Autorka stara się rozwiać wątpliwości i wyjaśnić nieporozumienia jakie towarzyszą rozważaniom na temet stanu finansów szkół wyższych, odpłatności za studia, nakładów na badania. Najczęściej miesza się ze sobą dwa pojęcia - komercjalizację i ekonomizację.
2
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem opracowania jest zaprezentowanie podstawowych wskaźników charakteryzujących obecny poziom finansowania działalności naukowej szkół wyższych w Polsce na płaszczyźnie porównań międzynarodowych oraz w aspekcie znaczenia funkcji prowadzenia badań naukowych w działalności uczelni (fragment tekstu)
EN
Research activity is together with teaching activity one of the most important role of the higher education institutions. Unfortunately in Poland Research & Development (R&D) intensity is below EU-27 average, not to mention the 3% target set by the Lisbon Strategy. The paper focuses on the international comparison of the level of expenditure on R&D in higher education sector and presents the structure of operating activity revenues in Polish higher education institutions. (original abstract)
Artykuł opisuje zmiany instytucjonalne oraz struktury finansowania szkolnictwa wyższego w Polsce. W rezultacie przeprowadzonych zmian prawnych ponad 20% dochodów publiczne szkoły wyższe czerpią z komercyjnej działalności dydaktycznej. Pozostałą część pieniędzy zapewnia im prowadzenie badań naukowych i dotacja budżetowa. Szczególną uwagę zwrócono na gwałtowny wzrost popytu na usługi szkolnictwa wyższego i rozwój sektora prywatnego w jego ramach. Przeprowadzono próbę wyjaśnienia obu zjawisk. Pokazano, że motorem rozwoju prywatnych uczelni był wzrost popytu związany z wyżem demograficznym. Z analizy wynika, że uczelnie prywatne nie stanowią konkurencji wobec uczelni państwowych pod względem możliwości badawczych i zakresu prowadzonych badań, konkurencja jest ograniczona do działalności dydaktycznej.(abstrakt oryginalny)
EN
The author of the article describes institutional and financial changes in Polish higher education system. As a consequence of legal changes more than 20% of public universities incomes comes from the fee-paying didactic activity. The other sources are from scientific researches and budget subsidies. The particular attention was paid to the fast growth of demand for higher education services and private sector development. The trail to explain these two phenomenon was made. It was shown that the growing demand connected with the population boom caused a rapid development of private universities. However, the analysis shows that the private universities are not competitive to public one 's in respect of research abilities and it 's range, the competitiveness is limited to the didactic activity. (original abstract)
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł ten poświęcony jest wybranym aspektom rozwoju szkolnictwa wyższego w naszym kraju. W skali międzynarodowej uczelnie odnotowują dynamiczne przemiany w wielu krajach na wszystkich kontynentach. Kolejne, dalej idące zmiany widać już na horyzoncie. Ze względu na ograniczone ramy niniejszego opracowania i znaczny zakres problematyki nie jest ono raportem szczegółowym, wyczerpująco referującym stan i perspektywy szkolnictwa wyższego w Polsce. Opracowania takie są dostępne5. Artykuł ma przede wszystkim charakter przeglądowy. Jego zasadnicze stwierdzenia sytuują się nie w warstwie analitycznej, lecz problemowej. W szczególności, zwięzłej ocenie poddano zmiany regulacyjne wprowadzone w okresie ostatnich kilku lat w wyniku nowelizacji ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym z 2011 r. Niezależna ewaluacja przeprowadzonych działań legislacyjnych jest bowiem elementarnym wymogiem właściwego działania organów władzy publicznej. (fragment tekstu)
EN
The aim of the article is to examine selected aspects of the higher education reforms in Poland. The author provides an overview of the changes to the Polish higher education system introduced in the last years. He presents crucial elements of the amendment to the Law on Higher Education of 2011 and higher education transition shortages. The author claims that despite major public funding spent by the Ministry of Science and Higher Education for "systemic projects", their effects were not sufficiently taken into account for initiating and implementing changes in the higher education and research system in recent years. The author puts forward the systemic solutions and recommendations. The article presents also new initiatives of bodies representing academic community. In conclusion, three possible scenarios regarding future of the higher education in Poland are indicated.(original abstract)
Autorka pisze, że istnieje niepowtarzalna szansa wzmocnienia potencjału dydaktycznego polskich szkół wyższych, w tym podnoszenia innowacyjności nauczania. Do wykorzystania na lata 2007-2013 jest bowiem ponad 960 mln euro, co stanowi 8,41 proc. całego budżetu Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki. Pierwszym etapem efektywnego wykorzystania środków pomocowych z omawianego funduszu jest przygotowanie do absorpcji, tj. przyjęcia i wykorzystania określonych zewnętrznych środków finansowych przez ubiegającego się o takie wsparcie. Zdaniem autorki możliwości pomyślnego zrealizowania zakładanych przez uczelnię celów na omawianej drodze są duże, a atrakcyjność programów pomocowych niewątpliwa.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest określenie mechanizmu tworzenia budżetu kosztów w państwowej szkole wyższej. Zależy on głównie od kosztów wynagrodzeń wraz z narzutami, dlatego ten rodzaj kosztów jest szczególnie ważny w całym procesie budżetowania. W artykule przedstawiono specyfikę naliczania wynagrodzeń zarówno dla kadry pracowników będących nauczycielami akademickimi, jak i pracowników nie będących nauczycielami akademickimi. Określono też inne pozycje kosztów, które generują wynik finansowy uczelni. Przedstawiono propozycje wdrożenia algorytmów obliczeniowych w kształtowanie właściwej wielkości kosztów. (abstrakt oryginalny)
EN
The aim of this article is to define a mechanism of creating costs in a state school of higher education system. To this end, an analysis of budget components has been conducted. To provide further evidence empirical data were taken into consideration. The data were collected during the examination of state schools of higher education between 2000 and 2004, and it presents costs’ shaping on the basis of ‘costs of the kind’ configuration. The budget was found to depend on remuneration (together with overheads). That is why this kind of costs is particularly important in the whole budgeting process. The author points to the necessity of implementing budgeting in the process of management of higher education school. The most important factors being the components of the costs of higher education school functioning were specified, too. In this article, the author also shows the specificity of assessing remuneration of academic staff, both teachers and non-teachers. Additionally, the costs of both scheduled and overtime lecture hours were defined. Moreover, the author presents different costs that generate the financial result of a given academic unit (academy, college etc.). The author puts forward computation algorithms to be implemented for the purpose of appropriate creation of costs. (original abstract)
Artykuł dotyczy problematyki świadczeń materialnych (stypendia socjalne oraz motywacyjne) przyznawanych uczniom poszczególnych szkół. Przedstawiono również podmioty uprawnione i zobowiązane do pobierania oraz przyznawania stypendiów. (abstrakt oryginalny)
EN
The article is aimed at presenting issues connected with granting benefits and scholarships to pupils of particular schools. On the most general level, one can distinguish between social scholarships and motivational scholarships. The article also deals with persons entitled to receive and entities obliged to grant scholarships. (original abstract)
Uczelnie, podobnie jak wszystkie inne organizacje, dążą do umocnienia swojej pozycji rynkowej. Zmieniająca się rzeczywistość, presja konkurencyjna, globalizacja, kryzys finansowy ostatnich lat, a także rosnące oczekiwania społeczne - wszystko to wymusza na instytucjach szkolnictwa wyższego podejmowanie ciągłych przeobrażeń oraz dążenie do dobrych relacji z interesariuszami. Sprzyja to nie tylko budowie marki uczelni i lepszemu osadzaniu instytucji w otoczeniu, ale podnosi także poziom zaufania, jakim obdarzane są szkoły wyższe. W artykule omówiona jest kwestia roli społecznej odpowiedzialności uczelni i jej wpływu na finanse instytucji. Wiele badań wskazuje na związek między społecznie odpowiedzialną działalnością a zdolnością do generowania zysku. Co więcej, podkreśla się pozytywną korelację między działalnością prospołeczną a poprawą osiąganych wyników finansowych. Oczywiście relacja między społeczną odpowiedzialnością a rynkiem finansowym zależy od alternatywnych źródeł pozyskania kapitału i od zasobności samej organizacji. (abstrakt oryginalny)
EN
Universities like all other organizations want to strengthen its market position. The changing reality, competitive pressures, globalization, the financial crisis and rising public expectations - all that makes the institutions of higher education evolve and strive to develop good relations with stakeholders. It helps to build a strong university brand and to raise the level of confidence in the universities in the society. In the article there is disscused the problem of the role of the social responsibility of the university and its impact on the university's finances. Many studies have shown that socially responsible activities and the ability to generate income are related. What is more, there is a positive correlation between pro-social activities and improvement in financial performance. Of course, the relationship between social responsibility and financial market depends on different sources of gaining funds and the wealth of the organization. (original abstract)
Artykuł dotyczy przyszłości szkolnictwa wyższego w Polsce. Od 1990 r. zaczęły powstawać w błyskawicznym tempie niepaństwowe szkoły wyższe oferujące odpłatne studia. Ralatywnie dobrą sytuację blisku 301 szkół wyższych pogorszy zbliżający się niż demograficzny, który odbije się na ich dochodach. Przedstawiono także rozmowy z rektorami Politechniki Warszawskiej i Polsko-Japońskiej Wyższej Szkoły Technik Komputerowych na temat przyszłości funkcjonowania tych uczelni.
Autor podejmuje temat znaczenia nauki oraz szkolnictwa wyższego oraz ich miejsca w polityce państwa. Na licznych danych pokazuje przekształcenia strukturalne w nauce i szkolnictwie wyższym w okresie po 1990 r. oraz skutki niedofinansowania, dowodząc, że niski poziom płac w nauce i szkolnictwie wyższym doprowadzą do narastających problemów strukturalnych, których pokonanie z czasem będzie coraz trudniejsze, a konsekwencje dla modernizacji kraju będą bardzo negatywne. (abstrakt oryginalny)
EN
The author undertakes the issue of role of science and tertiary education in development. He shows on empirical data structural changes in science and tertiary education and how far Poland is delayed in supporting the sectors in comparison to other countries. Especially he underlines the low level of financing by public funds, wages roughly equal to minimum wages in developed UE countries, and analysis far results of this politics. (original abstract)
11
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W okresie budowy gospodarki opartej na wiedzy edukacja nabiera coraz większego znaczenia w kreowaniu procesów rozwojowych. Wzrasta znaczenie szkoły wyższej, jako jednego z najważniejszego aktorów kształtujących rozwój w regionach. Uczelnie oddziałują na regiony w zróżnicowany sposób, a zasięg i nasilenie wpływu nawiązują do pozycji konkurencyjnej danej uczelni w układzie regionalnym. (fragment tekstu)
EN
The goal of this analysis is the presentation of the condition of Higher Education in Małopolska Region compared to the state of national development and how it impacts on local growth. The article has four parts. The first one discuses Polish system of higher education. It reviews the numbers of students and graduates setting in different types of higher schools and the specializations. Also it introduces elements of Bologna accords realized in Poland. The second part considers the potential for research in higher schools and the curriculum for young teachers. The problems of doctoral programs as the third stage of higher education are particularly important for the education of young teachers. The research conducted by higher schools are significant too. The third part presents the problems of finance for both public and non-public higher schools in Poland. The government expenses and investments in higher schools as well as the structure of incomes from operational activity of higher schools were analyzed in reference to the didactic activities and the research works and the business activities. The fourth part describes SWOT analyses of higher schools in Małopolsca Region. The closure consist of the conclusions and recommendations. (original abstract)
12
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Artykuł przedstawia analizę, której celem było określenie płacy progowej (reservation wage) pracowników naukowo-dydaktycznych w warunkach hipotetycznego kontraktu wprowadzającego warunek jednoetatowości. Dane, na bazie których dokonano oszacowania zebrano poprzez badania ankietowe przeprowadzone wśród pracowników naukowo-dydaktycznych polskich uczelni publicznych w okresie od 28 lutego do 30 marca 2012 roku. Prezentowane w opracowaniu oszacowania płacy progowej otrzymano na dwa sposoby. Po pierwsze - poprzez bezpośrednią analizę statystyk opisowych szeregu szczegółowego, po drugie - ustalając najlepiej dopasowany rozkład teoretyczny, którym okazał się rozkład Singh-Maddala. W obu przypadkach jako szukane wielkości przyjęto medianę. Wyznaczono płacę progową z osobna dla pięciu grup pracowników według podziału na zajmowane stanowisko. Na wysokość minimalnej akceptowalnej płacy oprócz zajmowanego stanowiska miały wpływ również inne czynniki. Statystycznie istotne różnice zaobserwowano ze względu na rodzaj uczelni, kategorię wydziału przyznaną przez MNiSW oraz fakt posiadania lub nie posiadania dodatkowego dochodu. (abstrakt oryginalny)
EN
This paper presents an analysis, which aimed to determine the reservation wage of polish academic teachers in case of a new contract - no extra work condition. Data, on the basis of which an estimate was made, was collected by a survey conducted among academics teachers of polish public universities in the period from 28 February to 30 March 2012. Presented estimates were obtained in two ways. In the first by the direct analysis of descriptive statistics, and the second determining the best fit theoretical distribution, which was a Singh-Maddala distribution. In both cases, the median was adopted as right value. Reservation wage was specified separately for the five different groups of workers according to the their position at the university. The height of the minimum acceptable wage was also influenced by other factors. This analysis shows statistically significant differences due to the type of the university, the faculty category designated by the Ministry and the fact of having additional income. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.