Samodzielność finansowa jest rozpatrywana jako podstawowy instrument samorządności. Zagadnienie potraktowano w ujęciu dynamicznym oraz strukturalnym. Celem badań była ocena zmian stopnia samodzielności finansowej jednostek samorządu terytorialnego. Najwyższy jej poziom występuje w miastach na prawach powiatu, najniższy natomiast w województwach samorządowych oraz powiatach. W gminach jest on przeciętny, ale są one wyraźnie pod tym względem zróżnicowane. Gminy miejskie oraz te zlokalizowane wokół dużych miast charakteryzują się znacznie wyższym stopniem samodzielności finansowej od gmin wiejskich, które są oddalone od ośrodków miejskich. (abstrakt oryginalny)
EN
Financial independence is considered to be a crucial instrument of self--governance. This issue is treated in a dynamic and structural approach. The aim of the research was the evaluation of the level of changes in local government units' financial independence. The highest level of independence is found in the cities with poviat rights, whereas the lowest is found in self-governing voivodeships and in poviats. In the communes, the level is average, but there are big differences between them in this aspect. The urban communes and those situated near big cities have a much higher level of financial independence than rural communes, situated far away from major cities. (original abstract)
Rozwiązania prawne regulujące w następnych latach system finansowy jednostek samorządu terytorialnego zawarte są w wielu regulacjach prawnych, jednak podstawowe zasady tego systemu ujęte są w dwóch projektach aktów prawnych - projekcie ustawy o finansach publicznych oraz projekcie ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.
Omówiono wpływ procesu decentralizacji na trzy podstawowe funkcje finansów publicznych: funkcje stabilizacyjną, redystrybucyjną, alokacyjną. Podjęto próbę identyfikacji wad i zalet decentralizacji tych funkcji, oraz wskazania, które z tych funkcji, lub ich elementów, mogą pozostać w gestii szczebla centralnego, a które będą efektywniej realizowane na poziomie regionalnym i lokalnym.
EN
In the literature on the subject of economy there are three functions of public finance described: stabilazing, redistributing and allocating. Effectiveness of realization of the above-mentioned functions depends to a large extent on the political system of a given country, especially on the degree to which it is decentralized. In the article the author embarks on an attempt to identify the advantages and disadvantages of decentralization of particular public finance functions and in effect to show which of the functions can be more effectively realized by the central authorities and which of them can be decentralized that is transfered to the local authorities.(original abstract)
Przedstawiono charakterystykę wybranych państw europejskich i rolę transferów w działalności jednostek samorządu terytorialnego. Omówiono cele i metody redystrybucji środków w wybranych krajach.
EN
The work has introduced financial instruments supporting absorption of European Union funds resources by units of local governments. The author is especially interested both in corporation stocks as income of local government units and in the role of banks in these instruments performance. The author describes possibilities of using these instruments and also analyzes development and structure of non-treasury indebted instruments market in Poland between 1997 and 2005. The author points the importance of bonds as sources of additional financial resources for local government units and tendency of changes in this field. She also tries to find reasons for present state. (original abstract)
Celem niniejszego opracowania jest wskazanie, jakiego rodzaju powiązania mogą zachodzić między bankiem i gminą oraz w wyniku których powiązań zachodzą przepływy finansowe, a także przedstawienie na przykładzie Poznania w latach 1991-2004: 1) jakiego rodzaju i w jakiej wysokości przepływy finansowe wystąpiły między samorządem miasta i podmiotami sektora bankowego, 2) z jakiego rodzaju bankami władze samorządowe podejmowały współpracę w tym względzie. Tak określonym celom podporządkowany został układ opracowania. Opracowanie jest podzielone na dwie zasadnicze części. W pierwszej z nich omówiono rodzaje powiązań między gminą a bankiem, w efekcie których zachodzą przepływy finansowe, w drugiej zaś analizie poddano przepływy środków między budżetem Poznania i bankami w latach 1991-2004. (fragment tekstu)
EN
The contacts between a municipality and a bank can take different forms but the result, however, is usually cash flow. Cash flow between a municipality and a bank is a direct outcome of the municipality having an account with the banks; therefore the banks render services such as: budget related services, depositing free financial means, granting loans and credits for current operations as well as future investments. The cash flow increases the volume of means to be used by local authorities, however, it also creates obligatory fees to be paid such as: account related fees, commissions on banking operations and interest on current and long-term credit. Municipalities need banks not only to deposit their temporarily free funds and take credits for current operations and future investments but also to have access to more complicated and complex services and to get assistance with cash flow management. (original abstract)
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest ukazanie wpływu , jaki środki unijne uzyskane przez gminy województwa lubelskiego w pierwszych dwóch latach po akcesji, tj. w latach 2004 i 2005 mają na ich potencjał dochodowy i wydatkowy. Wybór województwa lubelskiego był podyktowany tym, że należy ono do najbiedniejszych regionów Unii, zatem absorpcja środków zewnętrznych jest dla rozwoju tego obszaru szczególnie istotna. (fragment wstępu)
EN
The author analyzes the way in which the raising of the EU funds influences the increase of the financial potential of the gminas of the Lublin region. In order to do that the author has taken a look at the share foreign funds in the budgetary income and expenditure. To present the results of the analysis a typology was created which reflects their income and expenditure and the share of foreign funds. The analysis of the data has proved that on average the increase of the financial potential of the local self-governments of the Lublin region has not been considerable. In 2005 the share of foreign funds in the income was higher than in the expenditure, which means that in the future there will be an increase trend of the financial potential because of the absorption of the EU funds. (original abstract)
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Ograniczenie samodzielności jednostek samorządowych w zaciąganiu zobowiązań i sposoby limitowania długu samorządowego przez państwo wzbudzają wątpliwości wśród naukowców i praktyków. Problematyka ta jest przedmiotem opracowania. Autorzy poszukują w nim odpowiedzi na kilka pytań: w jaki sposób ogranicza się zadłużenia jednostek samorządu terytorialnego w Polsce oraz w innych krajach europejskich? Jakie są wady ograniczeń obecnie istniejących limitów? Czy proponowane rozwiązania umożliwią indywidualne określanie poziomu zadłużenia poszczególnych jednostek samorządowych, a przez to nie będą ograniczać swobody zadłużania się "bogatych" jednostek, a zapobiegną utracie płynności finansowej przez jednostki słabe finansowo? (wstęp do artykułu)
EN
For several years in Poland it has been a subject of discussion whether or not the state should limit territorial government units' freedom of incurring debts and if yes - how this should be done. Particularly heated debates concern the construction of restrictions limiting the units' level of indebtedness. This study aims at answering several questions. How indebtedness of territorial government units is limited in Poland and in other European countries? What are the disadvantages of restrictions existing presently in Poland? What are the government's proposals of changes in the constructions of restrictions that are in force presently? Will the proposed solutions allow for individual determining the level of indebtedness of particular local government units and therefore will not limit the freedom of incurring debts by "wealthy" local government units but at the same time prevent loss of financial liquidity by financially weaker units? (original abstract)
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Auto stawia tezę, iż pomimo wielu wad, zdecentralizowany model sprawowania władzy jest zdecydowanie bardziej efektywny od modelu scentralizowanego. W opracowaniu podjęto próbę przedstawienie problemów jakie towarzyszą procesom decentralizacji, oraz próbę ich analizy na podstawie powszechnie znanych koncepcji teoretycznych: efektywności Pareto, modelu Tiebouta i agregacji preferencji. Przytoczono również przykłady decyzji i uwarunkowań wypaczających istotę omawianego modelu. (fragment wstępu)
EN
Decentralizing public finance and tasks is designed to increase the financial capacity of local governments. It should also enable to respond better to the needs of local communities. This paper attempts to analyze proposed changes on the basis of popular theoretical concepts: Pareto efficiency, Tiebout model, and aggregation of preferences. On their basis the author formulated postulates pertaining to the method and scope of the decentralization process. (original abstract)
Zaprezentowano problematykę związaną z ubieganiem się przez jednostki samorządu terytorialnego o dofinansowanie dla przedsięwzięć inwestycyjnych ze środków pochodzących z funduszy strukturalnych. Szczególną uwagę zwrócono na skuteczność, gdyż jest ona najlepszą miarą obrazującą jak wspomniane podmioty radzą sobie ze skomplikowanymi procedurami pozyskiwania środków finansowych z unijnych funduszy. (oryg. streszcz.)
EN
In the paper the problems relating to the local self-government units' function in the aspect of structural funds' using were presented. The most important item, which is analysed, is the effectiveness of this process. The efficiency of structural funds' using varies between districts from Małopolska Region. Strong correlation exists between communities' activity in the 1-st round of applications and their effectiveness in the full period (2004-2006) , as the research proved. (original abstract)
Celem artykułu jest ukazanie znaczenia systemu finansowania działalności JST dla właściwej absorpcji środków unijnych. Przy pozyskiwaniu środków unijnych szczególnie ważne jest zapewnienie wieloletniego współfinansowania z krajowych środków publicznych. Konieczne jest wypracowanie sprawnego mechanizmu absorpcji funduszy unijnych oraz zastosowanie najbardziej skutecznego zestawu zadań i instrumentów polityki regionalnej.
EN
The article presents questions related to the system of funding the activities of territorial self-government in relation to the absorption of the means coming from the European Union. The study mentions some problems connected with the importance of the funds for territorial self-government in the present-day period of programming, i.e. between 2004 and 2006. It also pays attention to some new solutions which should eliminate or weaken existing limitations of financial independence of territorial self-governments. (original abstract)
Przedstawiono charakterystykę wybranych państw europejskich i rolę transferów w działalności jednostek samorządu terytorialnego. Omówiono cele i metody redystrybucji środków w wybranych krajach.
EN
The tendency to decrease role of the intergovernmental transfers is noticed in European countries. The scale of self-government own revenues is rising. There is the strong emphasis placed upon the self-financing of local government, particularly through the use of local taxes. Despite this level of self-financing those own revenues are usually insufficient to cover all expenditures. Most countries begin to prefer unconditional or general grants to arise independence of local and regional self-government. The aim of this analysis is to compare the main goals and ways of redistribution of public money among local governments in different European countries. The main reasons of intergovernmental transfers are vertical and horizontal imbalance, promotion of standard delivery public service, equalization or reimbursement of public spending., stability of revenues, predictability of revenues, comprehensibility, efficiency/cost effectiveness. There are many factors that are determining achieving those goals - such as expenditure needs, resource or needs equalization. (original abstract)
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem niniejszego opracowania jest określenie zasadniczych przesłanek zadłużania się jednostek samorządu terytorialnego, ale także ograniczeń o charakterze ekonomicznym, organizacyjnym jak i przede wszystkim regulacyjnym. (fragment tekstu)
EN
An increasing range of tasks carried out by the local government, in conjunction with insufficient own revenue, limited access to transfer sources increases the demand for funds from non-budgetary sources, including loans and credits. Their attractiveness, especially in the context of the multiannual financing of investment projects, creates opportunities to improve local infrastructure, to accelerate local development, but at the same time generates a risk of deterioration of the financial situation, and as a result, the socio-economic situation in the event of exceeding the limits of a local finance debt. The purpose of this article is to identify the essential rationale of the indebtedness of local government units, but also economic, organizational, and, most importantly, legal restrictions. (original abstract)
W opracowaniu przedstawiono w zarysie różnorodne formy kredytu oraz typy lokalnych banków (komunalne kasy oszczędności, banki hipoteczne), które mają za zadanie wspomóc finansowanie działalności samorządów lokalnych.
Celem pracy jest zwrócenie uwagi na szereg trudności związanych z wprowadzeniem VAT, zwłaszcza w kontekście poprzedniego systemu podatku obrotowego.
EN
In the present article the author discusses problems pertaining to the issue of reforming Polish tax system. The author focuses his attention on a entirely new solution adopted in the Polish tax system namely, the tax on goods and services /VAT/. It is not possible to formulate an opinion on many controversial issues that are present in our economy. Therefore to illustrate the problem better it was narrowed down to a communal level as a payer of VAT. (original abstract)
Artykuł jest odpowiedzią na ankietę przeprowadzoną w 43 polskich bankach, która dotyczyła aktualnych obszarów współpracy banków z gminami. Autorzy charakteryzują wyniki tej ankiety oraz omawiają formy współpracy banków z gminami.
Autor rozpoczął od przedstawienia gminnej gospodarki finansowej, po czym scharakteryzował obligacje komunalne. Na zakończenie wymienił wady i korzyści wynikające z emisji obligacji komunalnych.
EN
Properly functioning local government is assumed to be able to support the activities of its citizens and fulfill their needs. To attain support for the realization of mentioned proceedings, widening and development of the range of actions that concern local community, Polish communes often reach for alternative financial resources, including incomes from the emission of communal debentures. The market of communal debentures in Poland is the subject of constant development. New emitents and new institutions of advisory character appear. There are no communes managed in a modern way where the plans of obligations emission are not discussed. (original abstract)
Hrabstwo jest jednym z głównych filarów amerykańskiego systemu samorządu lokalnego. Przedstawiono finansowanie przez hrabstwa usług o charakterze municypalnym .
Artykuł przedstawia brytyjski system finansowania według rozdzielnika oraz zagrożenia przetargami. Omawia początki przetargów i ich ocenę. Zwraca uwagę na przetargi konkurencyjne i ich wady.
Celem opracowania jest zwrócenie uwagi na dylematy metodologiczne związane z ustaleniem pojęcia długu lokalnego, kwantyfikowaniem jego wielkości oraz problemy związane z zarządzaniem nim i obsługą. Autorka wyodrębnia pojęcie długu lokalnego i jego charakter, cel i strategię zarządzania tym długiem, proponuje konstrukcję mierników oceny jego wielkości, a także próbuje odpowiedzieć na pytania dotyczące granic zadłużenia budżetów gmin.
EN
The changes introduced in the Polish budgetary system made communes as units of selfgovernment capable of taking loans. The consequence of this fact may be debt incurred by local authorities. This issue is not widely discussed in the Polish literature. Both the notion of the local authorities debt as well as problems partaining to its management and current servicing have not been properly investigated. The present paper tackles these problems.(original abstract)
Samodzielność finansową jednostek samorządu terytorialnego rozważać trzeba tak w zakresie pozyskiwania dochodów jak i wydatkowania środków. W literaturze wyróżnia się samodzielność dochodową i wydatkową, niestety brakuje ich precyzyjnego zdefiniowania. Ponadto często błędnie identyfikuje się samodzielność finansową z samofinansowaniem (czyli samowystarczalnością) samorządu terytorialnego. W artykule podjęto się zdefiniowania tych pojęć i uporządkowania wzajemnych zależności między nimi.
EN
Financial independence of self-government is considered in the range of gaining income and spending of means. Financial autonomy is sometimes false identifying because there is a lack of literature in this matter. The article presents definitions and some connections between them. (A.Ł.)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.