Modele ekonometryczne wydają się posiadać znaczący potencjał na gruncie szacunkowej wyceny nieruchomości mieszkaniowych. Przydatność tego typu narzędzi ilościowych jest prawdopodobnie tym większa, im bardziej standardowe okażą się wyceniane obiekty. Można się spodziewać, że np. łatwiej przeprowadzić wycenę masową mieszkania powstałego w czasach PRL-u niż mieszkania znacznie młodszego lub przedwojennego. Wartość mieszkań z pewnych względów nietypowych trudno jest ująć w sformalizowany schemat modelu. Jednocześnie należy zauważyć, że nawet licencjonowany i doświadczony rzeczoznawca majątkowy dokonuje szacowania nieruchomości niestandardowych, podejmując większy trud i przyjmując większy margines błędu. W praktyce może okazać się, że eksperci od wyceny mogą przedstawić nieco różniące się opinie. Dlatego należy pamiętać, że tak naprawdę wartość nieruchomości określona zostaje w momencie transakcji rynkowej, a człowiek może ją tylko mniej lub bardziej dokładnie oszacować. (abstrakt oryginalny
EN
During the time of financial crisis econometric models appear to have significant potential on the basis of the estimated valuation of dwellings. Especially cross-section econometric models seem to be very helpful in valuating. The more standard measured object is, the most narrowly this type of estimation is. In some unusual reasons the value of housing is difficult to recognize in a formalized model schema. On the other hand it should be noted that even licensed and experienced expert will be more careful and take a margin of error in estimating the non-standard properties. In practice it can appear that experts from the valuation can provide slightly different opinions. Therefore, it is important to remember that really value of the property determines the market and man can only estimated it more or less accurately. Of course, building a model requires access to relevant databases, which are not generally publicly available. The presented models show considerable potential for using models in this field. It is important to be aware that the precision of modeling decreased because of the recession in real estate market. Whan it comes to the question of application, it is true that econometric models would increase everyday effectiveness of many experts ecnnected with real estate market. (original abstract)
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest modelowanie stopy bezrobocia w ujęciu przestrzennym i przestrzenno-czasowym. Dane wykorzystane w badaniach empirycznych dotyczyły powiatów Polski w latach 2004-2009. Wykorzystano modele o charakterze regresyjno-autoregresyjnym z macierzą sąsiedztwa opartą na zasadzie wspólnej granicy powiatów. Analiza zmian w czasie parametrów modeli przestrzennych dała podstawy do zastosowania modeli czasowoprzestrzennych z parametrami liniowo zależnymi od czasu. Podejście takie pozwoliło na otrzymanie modeli o dobrych własnościach statystycznych oraz charakteryzujących się poprawną ekonomiczną interpretowalnością parametrów. (abstrakt oryginalny)
EN
The purpose of the article is to model the unemployment rate in Poland in its spatial and time dimensions. The spatial lag models with the neighbourhood matrix based on the common border of poviats were used in the study. The analysis of the changes over time of the parameters in the space models gave a foundation to apply the space-time model with the parameters linear dependent on time. Such an approach enabled us to work out models with good statistical properties and with a possibility of providing a correct economic interpretation of the parameters. (original abstract)
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule rozważane są modyfikacje znanych estymatorów kalibrowanych wartości globalnej w domenie na przypadek danych wielookresowych (w tym zmodyfikowany estymator kalibrowany modelowo). Dokładność zaproponowanych estymatorów została porównana z wykorzystaniem rzeczywistych danych wielookresowych. Najważniejsze rezultaty teoretyczne są prezentowane w części 3 (wzór opisujący zmodyfikowany estymator kalibrowany modelowo wartości globalnej w domenie i estymator jego p-błędu średniokwadratowego), w części 4 (zaproponowany model nadpopulacji) i w części 5 (nowe propozycje estymatorów dla danych wielookresowych). (abstrakt oryginalny)
EN
The problem of modeling longitudinal profiles is considered assuming that the population and elements affiliation to subpopulation may change in time. The considerations are based on a model with auxiliary variables for longitudinal data with subject specific (in this case - element and subpopulation specific) random components (compare Verbeke, Molenberghs, 2000; Hedeker, Gibbons, 2006) which is a special case of the General Linear Mixed Model. In the paper calibration estimators of subpopulation total for data from one period are presented and some modifications for the case of longitudinal data are proposed. Design-based mean squared errors and its estimators are also presented. In the simulation study accuracy of the estimators is compared with Horvitz-Thomson estimator and the best empirical linear unbiased predictor derived for the considered model. (original abstract)
W krajach OECD opieka zdrowotna jest jednym z największych i najbardziej dynamicznie rozwijających się sektorów gospodarki narodowej, którego finansowanie jest coraz bardziej złożone, a którego analizy finansowania są niezwykle ważne z praktycznego punktu widzenia. Jednym ze sposobów porównywania wydatków na ochronę zdrowia pomiędzy poszczególnymi krajami jest ustalenie wspólnych, dla tych państw, sposobów klasyfikacji wydatków zdrowotnych. Międzynarodowe porównania w tym zakresie są możliwe przy wykorzystaniu Narodowego Rachunku Zdrowia (NHA). System Rachunków Zdrowia (SHA) został zalecony przez EUROSTAT i OECD krajom członkowskim w celu wsparcia prawidłowej analizy danych. W wyniku zmian zachodzących w poszczególnych państwach niezbędne stało się, między innymi, określenie nowego zapotrzebowania na informacje w systemie opieki zdrowotnej oraz ustalenie nowych reguł zbierania i korzystania z danych tak, aby stanowiły one dla osób zajmujących się opracowaniem i wdrożeniem polityki zdrowotnej podstawę do podejmowania określonych decyzji. Informacje uzyskane z narodowych rachunków mogą ułatwić podejmowanie decyzji makroekonomicznych dotyczących alokacji źródeł finansowania dla całego sektora opieki zdrowotnej. Ich konstrukcja umożliwia również dokonywanie analizy porównawczej wydatków zdrowotnych w innych krajach. Przy porównaniach międzynarodowych całkowitych wydatków na ochronę zdrowia niezwykle istotną sprawą jest przeliczenie tych wydatków na liczbę ludności danego państwa oraz określenie waluty (np. USD) i podanie ich w odniesieniu do ich siły nabywczej, bądź też jako procent produktu krajowego brutto. Biorąc pod uwagę aspekty prawne i organizacyjne oraz dostępność danych statystycznych w artykule zaprezentowano wyniki analiz przestrzenno-czasowych. (abstrakt oryginalny)
EN
The basic purpose of our paper is to present the outlays on health protection in Poland within the years 1990-2000, contrasted with the EU average. Some preliminary results based on a space-time analysis are also reported in the paper. (fragment of text)
5
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W roku 2007 J. P. LeSage oraz R. K. Pace w pracy "A Matrix Exponential Spatial Specification" zaproponowali model przestrzenny z macierzą wykładniczą MESS (Matrix Exponential Model). Przestrzenna struktura autoregresyjna zmiennej objaśnianej została w nim zastąpiona transformacją, która jest wyznaczona przez macierz wykładniczą, związaną z macierzą sąsiedztwa. Ta innowacja znacznie ułatwia estymację parametrów modelu, w porównaniu z tradycyjnym podejściem przestrzennym. Model MESS zostanie w referacie wykorzystany do analizy stopy bezrobocia w Polsce w roku 2007. Wstępne badanie autokorelacji przestrzennej bezrobocia uzasadni wykorzystanie modelu przestrzennego. Dalej zbadane zostaną powiązania tego procesu z innymi procesami ekonomicznymi, takimi jak PKB na osobę, inwestycje na osobę, poziom wynagrodzeń, wydajność pracy oraz liczba przedsiębiorstw na 10000 mieszkańców. Posłużą one do budowy modelu hipotetycznego. Następnie przeprowadzona zostanie estymacja modeli MESS oraz regresji liniowej. Konfrontacja uzyskanych wyników wskaże na potrzebę uwzględniania zależności przestrzennych w analizie procesów ekonomicznych. (abstrakt oryginalny)
EN
J. P. LeSage and R. K. Pace have proposed Matrix Exponential Model (MESS) in 2007. A spatial autoregressive process, in the conventional specification, has been replaced by a matrix exponential transformation connected with a spatial weight matrix. This alternative has a computational advantage. The article will present an analysis of the unemployment rate in Poland in 2007 by means of MESS. Spatial approach to modeling of this process will be justified by previous research of the spatial autocorrelation. A connection between the unemployment and other economic processes will be examined in order to construct a hypothetical model. Finally, MESS and regression model will be compared. The confrontation of the results will show that spatial dependence should be taken into consideration in the analysis of economic processes. (original abstract)
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule zakłada się występowanie teoretycznego miasta o nazwie "Warszawa" podzielonego na dzielnice, gdzie badana będzie sytuacja dojazdu mieszkańców do centrum za pomocą dróg miejskich, klasyfikowanych ze względu na cechy charakterystyczne, jako dobra publiczne. Autorzy stawiają hipotezę, że w analizie czasu dojazdu do centrum przy wykorzystaniu dobra publicznego w stanie równowagi występuje efekt zewnętrzny, polegający na wydłużaniu się czasu przejazdu przez dzielnice sąsiadujące. Dla potwierdzenia powyższej hipotezy, zostanie wykorzystany model przestrzenny SAR uwzględniający zależności przestrzenne. (abstrakt oryginalny)
EN
This article assumes the existence of a theoretical city, called Warsaw, divided into districts, where one analyze a situation of time needed to travel to downtown with the use of urban roads classified, due to their characteristics, as public goods. The authors pose the hypothesis that while studying traveling time using the public good in equilibrium there exists the external effect which results in the effect of smoothing the traveling time to the center between the neighboring districts. For confirmation of this hypothesis, the spatial model SAR that takes into account the spatial dependence is going to be used. (original abstract)
W artykule opisane zostało zastosowanie analizy PCA do przekrojów powierzchni implikowanej zmienności w ustalonym punkcie moneyness, oraz do analizy PCA przekrojów w ustalonym punkcie czasu do terminu wygaśnięcia. Okazuje się, że zastosowanie analizy składowych głównych pozwala, kosztem niewielkiej utraty informacji, znacznie zredukować liczbę zmiennych potrzebnych do opisu zmienności.
W artykule przedstawiono podstawy nowej koncepcji rachunku kosztów działań sterowanego czasem (TDABC) w kontekście możliwości jego zastosowania do kalkulacji kosztów świadczeń zdrowotnych. Jakkolwiek o przydatności tego modelu rachunku kosztów zadecyduje praktyka, wydaje się, że stanowi on tanią metodę wykorzystania pełnego potencjału tkwiącego w koncepcji rachunku kosztów działań. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper presents the fundamentals of new concept of time-driven activity based costing (TDABC) and possibilities of its application for valuation of health services. However the success of new costing model is dependent on the praxis, it seems, that it is a inexpensive method of fully exploiting the capacity of activity-based costing. (original abstract)
W artykule scharakteryzowano poszczególne funkcje zarządzania czasem. Zaprezentowano koncepcję konkurowania czasem. Omówiono istotę systemu rachunku kosztów działań sterowanych czasem (TDABC).
EN
The article discusses the grounds for implementing Time - Driven - Activity - Based Costing (TDABC) model into company's practice. It shows main differences between Activity Based Costing (ABC) and TDABC. It present advantages of model TDABC and discuss category cost structure related to costs of assuring abilities of productive stocks and direct labour. It discussed also associations between costs and operations with taking into consideration time indicators and time equations. The conclusions state that TDABC inscribed to range of modern concept of quality management. (original abstract)
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W obszarze zainteresowań artykułu leży modelowanie procesów ekonomicznych, charakteryzujących się zależnościami przestrzennymi. Jednym z takich procesów jest stopa bezrobocia świadcząca o poziomie rozwoju społeczno-ekonomicznego regionów. Przestrzenny opis bezrobocia, jako jednego z ważniejszych negatywnych zjawisk społeczno-ekonomicznych, jest istotnym zadaniem ekonometrii przestrzennej. W ramach modelowania procesów ekonomicznych przedstawiono dwa podejścia badawcze, przestrzenne oraz przestrzenno-czasowe. Cel artykułu stanowi przestrzenna analiza stopy bezrobocia w Polsce w układzie powiatów. Wykonana analiza dotyczyła okresu 2004-2009. W związku z postawionym celem wykorzystano ekonometryczne modele przestrzenne oraz przestrzenno-czasowe. Do pomiaru siły i kierunku zależności przestrzennych wybrano macierz sąsiedztwa opartą na zasadzie wspólnej granicy powiatów. Zarówno w podejściu przestrzennym, jak i przestrzenno-czasowym główne tendencje zmienności stopy bezrobocia opisano przestrzennym trendem liniowym. Za zmienne objaśniające estymowanych modeli przyjęto wielkość nakładów inwestycyjnych przedsiębiorstw oraz liczbę podmiotów gospodarki narodowej, w obydwu przypadkach przypadające na mieszkańca. W wyniku przeprowadzonej analizy stopy bezrobocia uzyskano modele o dobrych własnościach statystycznych, charakteryzujące się poprawną ekonomiczną interpretowalnością parametrów. (abstrakt oryginalny)
EN
The article show interest in modelling of economic processes which are characterized by spatial dependence. An unemployment rate indicating a level of socio-economic development of regions constitutes one of such processes. The correct quantitative description of this process, as one of more important negative socio-economic phenomena, is an important task of econometrics, in particular, of spatial econometrics. The purpose of the article is to provide a spatial analysis of the unemployment rate registered at the end of each year in Polish poviats. The research covers the period of 2004-2009. Two approaches to modelling are used -spatial and spatiotemporal. The neighbourhood matrix based on the common border of poviats is applied to reflect the strength and direction of spatial relations. There are used two exogenous variables: investments and entities of the economy recorded, both per capita. In the spatial as well as in the spatiotemporal approach the main tendencies of the change of the unemployment rate are described with a spatial linear trend. All of the received models have good economic and statistic properties and they could be used for further analysis. (original abstract)
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Sektor ochrony zdrowia jest kluczowym działem gospodarki każdego państwa, wzbudza bezpośrednie zainteresowanie obywateli, zarówno w aspektach medycznym i społecznym, jak i ekonomicznym. Jednocześnie jest jednym z bardziej zróżnicowanych sektorów na świecie, szczególnie pod względem struktury źródeł jego finansowania. W niektórych krajach usługi medyczne są "darmowe", opłacane całkowicie z budżetu państwa, w innych wprowadzono różne formy prywatnego finansowania, np. prywatne ubezpieczenia zdrowotne. W Polsce znaczna część usług medycznych opłacana jest budżetu i dopiero toczą się dyskusje dotyczące wprowadzenia współfinansowania i prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych. Mimo to szacuje się, że 30% ogółu wydatków na ochronę zdrowia pochodzi od gospodarstw domowych. Udział ten jest jednym z najwyższych w Europie, co sugeruje niską efektywność sektora ochrony zdrowia. Analiza wysokości i struktury wydatków na ochronę zdrowia według źródeł finansowania może więc dostarczyć istotnych danych do oceny efektywności sektora medycznego. Celem referatu jest przeprowadzenie analizy przestrzenno - czasowej wysokości wydatków na ochronę zdrowia oraz ich struktury w krajach OECD w latach 2000 - 2007. Zbadane zostanie zróżnicowanie geograficzne wydatków z uwzględnieniem źródeł finansowania oraz dynamika ich zmian w wybranych krajach na świecie, w tym Polski. Trójwymiarowa analiza, czasowo - przestrzenno - strukturalna, przeprowadzona zostanie w oparciu o panelowy model analizy przesunięć udziałów (Shift-Share Analysis) Berzega. (abstrakt oryginalny)
EN
Health care is a key sector of every economy and is of grate medical, social, and economical importance to all citizens. It is also one of the most diverse sectors in the world, especially in the aspect of financing. Some countries offer "free" care, covered by the national budget, while others have implemented various forms of privet financing, like privet healthcare insurances. In Poland most medical services are funded by the State and ideas of privatization are in progress. Despite that it has been estimated that 30% of overall healthcare expenditures are covered by households. This rate is among the highest in Europe, which suggests low efficiency of health care sector. Analysis of magnitude and structure of health care expenditures according to financing sources can give essential data for sector's efficiency evaluation. The main goal of this paper is to carry a spatiotemporal analysis of healthcare expenditures and their structure in OECD countries in years 2000-2007. Spatial differentiation of expenditures according to their sources and their dynamic of changes will be researched in chosen countries, including Poland. Three dimensional (time-space structure) analysis will be performed using panel shift-share analysis based on Berzeg model. (original abstract)
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Jednym z najważniejszych problemów w ekonometrii przestrzennej jest obliczenie logarytmu jakobianu transformacji zmiennych w modelach z interakcją przestrzenną. Wyznaczenie tego logarytmu jest konieczne przy estymacji modeli metodą największej wiarogodności i analizie Bayesowskiej modeli zależności przestrzennej (Smirnov i Anselin [2009]). Efektywność implementacji metody największej wiarogodności (ML) zależy od efektywności obliczeniowej logarytmu wyznacznika macierzy, w szczególności dla dużych i rzadkich macierzy. Drugim problemem jest dokładność obliczeń numerycznych logarytmu wyznacznika macierzy przekształcenia przy użyciu różnych metod, co wykazano w pracy Walde i in. [2008]. Problemy te spowodowały poszukiwania nowych metod szacowania modeli przestrzennych. Jedną z nich jest prostsza obliczeniowo uogólniona metoda momentów, ale bardziej restrykcyjna niż metoda największej wiarogodności (Lee [2004], [2007]). Innym rozwiązaniem jest dokonanie pewnych uproszczeń w oparciu o regularne kraty lub band matrices (Rue i Held [2005]). W artykule przetestowano i skomentowano metodę obliczania logarytmu jakobianu przekształcenia zmiennych w modelach interakcji przestrzennych, zaproponowane przez Smirnova i Anselina [2009], na kilku praktycznych przykładach. (abstrakt oryginalny)
EN
One of the most important problems in spatial econometrics is the computation of the log of the Jacobian of variable transformations in models with spatial interactions. The computation is necessary in ML estimation and Bayesian analysis of models with spatial dependence (Smirnov and Anselin 2009). The effectiveness of the implementation of ML depends on computing effectiveness of the log-determinant of a matrix, especially for sparse and large matrices. The second problem is the numerical accuracy of computation of the log-determinant using different methods as it was shown by Walde et al. (2008). These issues provoked a search of new methods of estimation for spatial models. One of them is GMM being easier but more restrictive for computation than ML (Lee 2004, 2007). Another solution is to make some simplifications based on regular grids or band matrices (Rue, Held 2005). In the paper we test and comment the method of computing the log-Jacobian of the variable transformation for models with spatial interactions, suggested by Smirnov and Anselin (2009), for some practical case studies. (original abstract)
In this article the three main models of data warehouse dimensions (two classical models and hierarchical, based on hierarchical tables) will be evaluated within the context of the use in Anti- -Money Laundering systems. The main focus will be given to a new extension of the Analytical SQL Server: hierarchical tables and vector types used to identify elements in hierarchical tables. A number of examples of time dimension modelling and of Cartesian products computing OLAP will also be presented. (original abstract)
Opracowanie zawiera ocenę przydatności metod analogii przestrzenno-czasowych w prognozowaniu mleczności krów w Polsce. Analizie poddano trzy warianty rozwiązań. Wariant I bazuje na czysto statystycznym podejściu (skorzystano równocześnie z kryterium podobieństwa poziomu i podobieństwa kształtu), u kolejnych (wariant II i III) większe znaczenie przypisuje się merytorycznej (eksperckiej) ocenie uwarunkowań kształtowania się mleczności krów i stopniu podobieństwa między różnymi krajami. Najwyższe wartości prognoz globalnych uzyskano w wariancie II b, w którym za rok bazowy przyjęto datę wejścia krajów wzorcowych do UE, najniższe w wariancie statystycznym (I). Za prognozę końcową można przyjąć ostatecznie średnią lub medianę prognoz ze wszystkich wariantów. (abstrakt oryginalny)
Artykuł przedstawia metody konstrukcji krzywej zerokuponowej, celem przygotowania danych do kalibracji modeli. Przyjęto założenia o gładkości krzywej i aby zilustrować praktyczne aspekty opisywanej metody, zastosowano ją do kontraktów IRS i FRA.
W niniejszym artykule kontynuowana jest analiza zmienności zapoczątkowana w poprzednim numerze. Tym razem zastosowano analizę PCA do całych powierzchni implikowanych zmienności.
Dwustopniowa metoda wyznaczania parametrów funkcji trendu liniowego polega na budowie modelu dla danych zagregowanych (np. rocznych), a następnie, przy wykorzystaniu parametrów tego trendu, wyznaczeniu modelu dla danych krótszych, zdezagregowanych (trendu m-okresowego). W artykule przedstawiono wzory (propozycje z literatury i własne autorki) estymatorów parametrów trendu liniowego, będącego analizą szeregu czasowego jako realizacji ciągłego procesu stochastycznego. Wzory w metodzie dwustopniowej uzależnione są od rodzaju szeregu czasowego i sposobu przyjęcia zmiennej czasowej t. W zakończeniu artykułu podano przykłady zastosowania proponowanego podejścia wyznaczania estymatorów parametrów liniowego trendu "zdezagregowanego" na podstawie estymatorów parametrów liniowego trendu "zagregowanego".
EN
In dynamics analysis, the smaller the intervals between observations of a stochastic process, the bigger the number of observations and the more detailed information about the studied process. Regrettably, dynamic models are built on the basis of available statistical data, which not always match the intended degree of accuracy. The two-stage method of determining linear trend function parameters involves constructing a model for aggregated data (eg annual) and subsequently, using the trend parameters, determining a model for shorter, deaggregated data (of m-period trend). The paper presents formulas (taken from references and author's own) of parameter estimates for a linear trend, which is a time sequence analysis as a realization of a continuous stochastic process. The two-stage method formulas are dependent on the kind of time sequence and the way of numbering the time variable t. The ending of the paper contains examples of a suggested approach to the determination of parameter estimates of a "deaggregated" linear trend based on parameter estimates of an "aggregated" linear trend.
Głównym celem artykułu jest ocena zróżnicowania województw ze względu na wybrane wskaźniki ładu środowiskowego. W tym celu liniowo uporządkowano województwa ze względu na poszczególne dziedziny ładu środowiskowego w latach 2004-2007. Wyniki uporządkowania zostały porównane zarówno w kolejnych latach, jak i w odniesieniu do poszczególnych dziedzin. Następnie dla 2007 r. przeprowadzono grupowanie województw podobnych ze względu na wyznaczone dziedziny ładu środowiskowego. W Celu pokazania różnic pomiędzy dziedzinami dokonano porównania podobieństw poszczególnych podziałów. (fragment tekstu)
EN
The economy, society and the environment are three dimensions of sustainable development and the environment is primary among them. The definitions of sustainable development, provided by many authors and sources, primarily focus on environmental capital. They suggest that the economy and society are bound by the environment. The author will discuss the results of the conducted research, which analyses the diversity of environmentally sustainable development in Polish voivodships (NUTS 2 regions). This development is described for each voivodship along with a short list of regional indicators introduced by Prof. T. Borys and his team in Wskaźniki zrównoważonego rozwoju (Indicators of balanced development) (2005). The indicators are divided into six areas: 1) water quality and its protection, 2) air quality and its protection, 3) the protection of the earth's surface and natural resources, 4) the quality and protection of an acoustic climate, 5) nature and landscape preservation, and space management, 6) protection from radiation and extreme environmental hazards The voivodships are ordered according to the above groups of indicators and the order changes that have occurred in recent years are explored. In the third step, cluster analysis is applied. The author also plans to apply principal component analysis in order to obtain the correlated groups of environmental sustainability indicators. (original abstract)
W artykule zaprezentowano analizę zmian w czasie struktury ekonomicznego procesu przestrzennego na przykładzie PKB w wybranych krajach europejskich. Przeprowadzone badanie dotyczy kształtowania się PKB per capita (w mln euro według parytetu siły nabywczej) w latach 2000-2006 w sześciu krajach europejskich: Austrii, Niemczech, Czechach, Polsce, na Słowacji oraz na Węgrzech. (fragment tekstu)
EN
This paper presents a dynamic-spatial analysis of economic processes on the example of GDP in six countries (Austria, Czech Republic, Germany, Poland, Slovakia, Hungary) in the period 2000-2006. It uses annual data. The paper continues the author's work "Analysis of the Structure of Economic Spatial Processes on the Example of GDP in Chosen European Countries" published in: Acta Universitatis Nicolai Copernici, Ekonomia XXXVIII (Economy XXXVIII), ed. UMK (Nicolaus Copernicus University), Toruń 2008. In this paper the spatial structure of GDP components in chosen countries in 2004, presented in the aforementioned article, is compared with the structures established for each year from 2000 to 2006. In particular the changes in spatial trends and the changes of spatial autoregressive structures are investigated. Apart from econometric spatial models, the paper presents specifications for a spatial--temporal econometric model. (original abstract)
Geostatystyka jest działem statystyki, który dostarcza metod opisu ciągłości przestrzennej oraz adaptuje metody regresji klasycznej w celu wykorzystania tej ciągłości. Do podstawowych zagadnień, którymi zajmuje się geostatystyka należy interpretacja oraz przewidywanie (estymacja, symulacja) rozkładów przestrzennych badanych zjawisk. Celem artykułu jest przedstawienie sposobu wykorzystania metod geostatystycznych do opisu zjawisk czasowo-przestrzennych i omówienie najważniejszych trudności.
EN
There are many random phenomena which are intrinsically spatio-temporal in which relevant role plays both temporal variability and spatial one. These variabilities should be taken into consideration together. Spatio-temporal phenomena are frequent in technology, economy, agriculture, geography, the environmental studies etc. There is urgent need to develop statistical methods for description of such phenomena. The most appropriate for this purpose are geostatistical methods. Geostatistical methods of modelling the spatio-temporal phenomena have been intensively developed and studied for over a dozen years. The main trend in these studies consists in the extension of geostatistical methods designed for spatial analysis into the space-time domain, by adding the temporal dimension. Despite the straightforward simplicity of this extension, the application of these methods for analysing real spatio-temporal phenomena is very difficult. The difficulties arise from different properties of spatial and temporal data. Geostatistical methods of modelling the spatio-temporal phenomena take advantage of kriging methods in which both spatio-temporal variable and the elements of covariance matrix used in cok-riging equations are the functions of time and spatial co-ordinates. The most difficult is modelling of two-dimensional empirical covariances (or equivalent empirical semivari-ances). These models are necessary for calculation elements of the covariance matrix used in kriging equations. The appropriate separation and subsequent independent modelling of temporal and spatial parts of the covariance matrix makes that the modelling of the spatio-temporal changes much easier. The intensive studies are also carried on the development of non-separable models of the spatio-temporal covariance. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.