Wobec szybkiego przepływu informacji, ludzi i towarów skłonności ludzkie mogą prowadzić do decydujących rozstrzygnięć w procesie gospodarowania. W artykule zaproponowano rozszerzenie pojęcia skłonności w kierunku proponowanym przez Alberta Hirschmana i Karla Poppera, odrzucającym powszechność zasady przyczynowości w ekonomii. Za Biegeleisenem przyjęto równoprawność celowości. Zaproponowano dwie metody pomiaru skłonności: miarę skłonności K.Poppera i geometryczną interpretację skłonności.
EN
The article looks at issues concerned with human propensity and its role in the management processes. It shows target relationships and their importance in conjunction with propensity in the management process. The role of propensity in the management process is analysed, among others, on the basis of an analysis of progress, as a result of which it was determined that when the impact of progress is small, progress itself is small, because the propensity towards progress is determined by the effects of progress. The article proposes two methods of measuring propensity: K. Popper's frequency measure of propensity and the graphic presentation of propensity. Propensity as well as its role in the structure of man's personality is defined in the article. Propensity is set within the pentagon of sources of causative forces, in accordance with which each particular event is the creation of place, time, another event, chance as well as man acting in accordance with his inclinations.
W niniejszym artykule skoncentrujemy się na ujawnieniu i scharakteryzowaniu jakościowych różnic w podejściu do tworzenia wiedzy w zakresie matematyki i mikroekonomii. Obiektem naszych badań uczyniłyśmy pojęcie elastyczności funkcji, z którym studenci kierunku ekonomia zapoznają się zarówno i na matematyce jak i mikroekonomii. Będziemy przyglądać się jak to pojęcie jest i kształtowane w podręcznikach do matematyki i mikroekonomii kierowanych do j studentów studiów ekonomicznych, analizując przy tym zabiegi stosowane przez autorów, które ukierunkowane są na świadome odwoływanie studenta do dotychczasowych doświadczeń, czy to z matematyki, czy mikroekonomii. W szczególności będzie nas interesować: sposób tworzenia i definiowania pojęcia (konieczna wiedza wstępna, podejście formalne, algorytmiczne, czy intuicyjne), używany język (dobór terminologii, symboliki), punkty rozbieżności (i zbieżności) między ujęciami tego pojęcia w naukach matematycznych i ekonomicznych. (fragment tekstu)
EN
In this paper the authors focus on and characterize the qualitative differences which occur in the process of formulating the concept of resilience of function. The concept is introduced during the courses of mathematics as well as microeconomics. The textbooks of mathematics and microeconomics for economics students were compared. The aim of evaluation was to characterize the way the concept is formulated and defined (necessity of prior knowledge, formal, algorithmic or intuitive approach), a language used (selection of terms and symbols), a discrepancy (and a correspondence) between the ways the concept is grasped in mathematics and microeconomics.(original abstract)
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem niniejszego opracowania jest zbadanie istotnych mikroekonomicznych determinantów konkurencyjności gospodarki narodowej (makrokonkurencyjności). Rozważania koncentrują się na zmiennych mikroekonomicznych, co nie oznacza, że neguje się wpływ innych czynników, pochodzących spoza szczebla przedsiębiorstw. Zostanie dowiedzione, iż obok zmiennych mikroekonomicznych, o poziomie konkurencyjności gospodarki decydują również inne zmienne. Podjęty problem badawczy nie jest zupełnie nowy, jednak jak twierdzi P. Drucker w obliczu zmieniającego się otoczenia ciągle istnieje zapotrzebowanie na nowe teorie, koncepcje i mierniki - dotyczące nawet tych samych zjawisk. Pojmowanie konkurencyjności, zwłaszcza w odniesieniu do gospodarki, na przestrzeni lat zmieniało się, co jak najbardziej uzasadnia konieczność prowadzenia ciągłych badań nad tym tematem. (fragment tekstu)
EN
The present article describes the idea of the economy's competitiveness and shows the microeconomic basics of competitiveness of economy. At the beginning the paper distinguishes the concept of the competitiveness of a company and the competitiveness of economy, then focuses on the relationship between them. The theories of the firms (especially Schumpeter's and Arrow's conception) are discussed in the second part. Next, a special attention is paid to the Porter's theory. Also the article tries to present the most important microeconomic factors. In the last part are shown the main variables of competitiveness of European economies. (original abstract)
W latach 2006-2010 w ramach zajęć z mikroekonomii II w Szkole Głównej Handlowej w Warszawie autorki niniejszego artykułu wielokrotnie przeprowadzały grę ekonomiczną "dobro publiczne". Gra opierała się na eksperymentach należących do głównego nurtu ekonomii eksperymentalnej, wykonywanych już od lat 70. XX wieku1. Celem zajęć było zaprezentowanie studentom ograniczeń działania mechanizmów rynkowych na przykładzie problemu finansowania dóbr publicznych. Uczestnictwo w grze pozwala doświadczyć zjawiska zachodzącego w gospodarce realnej, wynikającego z tzw. dylematu więźnia z udziałem wielu graczy. Doświadczenie oparte jest na konflikcie pomiędzy indywidualną pokusą "jazdy na gapę" i świadomością społeczną, która każe uczestniczyć w tworzeniu dobra wspólnego. Autorki przeprowadzały grę w bardzo prostych warunkach - w sali ćwiczeniowej, bez środków finansowych. Okoliczności te nie pozwalają nadać jej rangi pełnoprawnego eksperymentu. Nagromadzone przez lata wyniki gier po przeanalizowaniu pozwalają jednak na wyciągnięcie interesujących wniosków dotyczących zarówno metod badawczych, jak i potwierdzalności tez ekonomii eksperymentalnej.(abstrakt oryginalny)
EN
In the article the authors discuss the comparison of the results of Public Goods game conducted within the classes in Microeconomics II in the Warsaw School of Economics in the period of 2006-2010 with the literature. The game was first carried our only for didactic purposes. It allowed the participants to experience the problem connected with the so-called prisoner's dilemma, and numerous participants helped to understand the phenomena in the real economy better. The game conducted many times brought a lot of data which gave rise to some observations concerning the recurrence of results of experiments and also the methods of conducting them. The authors carried out the game in very simple conditions: in a classroom with no funds available. However, the obtained results confirmed those known from literature with the accuracy similar to the results obtained by different research teams in professional conditions and fully correct methodologically. The key to understand this similarity may be the complex of features of SGH students participating in the experiments, enabling the simulation of economic phenomena even without any direct economic incentives.(original abstract)
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Struktura rynku w dużym stopniu zależy od istnienia barier wejścia. Można je podzielić na cenowe i niecenowe. W tym artykule przedstawiam analizę wybranych niecenowych barier wejścia takich jak: różnicowanie produktu, efekt pierwszeństwa, lojalność konsumentów, rabaty ilościowe, wielkość firmy oraz inwestycje, integracja pionowa, zaufanie klientów, podnoszenie kosztów konkurencji oraz własnych. Problem niecenowych barier wejścia rozpatruję również na gruncie teorii gier. Z analizy niecenowych barier wejścia przedstawionych w tekście płynie wniosek, że im skuteczniejsze bariery wejścia na rynku, tym wyższe zyski można na nim osiągnąć. (abstrakt oryginalny)
EN
The structure of the particular market in a significant way depends on an existence of entry barriers. There are price and non-price entry barriers. In price entry barriers we can manipulate with the price. Among non-price barriers there are e.g.: product differentiation, patents, consumer confidence. Although firms don't use the price directly in non-price entry barriers they also aim to establish the highest possible price in order to gain the highest possible profits. On the markets where the entry barriers are ineffective the number of firms is higher but the level of profits is lower. In the opposite. If the barriers are effective the profits are higher. Therefore building barriers to entry are in the interests of each company. (original abstract)
Badania przeprowadzone nad alternatywnymi rozwiązaniami (system gospodarczy społeczności nomadyczno-pasterskich, system społeczno-gospodarczy wspólnot religijnych, izraelski kibuc, baskijski Mondragón, mikrofinanse, zrzeszenia zarządzające zasobami wspólnej puli oraz Creative Commons) dla dominującego w gospodarce światowej megasystemu kapitalistycznego, a także istniejącego jeszcze socjalizmu, pozwalają na wyciągnięcie pewnych wniosków co do : zasięgu geograficznego ich występowania, poziomu rozwoju społeczno-gospodarczego, w jakim one funkcjonują, stosunku tych systemów do kapitalistycznej gospodarki rynkowej, ich zakresu oraz perspektyw. (fragment tekstu)
Zestawiając korzyści i koszty polityki dezinflacyjnej, faktyczny problem polega na ich rozbieżności w czasie: koszty muszą być poniesione natychmiast, korzyści zaś pojawiają się dopiero po pewnym czasie.
Głównym celem artykułu jest przedstawienie wpływu mikrouwarunkowań na tworzenie własnej działalności gospodarczej. Na wstępie dokonano charakterystyki analizowanego problemu badawczego na podstawie literatury przedmiotu. Rozważania te były podstawą do zaprezentowania rezultatów badań empirycznych przeprowadzonych wśród przedsiębiorców. Wyniki analizy umożliwiły przedstawienie cech osobowych, wysokości wynagrodzenia oraz posiadanych kwalifikacji i doświadczenia przedsiębiorców determinujących utworzenie własnej działalności gospodarczej. (abstrakt oryginalny)
EN
The main goal of this article is to present impact of micro-determinants on creation own business. At the first was presented the theoretical, which were the basis for empirical analysis. These considerations were the basis for presenting the results of a survey conducted among entrepreneurs. Based on the results of the survey presents impact of personal characteristics, salary and qualifications and experience of the entrepreneurs to establish their own business. (original abstract)
Utility is a fundamental notion of orthodox (mostly neoclassical) economics, but as it is an idea, that is very vague and thus impossible to define and measure, it did a lot of harm to economics as a science. Therefore, I strongly argue that this outdated and imprecise concept should be finally abandoned, especially as a basis for microeconomic consumer theory, because it is not only illogical, but also ideologically not neutral, and thus unscientific. For sheer inertia, the concept of utility, as a basis for microeconomic theory, is taught to the students, thus corrupting the young minds. Furthermore, the present financial and economic crisis, the most serious since the 1930s, should force the economists from the academia to seriously revise the foundations of microeconomic theory, and, as logical consequence, rewrite the handbooks in microeconomics. I do not merely argue that the utility theory defies both logic and empirical justification, as many authors did it before me. I argue that the very notion of utility is unscientific, and was kept in microeconomic books only because of sheer inertia, but this way it made a lot of harm to the science of economics, and, as a result to the real economies. I also argue that the subjectivist theory of value should be replaced with an objectivist one, based on value of labour.
W artykule omówiono sposoby wyznaczania skłonności z wykorzystaniem modelu ekonometrycznego. Za pomocą schematu Gibbsa wyznaczona została skłonność do konsumpcji gospodarstw domowych emerytów i rencistów w Polsce w latach 1993-2004. Za rozkład a priori wektora parametrów przyjęto rozkład normalny, natomiast za rozkład a priori rozkładu parametru precyzji - rozkład gamma (przyjęto, iż rozkłady te są od siebie niezależne). Skłonność do konsumpcji gospodarstw domowych emerytów i rencistów w badanych latach była dość wysoka (0,965). (abstrakt oryginalny)
EN
In the article possibilities of using econometric models to obtain propensities were discussed. Propensity to consumption of households containing pensioners and retired people in Poland in years 1993-2004 by means of Gibbs sampling was computed. Normal distribution was chosen as a priori distribution of vector of parameter's estimates. Gamma distribution was set as an “a priori” distribution of parameter of precision. It was assumed that these “a priori” distributions are independent. Empirical results showed that average propensity to consumption of households of pensioners and retired people in analyzed period was high (0,965). (original abstract)
W artykule zostały przedstawione doświadczenia autora we wprowadzaniu metod eksperymentalnych, obliczeniowych oraz symulacyjnych do kursu zaawansowanej mikroekonomii przy użyciu narzędzi informatycznych. Opisano w nim możliwości dydaktyczne takich programów, jak: MAXIMA, NetLogo czy LabSEE. (abstrakt oryginalny)
EN
This paper presents the author's experience in implementation of the experimental, computational and simulation methods for advanced microeconomics course using IT tools. The article describes the educational opportunities offered by MAXIMA, LabSEE and NetLogo software. (original abstract)
W rozdziale tym przedstawiono koncepcję rozwoju oraz wybrane zastosowania mikrosymulacji. Wielokierunkowość i dynamika rozwoju modeli mikrosymulacyjnych pozwoliły na rozszerzenie możliwości aplikacyjnych tych narzędzi nie tylko w badaniach ekonomicznych , między innymi do weryfikacji efektów zmian polityki gospodarczej, ale także w naukach nieekonomicznych, jak socjologia i medycyna. (fragment tekstu)
EN
In the second half of XX century economists, who had been dealing with macro models, found the possibility of individual-data-analyses interesting. Therefore, despite the insufficient number of micro databases, microeconometrics and micro simulations have been developing rapidly. Micro simulation models are used to evaluate policies and reforms, by analyzing vast data sets. They present outcomes on micro level, as well as institutional and macro ones. Due to the multilevel assessment overall effect distribution is created. The objective of this work has been the presentation of the concept, evolution, and selected applications of micro simulations. As micro simulation models' development has been both dynamic and multidirectional, the application possibilities have extended as well. They have been found useful not only in economics, but in not strictly economical fields, such as sociology, health economics, and medicine.(original abstract)
Przewaga konkurencyjna przedsiębiorstwa związana z osiąganiem ponadprzeciętnej rentowności odwołuje się do rozwiniętej w teorii ekonomii koncepcji renty ekonomicznej. Rozpatrywanie przewagi konkurencyjnej przez pryzmat poszukiwania renty wydaje się być szczególnym przejawem konwergencji nauk o zarządzaniu oraz ekonomii na poziomie mikroekonomicznym. Koncepcja renty ekonomicznej może pełnić rolę klucza ułatwiającego systematyzację już istniejących i nowopowstających koncepcji dotyczących tworzenia przewagi konkurencyjnej przedsiębiorstw. Podejście to wydaje się być szczególnie przydatne w kontekście wzrostu złożoności budowy przewagi w sieciach przedsiębiorstw. (skrócony abstrakt oryginalny)
EN
A firm's competitive advantage, which involves achieving above-average profitability, refers to economic rent, a concept developed by economic theory. Investigating competitive advantage from the viewpoint of rent seeking seems to be a special instance of the convergence of management sciences and economics at microeconomic level. The concept of economic rent may serve as a key which helps to systematise different views about firm's competitive advantage. Such an approach seems to be particularly useful in the context of advantage building in company networks.(short original abstract)
Po wpływem dynamicznego rozwoju zjawisk charakterystycznych dla społeczeństwa in-formacyjnego wzrasta zainteresowanie dziedzinami nauki zajmujących się badaniem nowej rzeczywistości, dostarczaniem metod przydatnych w badaniach naukowych i praktyce społeczno-gospodarczej. Szczególną rolę może odegrać w tych warunkach ekonomika in-formacji. Dziedzina głęboko osadzona w wśród nauk ekonomicznych, a jednocześnie niezmiernie przydatna w świecie nowoczesnych technologii. Może służyć do badania racjonalności działania w działalności związanej z informacją występującą i przekazywaną w różnych formach, do poznawania prawidłowości w systemach informacyjnych i sektorze informacyjnym, oraz oddziaływania zjawisk związanych z informacją na podmioty i procesy gospodarcze w skali mikroekonomicznej i makroekonomicznej. Metody opracowane przez ekonomikę informacji są potrzebne dla nowoczesnego zarządzania. Celem opracowania jest przedstawienie podstawowych przesłanek rozwoju ekonomiki in-formacji, jej przydatności w społeczeństwie informacyjnym i spodziewanych rezultatów uzyskiwanych dzięki tej dziedzinie w zarządzaniu podmiotami gospodarującymi, a także w badaniach ekonomicznych aspektów gospodarki elektronicznej. Interesujące z punktu widzenia ekonomii może być studium zastosowalności ekonomiki informacji w zakresie badania sytuacji gospodarstw domowych. Uwzględnione zostaną aspekty teoretyczne i praktyczne. (abstrakt oryginalny)
EN
The interest in a science domain, which helps in solving problems of information society, giving methods useful in scientific research and in social and economic practice increases. A special role plays an information economics. It can be used to study how rational the action is (also in the action related to information), to study information systems, the information sector and the influence of information on economic systems. The aim of this study is to present basic premises of a development of information economics, its usefulness in a management and expected results achieved thanks to this domain. Theoretical and practical aspects are taken into consideration. (original abstract)
Kategoria preferencji umożliwia kwantyfikację użyteczności (pomiar i analizę). Do pomiaru i analizy preferencji wykorzystuje się m.in. metody wyborów dyskretnych. Metody wyborów dyskretnych są stosowane do analizy danych jakościowych (wyniki pomiaru preferencji są mierzone najczęściej na skali nominalnej). Model wyborów dyskretnych opisuje zależność między wyborem konsumenta a cechami przedmiotu wyboru (produktu lub usługi). Zmienna objaśniana jest w tym modelu nominalna, zaś zmienne objaśniające mogą być mierzone na różnych skalach. Parametry modeli wyborów dyskretnych można szacować za pomocą metody największej wiarygodności. Oszacowanie parametrów modelu wyborów dyskretnych w programie R wymaga zdefiniowania funkcji największej wiarygodności, której konkretna postać zależy od celu badania. W artykule przedstawiono charakterystykę wielomianowych modeli logitowych kategorii nieuporządkowanych (warunkowego modelu logitowego i wielomianowego modelu logitowego), zastosowania tych modeli w badaniach preferencji, estymację parametrów metodą największej wiarygodności z wykorzystaniem programu R. Zamieszczone wyniki badań empirycznych są dowodem zasadności wykorzystanych metod.
EN
Preference category allows to utility quantification (measurement and analysis). Among others discrete choice methods are used to measurement and analysis of preferences. Discrete choice methods are used to analyses qualitative data (the results of the measurement of preferences are usually measured on a nominal scale). Discrete choice model describes the relationship between consumer choice and subject of choice features (product or service). Dependent variable is the model nominal, and the explanatory variables can be measured on different scales. Parameters of discrete choice models can be estimated by the method of maximum likelihood. Estimating discrete choice model parameters in R program requires the definition of maximum likelihood function, whose specific form depends on the purpose of the study. The article presents the characteristics of multinomial logit models of unordered categories (conditional logit model and multinomial logit model), application of these models in studies of preferences, estimation of parameters using maximum likelihood method and R program. Presented empirical findings are proof of the validity of the methods used. (original abstract)
Przedmiotem artykułu jest próba konstrukcji symulacyjnego modelu funkcjonowania firmy produkcyjnej SYMPROFI. Model ma budowę modułową, co umożliwia szybką modyfikację i adaptację modelu do innych warunków niż pierwotnie ustalono. A zatem jest generatorem symulacyjnych modeli firm i przedsięwzięć gospodarczych. Implementacji modelu dokonano w środowisku WINDOWS, a do konstrukcji wykorzystano pakiety zawierające arkusze kalkulacyjne Excel i Lotus.
EN
The article presents the simulation model of functioning of enterprise SYMPROFI from an aspect of forming and improving economic knowledge. Using the model, making simulation experiments or complex experimental analyses forces gaining knowledge of all economic sciences and its practical applications. In the authors' opinion, using simulation models of economic objects is necessary in the process of economist s education as well as in the process of supplementary training of people managing large firms, especially the managers of large eterprises in which it is difficult to control all the decisions that are made and its results without a system of informing the management (SIK), which system is undoubtedly the model SYMPROFI and other simulation models of enterprise of this type. Finally, dealing with a model forms and improves some chosen personal features which serve to accomplish efficiency in organization activities and, more important still, in operating a firm and in supervising large groups of people. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.