted from the law regulation. The paper also includes the quality characteristic of rain wastewaters, selected issues connected with the procedure of giving the permission for the water supply and sewage effluent disposal consent on the base of Municipality of Krakow experience and an example of calculation of the amount and the pollution of the rain wastewaters.(original abstract)
W ostatnich latach coraz bardziej aktualne stają się kwestie dotyczące granic nieruchomości. Ma to związek z rosnącą społeczną świadomością własności, w wyniku której istotny staje się wyznaczany granicami zasięg praw do nieruchomości. Ma to znaczenie także ze względu na różnego rodzaju opłaty związane z nieruchomościami, które wynikają z parametrów działek. Wskazanie położenia granic najczęściej nie sprawia wykonawcom geodezyjnym kłopotów. W przypadku jednak, gdy działka położona jest w sąsiedztwie wody płynącej wyznaczenie granic staje się utrudnione i wymaga zastosowania algorytmów postępowania wynikających z prawa wodnego. W trakcie ich realizacji ważne są: poprawna interpretacja dokumentacji geodezyjno-prawnej oraz umiejętność połączenia wiedzy na pograniczu geodezji i hydrologii. (abstrakt oryginalny)
EN
In the recent years issues relating to the property borders increasingly become actual. This is related to the growing public awareness of property, whereby boundaries determined range of property rights becomes a significant issue. This is important also because of the variety of charges related to property resulting from the performance plots. Indication of position borders usually causes no trouble surveying contractors. If, however, when the parcel is located in the vicinity of flowing water demarcation becomes difficult and requires the use of algorithms proceeding arising out of the water rights. During their implementation are important: the correct interpretation of geodetic and legal documentation and the ability to combine knowledge on the border of geodesy and hydrology. (original abstract)
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł dotyczy wielopłaszczyznowych relacji zachodzących między nieruchomościami i wodami. Własność wód i gruntów pod wodami oraz zasady ich obrotu rynkowego przedstawiono w świetle obowiązujących regulacji prawnych. Wskazano na obszary ograniczonego rozwoju i użytkowania nieruchomości z powodu szczególnej ochrony wód oraz zagrożenia powodzią. Zwrócono uwagę na dodatkowe koszty utrzymania nieruchomości wynikające z korzystania z usług wodnych w zakresie odprowadzanie wód opadowych i roztopowych, odprowadzania wód pochodzących z odwadniania gruntów w granicach miast oraz ze zmniejszenia naturalnej retencji terenowej.
EN
The article concerns multi-layered relations between real estates and water. The ownership rights of water and ground under the water as well as rules of their marketing were presented in view of applicable law. Areas of limited real estates development and use caused by special water protection and flood risk were showed. Attention was paid to additional real estates maintenance costs arising from a use of water services in relation to disposal of rain-, meltwater, and water from drainage of land within cities as well as from reduction of natural area water retention.
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zgodnie z definicją powodzi, jaką przedstawia Prawo wodne, jest to czasowe pokrycie wodą terenu, który normalnie nie jest nią pokryty. Województwo dolnośląskie, które w poniższym artykule jest obiektem analizy bezpieczeństwa przeciwpowodziowego, doświadczyło w swojej historii kataklizmu, jakim była powódź w lipcu 1997 roku. Wezbrania powodziowe na analizowanym obszarze powodowane są głównie przez intensywne i długotrwałe deszcze występujące od czerwca do sierpnia. Biernymi działaniami przeciwpowodziowymi oraz sposobami ograniczania skutków powodzi są: zwiększanie lesistości zlewni, przywracanie naturalnych terenów zalewowych rzek (tam gdzie jest to możliwe), prawidłowa agrotechnika, utrzymanie koryt rzecznych, ograniczenie zabudowy na terenach zalewowych, prawidłowe prognozowanie zjawisk hydrometeorologicznych. W dorzeczu Odry, gdzie licznie występują aglomeracje miejskie, niezbędne jest zastosowanie technicznych środków ochrony przed powodzią, takich jak: wały przeciwpowodziowe, wielozadaniowe zbiorniki wodne, suche zbiorniki przeciwpowodziowe, poldery, przepompownie, kanały ulgi. (abstrakt oryginalny)
EN
According to the definition of flood, presented in Water Law, it is a sudden inundation by water of an area which is normally arid. Dolnośląskie Voivodship, which in this article is the object of analysis concerning flood safety, experienced in its history a flood disaster in July 1997. Flooding in this area is caused mainly by heavy and prolonged rainfall occurring from June to August. Actions aimed at flood mitigation are: increasing forest cover of the basin of the river, restoring natural flood plains of rivers (where possible), appropriate agrotechnology, maintenance of river channels, reducing building in flood plains, accurate weather forecasting. In the Odra basin, where there are many urban centers, it is necessary to use technical tools such as levees, multi-purpose water reservoirs, dry flood reservoirs, polders, pumping stations, and relief canals, to prevent flooding. (original abstract)
Opracowanie jest syntetycznym omówieniem dyskusji na temat nowelizacji prawa wodnego i aktów wykonawczych z zakresu systemu opłat za szczególne korzystanie z wód.
EN
The paper presents a new system of charges for the use of water, its aims and basic solutions, as well as effects of its implementation. (original abstract)
Celem niniejszej publikacji jest wykazanie problemów organizacyjnych i technicznych w dziedzinie uregulowania niektórych nieprawidłowości powstałych na tym tle konfliktów społecznych oraz przybliżyć sposoby ich rozwiązywania z korzyścią zarówno dla właścicieli gruntów, gmin jak i zarządców dróg publicznych. Ponadto publikacja przedstawia możliwość etapowania urządzeń ochrony środowiska koniecznych do zastosowania w odwodnieniu dróg i mostów.(abstrakt oryginalny)
EN
The aim of the paper is to point out the organizational and technical problems in the field of regulation that in many years do not solve the problem of road drainages existence, conflicts with local society and do not come near the advantageous solution for landowners, communities and public road managers. The possibility of realization in few stages some tools for environment protection necessary for road drainage have been also presented.(original abstract)
Celem autora była analiza najważniejszych zagadnień związanych z systemem zarządzania gospodarką wodną w Polsce. Autor omówił zadania i cele oraz podstawy prawne gospodarki wodnej. W dalszej kolejności scharakteryzował organizację systemu i instrumenty zarządzania zasobami wodnymi w Polsce. Szczególną uwagę autor zwrócił na zobowiązania wynikające dla Polski z Ramowej Dyrektywy Wodnej Unii Europejskiej.
EN
In Poland, in accordance with the assumptions of the European Union Water Framework Directive, actions have been undertaken aiming at implementing integrated management of water resources in the catchment systems. This form of management, concurrent with the constitutional principle of sustainable development, is implemented by means of three strategic water management objectives discussed in the paper. In addition, other issues comprising water resources management, i.e. the legal basis of water economy, the framework of the management system and water management instruments are reviewed in the paper. Particular attention is focused on water management planning in the catchment areas as well as on activities which, taking under consideration the Polluter Pays Principle, should lead to optimal water services cost recovery by the year 2010. (original abstract)
Celem artykułu jest oszacowanie kosztów zasobowych związanych z gospodarką wodną w Polsce. Konieczność takich prac wynika bezpośrednio z wymogów Ramowej dyrektywy wodnej (RDW) wdrażanej przez rząd RP. Zgodnie z wymogami RDW, obliczenia przeprowadzono dla sektorów: komunalnego, przemysłu i rolnictwa. Należy jednak podkreślić pewną umowność tego podziału. (fragment tekstu)
EN
The article seeks to calculate water resource management costs in Poland. The necessity of such work is the direct result of the Water Framework Directive requirements being implemented by the Polish government. Research has enabled progress in calculation methods, and the estimation of individual metrics useful in calculating total resource costs. Analysis of the collected data together with the methodological considerations indicate that the current resource costs are 0, though this is to some extent the result of the lack of an appropriate mechanism for collecting information. (original abstract)