Ludność, jej stan w określonym czasie stanowi istotny składnik życia społecznego i gospodarczego danego regionu. Praca ma na celu opracowanie prognoz struktury ludności według ekonomicznych grup wieku w powiecie wielickim, w warunkach zmiennej struktury zjawiska w czasie. W pierwszym etapie analizy prognozujemy zjawisko, następnie za pomocą podobnych procedur jego składowe (tzw. surowe prognozy), a na ich podstawie wskaźniki struktury. (abstrakt oryginalny)
EN
The population, its status at a given time is an important component of social and economic life of the region concerned. The work aims at developing the forecasts of the structure of the population according to the economic groups of age in the powiat of Wieliczka, in conditions of variable structure of phenomena over time. In the first stage of analysis, we forecast phenomenon, then using similar procedures for its components (the so-called crude estimate) and their basis, indicators of the structure. (original abstract)
W artykule analizowano zagadnienie długowieczności wraz z poszukiwaniem jej źródeł i granic, omówiono "niebieskie strefy" oraz maksymalną oczekiwaną długość trwania życia. Przedstawiono również wyzwania dla statystyki wynikające z zachodzących zmian.
EN
The paper presents the changes that have taken place since the mid-nineteenth century to the maximum expected life expectancy and longevity in the world. In particular, there are discussed the limits of life achieved by the longest living people with proven longevity and the discussion that takes place in the literature on the prospects for further increases in life expectancy. On the example, of the "blue zone" author describes the state of knowledge in the field of behavioral causes of longevity. The summary highlights the challenges for the statistics resulting from change in life expectancy and longevity. (original abstract)
Przedstawione wyżej rozważania potwierdzają przydatność metod statystyki przestrzennej w rozważaniach dotyczących obszaru województwa śląskiego- na podstawie analizy wartości odpowiednich statystyk oraz rysunków i map można go nie tylko wyodrębnić obszary o wyższym i niższym poziomie życia czy współczynników demograficznych,lecz także określić przestrzenne związki wyróżnionych obszarów pod badanym względem, co może zaowocować wykryciem wspólnych dla danego klastra powiatów przyczyn istnienia określonego poziomu życia, czy też jego sytuacji demograficznej.(fragment tekstu)
Celem artykułu jest wskazanie oddziaływania kryzysów politycznych, ekonomicznych i normatywno-obyczajowych na zjawiska demograficzne. Kryzysy, mając masowy charakter, wpływają na życie jednostek, zmuszając do zmiany zwyczajnego zachowania i do podjęcia - z reguły natychmiastowych - działań nadzwyczajnych. Jednak można przypuszczać, że wraz z upływem czasu i postępem cywilizacyjno-technologicznym siła i zakres wpływu kryzysów na procesy ludnościowe ulegną zmianie. (fragment tekstu)
EN
Population processes are subject to significant changes under the influence of extraordinary circumstances. This must be remembered during an analysis. The article presents the impact ofextraordinary mass disorders on demographic behavior change, frequency of demographic incidences, and to modify the demographic structure of the population. In addition, an attempt to assess the impact of recent economic crisis (in years 2008-2011) on population processes in Poland was presented too. (original abstract)
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W opracowaniu zostanie zbadana możliwość zastosowania modelu Lee-Cartera do szacowania parametrów dynamicznych tablic trwania życia. Na podstawie zagregowanych danych dla obu płci (tzw. unisex) dla pięcioletnich grup wieku (od 20 do 99 lat) w latach 1960-2004 dla Polski oszacowano parametry modelu Lee-Cartera. Model ten wykorzystano do obliczenia prognoz logarytmu współczynnika zgonów dla poszczególnych grup wieku w latach 2005-2009. Obliczone prognozy zlogarytmowanych współczynników zgonu porównano z wartościami rzeczywistymi, wykorzystując mierniki trafności prognoz ex post. Ocena trafności prognoz dla poszczególnych grup wieku pozwoliła sformułować wnioski dotyczące możliwości wykorzystania modelu Lee-Cartera do prognozowania współczynników zgonów, które mogą być wykorzystane w budowie dynamicznych tablic trwania życia w Polsce. Wykorzystanie modelu do estymacji parametrów dynamicznych tablic trwania życia dla różnych krajów zostało przedstawione w wielu pracach, na przykład dla Belgii (Brouhns, Denuit, Vermunt), dla Wielkiej Brytanii (Renshaw, Haberman), dla Hiszpanii (Debón, Montes, Puig). Również autorka w swoich pracach prowadziła rozważania dotyczące możliwości wykorzystania modelu Lee-Cartera oraz Cairnsa, Blake, Dowda do szacowania parametrów w dynamicznych tablicach trwania życia dla krajów Europy Zachodniej i krajów Europy Środkowej (z wyłączeniem Polski). (fragment tekstu)
EN
The paper investigates the application of the Lee-Carter model in estimating the parameters of dynamic life tables in Poland. The parameters of the Lee-Carter models were estimated on the basis of the aggregate data for both sexes (unisex) for five year age groups (from 20 to 99 years) in the period 1960-2004. This model was next used to calculate the forecasts of the logarithm of the central mortality rates in the period 2005-2009. The validity of the forecasts was evaluated using ex post measures for particular age groups. The forecasts were used to draw conclusions regarding the possibilities of applying the Lee-Carter model to estimate the parameters of dynamic life tables in Poland. (original abstract)
Koncepcja zmiennych wyprzedzających i naśladujących ma szerokie zastosowania w badaniach wahań cyklicznych w zjawiskach ekonomicznych. W artykule została wskazana możliwość zaaplikowania tej koncepcji na grunt analizy i prognozowania procesu urodzeń w Polsce. Celem artykułu było wykorzystanie zmiennych wyprzedzających do prognozowania liczby urodzeń w Polsce. Dla zmiennej referencyjnej (liczby urodzeń) poszukiwano zmiennych wyprzedających w zbiorze potencjalnych zmiennych demograficznych. Zbiór ten tworzyły zmienne charakteryzujące strukturalne czynniki odpowiedzialne za proces urodzeń. Zbudowano syntetyczną zmienną wyprzedzającą, a następnie skonstruowano pro¬gnozy liczby urodzeń w Polsce na lata 2006-2015. Przeprowadzono weryfikację jakości prognoz utworzonych na lata 2006-2009. (abstrakt oryginalny)
EN
The concepts of leading and lagging indicators are of great use in studies of cyclical fluctuations in economic phenomena. The article discusses the possible application of the concepts in analysing and forecasting the birth process in Poland. The article was designed to use leading indicators for projecting the number of births in Poland. For the reference variable (the number of births), leading indicators were sought in the set of potential demographic variables. The set comprised variables describing the structural factors responsible for the birth process. A synthetic leading indicator was constructed and then the projected numbers of births in Poland for 2006-2015 were computed. Subsequently, the projections for the years 2006-2009 were verified in terms of quality.(original abstract)
Heterogeniczność procesów demograficznych w Polsce w całym okresie powojennym doprowadziła do międzyregionalnego zróżnicowania sytuacji demograficznej kraju. Obszarem, na którym zachodziły procesy demograficzne niemające precedensu w Europie, było województwo śląskie. Jednak retrospektywna analiza przekształceń demograficznych i ich przyczyn jest utrudniona ze względu na zmiany podziału administracyjno-terytorialnego w latach 1950, 1974 i 1999. Zatem współczesny obraz demograficzny województwa śląskiego, który tworzony jest od 1999 roku, czyli od momentu wprowadzenia reformy administracyjno-terytorialnej kraju, obejmuje tendencje wyznaczone przez tę cezurę czasową, a składają się na nie między innymi negatywne tendencje w postaci malejącej liczby urodzeń, niższa niż przeciętna w kraju liczba zawieranych małżeństw, niższy współczynnik zgonów, wyższy współczynnik zgonów niemowląt, najlepszy w kraju współczynnik urbanizacji, ujemne migracje wewnętrzne i zagraniczne. Ten niekorzystny obraz demograficzny będzie generował konsekwencje w prospektywnym kształtowaniu się rozwoju społeczno-gospodarczego i dlatego projekcje ludności nabierają coraz większego znaczenia.(fragment tekstu)
Celem badania jest analiza i prognozowanie współczynników zgonów ludności województwa śląskiego oraz głównych przyczyn umieralności ludności.Badanie przeprowadzono na podstawie danych pochodzących z Roczników Statystycznych i Roczników Demograficznych GUS z lat 1998-2009.Do prognozowania zmiennych wykorzystano modele stosowane dla szeregów czasowych z tendencją rozwojowej zmiennej prognozowanej i wahaniami przypadkowymi. (fragment tekstu)
Zwrócono uwagę na możliwość zastosowania metod analogowych do prognozowania demograficznego. Opisano metody analogowe i możliwości ich stosowania. Szczegółowo omówiono metodę analogii przestrzenno-czasowej i na jej przykładzie przeprowadzono prognozowanie dla Polski i innych krajów UE.
EN
In article author analyze possibility of using an analog methods to demographic projections. First author presents idea of analog methods and describe its applicable. Next author describe in detail spatial-casual analog model which is the point of the article and its using to demography. Next author presents data for 32 countries and estimate similarity measure between Poland and each of these country. Lastly author constructs partial and global projections for Poland. (original abstract)
Observed since the 1990s. spatial changes in the supply of people by age preach asked, as far as these transformations affect the satisfaction of labour market by workers in the future. The purpose of article is to demonstrate the differences in supply and demand of employments by age and voivodships in the period 1999-2010 and the evaluation of these relationships in 2035 This description will allow to assess as the ageing of people determines the indicators of employment and whether these changes are similar to the voivodships.
Wzrost długości trwania życia powoduje wiele zmian społeczno-ekonomicznych. Jedną z nich jest zwiększenie się liczby osób dożywających wieku emerytalnego i korzystających ze świadczeń emerytalno-rentowych, co powoduje wydłużenie się okresu, przez jaki systemy emerytalne wypłacają świadczenia. (…) W artykule zostanie przedstawiony jeden z dynamicznych modeli – model Cairnsa-Blake’a-Dowda – określający zmiany wartości wskaźnika umieralności w czasie. (fragment tekstu)
EN
Growth in the length of the average lifespan is causing numerous socio-economic changes. One is the increasing number of individuals living to retirement age and therefore using retirement pension benefits, which lengthens the time the pension system pays these benefits. The growing life expectancy also affects the management of institutions in charge of paying retirement pension benefits. The article presents one of the most dynamic models - that of Cairns, Blake, and Dowd (CBD) - for describing changes in mortality over time. To study the possibility of using the CBD model to predict life expectancy at 60 years of age and above in Central Europe, three countries were selected - Slovakia, Czech Republic and Hungary. Since similar dynamics of change in these countries also characterise Poland, the conclusions of the study can be generalised to the country. For the sake of comparison, three countries from Western Europe were also chosen: The Netherlands, Italy and Sweden. The study period covered the years 1955-2005. Parameter estimation was carried out for both women and men on the basis of complete life tables for those aged 60-100 (people of retirement age) in the years 1955-2005. However, the years 1996-2005 were used to verify the model. For this purpose, based on the value of the estimated parameters for the 1955-1995 period, forecasts were derived for 1996-2005. In order to verify the model, ex post forecast accuracy indicators were calculated enabling the admissibility of forecasts to be tested given the errors made in previous forecasts. (original abstract)
W opracowaniu skoncentrowano rozważania na dwóch podstawowych kwestiach związanych z demograficznymi uwarunkowaniami rynku pracy w Polsce i Europie: - zmianach liczby i struktury ludności w wieku produkcyjnym, determinujących zmiany wielkości potencjalnych zasobów pracy i ich starzenie; - zmianach proporcji między osobami w wieku produkcyjnym i poprodukcyjnym, wynikających ze zmian wielkości zasobów pracy i starzenia się ludności.
EN
Gradual weakening in the dynamics of the number of the European population and a growth in the number and share of people aged 60 years and more (or 65 years and more), has been a subject for discussion for at least two decades. At the beginning its main participants were demographers, then representatives of other sciences joined in, particularly economy, sociology, medicine and social policy. In the nineties, a decreasing rate of growth in the number of population at the working age and ageing of labour force were brought to the researchers attention. Together with decreasing economic activity of people in older groups of the working age, these changes lead to much stronger worsening of relation between the number of the employed and the number of retirement pay beneficiaries, than may be indicated by demographic changes. The Author's analysis concentrates on : - changes in the number and structure of population at the working age determining changes in potential labour resources and their ageing; - changes in proportions between persons at the working and post-working age resulting from the changes in the size of labour resources and population ageing; The reflection concerns the European Union countries (except Luxembourg) and 10 countries of the Central and East Europe (Bulgaria, Czech Republic, Hungary, Slovenia, Slovakia, Poland, Romania, Estonia, Latvia, Lithuania), and also Switzerland and Norway. (original abstract)
Autor analizuje aspekty rozwoju populacji w Polsce i Czechach po 1989 r. w kontekście europejskim i globalnym. Porównuje dwa kraje i wskazuje na główne trendy podobieństw demograficznych. Zjawisko demograficznego starzenia się jest typową cechą dalszego rozwoju populacji nie tylko w Polsce i Republice Czeskiej, lecz także w innych demograficznie rozwiniętych krajach. (oryg. streszcz.)
EN
The author analysed problem of population development in Poland and in Czech Republic after 1989 in the European and global context. Demographic ageing of the population is to be a typical feature if the further population development in the Czech Republic and in Poland. A higher share of old people in a population will go hand in hand with a higher life expectancy rate and far more people will live up to a high age. (M.P.)
W licznych dyskusjach na temat wpływu zmian struktur ludności na finanse publiczne zwraca się głównie uwagę na obciążenia wynikające z systemu emerytalnego i konieczność podniesienia wieku aktywności ekonomicznej ludności. Należy zatem zadać pytanie, czy obciążenie osób pracujących osobami niepracującymi zmaleje, jeżeli zostanie podniesiony wiek emerytalny, czy może wzrost zatrudnienia ludności w obowiązujących granicach wieku aktywności ekonomicznej ludności będzie efektywniejszy? Jak sytuacja ta może wyglądać w 2030 r.? W artykule weryfikacji poddane zostaną następujące dwie tezy badawcze: 1) w 2030 r. podwyższenie wieku emerytalnego ludności o pięć lat poprawi relację osób niepracujących do pracujących; 2) w 2030 r. wzrost wskaźników zatrudnienia w wieku aktywności ekonomicznej ludności do najwyższych odnotowanych w latach 1992-2009 r. poprawi relację osób niepracujących do pracujących efektywniej aniżeli wydłużenie okresu zatrudnienia o pięć lat. (fragment tekstu)
Celem artykułu jest analiza kierunków rozwoju oraz wyzwań, jakie stoją przed krajami Unii Europejskiej przez następne 10-15 lat. Autor prezentuje porównania Stanów Zjednoczonych, Unii Europejskiej oraz Japonii dotyczące wzrostu gospodarczego oraz wydatków na edukację, a także na Badania i Rozwój (R&D); z których jednoznacznie wynika, że przez ostatnie 10 lat kraje Unii Europejskiej ciągle pozostawały w tyle za Stanami Zjednoczonymi. Takiego stanu rzeczy należy dopatrywać się w zmianach demograficznych ludności, m.in. w procesie starzenia się obywateli oraz wydłużeniu się dalszego przeciętnego trwania życia, co z kolei skutkuje wzrostem liczby i czasu wypłacania świadczeń z zakresu ubezpieczeń społecznych, jak i wzrostem kosztów opieki zdrowotnej. Wszystkie te zmiany demograficzne bezpośrednio wpływają na wzrost deficytu państwowego oraz na ograniczenie skuteczności systemu fiskalnego oraz finansów publicznych. Autor jako nieuchronne widzi reformowanie się systemów zabezpieczenia społecznego w poszczególnych krajach Unii Europejskiej; rozwiązania, jakie proponuje, to m.in. wydłużenie wieku emerytalnego dla niektórych grup zawodowych, przyjazna polityka wobec pracowników z krajów spoza Unii, a także obniżenie kosztów pracy. (abstrakt oryginalny)
EN
The goal of this paper is the analysis of the challenges facing the European Union in the next 10 to 15 years. It is commonly recognized that today's EU trails behind the US in the areas of economic and productivity growths. This is exacerbated by the expected fiscal and social impacts of a demographic shift. Ageing of population increases demands for pensions and healthcare related public expenditures at the same time when faltering growth reduces public revenues. Results are the growing public deficits and the reduced flexibility of fiscal policy. (fragment of text)
18
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
W przedstawionym artykule dotyczącym ryzyka ekonomicznego zawężonego do ryzyka demograficznego szczególną uwagę skierowano na analizy porównawcze dotyczące ryzyka demograficznego w Polsce i wybranych krajach UE. W ramach wcześniej prowadzonych analiz poddano szczegółowej ocenie wiele współczynników demograficznych i na podstawie dynamiki ich zmian dokonano oceny zakresu i kierunku zmian ryzyka demograficznego w Polsce i łącznie w 25 państwach Unii Europejskiej. (fragment tekstu)
EN
The article includes a detailed analysis of the selected group of the statistical and demographic parametres which influence the formation and the direction of the changes of demographic risk considered with reference to social insurance. The analyses were carried out simultaneously for Poland and several selected European Union countries in order to establish the possible similarities or differences in the dynamics of change in the considered parametres. (original abstract)
Prognozowanie migracji zagranicznych nabiera, w obliczu malejącej liczby urodzeń, coraz większego znaczenia. Ostatnio sporządzono szereg prognoz migracji z Europy Środkowo-Wschodniej do Europy Zachodniej. Najważniejsze z tych prognoz posłużyły autorowi do analizy i oceny metodologii prognozowania migracji międzynarodowych i do ich krytyki. W artykule autor przedstawił wyniki prognoz najbardziej znanych lub typowych dla każdej z metod prognozowania.
EN
Forecasting of foreign migration is gaining more importance in the face of a decreasing number of births. Foreign migration have growing significance for population dynamics in Europe. Several forecasts concerning migration of population from the Central and Eastern Europe to Western Europe have been prepared recently. The Author analyses the most important of these forecasts and carries out critical evaluation on the methodology of international migration forecasting. In conclusion, the Author underlines that from the perspective of the next 30 years, with no migratory restrictions, Poland may face migration loses similar to the ones from the eighties and beginning of the seventies (between 20 and 33 thousand a year). It should be expected that these loses will be spread unequally over time. Finally, the Author indicates that among the various forms of demographic forecasting, forecasting international migration is the most difficult and burdened with largest errors. The scale of difficulty of this task may be confirmed by ex-post errors of forecasts on international migration in the European Union Member States. According to Salt and Singleton these errors reached 1150%. Thus, all forecasting results should be approached very carefully and treated rather as the indicator of the flow size that as the actual forecast. (original abstract)
Praca dotyczy problemów związanych z prognozowaniem zmian liczby i struktur gospodarstw domowych tzn. koncepcji teoretycznych, technik prognozowania oraz rodzajów danych. Jej zasadniczym celem jest przedstawienie i ocena rozwoju metod analizy i prognozowania gospodarstw domowych.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.