Authors discuss the collection of larvae and imagines of Odonata which was collected during hydrobiological and acarological studies conducted in Montenegro in 2010 and 2012. The material encompasses 28 dragonfly species of which Ophiogomphus cecilia has been recorded in this country for the first time. The updated checklist of the dragonflies of Montenegro was also provided.
PL
Autorzy omawiają zbiór larw i imagines Odonata, który zgromadzono podczas badań hydrobiologicznych i akarologicznych prowadzonych w Czarnogórze w latach 2010 i 2012. Obejmuje on 28 gatunków, z których Ophiogomphus cecilia stwierdzono pierwszy raz w tym kraju. Przedstawiono też uzupełniony wykaz ważek Czarnogóry.
Celem tego opracowania jest charakterystyka odonatofauny gór oraz analiza dotycząca zmian w różnorodności gatunkowej ważek na obszarach górskich, w różnych częściach świata. Ważki występują na wszystkich kontynentach oprócz Antarktydy, a największa ich różnorodność występuje w strefach tropikalnych oraz orientalnych. Jednakże skamieniałości odnalezione na Antarktydzie wskazują na to, że 150-200 mln lat temu ważki były tam obecne. Ze względu na trudne warunki środowiskowe panujące na dużych wysokościach, ważki siedlisk wysokogórskich wykształciły szereg przystosowań, dzięki którym mogą rozwijać się i rozmnażać na wysokości nawet 5000 m n.p.m. Nie byłoby to jednak możliwe, gdyby na takiej wysokości nie było żadnego zbiornika wodnego, a to ze względu na to, że ważki są owadami dwuśrodowiskowymi. Tak więc podstawowym czynnikiem ograniczającym ich występowanie jest brak dostępu do wody. Najwyższym jak dotąd rekordem wysokości, na jakiej znaleziono ważkę pozostaje wysokość 6300 m n.p.m., na której w Himalajach znaleziono pojedynczego osobnika z powszechnie występującego gatunku Pantala flavescens (Fabricius, 1798). W rozmieszczeniu ważek zasiedlających pasma górskie w różnych częściach świata widoczne są zarówno pewne różnice jak i podobieństwa. Na każdym kontynencie liczba gatunków maleje wraz ze wzrostem wysokości bezwzględnej. Jednakże skład gatunkowy ważek występujących na określonych wysokościach różni się w zależności od kontynentu oraz pasma górskiego. Tak więc np. na wysokości 3500 m n.p.m. inne gatunki są obecne w Andach, a inne w Himalajach czy Kordylierach. Różnice te wynikają przede wszystkim z położenia tych łańcuchów górskich w różnych strefach klimatycznych i na różnych kontynentach, co przekłada się na skład gatunkowy w danym rejonie.
EN
The aim of this article is to characterize the odonatofauna in the mountainous areas and to examine variations in the diversity of Odonata species in different regions of the world. Dragonflies are widespread on all continents except of Antarctica. However, the fossils found in Antarctica suggest that dragonflies were there present 150-200 million years ago. Their diversity reaches its peak in the tropics and in the Oriental regions. Due to the hard environmental conditions present at high altitudes, dragonflies of high mountain habitats have developed a number of adaptations that enable their development and reproduction even at the height of 5000 m. Dragonflies are merolimnic, so the main factor limiting their occurrence is the lack of water. The highest altitude at which any dragonfly was found was in Himalayas, where at 6300 m a single individual of the common species Pantala flavescens (Fabricius, 1798) was collected. In the distribution of the odonatofauna in high mountain habitats in different world regions there occur both some differences and similarities. On the every continent, with an increase in the altitude the number of species diminishes. However, the diversity of dragonflies occurring at certain heights varies depending on the continent and the mountain chain. So, for example, at the altitude of 3500 m different species are present in the Andes Himalayas, and Cordillera. These differences are mainly due to location of the mountain ranges in different climate zones and on different continents.
The study was carried out from June 2021 to May 2022, to know the status and diversity of the Odonata (Dragonfly and Damselfly) fauna at Ecopark, West Bengal. They are essential for environmental monitoring and serve as biological indicators of the health of the ecosystem. During the study period, 34 species of odonates from 26 Genera and 5 Families were identified in the study area. Three families made up Suborder Anisoptera, while two families made up Suborder Zygoptera. Among them, 29 species of dragonflies belonged to the Aeshnidae, Gomphidae and Libellulidae families, while 11 species of damselflies belonged to the Coenagrionidae and Platycnemididae families. The family Libellulidae had the highest species composition (62%) followed by the family Coenagrionidae (29 %). Among all Odonates, 35% were very common (VC), 44% Common (C) 15% rare (R) and 6% were very rare (R) on the presence of their abundance. Such observation can provide insightful data on the status of Odonate populations in context to Rajarhat grassland.
The Wdzydzki Landscape Park lies in the Tuchola Forests which are among the areas of key importance for conservation of dragonflies in Poland. In the years 2002–2009, 55 dragonfly species were recorded in the park and its buffer zone. Lakes and Sphagnum bogs housed the highest species richness. Among the recorded species, one is included in the IUCN Red List of Threatened Species, two in the European Red List, two in the Polish Red List, ten species legally protected in Poland and ten “umbrella species”. Peatbog lakes and Sphagnum bogs were most important for conservational issues. Dragonfly fauna of the studied area is among the species-richest in Poland. Its conservation value is high due to occurrence of stenotopic species, its importance for the conservation of rare and endangered species as well as for maintenance of odonatocoenoses typical of a range of natural waters. It results mostly from the forest coverage and high richness, variety and good ecological state of the surface waters. Interesting from the zoogeographical point of view was development of some thermophilic species in the lake littoral. It may be an indication of changes in thermal regime of surface waters, related to climate warming.
PL
Wdzydzki Park Krajobrazowy leży w Borach Tucholskich, które należą do obszarów kluczowych dla ochrony ważek w Polsce. W latach 2002–2009 wykazano tu 55 gatunków ważek. Najważniejsze dla bogactwa gatunkowego ważek były jeziora i torfowiska sfagnowe. Wykazano: jeden gatunek z Czerwonej listy zwierząt IUCN, dwa z Czerwonej listy zwierząt Europy, dwa z Czerwonej listy ważek Polski, 10 chronionych prawnie w Polsce, 10 gatunków parasolowych. Najcenniejsze dla ochrony ważek były jeziora torfowiskowe i torfowiska sfagnowe. Faunę ważek badanego obszaru oceniono jako jedną z najbogatszych w Polsce. Podobnie wysoko oceniono faunę terenu badań pod względem: występowania gatunków stenotopowych, znaczenia dla ochrony gatunków rzadkich i zagrożonych oraz utrzymywania się modelowych odonatocenoz wielu rodzajów wód naturalnych. Wynika to głównie z jego leśnego charakteru oraz z dużego bogactwa, zróżnicowania i dobrego stanu zachowania wód powierzchniowych. Interesujący z zoogeograficznego punktu widzenia był rozwój niektórych gatunków ciepłolubnych w litoralu jezior. Może to wskazywać na zmianę termiki wód powierzchniowych, związaną z ociepleniem klimatu.