Kształtowanie się sytuacji demograficznej na Śląsku Opolskim jest ściśle powiązane z procesami migracji zagranicznych ludności zamieszkującej ten region. Szczególne znaczenie odgrywają czasowe wyjazdy zarobkowe, które rozwinęły się w okresie transformacji ustrojowej. Po roku 1989 obywatele polscy uzyskali możliwość swobodnego przemieszczania się za granicę, dzięki czemu ludność śląska, posiadająca podwójne obywatelstwo - polskie i niemieckie - zaczęła wyjeżdżać do Niemiec w celach zarobkowych. Wraz z otwarciem zachodnich rynków pracy po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku migrować zaczęli również pozostali mieszkańcy regionu.(fragment tekstu)
EN
Migration abroad which is observed in Opole Silesia has a great effect on demographic and social situation in this part of Poland. Its consequences are mostly the decrease of birth and new marriages which leads to a negative birth rate. Moreover, it causes ageing of society. The migration for employment purposes of one or both parents leads to growth of single-parent families and increase of divorces. Another important matter which should be mentioned is the permanent migration of highly qualified workers and graduates or post-graduates which highly limits the economic potential of the region. (original abstract)
Celem badania jest określenie podobieństwa sytuacji demograficznej wyróżnionych miast, a w szczególności stwierdzenie, czy podobieństwo wartości wziętych pod uwagę współczynników demograficznych wśród badanych miast ma związek z ich położeniem geograficznym i wzajemną odległością. Badaniem objęto 2002 i 2009 rok, co pozwala na zaobserwowanie zmian, które zaszły w ciągu tych siedmiu lat. (fragment tekstu)
EN
Province Śląskie characterizes the highest in Poland share of urban population, and actually 12 of the cities number more than 100 000 inhabitants (Bielsko-Biała, Bytom, Chorzów, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Gliwice, Katowice, Ruda Śląska, Rybnik, Sosnowiec, Tychy i Zabrze). The purpose of the study is determination of similarities of demographic position among the cities, especially stating, whether their geographical position and the distance is consistent with their similarity according to considered demographic coefficients in the years 2002 and 2009. The Czekanowski diagram was applied and computer program MaCzek was used. Average values of the coefficients for the whole set of the cities, and for its established groups were compared. The most similar to each other occurred Bielsko-Biała and Częstochowa, the cities located outside the Central Subregion, in quite big geographical distance. The demographic position of them was better than average for the 12 cities. The best demographic situation characterized Tychy and Rybnik, but the cities were neither similar to each other, nor to the other considered cities. In the worst position were the cities of the Central Subregion, and in spite of lying within short geographic distance often they were not similar to each other in regard to their demographic position.(original abstract)
Artykuł odnosi się do ogólnych kwestii związanych z rozwojem demograficznym na świecie. W pierwszej części scharakteryzowana została rewolucja demograficzna jako powszechny proces, któremu podlega każda populacja na świecie. Następnie podjęto próbę zdefiniowania głównych tendencji i aktualnego stanu sytuacji demograficznej na świecie. (abstrakt oryginalny)
EN
This contribution deals with the general questions of demographic development of the world. In the first part demographic revolution is characterized as a universal process that every population in the world undergoes. The following part of the contribution tries to define main tendencies and the state of current demographic situation in the world. (original abstract)
The objective of the paper is to show the relationships existing between the demographic situation and the political and economic condition of Saudi Arabia. The author draws attention to the growing effect of rapid demographic increase that, combined with the inadequate government policy, leads to massive unemployment and, in the longer run, multiple tensions in the country's economy and policy. The paper critically assesses the economic policy instruments applied by the state aimed at limiting the scale of unemployment, such as: the reform of the educational system and the programme of promoting the employment of local population in place of foreign workers, i.e. the socalled Saudization Programme. (original abstract)
Przedmiotem artykułu jest dług publiczny Polski rozpatrywany jako instrument redystrybucji dochodów ludności w okresie transformacji systemowej w latach 1991 2011. Długość okresu badawczego sprawia, że w jego ramach doszło do wymiany pokoleń. Celem artykułu jest próba zarysowania i oceny związków zachodzących pomiędzy stopą redystrybucji budżetowej, długiem publicznym a sytuacją demograficzno-społeczną Polski w okresie transformacji systemowej. Autor rozważa sytuację demograficzną Polski oraz stopę redystrybucji budżetowej w Polsce w okresie transformacji w kontekście kształtowania się zadłużenia. W artykule przedstawiono konsekwencje polityki społecznej związane głównie z chroniczną koniecznością dofinansowywania systemu emerytalnego pracowniczego (FUS) i rolniczego (РЕК). Sformułowane w artykule wnioski stanowić mogą podstawę do oceny długofalowych skutków wzrostu długu publicznego w Polsce i innych państwach Unii Europejskiej dotkniętych kryzysem finansów publicznych.(abstrakt oryginalny)
EN
Nominal value of general government debt and debt of the State Treasury has been increasing consistently. A relatively high pace of GDP growth and successful restructurization of foreign public debt resulted the gradual improvement of the public debt to GDP ratio. In the following years this tendency has been reversed. Public finance crisis, which was created by the global financial crisis, has contributed in the last years to the acceleration of the increase process of nominal and real public debt in Poland and in most other European countries. Economic changes were accompanied by unfavourable demographic changes. As a result, a decreasing group of citizens in working age will carry the main burden of capital and public debt interests payments. This tendency will be growing. The predicted significant fall of Polish population, caused mainly by lower fertility rate and migration effects, will increase the relatively higher burdens of the next generation. (original abstract)
Zagadnienie rodności należy do najbardziej złożonych i trudnych do objaśnienia zjawisk demograficznych. Trudność polega na wzajemnie powiązanych czynnikach, które mają charakter racjonalny oraz irracjonalny. W artykule omówiono proces rodności w Republice Federalnej Niemiec.
EN
In the paper the progenitive process in the Federal Republic of Germany is characterized. The course of life births, legitimate and illegitimate births is presented. The problem of the births is approached with reference to the resident population and aliens. As a follow up to the consideration described by the topic of the paper the analysis of the total and standarized fertility rates is carried out. The analysis makes possible to show up the progenitive attitudes of Germans and non-Germans. A good deal of attention is payed to the main factors that have a conclusive hold on the level of the birth process in FRG. Among others, the influence of marriages, divorces, and consensual marriages is presented. Particular note is taken of the impact of economical factors on the forming the progenitive attitudes of the German population (costs of living and education, women employment, consumptive attitudes against life). Some of the demographic phenomena occurring in FHG are compared to those in Poland. (original abstract)
"Demografia" biznesu (przedsiębiorstw lub firm) jest nową dyscypliną naukową zajmującą się badaniem struktury populacji i kohort firm oraz zmian zachodzących w tych strukturach. Na przykładzie Polski scharakteryzowano wybrane wskaźniki wykorzystywane do analiz "demografii". Szczególną uwagę zwrócono na wskaźnik tworzenia firm oraz na wskaźnik likwidowania firm.
EN
Business demography in Europe is a new, developing field of research. Problems in scientific research occur due to methodological inaccuracies. Differences in defining terms and indicators, and differences and changes in business registration standards make it difficult to analyze data in time or conduct a comparative study of various countries. Many problems still remain to be solved; however, there is a need to study the population of firms and to analyze processes occurring in these populations. (original abstract)
W artykule przedstawiono tendencje demograficzne występujące w Polsce. Różnią się one w wielu aspektach od obserwowanych trendów w pozostałych państwach Unii Europejskiej, zwłaszcza od państw w zachodniej części Europy. Artykuł skupia się przede wszystkim na pozytywnych czynnikach, jakie występują w naszym kraju, które Polska wraz z akcesja wnosi do poszerzonej Unii Europejskiej.
EN
The demographic trends currently seen in Poland differ in several respects from those which are being observed in other EU states, especially in Western Europe. At times, the overall situation is favorable for Poland: it still hasn't seen the negative social and civilizational changes affecting other nations (aging society, low birth rate, high divorce rate, large numbers of informal liaisons). At the same time, the authors emphasize that Poland is currently experiencing the same stages of development which the other EU states have undergone several or more years ago. Hence, the fear arises that in the near future the same socio-demographic shifts will become apparent in Poland. (original abstract)
W artykule zwrócono uwagę na analizy, diagnozy i prognozy podstawowych procesów demograficznych. Na ich podstawie autorka stwierdziła, że: należy spodziewać się spadku liczby ludności miast; pogłębiać się będą procesy feminizacji miasta; nie należy się spodziewać przyrostu liczby ludności na skutek przyrostu naturalnego; maleje status społeczny rodziny; zmniejszyła się odporność ludzi na choroby układu krążenia i nowotwory złośliwe; maleje mobilność ludności i zmienia się kierunek migracji.
EN
In the paper the author presents analysis, diagnosis and forecasts of basic demographic processes in Szczecin. On the base of this research the author points out some demographic, economic and social threats. (short original abstract)
W artykule przedstawiono wybrane aspekty zmian demograficznych w Polsce w latach 2002-2010, z uwzględnieniem założeń prognostycznych. Dokonano analizy porównawczej zmian liczby ludności w przekroju województw, w podziale na miasto i wieś. Uwzględniono strukturę ludności według ekonomicznych grup wieku. Wykorzystano dane demograficzne GUS. Stwierdzono, że struktura wieku ludności w Polsce ulega dynamicznym zmianom. W perspektywie najbliższych lat nastąpi w Polsce gwałtowny proces starzenia się społeczeństwa, co należy wziąć pod uwagę w kształtowaniu polityki państwa w różnych aspektach. (abstrakt oryginalny)
EN
The aim of the article is to present selected aspects of demographic changes in Poland in 2002-2010 and in the future. Data source was Demographic Data Bank prepared by Central Census Bureau. The comparative analysis of population changes took into account differences between voivodhips and division between town and village. The economic structure of population by age groups was taken in analysis. The age structure of population in Poland is a dynamic change. In Poland there will be a rapid process of society aging in the next few years. It should be taken into account in shaping different aspects of state policy. (original abstract)
Celem podjętej analizy jest przedstawienie, jak mogą się zmienić perspektywy ludnościowe Polski, jeżeli potraktujemy tę najnowszą emigrację czasową jako odpływ o charakterze długookresowym lub definitywnym. W perspektywie demograficznej emigracja czasowa może mieć wpływ na: - obecny stan i strukturę wieku ludności Polski, - strumień urodzeń ze względu na wyjazdy młodych osób, - przyszły stan i strukturę wieku ludności, wynikające z tych dwóch czynników. W takiej też kolejności przedstawiono demograficzne konsekwencje emigracji czasowej trwającej przynajmniej 12 miesięcy. W analizie celowo pominięto tzw. krótkookresowych emigrantów czasowych, przebywających za granicą od 3 do 12 miesięcy, ponieważ uznano, że ich plany migracyjne mogą być wciąż nieprecyzyjne lub ograniczać się wyłącznie do mobilności cyrkulacyjnej. W obliczeniach dotyczących stanu ludności Polski w przyszłości uwzględniono również imigrantów czasowych mieszkających w Polsce przez okres co najmniej 12 miesięcy zarejestrowanych w NSP 2011. Dzięki temu analiza w większym stopniu odzwierciedla mające obecnie miejsce rzeczywiste międzynarodowe przepływy ludności. (fragment tekstu)
EN
The National Population Census 2011 showed that over 2 million of Polish citizens have been temporarily staying abroad for at least 3 months. The aim of analysis is to present an impact of temporary emigration on the present and future demographic situation of our country, especially the change in the population size and number of births, as well as the advancement of aging process in the coming years. The results of the census 2011 indicate that the population losses due to temporary emigration may exceed 10% in the age groups 25-29 and 30-34. The results for 2014-2050 based on the CSO modified forecast including temporary emigration and immigration show a relevant decrease in the number of population at the age of economic activity. The possible return of emigrants could counteract the depopulation of our country, but in the long run will be intensified by the aging of the population. (original abstract)
Artykuł przedstawia analizę wpływu rozwoju gospodarczego na sytuację demograficzną w krajach Unii Europejskiej. Zastosowanie wielowymiarowej analizy porównawczej do określenia poziomu rozwoju gospodarczego umożliwiło łatwe porównywanie i pozycjonowanie państw, jak również przeprowadzenie zagregowanej analizy dynamicznej. Sytuację demograficzną w poszczególnych krajach unijnych wyznaczono za pomocą danych dotyczących stopy przyrostu naturalnego oraz wskaźnika dzietności. W artykule dokonano klasyfikacji państw Unii Europejskiej w oparciu o kryterium rozwoju gospodarczego, jak i sytuacji demograficznej. W ostatniej części pracy zwrócono uwagę na wybrane czynniki ekonomiczne, które mogą mieć wpływ na kształtowanie poziomu dzietności w krajach Unii Europejskiej. Są to: poziom zatrudnienia kobiet, wykształcenie i czas pracy kobiet, świadczenia socjalne dla rodzin z dziećmi, organizacja opieki nad dziećmi. (abstrakt oryginalny)
EN
The article shows impact of the economic development on demographic situation in the European Union countries. Multidimensional comparative analysis helps to define economic development level and easy compare and rank countries. It was also helpful to perform dynamic and aggregated scrutiny. The demographic situation in the particular countries was defined by birth rate and fertility rate. The author carried out classification of the European Union countries with two standards: economic development and demographic situation. In the last part of article the author pays attention to selected economic factors, which can determinate the creation of fertility rate's level in the European Union countries. There are: female employment, part - time employment of female, education, social benefit for families with children and formal child care. (original abstract)
W wykonanych szacunkach prognostycznych dotyczących wpływu zmian demograficznych na stan zdrowia i potrzeby ochrony zdrowia wykazano, że tylko z powodu starzenia się ludności wzrośnie odsetek populacji obarczonej niepełnosprawnością i chorobami przewlekłymi, co zwiększy zarówno potrzeby, jak i wydatki na świadczenia medyczne oraz usługi opiekuńcze; nastąpi także zwiększenie udziału pacjentów leczonych w szpitalach. W piśmiennictwie światowym kwestionowane jest przekonanie, iż starzenie się populacji odgrywa główną rolę w gwałtownym zwiększaniu kosztów opieki medycznej i związanych z tym problemów w funkcjonowaniu ochrony zdrowia. Podkreśla się natomiast istotny wpływ, trudno poddającego się kontroli, wzrostu cen leków i sprzętu medycznego oraz kosztów administracyjnych. W konkluzji przeprowadzonej dyskusji autorzy podkreślają, że wyzwaniom wynikającym z rozwoju procesów demograficznych do 2035 r. powinna sprostać odpowiednia polityka zdrowotna skierowana zarówno na systemowe, adresowane do wszystkich grup wieku ludności, działania w zakresie promocji zdrowia, profilaktyki zagrożeń i chorób oraz restytucji zdrowia, jak i na racjonalizację gospodarki lekami, aparaturą i sprzętem medycznym oraz na optymalizację kosztów administracyjnych.
EN
Prognostic estimates concerning the impact of demographic changes on health status and health needs demonstrated that the proportion of the population burdened with disability and chronic diseases would increase only because of aging process, which would increase both the need for and the cost of medical and nursing services; the share of patients treated in hospitals would consequently increase. In the world literature, the belief that the aging of the population plays a major role in the rapid increase of costs of medical care and pertaining problems in the functioning of the health care is questioned. But a significant impact of a hardly controllable growth of prices of medicines and medical equipment, as well as administrative costs is emphasized. In conclusion of the discussion, the authors stress that the challenges resulting from the development of demographic processes by 2035 should be accompanied by an appropriate health policy aimed at systematic actions addressed to all age groups of the population and concerning health promotion, prevention of risks and diseases and restoration of health, on the rationalization of medicines, medical equipment and apparatus, and the optimization of administrative costs.
Oczekiwaniem każdego człowieka jest uzyskanie po okresie aktywności zawodowej odpowiednio wysokiej emerytury. Takiej, która zapewni mu niezależność finansową w okresie starości. Czy będąc członkiem społeczeństwa podlegamy pewnym ograniczeniom, czy rzeczywistość gospodarcza kreuje w nas pewne zachowania? Odpowiedź jest jak najbardziej twierdząca. Uczestnictwo w życiu społeczno-gospodarczym wymusza na jednostce przystąpienie do systemu emerytalnego i tym samym powoduje konieczność stosowania się do reguł w tym systemie obowiązujących. Celem publikacji jest przedstawienie sytuacji demograficznej w Polsce oraz zaprezentowanie prognoz wysokości świadczeń emerytalnych pochodzących z I i II filara, tj. z obowiązkowej części polskiego systemu emerytalnego.
EN
Everyone dreams about a long life in good health and with financial freedom. The freedom should be guaranteed by a suitable pension level. Are we subject to certain restrictions as members of the society, does the economic reality force us to certain behaviors? The answer is for sure affirmative. Participation in the socio-economic life forces an individual to join the pension system and, in this way, to obey the rules binding in the system. The goal of this paper is the presentation of the demographic situation in Poland and the illustration of the pension amount forecast from pillar 1 and 2 that is the compulsory part of the Polish pension system.
Celem opracowania jest wyodrębnienie zespołu cech społeczno-demograficznych samotnych matek i ich gospodarstw domowych zwiększających prawdopodobieństwo podjęcia pracy zarobkowej przez samotną matkę. (fragment tekstu)
W artykule przeprowadzono analizę rynku mieszkaniowego w gminie Dobra Szczecińska z uwzględnieniem kilku aspektów demograficznych. Za takim podejściem przemawia przemieszczanie się ludności Szczecina właśnie do badanej gminy z powodu realizowanych w niej inwestycji mieszkaniowych. (fragment tekstu)
W referacie przedstawione zostały wyniki analiz statystyczno-demograficznych dotyczących szeroko rozumianego ryzyka demograficznego przejawiającego się w zmiennej dynamice podstawowych współczynników demograficznych, a mianowicie współczynników starzenia zarówno demograficznego, jak i zasobów pracy oraz zmiany proporcji liczebnościowych wybranych subpopulacji ludności. Analizy przeprowadzono zarówno dla Polski, jak i dla wybranych krajów UE. W uzupełnieniu referatu scharakteryzowano systemy ubezpieczeniowe wybranych państw ze zwróceniem szczególnej uwagi na wpływ zmian demograficznych na funkcjonowanie obecne i przyszłe tych systemów ubezpieczeń, zwłaszcza w sferze ubezpieczeń społecznych. (oryg. streszcz.)
EN
This paper presents the results of statistical demographic analyses of widely understood demographic risk manifesting itself in changeable dynamics of basic demographic factors like rates of growing old, both in demographic sense and in case of workforce, and the change of the numerical proportions of chosen subpopulations. The analysis was carried out both for Poland and for the selected EU countries. As a supplement to this paper, insurance systems of chosen countries were characterised with paying special attention to the influence of demographic changes on current and future functioning of those insurance systems, especially in the social insurance sphere. (AT)
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W artykule omówiono sytuację demograficzną w Rosji w latach 1990-2009, wykazującą symptomy kryzysu demograficznego. Wyjście z kryzysu jest najważniejszym wyzwaniem polityki państwa. Analizie poddano zmiany liczby ludności, współczynnika urodzeń, współczynnika zgonów, przyrost naturalny oraz przewidywaną długość życia przy narodzeniu. Z badań wynika, że w 2009 r. zaobserwowano niewielką poprawę tych wskaźników. Nie przesądza to jednak o trwałych, pozytywnych tendencjach, jako że w przeszłości krótkookresowe skoki miały już miejsce. Badania przeprowadzono w przekroju okręgów federalnych. Wskazano także na duże różnice między regionami Federacji Rosyjskiej. (abstrakt oryginalny)
EN
The article discusses the demographic situation in Russia in the years 1990-2009, which had the symptoms of the demographic crisis. Overcoming the crisis is the most important challenge of the state policy. We analyzed the changes in population, birth rate, death rate, natural growth and life expectancy at birth. The research shows that in 2009 we could observe a slight improvement of these indicators. It did not determine permanent positive trends as short-term jumps have already taken place in the past. Cross-sectional study was conducted in the federal districts. The article also points to large differences among regions of the Russian Federation. (original abstract)
Obserwowane przez autora zjawiska w rozwoju ludności, były inspiracją do podjęcia szczegółowych badań empirycznych, na przykładzie miasta średniej wielkości, jakim jest Jelenia Góra i otaczające ją gminy, w ostatnim dziesięcioleciu. Szczególnym przedmiotem zainteresowania autora były zmiany w rozmieszczeniu ludności, ruch naturalny oraz zmiany w strukturze wiekowej ludności. Zdaniem autora, przykład Jeleniej Góry pokazuje, że już teraz można mówić o kryzysie ludnościowym większości polskich małych i średnich miast, a otwarcie zagranicznych rynków pracy niewątpliwie pogłębi proces wyludniania się miast i wsi oraz starzenia się społeczeństwa.
EN
The hereby article presents an analysis of problems in population development of Jelenia Góra between 1995 and 2004. The research covered changes in number and structure of population according to sex and age. The analysis concentrates in particular on the factors of population development, i.e. natural movement covering births, deaths, natural growth, marriages, internal and external migratory movement expressed in migration balance. The research concentrates on cause-result analysis of occurred problems at the background of social and political situation. (original abstract)
Przedstawiono rozważania na temat spadku liczby ludności w Polsce. Zaprezentowano obciążenia demograficzne, które będą skutkiem bardzo niekorzystnych zmian w strukturze ludności według wieku. Omówiono jakie zajdą zmiany wśród ludności uczącej się, pracującej oraz w wieku poprodukcyjnym.
EN
It is expected that to the year 2030 the ratio of people in unproductive age to productive age will grow from 54 to 70 per 100. This rising demographic overload is the result of changes at the age-structure and will cause important changes at many social and economic areas such as retail system, education system and medical care. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.