W przeprowadzonym badaniu oparto się na teorii bazy ekonomicznej miasta, wykorzystując dwa mierniki - wskaźnik nadwyżki pracowników (WNP) i współczynnik specjalizacji Florence'a (WSF).(fragment tekstu)
EN
Powiat (administrative region in Poland of the 2nd order) of Jelenia Góra - is located in the south - west part of Lower Silesia. Four municipalities are located in its borders which can be treated as small villages. They are: Karpacz, Kowary, Piechowice and Szklarska Poręba. The paper will investigate the functional transformations in the structures of these cities. The attempt will also be taken to interpret the reasons for these changes. (original abstract)
W publikacji opisano ewolucję znaczenia i form funkcji, jakie realizuje każdy ośrodek miejski. Na przykładzie badań empirycznych autora w zakresie ewolucji funkcji Gdyni Autor wysuwa stwierdzenie, iż głównymi procesami decydującymi o dokonanych przeobrażeniach współczesnych miast w Polsce była głęboka transformacja makroekonomiczna. W efekcie tych zmian nastąpiły istotne przekształcenia zarówno w strukturze własności środków produkcji (zwłaszcza kapitału), jak i sposobach wytwarzania. W konsekwencji, funkcje usługowe w coraz większym stopniu stały się podstawą gospodarki miast, przy jednoczesnym ograniczeniu roli przemysłu.
EN
The article presents an evolution of significance and forms of functions implemented by an urban area. Based on empirical research concerning the evolution of functions of Gdynia, the author claims, that the transformation of modern cities was influenced mainly by the profound macro-economic change. Following the change, significant transformation took place, concerning both the ownership structure of means of production (particularly the capital), and the production processes themselves. Consequently, service functions became the basis of urban economy, while the role of industry decreased. (MP)
The topic of the research focused on small towns in peripheral areas (that is, outside metropolitan areas) in 3 voivodships in northern Poland (Pomeranian, Varmian- -Masurian and West Pomeranian). The author argues that the industry development in small towns can be an important development factor of peripheral areas. The author identifies the development level of the town industrial function and analyses their correlations with some of the features of the towns and their surroundings. He characterizes also most important industry in towns where the level of industry development is the highest. He is also searching for an answer to the question about factors of industry development in researched towns. In many cases in which spatial factors are difficult to explain by their configuration, coincidence can be said to play an important role.
Celem opracowania jest analiza roli rolnictwa w małych miastach województwa śląskiego i określenie istniejącego pod tym względem zróżnicowania. Przedmiotem rozważań będą uwarunkowania przyrodnicze oraz ukształtowane w procesie rozwojowym różnorodne cechy strukturalne rolnictwa. (fragm. tekstu)
Scharakteryzowano specyfikę miejscowości i gminy Lądek Zdrój. Omówiono funkcjonowanie uzdrowiska po 1945 r. oraz formę i zakres zarządzania uzdrowiskiem.
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W przypadku małych miastach monofunkcyjnych województwa podkarpackiego, nadwyżka pracowników w 1999 roku mieściła się w przedziale od 2279 osób dla Sędziszowa Małopolskiego do 558 osób dla Kańczugi, natomiast w 2009 roku od 1300 osób w Nowej Dębie do 501 w Kańczudze. Najistotniejszym jednak, z punktu widzenia celu podjętych badań, elementem niniejszej analizy jest próba określenia głębokości zmian, jakie zaszły w strukturze sektora egzogenicznego poszczególnych miast monofunkcyjnych województwa podkarpackiego. (fragment tekstu)
EN
The article presents the changes in size, structure and degree of diversification of the economic base in relation to the changes in the total number of working people (including employees of micro-businesses) in small mono-functional towns of the Podkarpackie Province in the years 1999-2009. The small mono-functional towns are assumed to be those which, before the transformation of the economic system in Poland, were specialized industrial towns with population in 2009 not exceeding 20 thousand. Pursuant to said assumptions, there was conducted an analysis of seven towns of the Podkarpackie Province: Nowa Dęba, Sędziszów Małopolski, Nowa Sarzyna, Jedlicze, Zagórz, Rymanów and Kańczuga. This allowed for determining of present-day functions of the previously mono-industrial towns.(original abstract)
7
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Planując politykę regionalną małe miasta o wysokim uprzemysłowieniu (również niebadane tu miasta średnie) można uznać za ukształtowane lub kształtujące się ośrodki aktywizujące obszary peryferyjne. Można przypuszczać, że przynajmniej część analizowanego przemysłu będzie rozwijać się nadal, co przełoży się na rozwój sektora endogenicznego oraz rozwój, także jakościowy, miasta i jego otoczenia. (fragment tekstu)
EN
The topic of the research focused on small towns in peripheral areas (that is, outside metropolitan areas) in 3 voivodships in northern Poland (Pomeranian, Varmian- -Masurian and West Pomeranian). The author argues that the industry development in small towns can be an important development factor of peripheral areas. The author identifies the development level of the town industrial function and analyses their correlations with some of the features of the towns and their surroundings. He characterizes also most important industry in towns where the level of industry development is the highest. He is also searching for an answer to the question about factors of industry development in researched towns. In many cases in which spatial factors are difficult to explain by their configuration, coincidence can be said to play an important role.(original abstract)
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Na potrzeby artykułu założono, że (1) Kalety mają możliwość rozwijania funkcji turystycznej głównie w oparciu o zasoby przyrodnicze, (2) najbardziej atrakcyjne ze względu na uwarunkowania antropogeniczne obszary do sprawowania funkcji turystycznej znajdują się w Radzionkowie, (3) Miasteczko Śląskie mimo istnienia huty cynku posiada ważne walory turystyczne.(fragment tekstu)
EN
The authorities of the spatial units are constantly looking for assets that can be a force for local economies. Industrial function, which was and is the basis of small towns in the tarnogórski poviat, is being transformed under the global social and techno-logical change. For authorities of cities lake: Radzionków, Miasteczko Śląskie and Kalety, and their residents, newly conscious feature of the environment alleged by some to the rank of the parent, is tourism. It's a truism to say that the tourism function should be carried out in areas that are attractive (due to environmental conditions and facilities and events connected with anthropogenic). For the purposes of this article, assume that (1) Kalety have the opportunity to develop a tourism function mainly based on natural resources, (2) the most attractive because of the conditions of anthropogenic areas to serve the tourist are areas in Radzionków, (3) Miasteczko Śląskie, despite the existence of Zinc smelter has important tourist attractions. (original abstract)
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Nowe atrakcje turystyczne stały się ważnym elementem kształtującym wizerunek małych miast Dolnego Śląska. W ich powstaniu główną rolę odegrały indywidualne cechy poszczególnych miast, takie jak przeszłość historyczna i dawne funkcje miasta (zwłaszcza w przypadku miast o długich tradycjach miejskich) czy walory przyrodnicze występujące w jego otoczeniu, które często stają się inspiracją do powstania danej atrakcji turystycznej (czego dobrym przykładem są podziemne trasy turystyczne w dawnych kopalniach czy muzea w dawnych obiektach przemysłowych).(fragment tekstu)
EN
The object of this paper was to analyze the influence of new tourism attractions (attractions created after 1989) on the image of small towns in Lower Silesia. During the survey, there were several dozen new tourism attractions listed, that have various character and origin. Their creation was based mostly on the natural and historical determinants or on the former functions of a given town. The meaning of new tourism attractions depends on fixed tourism attractiveness of particular towns. Some of them create, some just supplement, the tourism offer of analyzed towns.(original abstract)
The article presents the changes in size, structure and degree of diversification of the economic base in relation to the changes in the total number of working people (including employees of micro-businesses) in small mono-functional towns of the Podkarpackie Province in the years 1999-2009. The small mono-functional towns are assumed to be those which, before the transformation of the economic system in Poland, were specialized industrial towns with population in 2009 not exceeding 20 thousand. Pursuant to said assumptions, there was conducted an analysis of seven towns of the Podkarpackie Province: Nowa Dęba, Sędziszów Małopolski, Nowa Sarzyna, Jedlicze, Zagórz, Rymanów and Kańczuga. This allowed for determining of present-day functions of the previously mono-industrial towns.
Opracowanie prezentuje wyniki badań, których celem było rozpoznanie zróżnicowania funkcjonalnego oraz sytuacji problemowych małych miast w Polsce Północnej z punktu widzenia szans rozwoju. Badaniami objęto 3 województwa: pomorskie, warmińsko-mazurskie i zachodniopomorskie. (fragm. tekstu)
W opracowaniu podjęto próbę wykazania, że w przypadku małych ośrodków lokalnych z obrzeży aglomeracji górnośląskiej następuje transformacja funkcji miejskich, będąca wynikiem oddziaływania jej dużych miast (obszaru centralnego aglomeracji). Ponadto, chodzi o zbadanie, czy w przypadku małych ośrodków lokalnych aglomeracji górnośląskiej następuje zmiana tradycyjnej struktury monofunkcyjnej w polifunkcyjną opartą na rozwoju m.in. funkcji mieszkaniowych, usługowych i rekreacyjnych. (fragm. tekstu)
Zmiany, jakim podlegają funkcje małego miasta portugalskiego w dużym stopniu zależą od regionu, w którym to miasto się znajduje. Portugalski system miast charakteryzuje asymetria i brak równowagi miedzy obszarami metropolitalnymi a pozostałymi elementami. (fragm. tekstu)
Przedstawiono tendencje rozwoju małego miasta górniczego uzależnionego przez wiele lat od miejscowej kopalni na przykładzie funkcjonowania Lędzin. Dokonano analizy przemian ludnościowych oraz działalności tej ludności wyrażającej się w funkcjach pełnionych przez miasto.
EN
The article presents the development of small mining town of the Upper Silesia region after restructuring of coal-mine industry located in surroundings. There have been analysed demographical changes. (AK)
Przeprowadzono analizę wpływu małych podmiotów gospodarczych na kształtowanie struktury funkcjonalnej najmniejszych miast regionu śląskiego (badano miasta do 20 tys. ludności). Zwrócono także uwagę na problem udziału małych podmiotów gospodarczych w rynku pracy i jego wpływ na funkcje miast.
EN
The aim of the article is to analyse the influence of small enterprises on the smallest town’s (20 thousand inhabitants) functional structure and participation of enterprises in labour markets. (AK)
Na podstawie danych statystycznych dokonano próby charakterystyki rozwoju funkcji rekreacyjnej małych miast. Przeprowadzono analizę porównawczą miast pod kątem rozwoju funkcji rekreacyjnej oraz jej wpływu na strukturę przestrzenną małych miast.
Głównym celem opracowania jest określenie stopnia rozwoju funkcji turystycznej pełnionej przez miasta o liczbie mieszkańców poniżej 20 tys. (I, II i III klasy wielkości) dla obszaru Polski oraz wybranych obszarów porównawczych w małych miastach nadmorskich, górskich, położonych w strefie przygranicznej, miastach Pojezierza Warmińsko-Mazurskiego i Pomorskiego. Kolejnym celem opracowania jest wytypowanie miast, które w latach 1995-2007 rozwijały dynamicznie swoje funkcje turystyczne i na tej podstawie budowa rankingów i porównań. (fragm. tekstu)
Celem artykułu jest charakterystyka miast metropolitalnych. Wymieniono kilka funkcji jakie pełnią te miasta oraz zaprezentowano układ przestrzenno-gospodarczy miast metropolitalnych.
EN
The aim of the article was to describe metropolitan cities. Authors have presented some functions played by these cities as well as spatial and economic composition of metropolitan cities.(AŁ)
Celem pracy jest prezentacja wyników badań rozpoznawczych funkcji dominujących miast województwa poznańskiego i ich zmian oraz ustalenie podstawowych typów jednostek miejskich. Określono także zależności pomiędzy typem dominacji funkcjonalnej a wielkością miast i ich rolą jako miejsca pracy i zamieszkania. Badanie poprzedziła analiza zmian struktury wieku ludności oraz zmian stanu zatrudnienia w miastach.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.