W publikacji przedstawiona jest ocena funkcjonowania powiatów samorządowych w Polsce. W szczególności ocena ta odnosi się do zastosowanych kryteriów delimitacji terytoriów powiatów. Wyniki tej oceny stanowiły podstawę sformułowania nowych propozycji w zakresie doboru kryteriów kształtowania układu terytorialnego powiatów. (abstrakt oryginalny)
EN
In this publication the author presents evaluation of counties local governments in Poland. This evaluation particularly refers to the criteria that were used to determine the map of Polish counties. The outcomes of this evaluation determine the new criteria to reshape the map of the counties. (original abstract)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Nadwyżka operacyjna jest składową złotej zasady budżetowej oraz nowego wskaźnika zadłużenia. Z tego też powodu jej wielkość jest przedmiotem bieżącego monitoringu oraz analizy. Badanie to nabiera znaczenia szczególnie w czasie kryzysu. Spełnienie warunku równowagi dla powiatów, pozbawionych faktycznego władztwa podatkowego może być problemem. W artykule przedstawiono wyniki wielokierunkowej analizy kwoty nadwyżki operacyjnej oraz udziału nadwyżki operacyjnej w dochodach ogółem powiatów województwa zachodniopomorskiego. Wyniki tego badania nie potwierdzają w badanym okresie obniżenia potencjału tych jednostek do rozwoju i spłaty zadłużenia. Wątpliwości budzi natomiast realność jej planowania. (abstrakt oryginalny)
EN
Operating surplus is a component of the budgetary golden rule and the new debt ratio. For this reason its value is an object of current monitoring and analysis. This test gain significance especially in time of crisis. Fulfilment of a balance condition for counties, deprived of real tax system control, could be a problem. In the article there are presented the results of omnidirectional analysis of operating surplus amount and participation of operating surplus in total revenues of West Pomeranian counties. The results of this survey do not confirm potential reduction of this units to development and debt repayment in audited period. Whereas doubts are raised by feasibility of its planning. (original abstract)
Przedmiotem artykułu są założenia metodyczne projektowania struktury organizacyjnej starostwa powiatowego oraz propozycja jej modelowego rozwiązania. W związku z tym główny nacisk położono na: 1) wskazanie uwarunkowań kształtujących strukturę starostwa powiatowego, 2) opracowanie propozycji modelowej jego struktury, uwzględniającej występujące uwarunkowania, 3) przyjęcie odpowiedniej metodyki, pozwalającej zaprojektować strukturę starostwa powiatowego dla konkretnego powiatu.
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Powiaty charakteryzują się niską samodzielnością dochodową, w związku z tym realizacja inwestycji przez te podmioty może być utrudniona. Celem pracy była ocena wielkości potencjału inwestycyjnego powiatów w Polsce w latach 2007-2011 oraz wskazanie możliwości zmiany tego potencjału na tle wprowadzanych do gospodarki finansowej ograniczeń w zaciągania długu w latach 2011-2014. Wyznaczono wielkość tego potencjału według różnych poziomów, określono strukturę finansowania zadań inwestycyjnych i zidentyfikowano uwarunkowania zmiany tego potencjału w obecnych warunkach prawnych.(abstrakt oryginalny)
EN
Counties have weak revenues independence, so the realisation of investment can be difficult. The main goal of this paper is to estimate the investment potential of rural counties in Poland in the years 2007-2011 and to indicate the possibility of changing that potential in connection with new debt limits, which has been introduced in the years 2011-2014. There was calculated various levels of the investment potential in counties, the structure of financing of investment projects was determined and the potential determinants of changes under the current legal system was identified.(original abstract)
Celem autorki, było wykazanie, że metody taksonomiczne sprawdzają się w analizie problemów związanych z rynkiem pracy i mogą znacząco wspomagać podejmowanie decyzji w tym zakresie. Ponad to, autorka dokonała porządkowania liniowego i klasyfikacji powiatów województwa zachodniopomorskiego różnymi metodami taksonomicznymi: klasyczną i rozmytą oraz porównała otrzymane wyniki.
EN
The paper presents the division of Western Pomeranian districts into four categories depending on the job market situation. The normal and fuzzy classification methods were used and the results compared. Variables characterizing unemployment and employment structure in districts play the role of diagnostic characteristics. (original abstract)
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W opracowaniu dokonano oceny sytuacji finansowej powiatów województwa wielkopolskiego w 2008 r. Analizę przeprowadzono na podstawie wybranych wskaźników sytuacji finansowej. Przy zastosowaniu metody Warda wyodrębniono siedem klas typologicznych. Najlepszą sytuacją finansową cechowały się powiaty należące do klasy I: poznański i leszczyński oraz powiaty skupione w klasie III: jarociński, kolski, kościański, rawicki i szamotulski. Przemawiały za tym duża samodzielność finansowa i zdolność do realizacji wydatków inwestycyjnych oraz niski stopień obciążenia spłatą długu. Najgorsza sytuacja finansowa charakteryzowała powiaty należące do klasy V: czarnkowsko-trzcianecki, wągrowiecki i turecki. Przyczyną tego były najniższy udział dochodów własnych w dochodach ogółem, ograniczone możliwości podejmowania nowych działań inwestycyjnych oraz stosunkowo wysoki stopień zadłużenia i poziom jego spłaty. (abstrakt oryginalny)
EN
The study presents an analysis of financial situation in districts of Greater Poland Voivodeship in 2008. The analysis was based on selected indexes describing their financial situation. A typology of districts was conducted by means of Ward's method. Seven clusters were distinguished. The best financial standing was found for the following counties: poznański and leszczyński (cluster I), jarociński, kolski, kościański, rawicki and szamotulski (cluster III). They recorded high financial independence, high ability to make investement expenses and low burden with repayments. The counties: czarnkowsko-trzcianecki, wągrowiecki and turecki had relatively the worst financial standing. This was caused by the lowest proportion of own revenues in budgetary revenues, limited ability to undertake new investment activities, as well as high indebtedness and burden with repayments.(original abstract)
Przedmiotem rozważań jest przygotowanie konkretnego modelu znormalizowanego systemu aglomeracji miejskich, a dokładniej, tzw. obszaru metropolitalnego. Wyróżniane są trzy typy obszarów aglomeracyjnych: "wielkie miasto", "aglomeracje dwucentrowe" i "konurbacja", gdzie w artykule skoncentrowano się na tym ostatnim. Autor przedstawił tworzenie Górnośląskiego Związku Metropolitalnego, jego cele, zasady działania, a także ustawowe wysiłki normalizujące aktywność podobnych związków komunalnych. Wskazano, że takie rozwiązania nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, dlatego też zaproponowano inną koncepcję, w formie powiatu metropolitalnego Górnego Śląska i Zagłębia, jako szczególnej jednostki zasadniczego podziału terytorialnego.
EN
The subject of consideration was the problem of a desired model of a particular normalisation of a municipal agglomerations system, and more precisely the so-called metropolitan areas. Distinguishing three types of agglomeration areas: "a large city", "twin-city - two-centres agglomeration" and "conurbation", reasoning was focussed on the last one. The Author gave an example of creating the Górnosląski Metropolitan Union, its goals, principles of activity and also efforts of statutory normalisation of similar target unions' activity of local government entities and results of a team appointed for this aim in the Ministry of Internal Affairs and Administration. Unsatisfactory effects of these activities persuaded the Author to formulate an alternative proposal in a form of a metropolitan county of Górny Śląsk and Zagłębie as a particular category of a county in Poland. The basic construction of this entity was characterised - its tasks, organisation, a way of financing, forms of control over its activity. (original abstract)
Tekst analizuje kwestię reprezentacji samorządu powiatu - a więc działania jednostek samorządu terytorialnego nie tylko przez swoje organy, ale również przez pełnomocników ustanowionych stosownym oświadczeniem woli - która, po pierwsze, jest inaczej uregulowana niż w ustawach o samorządzie gminnym i samorządzie województwa, oraz, po drugie, nie została właściwie doprecyzowana. Ponadto dotyka ważnego podziału pojęcia organu na ujęcie ustrojowe i funkcjonalne. (abstrakt oryginalny)
EN
The article analyses the issue of representation of the county self-government and, therefore, the operation of the territorial self-government not only through its authorities, but also through proxies appointed by an appropriate representation of will, which, firstly, is regulated in a manner which differs to the Acts on the Municipal Self-Government and the Voivodship Self-Government and, secondly, has not been appropriately specified. Furthermore, it touches on an important split in the notion of the authority into a systemic view and a functional view. (original abstract)
W opracowaniu przedstawiono dynamiczną analizę taksonomiczną rozwoju społeczno-gospodarczego powiatów województwa podkarpackiego. Analizę przeprowadzono na dwóch poziomach, a mianowicie 1995 i 2001 r. W pracy zaprezentowano również typizację powiatów pod względem poziomu rozwoju społeczno-ekonomicznego.
EN
The aim of this article is to conduct a dynamie taxonomic analysis of the socio-economic development of powiats in the Podkarpackie Voivodship between 1995 and 2001. The difference in development levels at these two points in time shows the socio-economic development of powiats that occurred during that period. At the same time, in order to identify the chief, internal determinants of this development, the authors conductan analysis of the most significant aspects of both economic and social development across the powiats of the Podkarpackie Voivodship; in this way, they reveal the internal structure of the social and economic development of individual powiats. By integrating the typological characteristics that describe the various development aspects of the examined powiats, the authors develop a synthetic assessment of their socio-economic development i n the period under analysis. Based on this synthetic assessment, the authors also construct a typology of Podkarpackie Voivodship powiats with respect to their level of socio-economic development, and describe the changes in the level of development of each type of powiats. (original abstract)
Celem referatu jest ocena możliwości kreowania na szczeblu powiatu lokalnej polityki gospodarczej. Omówiono doświadczenia z pierwszej kadencji tego samorządu. Wskazują one na niewielkie możliwości prowadzenia takiej polityki, wynikające z przyjętego w Polsce modelu ustrojowego samorządu terytorialnego.
EN
In this paper an attempt to evaluate the possibilities of creating the economic policy in a county is made. The experience of the first tenure of Polish counties indicates that this possibilities are very little. The causes of this are: poor, ineffective system of public finances and small counties. (original abstract)
Celem opracowania jest określenie stopnia rozwoju społeczno-gospodarczego populacji generalnej powiatów w Polsce. Wskazano występujące zróżnicowania w poziomie rozwoju między powiatami, uwzględniając zmiany w czasie. Poziom rozwoju populacji generalnej powiatów w Polsce określono na podstawie zbudowanego wskaźnika rozwoju powiatów (Wr). Źródło danych stanowił Bank Danych Lokalnych (BDL) GUS za lata 2004 i 2009. Stwierdzono występowanie różnic w poziomie rozwoju powiatów w analizowanym okresie, także w przekroju województw. Najlepszą strukturą powiatów według wskaźnika rozwoju w 2009 r. charakteryzowały się województwa śląskie, małopolskie i pomorskie, a najmniej korzystną - województwa podlaskie i lubelskie. W 2009 r. wartość wskaźnika rozwoju powiatów w 42,2% powiatów zmniejszyła się względem 2004 r., a w przypadku 40,4% powiatów wzrosła. (abstrakt oryginalny)
EN
The aim of the article is to determine the socio-economic development level of Polish districts. Based on development index (Wr) the development level of districts was described. Data source for 2004 and 2009 was a Local Data Bank prepared by Central Census Bureau. It was found that there was a clear difference in the development level of districts during the analyzed period and among voivodeships. The best structure of districts according to development index in 2009 concerned Śląskie, Małopolskie and Pomorskie voivodeships and the least favourable structure was typical of Podlaskie and Lubelskie voivodeships. In 2009 the value of districts development index for 42.2% districts decreased compared with 2004. For 40.4% of reported districts the rate of development index increased. (origial abstract)
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W opracowaniu scharakteryzowano propozycję nowej metody oceny założeń lokalnych strategii rozwoju w ramach konsultacji społecznych, którym powinny być poddawane strategiczne dokumenty jednostek terytorialnych. Metoda oparta jest na podstawowych miarach statystyki opisowej i cechuje się łatwością interpretacji wyników. Praktyczne aspekty stosowania metody zaprezentowano w analizie wyników konsultacji społecznych, które odbyły się w powiecie wałbrzyskim i dotyczyły ustalenia strategicznych kierunków zmiany gospodarczej na terenie powiatu. (abstrakt oryginalny)
EN
A proposal of the assessment method of local strategies development has been characterized in this paper. This method is based on fundamental measures of descriptive statistics and is distinguished by the easiness of results interpretation. Practical aspects of this method's application were introduced in the social consultations analysis, which took place in Wałbrzych county and they concerned some decisions on strategic directions of economic change in the area of this county. (original abstract)
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W obecnej sytuacji polityczno-prawnej pozycja starosty jest efektem przemian ustrojowych administracji publicznej, dokonanych w drugim etapie budowania odrodzonego samorządu terytorialnego i wykazuje złożony dychotomiczny charakter. Jednym z tego przejawów jest przyznanie staroście, który co do zasady jest organem administracji ogólnej o konotacji samorządowej, zwierzchnictwa nad zhierarchizowaną terenową administracją specjalną. Mając na uwadze powyższe stwierdzenie, w zestawieniu z faktem, że zwierzchnie uprawnienia starosty wobec powiatowych inspekcji i straży są nie tylko istotne dla funkcjonowania wspólnoty samorządowej, ale także dla sprawnego funkcjonowania aparatu administracji publicznej na obszarze całego kraju, należy podjąć rozważania nad tym zagadnieniem. (fragment tekstu)
EN
Domestic legislature has enacted a special place for district governor in public authority structures. It is manifested, for example, by entrusting him a responsible task of the ensuring public order and safety that are carried out through district governor's political supervision over administrative police, which are associated with government administrative. Administrative and legal analysis of the selected factors that shape governor's sovereignty over hierarchical public administration is following article. (original abstract)
Autor przedstawił reformę polskiego ustroju terytorialnego. Strukturę organizacyjną państwa uzupełniono o dwa dodatkowe poziomy samorządów: powiaty i województwa. Reforma ta miała zdecentralizować i zdemokratyzować system zarządzania krajem. Po dwóch latach przeprowadzono badania analityczne sprowadzające się głównie do oceny zasad podziału i oceny sytuacji miast wojewódzkich, które utraciły ten status.
EN
On 1.01.1999 new three-tier territorial division of the country was introduced in Poland. It contains gminas, powiats and voivodships. At the same time two new levels of self-government budgets were created. The article presents comparative analysis of local self-government budgets, in particular expenditure of it. The size of expenditure and the features of budgets structure were used to estimation of independence level of local authorities. In conclusion it turned out that there are considerable differences between expanding local tasks and insufficient financial possibilities. (original abstract)
15
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Specjalny charakter powiatów reguluje ustawa z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Według niej - przez powiat należy rozumieć lokalną wspólnotę samorządową oraz odpowiednie terytorium. Taka definicja powiatu jasno określa przedmiot analizy tego rodzaju jednostki samorządu terytorialnego. Powiat to nie jego dochody, wydatki, zobowiązania i należności, co zazwyczaj jest fetyszem i przedmiotem dociekliwych analiz niedoświadczonego analityka. Powiat powinien być rozumiany raczej w kategorii społeczności lokalnej zamieszkujących terytorium. Celem artykułu jest zwrócenie uwagi na kontekst lokalny analizy dochodów ze szczególnym uwzględnieniem dochodów własnych powiatów województwa zachodniopomorskiego. W opinii autora - brak odniesienia analiz (również finansowych) do samej społeczności lokalnej jest błędem.(abstrakt oryginalny)
EN
The special nature of the district is governed by the law of The Local Government from 5 June 1998. By this, district should be considered as local community self government and the relevant territory. This definition clearly identifies the subject of analysis in the unit of local self-government. The County is not the revenue, expenses, liabilities and receivables, which is usually fetish of irresistible analyst. The County should be understood, rather, in the local community on the territory. Purpose of the article is to focus attention on the local context of revenue analysis with particular regard to own revenues. In the opinion of the author - no reference analyses (also financial) to the local community is an error. (original abstract)
Określono zakres swobody zakładania i działania stowarzyszeń w świetle Konstytucji i przepisów prawa międzynarodowego. Przybliżono zakres podmiotowy nadzoru w oparciu o przepisy Prawa o stowarzyszeniach. Omówiono nadzór starosty nad stowarzyszeniami w aspekcie przedmiotu, kryteriów i środków nadzoru.
Artykuł przedstawia miejsce gminy w ogólnej strukturze państwa w Niemczech, następnie analizuje strukturę gmin. W drugiej części przedstawia samorząd terytorialny na szczeblu ponadgminnym - pozycję prawną i zadania powiatu.
W pracy przedstawiono analizę wyodrębniania się instytucjonalnych wzorców działania władzy publicznej w odniesieniu do badanego powiatu starachowickiego.
EN
This article analyses the emergence of institutional models for the actions of public authorities in the Starachowice powiat. The issues examined in the article provide an evaluation of progress in institution-building in the Starachowice powiat from the point of view of powiat officials.(short original abstract)
Ostatnia część reformy samorządowej realizowana od 1999 roku wprowadza powiaty samorządowe. Powiaty są na drugim poziomie samorządów lokalnych, ze ściśle ustalonymi kompetencjami. Dobre wypełnianie zadań postawionych przed powiatami wymaga od nich stosowania w szerszym zakresie, niż tradycyjnie czyniły to jednostki administracji lokalnej, różnych form współpracy z jednostkami niezależnymi od tej administracji. Artykuł jest poświęcony analizie metod współpracy powiatów ziemskich z jednostkami zewnętrznymi.
W opracowaniu dokonano przeglądu definicji agrobiznesu w literaturze ekonomicznej. Następnie przedstawiono ujęcie modelowe agrobiznesu na poziomie powiatu. Omówiono najważniejsze segmenty agrobiznesu. Zwrócono uwagę, że powiat jest jednostką, w której można zaplanować w sposób kompleksowy i zintegrowany strukturę agrobiznesu. Nie można jednak lansować jednego uniwersalnego modelu z uwagi na różne uwarunkowania społeczno-gospodarcze poszczególnych powiatów.
EN
In article one presented model of agribusiness on administrative district level. It cant be showed however one universal model, even with regard to different socio-economic conditions of each territorial units. Important is all complex of food - economy development which can influence on region development. It possesses decisive meaning in creating the level and possibilities of development of country- communes. Efficiently working agribusiness extorts affirmative changes of which result is fall of unemployment among country- populations, improvement of situation in region, whether at last height of degree wealths of local community. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.