Na odcinku siedmiu meandrów granicznych, między miejscowościami Chałupki- -Bohumin (km 21,5-meander I) a Olza (km 27,0-meander VII), autorzy zaobserwowali intensywne deformacje koryta Odry. Z wieloletnich badań wynika, że jest to spowodowane głównie zmianami w obu odnogach meandra i. W dwóch newralgicznych miejscach tego meandra może nastąpić awulsja, przerzut wód powodziowych do dawnego koryta Odry z 1741 r., a w konsekwencji odcięcie pozostałych sześciu me-andrów od przepływu wody i zamulenie. Aby temu zapobiec proponuje się ubezpieczenie brzegu meandra I tamą podłużną wykonaną z narzutu kamiennego i faszy- ny, zakotwioną głęboko w dnie koryta rzeki. Dodatkowo należy wzmocnić aluwialną terasę w obrębie szczytu tego meandra za pomocą budowli siatkowo-kamiennych.
EN
In the section of seven border meanders between the Chałupki-Bo- humin (km 21,5-meander I) and Olza (km 27,0-meander VII) localities, the authors observed intensive deformations of the Oder riverbed. Many years of research indicate that this is partly due to changes in both arms of the meander I. In two critical points of the meander, interruption and transfer of flood waters into the old Oder riverbed of 1741 can occur, what can lead to cutting off the flow to remaining six meanders and their silting. In order to prevent it, the authors propose to secure the banks of the meander I with a longitudinal groin made of rock filling and fascine, anchored deep in the bottom of the riverbed. Moreover, the alluvial terrace in the meander's peak area should be reinforced with stone-filled wire mesh structures.
W dniu 12 lipca br. odbyło się w Sejmie RP pierwsze czytanie ustawy o ustanowieniu wieloletniego programu „Program dla Odry 2006". W artykule przedstawiono genezę jego powstania oraz omówiono główne cele i wynikające z nich zadania. Istotne znaczenie dla powstania i realizacji „Program..." ma współpraca międzynarodowa. Omówiono sprawy związane z kosztami realizacji „Program..." wraz z propozycjami źródeł jego finansowania oraz przedstawiono ważniejsze uwarunkowania jego wdrożenia.
EN
On 12 July in Polish Parliament took place the first reading of the act on establishment of the multiyear programme ,,The Programme for the Oder 2006". The paper presents the origin of the creation of that act and discusses the main purposes of the document and connected with them tasks. The international cooperation is of crucial importance for creation and implementation of the ,,Programme...". The paper discusses also matters connected with the cost of realization of the Programme including proposals for sources of financing and presents main problems which condition its realization.
Autorzy rozważają różne warianty przygotowania Odry do tego, aby stał się fragmentem europejskiej sieci dróg wodnych, biorąc za podstawę do rozważań 'Program rozwoju drogi wodnej Odry do 2005 roku'.
EN
The Authors consider variants of ways for preparing the Oder to become the part of European water-ways network taking as basis for considerations the 'Programme for development of the Oder water- way by the year 2005'.
Autorzy przedstawiają założenia programu Odra 2006, którego celem jest zbudowanie systemu racjonalnej gospodarki wodnej dorzecza Odry, uwzględniającej potrzeby zabezpieczenia przeciwpowodziowego, ochrony czystości wód i środowiska przyrodniczego, transportowe, ogólnogospodarcze oraz konsumpcyjne.
EN
The Authors present assumptions of the programme Oder 2006 which aims at creation of a rational water management system taking into account the needs of flood protection, water pollution control and protection of nature, requirements of transport, economy and consumption.
Polska - jako sygnatariusz wielu międzynarodowych konwencji i umów-musi respektować ich postanowienia przy podejmowaniu inicjatyw związanych z rozwojem drogi wodnej Odry. O tych problemach traktuje artykuł, koncentrując się na przedstawieniu zatwierdzonego przez KERM programu 'Odra-2005' i konsekwencjach wynikających z tragicznej powodzi z lipca 1997 r.
EN
Poland - as a signatory of many international conventions and treaties - is obliged to abide by their provisions while undertaking initiatives connected with development of the Odra water-way. The paper discusses those problems with special regard to presentation of the accepted by the Economic Commitee of the Cabinet programme 'Odra-2005' and consequences resulting from the tragical ' flood in July 1997.
Omówiono znaczenie transportu śródlądowego w transporcie kontenerów w państwach Europy zachodniej. Udział tego transportu jest znaczący szczególnie w korytarzu transportowym Renu. Jest to wynikiem znaczącego udziału transportu kontenerowego w całości pracy transportowej. Na tym tle transport kontenerowy w Polsce odbiega znacząco od sytuacji w krajach starej UE. W Polsce transport śródlądowy nie uczestniczy w transporcie kontenerów. Wykazano jednak, że może być konkurencyjny w stosunku do transportu kolejowego w korytarzu transportowym Odry, mimo istniejących ograniczeń na tej drodze wodnej.
EN
The importance of inland waterway transport in the transport of containers in the countries of Western Europe was discussed. The contribution of this transport is significant especially in the Rhine corridor. This is due to a significant share of container transport in the whole transport operation. Against this background, container transport in Poland differs significantly from that in the old EU countries. In Poland, inland waterway transport is not involved in the transport of containers. However it is shown, that it can be competitive in relation to the rail transport in corridor of Odra River, despite the existing restrictions on the waterway.
Przedstawiono wyniki sondowania wybranego odcinka wału przeciwpowodziowego Odry. Wyniki pomiarów metodą elektromagnetyczną porównano z wynikami pomiarów sondą dynamiczną. Uzyskano dużą korelację pomiędzy krzywymi pomia-rowymi metody FEM i krzywymi uzyskanymi poprzez pomiar sondą dynamiczną.
EN
The article presents probing results for a chosen dike section on the Oder river. The results of measurements carried out with the electromagnetic method were compared to those obtained with the dynamic probe. The measurement curves of the FEM method and of the dynamic probe presented a high degree of correlation.
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wały przeciwpowodziowe są podstawowym sposobem ochrony przeciwpowodziowej. Ich skuteczne wykorzystanie może być jednak osiągnięte jedynie pod warunkiem spójnej gospodarki wodnej w całym dorzeczu. Aby ograniczyć ewentualne straty gospodarcze, wynikające z niedoborów wody i jednocześnie poprawić strukturę bilansu wodnego, należy bezwzględnie zwiększyć i odbudować zdolność retencyjną zlewni rzecznych oraz odzyskać utracone wartości środowiska naturalnego, Przykładem działań prowadzonych w kierunku zwiększenia retencyjności dolin są prace planowane na lubuskim odcinku Odry, opisane w tym artykule.
EN
Flood ramparts are basic way of flood protection. Theirs effective utilization can be yet reached only under condition of coherent water economy in whole drainage-basin. To limit possible economic losses, resulting from shortages of water and to improve structure of water balance simultaneously, one should to enlarge ruthlessly and to rebuild of retention ability of river purchase centre of dairy produce as well as to regain lost, values of natural environment. Example of led workings in direction of enlargement retention of valleys are planned works on Lubuski section of Oder, described in this article.
Przedstawiono koncepcję nowej generacji floty dostosowanej do obecnych i przewidywanych w przyszłości warunków nawigacyjnych na ODW. Podane zostały wymiary główne barek pchanych, motorowych i pchacza trasowego. W przypadku pchacza określono podstawowe parametry układu napędowego. Nowa flota może współistnieć z obecnie eksploatowaną. Podane zostały koszty transportu z wykorzystaniem nowej floty. Koszty te porównano z kosztami floty obecnie eksploatowanej. Analiza została przeprowadzona dla relacji porty Gliwice / Kędzierzyn-Koźle - elektrownia Opole i elektrociepłownia Wrocław.
EN
In the paper, there is presented conception of a new generation of fleet adapted to the actual and predicted in future conditions for navigation on the ODW. There are given main dimensions of pushed barges, motor barges and pusher-tug. For the pusher-tug case the basic parameters of the propulsion system were specified. The new fleet can coexist with the one which is currently operated. Transport costs with using the new fleet are given. These costs were compared with the costs of the fleet currently operated. The analysis was performed for the shipping route ports Gliwice / Kędzierzyn-Koźle - a power plant in Opole and combined heat and power plant in Wroclaw.
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The government document - "The Programme for the Oder River – 2006" is a mid-term modernisation strategy for the Oder River Water System. Very briefly, the purpose of its implementation is to increase flood safety while retaining the sustainable development principle for the area of the entire Oder Basin. During 9 years of the Programme implementation numerous improvements in water management system have been introduced in this area, however mainly above Wrocław. According to the NIK [Supreme Audit Office] auditors, the Programme is being implemented with considerable delays, and key investment projects haven't been commenced yet.
Program modernizacji systemu żeglugowego Odry zakłada działania zmierzające do dostosowania Odrzańskiej Drogi Wodnej do parametrów III klasy, lecz z uwzględnieniem regionalnych potrzeb i możliwości osiągnięcia na wybranych odcinkach rzeki wyższych parametrów odpowiadających wymogom międzynarodowym. Elementem technicznej modernizacji dla Odry skanalizowanej, gdzie głębokości tranzytowe w okresie całego sezonu żeglugowego są gwarantowane w wysokości 1,80 m, jest głównie unowocześnienie techniczne i usprawnienie eksploatacyjne jazów i śluz. Natomiast na Odrze swobodnie płynącej, między Malczycami (km 305) a ujściem rzeki Nysy Łużyckiej (km 542,4), proponuje się wykonanie regulacji rzeki opartej na budowlach podłużnych, względnie na mieszanym systemie regulacji opracowanej przez doc. Janusza Wierzbickiego z Politechniki Warszawskiej. Mieszany system regulacji polega na wznoszeniu tam podłużnych opasek brzegowych i poprzeczek po stronie brzegu wklęsłego i ostróg po stronie brzegu wypukłego. Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej we Wrocławiu zamierza sprawdzić skuteczność koncepcji doc. Janusza Wierzbickiego na odcinku pilotowym, w km 480 do km 498, który ma dziś najgorsze parametry nawigacyjne i hydrauliczne.
EN
The programme of the Oder river navigation system modernisation assumes actions aiming at adapting the Oder Water Trail to the 3rd class parameters, taking into consideration the regional needs and possibilities to achieve higher parameters corresponding to international requirements on chosen river sections. The element of technical modernisation of the canalised Oder, where transit depths for the entire navigation season are guaranteed at the level of 1,80 m, consists mainly of the technical modernisation and exploitation improvement of locks and dams. For the non-canalised section of Oder, between Malczyce (305th km) and the estuary of the Nysa Łużycka river (542,4th km), the conception proposes to regulate the river with the use of longitudinal constructions or with a mixed system of regulation elaborated by assistant professor Janusz Wierzbicki from the Warsaw University of Technology. The mixed regulation system is based on construction of longitudinal dams, riverbank casing and crossbars at the side of the concave bank and groynes on the side of the relief bank. The Regional Water Management Board in Wroclaw intends to verify the effectiveness of the assistant professor Janusz Wierzbicki's conception on the pilot section, between the 480th and 498th km, at present having the worse navigation and hydraulic parameters.
Przedstawiono problem regulacji granicznego odcinka Odry w kontekście uwarunkowań historycznych i międzynarodowych. Uzyskane dotychczas pozytywne efekty robót regulacyjnych wykonanych w latach 90. ubiegłego wieku według metody zaproponowanej przez doc. Janusza Wierzbickiego posłużyły do sformułowania założeń programu dalszych prac, które uzgodniono ze stroną niemiecką.
EN
The article presents the issue of the border section of Oder regulation in the context of historical and international conditions. The hitherto positive effect of the regulation works performed in the nineties of the previous century according to the method proposed by the assistant professor Janusz Wierzbicki served for formulation of assumptions for the programme of further works, agreed with the German partner.
Much place in the columns of the „Gospodarka Wodna" and nearly .since ...ever, because starting from the issue 2/1946 we have dedicated to problems of the Oder. In the issue 3/2003 we have published two papers on that river: A. Kreftaand K. Wosiek,,The Oder as the Polish - German waterway" and soon afterwards Delfter Aster of Berlin gave us his paper „The New Oder - a conception of maintenance". The Oder is a river common to three states; therefore the statement by Jaroslav Kubec who is leading the international Association Donau-Oder-Eibe and who has been dealing with the Oder for the last 30 years a.o. in numerous official contacts with Poland. He presents in the paper a plan of building the Oder by low stages of fall and short lateral channels that is in another way than it has been planned in the „Programme for the Oder 2006". J. Kubec outlines an interesting conception but it is a pity that he did not assume an attitude towards the German conceptions of building lateral channels presented in the year 1922.
Odra i żegluga - przeglądowy artykuł nizłomnego szermierza o prawo do istnienia i rozwoju żeglugi śródlądowej w Polsce, dr. inż. M. Miłkowskiego. Można się nie zgadzać, trzeba przeczytać.
EN
The Oder and navigation -a review article by Dr M. Mitkowski, the unbroken advocate of the law of inland navigation in Poland to exist and to develop. One may not agree with the Author, but one should read it.
Omówioni wyniki badań stanu czystości wód w Odrze i ujściach jej dopływów w hydrowięźle wrocławskim wykonanych w okresie powodzi w lipcu 1997 r. Przedstawiono ocenę wpływu tej powodzi na tle zanieczyszczenia wód.
EN
Results of measurements of quality of water in the Oder and in the estuaries of its tributaries in the Wroclaw hydrotechnical system carried out during the flood in July 1997 have been discussed. There has been also presented the assessment of the impact of that flood on the state of water pollution.
Na łamach „Gospodarki Wodnej" toczy się od pewnego czasu dyskusja na temat zagospodarowania polskich rzek, w tym Odry. Pracując w Ministerstwie Środowiska jako sekretarz stanu stykałem się na bieżąco z tymi problemami. Chciałbym za pośrednictwem Państwa pisma w ramach dyskusji podzielić się z Czytelnikami moją wiedzą i przemyśleniami w sprawie zagospodarowania Odry.
EN
In the columns of the Gospodarka Wodna there has been going on for some time past a discussion on management of Polish rivers including the Oder. In my capacity as the secretary of state with the Ministry of Environment I have met day by day with those problems. Now in the framework of that discussion I would like to share my knowledge and considerations concerning the management of the Oder with Readers of your Magazine.
Zbadano współczynnik załamania światła zawiesin organicznych, występujących w wodach Odry. Próbki pobrano w dniach 2.05.2004 oraz 21.06.2004 w pobliżu mostu Świerczewskiego. Współczynnik załamania światła był określany za pomocą mikroskopu polaryzacyjno-interferencyjnego Biolar PI metodą jednorodnego pola przy dużym rozdwojeniu obrazu dla długości fali A. = 546 nm. Uzyskane wartości współczynnika załamania światła mieściły się w przedziale 1,34-1,45 przy średniej wartości 1,388 z odchyleniem standardowym 0,027. Otrzymane rezultaty pokrywają się z wynikami uzyskanymi przez innych autorów dla tego typu zawiesin.
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Zapaść Odrzańskiej Drogi Wodnej. Propozycja działań doraźnych i polityki średniookresowej oraz wizja dalekosiężna, obejmująca m.in. budowę kanału Odra - Dunaj. Znaczenie Odry dla jej dorzecza i dla Polski. Przesłanki inwestowania w Odrę w celu włączenia jej w sieć ważnych europejskich dróg wodnych. Współpraca międzynarodowa jako warunek i podstawa racjonalnego programu odrzańskiego i jego realizacji.
EN
The dropping of the Oder water-way. Proposal of the immediate actions as well as the medium time policy with the far-reaching perspective including among others the Oder- Danube Channel construction. The Oder River significance for both its river basin and for Poland as well. Premises of investment made in the Oder on purpose to make its inclusion into the important European water-ways net. The international cooperation as the condition as well as the basis of the efficient Programme titled Oder and its realization.