W artykule przedstawiono problemy związane z pomiarami zjawiska pauperyzacji społeczeństwa. Omówiono wskazówki używane do ustalania skali ubóstwa. Położono szczególny nacisk na metodologiczne założenia w konstrukcji różnych mierników ubóstwa.
EN
The aim of the present study is to identify the problems involved in measuring the pauperisation of society. The author discusses the main method used to measure poverty, including objective and subjective poverty lines. The author likewise discusses the indicators used to determine the scale and depth of poverty. He places particular emphasis on the methodological assumptions behind the construction of various poverty measures. In conclusion, the author argues that in-depth awareness of the methods employed to research poverty is a necessary condition of any reliable interpretation of their results. (short original abstract)
Celem opracowania jest ocena rezultatów dotychczasowej walki z ubóstwem i perspektyw w zakresie jego likwidacji. Omówiono wielopłaszczyznowy charakter oraz przyczyny ubóstwa. Przedstawiono trendy i aktualny stan zróżnicowania pomiędzy krajami biednymi i bogatymi oraz główne kierunki polityki zwalczania ubóstwa.
EN
The author evaluates the results of the hitherto poverty combating in the world. She indicates a multidimensional character of poverty and its causes and analyses the main directions of the policy of combating poverty. (short original abstract)
Zmiany zachodzące w strukturach gospodarczych i społecznych w Polsce w ostatnich latach są źródłem wzrostu i rozwoju gospodarczego. Transformacja w sferze ekonomii nie powoduje wyłącznie pozytywnych skutków. Oprócz bezrobocia jednymi z najważniejszych problemów są zjawiska ubóstwa i zróżnicowania społeczeństwa pod względem poziomu uzyskiwanych dochodów. Jednym z możliwych do analizowania wymiarów ubóstwa jest jego wymiar subiektywny. Subiektywne linie ubóstwa zaprezentowane w artykule zostały wyznaczone na podstawie badania ankietowego przeprowadzonego od grudnia 1997 do połowy stycznia 1998 wśród gospodarstw domowych osób zamieszkujących w regionie szczecińskim.
EN
In this article some aspects of subjective poverty of polish households was considered. The applied methodology included an analysis of Subjective Poverty Lines and equivalent scales. Estimation of boundaries of poverty allows the authors to determine effects of scale of households and explore their income expectations. (original abstract)
Przedmiotem artykułu jest analiza wpływu wyboru postaci indywidualnych miar ubóstwa oraz typu funkcji określającej rozkład dochodów na szybkość i tempo reakcji łącznej miary ubóstwa P dla populacji. Przeprowadzone badanie dotyczyło szczególnego przypadku: logarytmiczno-normalnego rozkładu dochodów i dwóch miar indywidualnego poziomu ubóstwa p(x,z) dla dochodu x i linii ubóstwa z. Pozwoliło to przede wszystkim zwrócić uwagę na problemy: wyboru poziomu linii ubóstwa, gdy kwalifikacja do grupy ubogich nie jest dychotomiczna, lecz ocena stopnia ubóstwa jest dokonywana na podstawie indywidualnej miary ubóstwa p(x,z); obserwowanych zależności między wartościami łącznej miary ubóstwa P dla wybranych poziomów linii ubóstwa - w szczególności analizowano: przyrost, względny przyrost, szybkość i tempo reakcji oraz elastyczność łukową łącznej miary ubóstwa dla populacji ze względu na zmianę linii ubóstwa.
EN
The purpose of the paper is to analyze an influence of individual poverty measures and function types of income distribution on speed and pace of joint poverty measure P for population. The research was done for the case of log-normal income distribution and two measures of individual poverty p(x,z) for income x and poverty line z. It allowed for focusing on the following problems: the choice of poverty line level if the selection to the poor group is not dichotomous but a degree of poverty is based on individual poverty measure p (x, z); observed relations between values of joint poverty measure P for selected poverty line levels. In particular, we analyzed changes, relative changes, speed and pace of adjustment as well as curve elasticity of joint poverty measure for population to changes in poverty line.
W pracy zaproponowano nową metodę pomiaru funkcji użyteczności dochodu. Modele funkcji użyteczności umożliwiają obliczenie linii ubóstwa. Proponowana metoda usuwa podstawową niedogodność metody Lejdejskiej Linii Ubóstwa: arbitralny pomiar użyteczności dochodu. W pracy proponuje się również nowe sformułowanie "Pytań Oceniających Dochód". Na podstawie niewielkiej próby pilotażowej przedstawiono niektóre wstępne rezultaty empiryczne.
EN
In the paper, a new method of the measurement of the empirical cardinal utility function of income is proposed. By analogy, our approach will be called "the Cracow Method" (CM). The CM offers the estimation technique which overcome the weakness of the LM. In the framework of the CM, the model of the cardinal utility function has the form which can over a wider class of the marginal utility function than the LM does. Moreover, the CM makes possible to formulate an alternative set of the Income Evaluation Questions.
W artykule przedstawiono analizę dotyczącą wielkości błędu estymatora łącznej miary ubóstwa dla populacji wyznaczanego na podstawie próby. Do rozwiązania problemu zastosowano twierdzenia Lagrange'a i Taylora. Uzyskane wyniki mają charakter ogólny i mogą być uszczegółowione po dokonaniu wyboru postaci analitycznych indywidualnych miar ubóstwa.
EN
In the paper we analyzed a variance of estimate of joint poverty measure for population based on sample. The solution was given with the use of Lagrange and Taylor theorems. The results are generalized and can be given in more details after selection of analytical forms of individual poverty measures.
Omówiono zakres i intensywność ubóstwa w społeczeństwie polskim, na podstawie głównych cech społeczno-ekonomicznych gospodarstw domowych. Podczas analizy ubóstwa, kluczowym zagadnieniem była identyfikacja biednych gospodarstw domowych i osób ubogich. Przedstawiono definicję ubóstwa i identyfikację ubogich za pomocą linii ubóstwa przy zastosowaniu metody kosztów żywności i metody minimalnego dochodu. Wszystkie obliczenia dokonano przy użyciu indywidualnych danych z badań budżetów gospodarstw domowych przeprowadzonych przez Główny Urząd Statystyczny (GUS).
EN
The aim of this article is to present changes in poverty in Polish society according to the main socio-economic features of households. When analysing poverty, a key issue is the identification of poor households or poor people. After a preliminary discussion on the definition of poverty as a phenomenon and the problem of its identification, the author delineates poverty lines using the food expenditure method and minimum income method. This enables him to determine the figures for basic measures of poverty in various aspects. The author performs all the calculations using individual data from the Household Budget Surveys conducted by the Central Statistical Office (GUS). (original abstract)
Termin „linia ubóstwa” jest używany zamiennie z terminami granica lub próg ubóstwa. W artykule scharakteryzowano linie bezwzględnego i względnego ubóstwa oraz linie subiektywne ubóstwa. Przedstawiono również inne propozycje progów ubóstwa, zaproponowane m.in. przez Bank Światowy i Stany Zjednoczone.
EN
The poverty line is a very important instrument of social policy and represents a criterion, by which agencies can decide which families need special benefits from the government. The poverty line can be defined as a social minimum (the official poverty line in Poland). The alternative methods are widely used for the definition of the relative poverty lines. The empirical researches (the Leyden Method) has been used by EUROSTAT and most official statistical offices in Europe. These approaches define the subjective poverty lines. These methods provide a few versions of the poverty lines, which may be applied in the establishment of social policy. It is worth adding that all decisions of social policy are directly connected with the economic situation in a given country. (original abstract)
W referacie przedstawiono istotę społeczeństwa informacyjnego oraz warunki jego funkcjonowania. Wskazano na przyczyny ubóstwa w społeczeństwie XXI wieku oraz pokazano jego rodzaje. Omówiono rolę technologii informatycznych w zwalczaniu ubóstwa. Pokazano znaczenie komputerów w ograniczaniu ubóstwa informacyjnego. (abstrakt oryginalny)
EN
The article presents the essense of information society and its determinants. Poverty issue and all sorts of poverty in XXI century are throughly covered. The role of computers and information technology in tackling poverty and Digital divide - the new dimension of social exclusion. (original abstract)
Artykuł zawiera przegląd metod pomiaru ubóstwa. Omówione metody mogą być obarczone błędami wynikającymi z wykorzystania technik statystycznych do badania tego zjawiska. Poziom możliwych błędów jest trudny do oszacowania. Zaletą metod jest ich odniesienie do całej populacji.
EN
The article deals with the issue of poverty. It discusses various interpretations of poverty types and different methods is their application for the whole population of residents. The methods presented here are supposed to be useful in identifying the group of people who should be helped. To achieve this aim the poverty types which constitute a forecasting-informing category should be determined, e.g. in case of social policy (when establishing the lowest salaries, pensions and disability pensions, determining income thresholds for social benefits), but they cannot be claim-obligatory in character. For purposes of social policy it is important not so much the actual extent of poverty as the tendency, changes in time, and an important issue is determining additional expenditures to be allocated to poverty liquidation. If the social assistance system is to ensure help for families where poverty has been triggered off by irremovable causes, it is essential to increase the budget of such public services sector by the amount equal to the income gap of those families. One should keep in mind that for high quality of social potential not only the survival of individuals at minimum living standards is essential but also active participation in public life. (original abstract)
Celem artykułu jest rekonstrukcja ekonomicznej analizy ubóstwa i głodu zaproponowanej przez Amartya Sena, hinduskiego ekonomistę, który otrzymał Nagrodę Nobla w 1998 r. W pierwszej części omówiono podstawowe pojęcia filozofii społecznej i teorii ubóstwa Amartyi Sena. Część druga artykułu stanowi rozwinięcie teorii Sena i omówienie zjawisk ubóstwa i głodu oraz dobrobytu we współczesnym świecie.
Problem dziedziczenia nierówności i biedy jest problemem występującym nie tylko w Polsce. W międzynarodowym projekcie PROFIT (Policy Responses Overcoming Factors in the Intergenerational Transmisson of Inequalities) realizowanym 2004-2007 uprawnienia koordynatora uzyskał Instytut Socjologii Uniwersytetu Łódzkiego. Autor omawia wyniki badań dostarczonych przez ten instytut oraz inicjatywy ograniczenia ubóstwa podejmowane przez inne kraje Europy.
Jednym ze sposobów pomiaru nierówności dochodowych jest metoda oparta na wykorzystaniu linii ubóstwa z. W artykule omawia się różne miary ubóstwa dla populacji. Rozważa się przypadek ciągły, przyjmując, że rozkład dochodów w populacji jest określony za pomocą dystrybuanty rozkładu logarytmiczno-normalnego. Miary ubóstwa dla populacji określa się po przyjęciu indywidualnych miar ubóstwa i linii ubóstwa oraz dystrybuanty rozkładu dochodów w populacji. Rozważa się szybkość reakcji łącznej miary ubóstwa dla populacji na zmianę linii ubóstwa z, miernik ten jest określony jako warunkowa wartość oczekiwana.(abstrakt oryginalny)
EN
Among methods of measuring income inequalities there is one based on poverty line z. In the article, various poverty measures for population are discussed. A continuous case is taken into consideration, where income distribution for population is defined with use of cumulative lognormal distribution. Poverty measures for population are defined, assuming individual poverty measures, poverty line and income cumulative distribution for population. Reaction rate of the composite poverty measure versus poverty line z changes is examined, this factor being defined as a conditional expected value.(original abstract)
W artykule przedstawiono niektóre kierunki rozwiązań następujących problemów: jak określić próg ubóstwa odpowiadający dochodowi godziwemu, co przyjąć za podstawę obliczenia - dochody czy wydatki, czy brać pod uwagę jedną linię ubóstwa czy ich wiązkę, jak ukierunkować politykę przeciwdziałania ubóstwu mając na względzie jej konsekwencje dla rynku pracy i rozwoju gospodarczego, kto powinien określać dochód i wynagrodzenie godziwe?
Celem pracy jest analiza zmian w sytuacji materialnej ludności w latach 1990-1994, ze szczególnym uwzględnieniem powstałych czy pogłębiających się zróżnicowań. Przedstawiono ograniczenia wzrostu poziomu życia, czynniki pogłębiające polaryzację sytuacji materialnej, wymiar i strukturę ubówstwa w Polsce i wpływ procesu transformacji na sytuację materialną gospodarstw domowych.
W wymiarze społecznym, zastój na płaszczyźnie ludzkiego dobra, praw i obowiązków prowadzi do załamania się społecznego współżycia, a społeczeństwo pozbawione etyki nie jest zdolne do długotrwałego istnienia. Już Arystoteles stwierdził, że tak samo szkodliwe dla państwa jest występowanie nadmiaru ludzi bogatych, jak i biednych. Pierwsi dążą bowiem konsekwentnie do zdobycia władzy, drudzy zaś starają się usilnie odebrać majątek pierwszym. To rodzi chaos, przewroty i rewolucje. Poglądy na temat etyki są liczne i zróżnicowane. Wśród nich spotyka się takie, według których etyka jest względna, uzależniona od konkretnej osoby, czasu i warunków. Tu uważa się, że etyka to ponadczasowa, uniwersalna, właściwa tylko człowiekowi cecha, określająca jego człowieczeństwo. Tylko takie ujęcie etyki pozwala na prawidłową ocenę zachowania jednostki w stosunku do innych ludzi, w sytuacjach wykraczających poza ustalenia kodeksów moralnych. (abstrakt oryginalny)
EN
Taking into consideration social rules, stagnancy in human good, law and rights leads to the collapse of social coexistence and a society deprived of ethics is not able to survive long. It was Aristotle who claimed the surplus of the rich is as harmful to a society as the surplus of the poor. The rich aim at gaining power while the poor concentrate on taking the wealth away from the rich which results in chaos, coup d' etat and revolution. Views of ethics are diversified and come in numbers. According to some, ethics is relative and dependent on one particular person, time and conditions. Ethics is then regarded as a timeless universal feature describing and shaping a human being. And only this formulation of ethics lets us correctly judge behaviour of an individual in relation to other people in situations going beyond the rules of codes of morality. (original abstract)
Przedmiotem opracowania są społeczne koszty przekształceń systemowych w gospodarce krajów postkomunistycznych, a w szczególności stale powiększająca się strefa ubóstwa. Scharakteryzowano także ubóstwo w warunkach Polski: cechy społeczno-demograficzne ubogich i klasyfikację gospodarstw domowych poniżej linii ubóstwa. Omówiono i porównano wyniki badań ankietowych z 1985 i 1991 roku dotyczące społecznych odczuć własnej sytuacji materialnej.
Autor analizuje zjawisko ubóstwa w Polsce w okresie przemian ostatnich lat z odniesiem do okresu realnego socjalizmu. Omawia ramy pojęciowe lokalizacji zjawiska ubóstwa w społeczeństwie, jego istotę i przyczyny, obszar ubóstwa i "Linię" ubóstwa oraz jego problematykę społeczną.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.