In the paper the author discusses basic factors which determine the time of the exploitation of capital goods in conditions of technical progress. Technical progress influences the decrease of optimal life of machines and machine tools. The higher technical progress the shorter period for its exploitation. On the other hand by means of lengthening the period of capital goods utilization we lower technical progress. There exists close interdependence between minimal and optima! period of capital exploitation and investment rate, their effectiveness and changes in employment. Higher investment rate and its effectiveness period of exploitation shorter whereas greater employment index requires longer time of exploitation. Further on the author analyses dependence between the time of capital goods exploitation and various kinds of costs. (original abstract)
Omówiono systemowe ujęcie społeczeństwa i zwrócono uwagę na relację pomiędzy człowiekiem a techniką oraz pomiędzy osobowością a rozwojem techniki. Opisano ogólne orientacje osobowości z uwzględnieniem ukierunkowań emocjonalnych.
EN
Socialist community understood, as a global system consists of subsystems constructed from material elements, processes, spiritual and personal elements. Man (personal element) is a basical component determining the functioning of the whole system. He forms the remaining elements and at the same time he is formed by them to some extent. The relation between man and technology is one of the most important relations in modern society. Production technology affects the employee's shape of personality and determines possibilities of its harmonious development. The utilized technological solutions determine a type of emotional direction of human personality. There is also a reverse dependence - the level of the development of personality and the way of its formation determine the degree of acceptance of the existing technological forms and possibilities of their further development. (original abstract)
Przedstawiono zależności między postępem technicznym, techniczno-organizacyjnym i wybranymi charakterystykami organizacyjnymi, a trudnością i wybranymi charakterystykami prac administracyjno-biurowych.
EN
The paper consists of four parts. Part I is a presentation of the typology of the levels of the technical progress and the technical-organizational progress. Their distribution in the case of the 156 administrative-office posts dested is shown. Next, the dependencies between the technical progress, the technical-organizational progress, the selected characteristics and the administrative-office work difficulty are presented. For determining the difficulty of work at those posts the METABOR method was applied. Then, the dependencies between the levels of the above mentioned progresses and the selected organizational characteristics of the administrative-office work are presented. The paper closes with the conclusions drawn from the research.(original abstract)
W artykule poruszono szereg zagadnień związanych z multimediami. Jednym z nich jest problem definiowania samego pojęcia "multimedia", będącego pojęciem wieloznacznym. Autorzy zaproponowali rozróżnienie dwóch określeń: "multimedia" oraz "zintegrowane media". (fragment tekstu)
EN
The article discusses a lot of problems connected with multimedia. The idea of creating and constructing of multimedia databases has also been presented. The next problem mentioned is using multimedia techniques to create database management systems. The way of combining multimedia technology with relational databases technology has been described as well. The final part of the article gives examples of the areas in the economy where using multimedia technology can increase efficiency and quality of collecting and exchange of information. (original abstract)
Omówiono istotę postępu technicznego oraz skutki rozwoju techniki. Opisano zmiany treści pracy jako jednego z głównych następstw postępu technicznego. Przedstawiono także klasyfikację funkcji człowieka w procesie pracy.
Wysokie tempo postępu technicznego pociąga za sobą liczne skutki społeczne i gospodarcze. Między innymi wpływa także na zakres i formy odpowiedzialności pracowników, w tym szczególnie kierowników uspołecznionych jednostek gospodarczych. (fragment tekstu)
EN
The quick tempo of technical progress effects, among others, also the form and range of the employee responsibility for the economic result of a given activity. Ineffective activity may be caused by the very employee but above all it occurs in case of activities connected with economic risk. This risk is of special significance in case of managers and their decisions undertaken in connection with new technical and organizational solutions. The manager risk and the novel risk determine progress and cannot be avoided. Therefore, it should be allowable to some extent. The scope of the allowable risk should not be too wide because exaggeration in this aspect might cause unreasonable disposal of social property. On the other hand, it cannot be too narrow, either. The situation like that could limit creative imagination, tempo of introduction of new solutions and might evoke conformistic tendencies, etc., resulting in slower tempo of progress. Thus the selection of the allowable risk limits is a problem of particular importance requiring verification as the technical progress goes on, improvement of qualifications, of professional ethics as well as of moral responsibility of the management staff. (original abstract)
Development of “new economies” leading to economies mostly based on knowledge implies the construction of new long-term macroeconometric models. They should incorporate the impacts of new technologies being endogenized, as well as human capital. The paper discusses several issues related to the extension of the notion of production function. They cover first of all the measurement and explanation of knowledge capital and of total factor productivity (TFP), the role of domestic and foreign R&D expenditures, as well as educational expenditures. The discussion is extended to include the empirical results obtained in the world literature. (original abstract)
Spadek kosztów transportu umożliwia globalizację-lardnerowska zasada może być odczytywana jako potwierdzenie faktu, że rozmiary rynków(wielu) osiągnęły zasięg globalny, dalszy spadek kosztów transportu będzie zatem prowadził do intensyfikacji konkurencji globalnej. Koszty transportu stanowią już niewielką część kosztów produkcji - analiza transportochłonności gospodarki wskazuje, że szeroko rozumiana działalność TSL to około 10%PKB,a koszty transportu stanowią tylko część kosztów logistycznych.
Przedstawiono zmiany w wykorzystaniu materiału kwalifikowanego w produkcji zbóż i ziemniaków w Polsce. Wykorzystano dane statystyczne GUS, COBORU i PIORiN. Stwierdzono, że przeciętne wykorzystanie materiału kwalifikowanego jest niskie i wynosiło w 2009 r. około 10% dla zbóż i zaledwie 4,5% dla ziemniaków. Przygotowane prognozy przewidują w 2015 r. udział kwalifikatów w zasiewach zbóż na zbliżonym poziomie (10,8%) i wzrost zużycia udziału kwalifikowanych sadzeniaków ziemniaka do 5,2%. Do najważniejszych przyczyn niskiego zużycia materiału kwalifikowanego należy zaliczyć małą skalę produkcji, niską towarowość produkcji, małą opłacalność wymiany nasion. Innym ograniczeniem może być zbyt niski poziom agrotechniki, co nie pozwala na ujawnianie się potencjału odmian. (abstrakt oryginalny)
EN
The aim of this paper is to present changes in certified seed utilization in Poland in the period 1996-2009. The data from Central Statistical Office, Research Centre For Cultivar Testing and Inspectorate of Plant Health and Seed Inspection were used in this research. It was assumed that utilization of certified seeds in Poland is very low, and in 2009 reached 10% of total consumption of seeds for cereals and only 4,5% for potato. The forecasts for 2015 shows, that the share of certified seeds in total seed consumption will be 10,8% for cereals and 5,2% for potato. The major reasons for low use of certified sowing material is small-scale production, low share of commercialized production and low profitability of the exchange of seeds. Another limitation may come from low level of agricultural technology, which does not allow disclosure of yielding potential of new varieties. (original abstract)
W niniejszym artykule autor dokonuje próby identyfikacji poziomu innowacyjności wybranych przedsiębiorstw regionu kujawsko-pomorskiego poprzez analizę obszarów ich proinnowacyjnej aktywności inwestycyjnej. (fragm. tekstu)
W niniejszym artykule omówiono jaką rolę odgrywa postęp techniczny w kształtowaniu zmian strukturalnych produkcji przemysłowej.
EN
In order to show its essential role in the structural modifications of industrial production, the author discusses the role of the technical progress in the growth of raw Materials resources, the phenomenon of substitution among the production factors, participation of product innovations in the structural changes, development of new directions of the technical progress, the "high technology" industries, change of the sources of the technical progress. Attention has been given to the negative effect of the technical progress on the natural environment of man.(original abstract)
W artykule przedstawiono zakres pojęciowy innowacji, postępu technicznego i nowego produktu oraz wzajemne relacje między nimi. Nowy produkt jest zmaterializowanym efektem innowacji. W procesie jego kształtowania postęp techniczny jest tylko środkiem czy metoda realizacji przemysłowej. (abstrakt oryginalny)
EN
A new product, which produces and satisfies the new social demands or satisfies more completely the known ones, ought to be characterized by a new or improved technical-utility parameters (use value). The conception of a new product designed and next realized on the industrial scale is the main component of the innovation cycle (product innovation). The technical progress in this cycle - the positive changes in the production technology - is merely a means of the realization of product and a means of definite utility. However, goods may be improved or produced under the technical conditions they have been produced up to the present, that is without considering the technical progress. This is possible owing to the application of a new raw material, simplification of construction, change of style and so on. The essence of utility (quality) lies in the creative conception including the process of improvement of product in general, that is in the innovation (the design, implementation, effect) - rather than in the material means of work (and the technical progress). Separation of the factors which first of all stimulate or moderate tendency to the product innovations and these which stimulate or discourage mainly to the technical innovations is considered to be important in the innovation and investment policy. To prepare the conditions for the creative activation of the engineer's - technical personnel and to develope the new utilization conceptions of the technical potential is a way of improving of the output quantity and quality which is a matter of importance in the present-day Poland. (original abstract)
W artykule omówiono znaczenie innowacji i produkcji rolniczej, istotę postępu technicznego i biologicznego oraz inne formy postępu, przedstawiając jednocześnie interesujący model kombinacji współdziałania między czynnikami produkcji a formami postępu rolniczego. Poruszono także tematykę konkurencyjności międzynarodowej i poziomu konkurencyjności rolnictwa węgierskiego. (abstrakt oryginalny)
EN
The engine of the economical growth is the continuous technical-economical progress. Regarding the future, the principle of effectiveness and tenability must be exercised. We have to be thinking about very effective developments. (original abstract)
Wzrost produktu, a zwłaszcza produktu na osobę, powszechnie uznaje się za cel działalności gospodarczej. W ten sposób rozumowali klasycy ekonomii, którzy zastosowali funkcję produkcji w badaniu zjawiska wzrostu gospodarczego [Rostow W., 1990, cz.I]. Oni też pierwsi dostrzegli tzw. granicę wzrostu. Ich następcy - przedstawiciele ekonomii neoklasycznej - zjawisku wzrostu przypisują mniejsze znaczenie, a problemu granicy w ogóle nie dostrzegają.
Instytucje samorządu zawodowego zawodów medycznych reprezentowane przez izby lekarskie, aptekarskie i inne zajmują ważne miejsce w systemie demokracji obywatelskiej. Posiadają one status korporacji publicznoprawnej o obligatoryjnym członkostwie, mają szeroki zakres zadań i władztwa administracyjnego. Celem pracy jest przedstawienie genezy organizacji lekarskich oraz wyjaśnienie, jaki wpływ na rozwój medycyny i zawodu lekarskiego miała rewolucja techniczna, zapoczątkowana w połowie XVIII w., a także przybliżenie istoty samorządu zawodowego lekarzy, jego władztwa administracyjnego w niepodległej Polsce na podstawie ustaw o samorządzie lekarskim z 1921 i 1934 r. (abstrakt oryginalny)
EN
The self-governing professional entities of medical doctors and pharmacists occupy an important place in the civic democratic system. They have the status of public law corporations of obligatory membership with a wide range of administrative tasks and authority. The purpose of this paper is to present the origins of medical organisations and to explain the impact which the technological revolution of the 18th century had on the development of medicine and the medical profession as well as to show the substance of doctors' professional self-governing entities, their administration in sovereign Poland based on the legal Act from 1921 and 1934. (original abstract)
Globalizacja, handel międzynarodowy oraz postęp techniczny wzajemnie się warunkują i kształtują zjawiska społeczno-ekonomiczne w rolnictwie. Dlatego istotnym problemem jest kwestia występujących między nimi zależności. (abstrakt oryginalny)
EN
Globalization is an economic phenomenon, which has shaped economic, social and political processes all over the world since 1930-1940. It is a result of technical progress in communication (motorways, vehicles), and especially in communication (mobile telephones, personal computers, access to the Internet). Globalization in different areas of human life caused dynamic development of international exchange of goods, especially at the turn of the 20th and 21st century. Relations and dependences between globalization, measured by the export and import volumes, and technical progress in agriculture, defined by the number of tractors per 1 ha and the level of mineral fertilization per 1 kilogram NPK/ha are practically non-existent. Significant differences in the resources of technical infrastructure elements between a group of countries with the lowest level of resources and the remaining countries are characteristic. Since mid-2008 globalization processes are strongly criticized as one of the causes underlying the crisis on the international financial markets. (original abstract)
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł omawia znaczenie informacji i technik informacyjnych jako istotnych przyczyn przemian współczesnego świata. Opisano mechanizmy wpływu technik informacyjnych na gospodarkę i społeczeństwo. Omówiono rosnącą zależność współczesnego człowieka od systemów infrastrukturalnych oraz wzajemne związki rozwoju systemów infrastrukturalnych i rozwoju społeczno-gospodarczego. Zdefiniowano infrastrukturę informacyjną i jej szczególną rolę we współczesnym świecie. Opisano wpływ technik informacyjnych na gospodarkę i procesy zarządzania. Podkreślone zostaje znaczenie twórczej destrukcji, jako mechanizmu formującego zarówno sam rynek technik informacyjnych jak i pozostałe rynki, na których ICT jest używane. Krótko scharakteryzowano historię rozwoju technik informacyjnych. Opisana została niepredyktywność rozwoju ICT i związane z tym przemiany rynkowe. Podkreślono szczególnie dynamiczny rozwój technik mobilnych umożliwiających dostęp do infrastruktury informacyjnej osób i regionów dotychczas wykluczonych. Omówiono rolę ICT w kreacji nowych produktów, usług i rynków. Zdefiniowana została także rola technik informacyjnych jako źródła niepewności i zmian w strukturach rynkowych. Tak więc uwzględnione zostają zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki rozwoju i rozpowszechnienia technik informacyjnych. (abstrakt oryginalny)
EN
The article discusses the importance of information and information technology as a significant cause of transformation of the modern world. It describes the impact of information technology on the economy and society. The growing dependence of contemporary human from infrastructure systems and the inter-relationships of infrastructure systems development and socio-economic development are discussed. The information infrastructure and its special role in the modern world is defined. The impact of information technology on the economy and governance processes are described. The importance of creative destruction, as a mechanism for forming both the information technology market itself as well as other markets in which ICT is used, is underlined. The history of the development of information technologies is briefly sketched. The unpredictability of the ICT development and the associated market transformation are described. Rapid development of mobile technologies is particularly underlined. It is a factor allowing access to the information infrastructure to people and regions hitherto excluded. Finally the role of ICT in creating new products, services and markets is discussed. The role of information technology as a source of uncertainty and changes in market structures is defined. So, both positive and negative effects of the development and dissemination of information technologies are taken into account. (original abstract)
W oparciu o literaturę przedmiotu i doświadczenia autorów przedstawiono poglądy na temat istoty i definicji postępu technicznego w dziedzinie wytwarzania oraz sformułowano na tej podstawie definicję teoretyczną. Określono również istotne cechy i podjęto próbę stworzenia definicji oraz klasyfikacji form postępu technicznego w pracy administracyjno-biurowej. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper is of a theoretical nature. It is a synthesis of literature data supported by experimental work performed by authors dealing with technical progress in industry. The available literature presents a wide spectrum of divergent views on the nature of technical progress in productive work and virtually no attempts to deal with technical progress in clerical and administrative work. In the present paper an attempt is made to classify reported views on the nature and definition of technical progress in produkctive work, followed by a formulation of a theoretical definition. As regards technical progress in clerical and administrative work its essential features are defined and an attempt is made to define and classify its forms. (original abstract)
Opracowanie poświęcone jest zwięzłej prezentacji poglądów K. Marksa i J. Schumpetera na rolę jaką odgrywa postęp techniczny w procesie rozwoju ekonomiczno-społecznego. Prezentując poglądy Marksa i Schumpetera na genezę postępu technicznego oraz mechanizm jego powiązań z procesami wzrostu rozwoju, ukazano zarówno podobieństwa, jak i istotne odmienności w ujmowaniu omawianego problemu przez wspomnianych myślicieli. (abstrakt oryginalny)
EN
Some of the opinions of K. Marx and J. Schumpeter upon the importance of technique as the propulsive effort of social-economic development have been presented in this paper. Marx's idea of the mechanizm of pressure of technical development in the process of capital accumulation has been presented in the first part of the paper. Then, the consequences of this process, e.i.: the concentration and centralization of capital and production, the changes in the system of communication and in spatial structure as well as hired labour alienation have been presented. Schumpeter's views upon the impact of innovations over the dynamics of capitalism and its transformation have been presented in the second part of this paper. The views of Marx and Schumpeter have been compared in the third part of the paper and it has been stated that both the authors treat the changes of the methods of production as the exogenous factor of economic development . It has been pointed out that the majority of theses and conclusions of Schumpeter are contradictory to the theory of Marx. (original abstract)
Treścią opracowania są zagadnienia związane z rozpowszechnianiem się nowości technicznych i technologicznych w gospodarce narodowej. Podejmuje się w nim próbę odpowiedzi na pytanie, jakie struktury produkcyjne i rynkowe sprzyjają postępowi technicznemu, a jakie go opóźniają. Punktem wyjścia dla rozważań jest bowiem założenie, że racjonalizacja struktury podmiotowej gospodarki stać się może jednym z czynników dynamizujących procesy tworzenia i upowszechniania innowacji technicznych w Polsce. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper is concerned with problems of spreading of technical innovations in national economy and the attempt is undertaken aimed at answering the question which market and production structures promote technical progress and which ones delay it. The paper tries to prove that the relation of the degree of concentration of production as well as monopolization of market and the possibilities of producing and spreading of technical innovations is not explicit. The influence of the determined subjective structure of economy on diffusion and innovation processes depends on various factors: the kind of innovation, the branch of production, the achieved level of technical development, the size of economic organizations, their inner structure, the level of market monopolization as well as many other inner and outer conditionings. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.