Przemysł jest tą dziedziną polskiej gospodarki, którą szok transformacji gospodarczej po 1989 roku dotknął w szczególnie głęboki sposób. Priorytetowa rola tego działu w okresie wcześniejszym, widoczna m.in. w jego uprzywilejowaniu w nakładach inwestycyjnych oraz przewaga dużych zakładów i kapitałochłonność produkcji, uczyniły go mniej podatnym na dostosowanie się do nowych warunków gospodarki rynkowej. Znajduje to wyraz w generalnie wolniejszym rozwoju przemysłu niż wielu usług w Polsce i w innych krajach Europy Środkowej i Wschodniej, co nie jest jednak równoznaczne z mniejszą skalą zmian. Warto w tej sytuacji przyjrzeć się przemianom przemysłu Polski w ostatnich kilkunastu latach na tle analogicznych zmian w innych krajach postsocjalistycznych. Jest to szczególnie uzasadnione wobec faktu, że wokół rozwoju polskiego przemysłu w ostatnich latach narosło wiele mitów. Celem niniejszego opracowania jest porównanie procesu rozwoju oraz współczesnych cech przemysłu Polski ze zmianami i cechami przemysłu innych krajów Europy Środkowej i Wschodniej. W pierwszej części analizowane są tendencje zmian w wielkości produkcji przemysłowej od 1989 do 2001 roku i dyskutowane czynniki warunkujące owe zmiany. Następnie rozważane są kolejno cechy strukturalne i jakościowe, takie jak struktura branżowa, wydajność pracy oraz zdolności eksportowe przemysłu. Bliższą uwagę poświęcono inwestycjom zagranicznym. Dane statystyczne, na których oparta jest analiza, pochodzą z publikacji OECD, Banku Światowego, Eurostatu, Wiener Institut für Internationale Wirtschaftsvergleiche oraz statystyk poszczególnych krajów. Odrębnym, pominiętym w niniejszym artykule zagadnieniem jest regionalne i lokalne zróżnicowanie procesów zmian przemysłu Polski...
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Nie trzeba być znawcą problemu, aby stwierdzić istnienie ścisłej więzi między ewangelizacją lub nową ewangelizacją a ekumenizmem. Obie formy działalności Kościoła odnajdują swoje najgłębsze podstawy motywacyjne w modlitwie arcykapłańskiej Chrystusa: „Aby wszyscy stanowili jedno, jak Ty, Ojcze, we Mnie, a Ja w Tobie, aby i oni stanowili w Nas jedno, aby świat uwierzył, żeś Ty Mnie posłał” (J 17,21). Nie trudno też zauważyć, iż owa ścisła więź między ewangelizacją i ekumenizmem staje się szczególnie ważna w życiu Kościoła katolickiego w krajach Europy Wschodniej. Sytuacja religijna w Europie Wschodniej jest bardzo złożona i zróżnicowana w poszczególnych krajach. Nie sposób w tej krótkiej prezentacji uwzględnić wszystkich jej aspektów. Będziemy zatem zmuszeni do pewnych uogólnień, do odniesienia się jedynie do najważniejszych czynników bogatej rzeczywistości oraz do wybranych krajów tego obszaru geograficznego. Na wstępie ukażemy wybrane aspekty specyficznej sytuacji wyznaniowej i ekumenicznej w krajach Europy Wschodniej, gdzie prowadzona jest nowa ewangelizacja. Następnie – w świetle dokumentów Kościoła katolickiego – wskażemy na nieodzowność świadomości ekumenicznej w pracy ewangelizacyjnej. W części trzeciej przedstawimy wnioski praktyczne i propozycje, które mogą stanowić pomoc w urzeczywistnianiu w tych krajach pracy duszpasterskiej, podejmowanej w duchu ekumenicznym.
The article undertakes criticism of interpretations of the history of Eastern Europe which are based on the categories developed by theorists of postcolonialism and result in formulation of simplified and artificial distinctions between dominant, colonized and self-colonizing cultures. The author argues that they lead to searching for innocent victims The article undertakes criticism of interpretations of the history of Eastern Europe which are based on the categories developed by theorists of postcolonialism and result in formulation of simplified and artificial distinctions between dominant, colonized and self-colonizing cultures. The author argues that they lead to searching for innocent victims of colonization using different, sometimes even contradictory interpretative clues, and the result – not always intended – is treating modernity as no-alternative model. In place of these fatalistic and narrow conceptions the author proposes a reference to the cultural modernization theory, formulated by Charles Taylor, which states that modernity is a new form of cultural self-understanding and creative adaptation of institutional solutions coming from the outside.
W 2010 r. została zorganizowana międzynarodowa wystawa sztuki „Gender Check!” ukazująca współczesność Europy Wschodniej z perspektywy artystycznych działań podporządkowanych kwestii kulturowej tożsamości płci. Omówienie celów ekspozycji jest w tekście punktem wyjścia do przedstawienia możliwości, jakie daje wprowadzenie terminu „gender” do analizy kina lub sztuki. Zwłaszcza po 1989 r. refleksja wokół gender stała się w krajach postkomunistycznych sposobem na przedefiniowanie tożsamości epoki transformacji. Interdyscyplinarne, komparatystyczne badania nad kulturową tożsamością płci zostały podjęte na obszarze socjologii, historii, ale także sztuki, filmu i mediów, rozmywając granice między dyscyplinami i poszerzając pole analiz oraz interpretacji. W refleksji o kinie Europy Wschodniej i Środkowej miało to znaczenie o tyle, że problematyka genderowa wyraźnie odświeżyła aparat badawczy. Pozwoliła wyjść poza przedstawieniowe schematy dotyczące kwestii tożsamościowych całego regionu, sposobów kształtowania jej wzorców, ale także odczytywania związanych z nimi znaczeń.
EN
In 2010 an international art exhibition “Gender Check!” was held, which showed contemporary Eastern Europe from the perspective of artistic endeavours guided by the question of gender. Reviewing the aims of the exhibition permits the author to show the possibilities given by the introduction of the notion of gender into the analysis of art and cinema. Especially after 1989 thought related to gender became in post-communist countries a way of redefining the identity of the transformation era. Interdisciplinary, comparative research on gender was carried out within the field of sociology, history, but also art, film and media studies, blurring the lines between the disciplines and widening the field of analysis and interpretation. Within thought related to the cinema of the East and Central Europe it was important insofar, as the question of gender refreshed research apparatus. It permitted to move beyond representational schemes of the identity of the entire region, the way it is shaped, and the reading of related meaning.