W artykule przedstawiono koncepcję rachunku kosztów dla zakładu gospodarowania odpadami. Zmiany w regulacjach prawnych dotyczące segregacji śmieci określone w ustawie o utrzymaniu porządku i czystości w gminie powodują, że większość gmin podnosi stawki za wywóz śmieci. W związku z tym również zakłady gospodarowania odpadami dostosowują się do zmian. Koniecznością staje się kalkulowanie kosztów składowania odpadów oraz kosztów odzyskiwanych surowców wtórnych, stanowi ono główny wątek artykułu.(abstrakt oryginalny)
EN
The article presents the concept of cost accounting for the waste disposal plants. Communities have discovered that integrated waste disposal plants can minimize costs and environmental effects and maximize recovery and conservation of energy and materials. Some waste cannot be successfully recycled, composed and converted to energy. In addition, some waste will always need to be landfilled. Four primary waste management paths are: recycling, composting, waste-to-energy and land disposal. Depending on the scope and complexity of waste cost management program, cost centers might be established for any or all of the following: collection, waste transfer stations, waste transport, waste management facilities, support services.(original abstract)
W artykule zaprezentowano system gospodarowania opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w Polsce przez wszystkie podmioty wprowadzające opakowania na rynek. Artykuł stanowi syntetyczne zestawienie obowiązków przedsiębiorstw objętych systemem gospodarki odpadami opakowaniowymi, opisanych w podstawowych aktach prawnych. Przedstawiono w nim możliwe scenariusze wyboru przez podmiot objęty obowiązkiem zapewnienia odzysku recyklingu odpadów opakowaniowych i wyboru najkorzystniejszego z nich oraz wskazano perspektywy rozwoju procedur/systemu gospodarowania tymi odpadami.(abstrakt oryginalny)
EN
This paper shows a system of management of packing waste in Poland by all companies which introduce packing on the market. This article presents a synthetic combination of obligations of companies which apply to a system of management of packing waste described in fundamental legislative. The author of this paper draws attention to the presentation of three possible ways of management of packing waste in a company and points out for the perspectives of development of management of packing waste in Poland. (original abstract)
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Cel - celem artykułu jest przedstawienie koncepcji rachunkowości zarządczej dla zakładów gospodarowania odpadami. Zastosowanie rachunkowości zarządczej może przyczynić się do redukcji istotnych kosztów dla zakładów, jakimi są: energia, paliwo, materiały. Część odpadów może być jedynie składowana, ale można z nich odzyskać surowce wtórne, jeśli zakład gospodarowania odpadami posiada sortownię. Dzięki rachunkowości zarządczej można zidentyfikować i porównać mierniki, które pozwalają podnieść efektywność zakładu i osiągnąć status lidera. Takimi miernikami mogą być m.in.: powierzchnia kwater, transport odpadów, dodatkowe usługi. Metodologia badania - przy pisaniu artykułu zastosowano następujące metody badawcze: analiza piśmiennictwa, wywiad z kierownictwem i pracownikami zakładu gospodarowania odpadami, studium przypadku. Wynik - efektem badań było wdrożenie rachunkowości zarządczej w jednym z dolnośląskich zakładów gospodarowania odpadami. Oryginalność/Wartość - opracowanie zawarte w artykule jest autorskie i nie było dotychczas wdrażane w innych jednostkach. Występuje możliwość wdrożenia przedstawionej koncepcji w innych organizacjach. (abstrakt oryginalny)
EN
Purpose - the article presents the concept of management accounting for the waste disposal plants. Communities have discovered that integrated waste disposal plants can minimize costs and environmental effects and maximize recovery and conservation of energy and materials. Some waste can't be successfully recycled, composed and converted to energy. In addition, some waste will always need to be landfilled. Four primary waste management paths are: recycling, composting, waste-to-energy, land disposal. Depending on the scope and complexity of waste management program, it might want to establish measures for any or all of the following: collection, waste transfer stations, waste transport, waste management facilities, support services. Design/Methodology/approach - In the article used the following methods: collecting data, reading a literature, synthesis. Findings - the article present implementation of management accounting in the company from Low Silesia. Originality/value - the article presents authorial conception of management accounting for the waste disposal plants. (original abstract)
Economic entities, along with increasing demands in politics as well as Polish and EU strategies in the field of the protection of environment, seek the minimalization of the pressure inflicted. The hard coal mining and processing industry, despite much success, is still producing considerable amount of solid waste. What is more, there are still many uncultivated mounds. The annual amount of waste produced is 31,5 mln of tons, and 568,8 mln of tons so far stored (as of the end of 2010). The waste from the current production is, in more than 90%, subjected to recycling and used mainly for the terrain leveling as well as engineering works, and those lingering on the mounds are being more often used. However, the generally accepted and standardized methods of such enterprise solvency are still lacking. It is connected with the fact that they require taking into consideration many aspects such as law, technical, economical, ecological and social ones. The cost-benefit analysis method, conducted from the point of view of a waste owner as well as a businessman wanting to cultivate waste and local authorities, on the terrain where the mould is located, has been suggested in the report. The proposed model solutions may be the basis for the analyses of similar type. Its application (use), along with the analyses results, has been presented on a particular example.
Przedstawiono problemy związane z lokalizacja wysypisk, spalarni i sortowni odpadów. Następnie zaprezentowano i omówiono dane dotyczące gospodarowania odpadami komunalnymi.
EN
Presented problems connected with location of dumps, sorting of wastes etc. Next presented and discussed data connected with municipal wastes management. (MP)
Gospodarka odpadami jest w Polsce jedną z bardziej zaniedbanych dziedzin ochrony środowiska. Liczne zobowiązania RP wynikłe z unijnych dyrektyw powodują konieczność podniesienia nakładów na tę dziedzinę gospodarowania. Ale to nie tylko wysokość nakładów, ale przede wszystkim efektywność inwestycji w gospodarkę odpadami jest ważna. Celem artykułu jest ocena województw pod względem efektywności nakładów na gospodarkę odpadami. W badaniu wykorzystana została metoda DEA, w wyniku której otrzymano dwa województwa efektywne: małopolskie i opolskie. Oszacowano także wielkości nakładów dla pozostałych województw, które wraz z dotychczasowymi efektami sprawiłyby, iż województwa te byłyby efektywne.(abstrakt oryginalny)
EN
Waste management is one of the most neglected areas of environmental protection in Poland. Numerous obligations arising from EU directives make Poland need to increase an investment in this area of management. However, not only the size but also efficiency of the investment in waste management is important. The purpose of this article is to assessvoivodeships in terms of efficiency of the investment in waste management. I analyzed Polish voivodeships because this area of the economy remains the responsibility of local governments. The study used the DEA method, which showed two effective voivodeships: Małopolskie and Opolskie. For the other voivodeships the amount of additional expenditures needed to render them effective were estimated.(original abstract)
Artykuł jest próbą analizy pojęcia „system gospodarowania odpadami komunalnymi", wskazania jego cech, elementów składowych, a także zależności, które między nimi występują. Wykorzystano w nim ustalenia, jakie zostały dokonane w nauce organizacji i zarządzania, prakseologii, prawa, ekonomii, a także socjologii służące do identyfikowania systemów oraz ich organizacji i funkcjonowania. Pozwoliło to autorce na pełniejszą identyfikację systemu gospodarowania odpadami komunalnymi oraz określenie roli, jaką odgrywają w nim organy gminy, na którą ustawodawca nałożył obowiązek budowy tego systemu. (abstrakt oryginalny)
EN
The article is an attempt to analyse the notion of the "system of municipal solid waste management" and to specify its features, constituent components and the dependencies between them. It uses the findings of the science of organisation and management, praxeology, law, economics, as well as sociology which are used to identify systems, as well as their organisation and functioning. This enabled the author to more fully identify the system of municipal solid waste management and define the role played in it by the municipal authorities, which the legislator obligated to build such a system. (original abstract)
Omówiono metody wykorzystanie odpadów. W dalszej części pokazano przykłady zakładów, w których wykorzystuje się odpady przemysłowe. Wskazano też na zbyt mały stopień wykorzystania tych odpadów w stosunku do potrzeb oraz do standardów unijnych.
EN
In this paper methods of waste utylization in Poland have been presented. Futher authors shown industrial plants examples in which industry refuse have been used. In this article too small level of this wastes utylization in relation to needs and to EU standards have been discussed. (original abstract)
W niniejszym artykule dokonano charakterystyki gospodarki odpadami w województwie krakowskim. Omówiono jaki wpływ na środowisko mają powstające i składowane odpady. Przedstawiono kierunki rozwiązań gospodarki odpadami w strategii przedsiębiorstwa oraz uwarunkowania, które mają bezpośredni wpływ na przyjęcie ekologicznej strategii przedsiębiorstwa w zakresie gospodarki odpadami.
EN
Business Ecological Strategy should define the long-terra development goals affording possibilities for the optimal utilization of the resources, taking Into consideration the requirements of the environment protection. One of the important problems to be solved as regards the strategic approach, is the waste management. There are three principal directions of the activities that are considered to be the solutions to that problem: waste utilization involving no investments, building plants (departments) for waste disposal, and undertakings preventing the production of waste. It seems that the business ecological strategy should prevent the production of waste. By means of that strategy enterprises should stimulate the macroeconomic system solutions.(original abstract)
10
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Wstęp: Istnieje ciągle zwiększający się problem ilości niesegregowanych odpadów w osiedlach mieszkaniowych wraz z jego konsekwencjami dla środowiska. Celem tej pracy było przedstawienie propozycji nowego rozwiązania systemu zdecentralizowanego sortowania odpadów komunalnych, które umożliwiają uproszczenie i usprawnienie procesu wraz z obniżką kosztów całkowitych. Metody: W artykule przedstawiono problematykę zwiększania się ilości niesegregowanych odpadów w osiedlach mieszkaniowych wraz z konsekwencjami dla środowiska jak również przedstawiono alternatywne rozwiązania zdecentralizowanego usuwania odpadów. Został także poddane dyskusji wpływ na środowisko oraz efektywność kosztownego mechanicznego sortowania odpadów. Zaprezentowano obecnie stosowane zasady wywozu sortowanych i niesortowanych odpadów wraz z oceną ich zalet i wad. Wyniki i wnioski: W oparciu o tą ocenę zaprezentowano innowacyjne zorientowane na przyszłość rozwiązanie automatycznego systemu zdecentralizowanego segregowania odpadów w osiedlach mieszkaniowych. Nowotworzone systemy są zorientowane na prostszy, tańszy i przyjaźniejszy dla środowiska proces wywozu odpadów komunalnych w osiedlach mieszkaniowych. (abstrakt oryginalny)
EN
Background: There is a growing problem of the increasing amount of unsorted municipal wastes with the resulting consequences for the environment. The aim of this study was to present a new solutions of the system for the decentral fractioning of municipal wastes, which enable simplification and improvement of the process together with the reduction of total costs. Methods: The description of the problem of the increasing amount of unsorted municipal wastes with the resulting consequences for the environment as well as an alternative solution for the decentral fractioning of such wastes was presented. The influence onto the environment as well as the efficiency of the costly mechanical sorting of wastes was queried. The nowadays used principles of sorted and unsorted waste disposal were elucidated and their advantages and disadvantages evaluated. Results and conclusions: Based on this evaluation an innovative and future oriented development of an automated system for the decentral fractioning of municipal wastes was presented. The new developed systems aim at the achievement of an easier, less costly and environment-friendlier process for the disposal of municipal wastes from apartment buildings. (original abstract)
W artykule przedstawiono metodykę postępowania ukierunkowaną na dwa cele: racjonalne wykorzystanie materiałów, pobranych ze środowiska - i chronienie tego środowiska zarówno przed nadmierną eksploatacją zasobów, jak i szkodzeniem temu środowisku. Metoda postępowania narzuca potrzebę przestudiowania modelu ruchu materiałów w gospodarce (model taki pokazano w artykule). Pozwala to prześledzić sytuacje, w których mogą lub muszą powstawać odpady, oraz jak ich unikać. Dalszy tok postępowania (opisany w artykule) przewiduje kolejne kroki, poczynając od uściślenia terminologii, sklasyfikowania poszczególnych materiałów (odpadów) - poprzez szacowanie wielkości ich zasobów, poszukiwanie dróg ich najwłaściwszego spożytkowania - a na problemach edukacyjnych i etycznych kończąc. (abstrakt oryginalny)
EN
In the article the methods of handling the waste materials' problem based on two objectives have been presented: a) rational utilisation of resources coming from the environment, b) protecting this environment as far as excessive exploitation and its pollution are concerned. The method of conduct implies the necessity of studying the model of material flow in economy (the model showed in the article). It allows following situations in which waste materials must or can be created and teaches how to avoid them. Further on, the author clarifies terms, classifies specific waste materials, estimates amount of resources and seeks the best modes of their utilisation, to end with educational and ethical problems. (original abstract)
W opracowaniu autor omawia podstawowe założenia nowego modelu systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. Nowelizacja nie zmieniła obowiązku utrzymania czystości i porządku jako zadania własnego gmin, jednak w zasadniczy sposób zmodyfi kowała jego realizację poprzez wprowadzenie faktycznego monopolu gminy jako jedynego zamawiającego wykonanie usług w tym zakresie, pozbawiając mieszkańców możliwości wyboru podmiotu świadczącego te usługi na ich rzecz. Zdaniem autora celem tych zmian jest osiągnięcie zakładanej efektywności systemu gospodarowania odpadami komunalnymi. (abstrakt oryginalny)
EN
In the article, the author discusses the basic assumptions of the new model of the municipal waste management system. The revision has not changed the obligation to maintain cleanliness and order as a responsibility of the municipalities, but has fundamentally modified its implementation by introducing an actual monopoly for the municipality, which is the only entity providing services in this respect, thereby depriving residents of ability to choose the provider of these services to them. According to the author, the objective of these amendments is to achieve the planned efficiency in the municipal waste management system. (original abstract)
13
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule przedstawiono zagadnienie gospodarowania odpadami budowlanymi i rozbiórkowymi w kontekście możliwości ich odzysku i ponownego zagospodarowania. Szczególną uwagę zwrócono na nieegzekwowanie od wykonawców robót ekonomicznie uzasadnionych i pożądanych w sensie ekologicznym sposobów postępowania z tym rodzajem odpadów. Jako skuteczną metodę rozwiązania opisanego problemu wskazano konsekwentne wykorzystywanie usankcjonowanych obowiązującymi w obszarze gospodarki odpadami przepisami instrumentów prawno-administracyjnych, w tym opłat środowiskowych. (original abstract)
EN
This paper presents the issue of construction and demolition waste management in the context of the possibility of waste recovery and re-use. Special attention was paid to the failure to enforce work on waste producers that is economically and environmentally legitimate and desirable. As an effective method to solve the described problem the author indicates the consistent use of legal and administrative instruments including environmental fee which are in compliance with the applicable regulations in the area of waste management. (original abstract)
14
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule dokonano ogólnego przeglądu wymagań prawnych stawianych gospodarce odpadami. Opisano nową dyrektywę ramową w sprawie odpadów. Poruszono również kwestie planowanej nowelizacji ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach ustawy ściśle powiązanej z gospodarką odpadami na poziomie lokalnym. W pracy odpad potraktowano jako „zasób". Zdefiniowano „właściciela" i „posiadacza odpadów", którzy jako „zanieczyszczający" zobowiązani są do ponoszenia kosztów związanych z oddziaływaniem odpadów na środowisko. Odniesiono się też do problemów w systemie stanowienia opłat, selektywnego zbierania odpadów oraz zagadnienia biodegradacji odpadów. Wskazano na potrzebę równoczesnego uczestnictwa w rozwiązywaniu tych problemów administracji rządowej i samorządowej, przedsiębiorców, naukowców oraz obywateli jako wytwórców odpadów. (abstrakt oryginalny)
EN
This article provides the general review of legal requirements concerning waste management. It describes the present system as well as introduces some major alternatives proposed. A large part of the article is devoted to a new framework directive on waste disposal. It also raises the problem of intended amendment to the Act of Keeping Districts Clean. In this paper, the concept of waste is regarded as a potential resource. The definitions of "an owner" and "a waste holder" have been introduced, pointing out their responsibility for polluting the environment. Consequently, both "polluters" should feel obliged to incur the costs of cleaning. In addition, the article deals with the current issues connected with waste management system in Poland. It contains some questions about the system of user fees, waste segregation policy and waste biodegradation. The necessity of joint participation of state and local administrations, entrepreneurs, scientists and citizens generating waste in solving the above- mentioned problems is therefore emphasized. (original abstract)
Omówiono potrzebę uwzględnienia dodatkowych elementów w rachunku efektywności inwestycji związanych z gospodarką odpadami. Przedstawiono modyfikację dotychczas stosowanej metodyki rachunku efektywności inwestycji i innych zamierzeń produkcyjnych z 1974 roku. W dalszej części przedstawiono dostosowanie projektowanej metodyki oceny efektywności inwestycji i innych zamierzeń rozwojowych z 1988 r. do gospodarki odpadami.
EN
The utilization of waste is most often realized through investments, The investments aim at achieving definite production. But this is not the only effect of these undertakings. The effects resulting form the utilization of waste may be classified as substitute effects and those of ecological type. These effects should be taken into consideration when calculating the effectiveness of the investments because otherwise the evaluation of the effectiveness of those undertakings will be untrue. Basing on the material under investigation, the hitherto used and projected "Skeleton Methodology of Investment Effectiveness Evaluation" has been modified by including additional substitute and ecological effects in calculation. The carried out studies have proved inconsiderable usability of basic formula when investigating the effectiveness of production plans aiming at waste utilization. It is necessary to adjust these formula to the specificity of waste management and thereby to give the economic and ecological calculations their dimensions. (original abstract)
16
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W pracy przedstawiono przedsięwzięcia zmierzające do minimalizacji powstawania i gromadzenia odpadów w środowisku. Wykorzystanie odpadów jako surowców wtórnych zapewnia różnego rodzaju efekty gospodarcze: rozszerzenia bazy surowcowej gospodarki narodowej, obniżenie kapitałochłonności i energochłonności w pozyskiwaniu i przetwarzaniu surowców, zmniejszenie zużycia surowców i materiałów oraz kosztów produkcji, m.in. w wyniku wyeliminowania skutków zanieczyszczenia odpadami środowiska naturalnego. (fragment tekstu)
EN
The paper presents undertakings leading to minimization of waste by its utilization as secondary materials. Waste utilization as secondary materials eliminates the dirt of natural environment as well as it assures economic effects of different kinds: enlargement of raw material base, capital and energy decrease in acquiring and processing raw materials, decrease in raw materials usage and in costs of production.(original abstract)
Francuski koncern Sita zajmujący się przetwarzaniem odpadów jest już na polskim rynku. Dziś przynosi straty, ale po wprowdzeniu w Polsce unijnych norm zarobi na segregacji i odzysku odpadów.
W opracowaniu wskazano i opisano podstawy prawne gospodarki odpadami w Polsce. Omówiono próbę rozwiązania problemu na przykładzie projektu rekultywacji składowiska odpadów komunalnych w Nowym Targu.
EN
This article discusses legal and organizational solutions to ecological problems in the context of planning and financing, placing special emphasis on ecological policies at the local government level. The legal basics of ecological policies and indicators for competence of individual local government units are described, as are the obligatory studies that, for example, short- and medium-term ecological local waste management measures are based upon. The author grounds the theoretical side of his research with a study of the ecological situation in the Podhale region of Poland, particularly problems in the city of Nowy Targ, where a project was undertaken to re-cultivate a communal waste area. Carried out in 2001, the project was part of the city's strategy to solve environmental problems and to close the storage area, which was not only an ecological threat but also an eyesore for the community. (original abstract)
19
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
System zarządzania środowiskowego ISO 14001 oparty jest na modelu ciągłego doskonalenia Deminga: Planuj, Wykonaj, Sprawdź, Działaj. Każdy cykl rozpoczyna się od planowania działań na rzecz ograniczenia negatywnego oddziaływania na środowisko. W praktyce oznacza to identyfikację aspektów środowiskowych, ustalenie celów z nimi związanych oraz opracowanie harmonogramu ich wykonania. Właściwe podjęcie tych działań jest kluczowe dla realizacji kolejnych etapów systemu ISO 14001. Niniejszy artykuł został opracowany na podstawie przeprowadzonych badaniach empirycznych w zakładach zagospodarowania odpadów w Polsce. (abstrakt oryginalny)
EN
The environmental management system ISO 14001 is based on a model of continuous improvement Deming: Plan, Do, Check, Act. Each cycle begins with planning efforts to reduce negative environmental impacts. In practice this means identifying the environmental aspects, setting related objectives and develop a timetable for their implementation. Appropriate that these measures is crucial for the later phases of ISO 14001 This article provides a description of current practices in the planning area, collected during the survey conducted among waste management plants in Poland. (original abstract)
W artykule omówiono temat przywracania sprawności używanych obiektów technicznych do stanu początkowego. Przedstawiono zakres pojęciowy oraz formy odnawiania obiektów technicznych. Zaprezentowano przykłady upgradingu oraz proces doboru metody przeprowadzenia oceny ekobilansowej upgradingu.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.