Dziedzictwo kulturowe jest obecnie często uwzględniane jako zasób rozwojowy w strategiach rozwoju, programach ochrony zabytków i rewitalizacji zarówno ze względów obligatoryjnych, jak i dzięki świadomym decyzjom ekspertów i władz publicznych różnego szczebla. Celem artykułu jest pokazanie, iż wiele różnych podmiotów jest interesariuszami zachowania i wykorzystania tego bardzo sfragmentaryzowanego zasobu. Innymi słowy, istnieją różnorodne segmenty rynku dziedzictwa i należy zauważyć wielość podmiotów sektora publicznego, prywatnego i pozarządowego na nim działających. Prawidłowe rozpoznanie oraz wzięcie pod uwagę ich oczekiwań i celów jest niezbędne, by uniknąć konfliktów, jakie rodzi współczesne wykorzystanie dziedzictwa (a przynajmniej osłabić ich siłę), a tym samym bardziej efektywnie nim zarządzać. (abstrakt oryginalny)
EN
Currently, cultural heritage is often thought of as a development resource in development strategies, monument protection and regeneration programmes. It is considered as an obligation and its potential is recognized by specialists and public administration of all levels. The aim of the article is to show that since heritage is a multi-faceted resource, its protection and usage is important for many stakeholders. Many individuals and organisations representing the public, the private and the third sector operate in various segments of the heritage market. Taking into account their expectations and goals is necessary to avoid or at least weaken potential conflicts brought about by using heritage for present day purposes. (original abstract)
Celem tego artykułu jest wykazanie, że znane i dostępne metody wyceny ekonomicznej mogą być stosowane do dóbr kultury i stanowić wsparcie dla procesów decyzyjnych dotyczących ponoszonych na nie wydatków publicznych. Artykuł nie wgłębia się nadmiernie w szczegóły techniczne badania, wyjaśnia natomiast, w jaki sposób deklarowane w badaniu ankietowym preferencje społeczne mogą prowadzić do identyfikacji wartości nierynkowego dobra w ujęciu ekonomicznym, nawet wówczas, gdy dobrem tym jest unikatowy obiekt zabytkowy. W artykule przedstawiono wyniki badania, w którym zastosowano metodę wyceny warunkowej (Contingent Valuation Method - CVM). Wynikiem badania ankietowego jest przede wszystkim oszacowanie pozaużytkowej wartości ekonomicznej przypisywanej piwnicom Pałacu Saskiego przez mieszkańców Warszawy. Otrzymane oszacowanie, w jednostkach pieniężnych, posłużyło do określenia kwoty uzasadniającej ze społecznego punktu widzenia poniesienie dodatkowych kosztów, co w praktyce oznaczałoby odbudowę Pałacu Saskiego wraz z piwnicami. (fragment tekstu)
Zasoby archeologiczne, jako jeden z wyznaczników dziedzictwa kulturowego, podlegają ochronie w całym, cywilizowanym świecie. Systemy ochrony akty prawne. Najistotniejsze są tu postanowienia UNESCO oraz pochodne, jak ICOMOS i Karta Wenecka. Dla zabytków archeologicznych wiodącą jest organizacja ICHAM i ustanowiona przez nią Karta Lozańska, ratyfikowana przez Sejm RP w 1996 roku. Stanowiska archeologiczne, znajdujące się na trasie projektowanych inwestycji drogowych, decyzją Wojewódzkich Urzędów Ochrony Zabytków przeznaczone są do ratowniczych badań wykopaliskowych. Na tej podstawie od ponad 10 lat badania takie realizowane są na każdej inwestycji drogowej. Corocznie odkrywane są tysiące różnych obiektów archeologicznych. Uzyskana ilość informacji już dziś kształtuje nowy obraz polskiej archeologii.(abstrakt oryginalny)
EN
The archeology sources as one of cultural heritage determinants is protected in all civilized world. The most essential here are the UNESCO resolutions and the ICOMOS and the Venice Card. The leading organization for the archeological remains is ICHAM and Lausanne Card established by the ICHAM and ratified by Polish Seym in 1996. The archeological places located along planned road investments are according to the Voivodship Monuments Protection Boards decisions are predestinated for rescue archeological sites works. Such a works have been run for more than 10 years at each of road investments. Every year thousands of various archeological objects have been discovered. The acquired information creates the new image of Polish archeology.(original abstract)
Narodowy Instytut Muzealnictwa i Ochrony Zbiorów aktywnie włączył się w zwalczanie i zapobieganie przestępczości przeciwko dobrom kultury. Program "Bezpieczne Zbiory, Bezpieczne Kolekcje" skierowany jest głównie do prywatnych kolekcjonerów i posiadaczy cennych obiektów. Jest on narzędziem indywidualnym a nie próbą stworzenia systemu, który miałby kontrolować stan posiadania obywateli. (fragment tekstu)
Przekształcenie mazowieckich dóbr kultury w walory krajoznawcze może przyczynić się do powstania wielu nowych produktów turystycznych, co jest bardzo ważnym czynnikiem dla rozwoju funkcji turystycznej rozumianej jako funkcji społeczno-gospodarczej. Wskazano, że obiekty zabytkowe województwa mazowieckiego stanowią duży potencjał, mogący mieć istotne znaczenie dla rozwoju funkcji turystycznej w regionie. Do najważniejszych korzyści z wykorzystania dóbr kultury dla turystyki zaliczono aktywizację lokalnego kapitału, powstawanie nowych miejsc pracy, poprawę wizerunku oraz wzrost atrakcyjności turystycznej miejscowości, a także zabezpieczenie obiektów zabytkowych przed zniszczeniem i zapomnieniem. (abstrakt oryginalny)
EN
Transformation of Mazovia culture goods into tourist values may contribute to the development of a number of new tourism products, which is a very important factor of development of tourism function regarded as a socioeconomic function. The article shows that the historic objects of the Province of Mazovia have a great potential which may be of great significance for the development of tourism function in the region. Among the most important advantages of the use of culture goods for tourism activities are: activation of local capital, creation of new jobs, image improvement and increasing tourist attractiveness of localities, as well as protection of objects of cultural heritage from destruction and oblivion. (original abstract)
Do niedawna dziedzictwo kulturowe pozostawało niekwestionowaną domeną badań nauk humanistycznych. Rozwój rynku dziedzictwa, jak też rozpatrywanie korzyści, jakie przynosi zachowanie i współczesne wykorzystanie go z różnych punktów widzenia, tj. nie tylko artystycznego i historycznego, lecz także z perspektywy tworzenia i wdrażania publicznych polityk i strategii oraz w kontekście ogólnego rozwoju społeczno-gospodarczego, wyraźnie przemawiają za zaangażowaniem nauk ekonomicznych w analizę dziedzictwa kulturowego jako specyficznego dobra na rynku. W artykule rozpatrzono dwie kwestie niezwykle istotne dla teoretycznej debaty o dziedzictwie kulturowym: wartości dziedzictwa widzianych z perspektywy teorii konserwatorskiej i z perspektywy ekonomiki kultury oraz cech dóbr publicznych, jakimi odznacza się wiele składników dziedzictwa, i związanych z nimi problemów niedostatecznej "produkcji" dziedzictwa przez podmioty prywatne. (abstrakt oryginalny)
EN
Until recently, research on cultural heritage seemed to be the unquestioned realm of the humanities. However, the development of the heritage market and the need to consider the benefits of its preservation and contemporary usage from many different viewpoints - not only artistic and historical, but also taking into account the perspective of creation and implementation of public policies and strategies, and the overall context of socio-economic development - calls for an active engagement of economics in its analysis as a specific product in the market. The author considers two very important issues with respect to theoretical approaches to cultural heritage seen from the perspective of cultural economics and its specific sub-field of heritage economics: the question of heritage values and public goods characteristics of many heritage products. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.