W artykule przedstawiono podstawowe uwagi krytyczne Banku Światowego odnośnie procesu decentralizacji w Polsce na podstawie opracowania z 1999 r. Autor stara się też odpowiedzieć na pytanie, czy proces decentralizacji w Polsce po 1999 roku przebiegał z uwzględnieniem uwag zawartych w raporcie Banku Światowego.
Omówiono wpływ procesu decentralizacji na trzy podstawowe funkcje finansów publicznych: funkcje stabilizacyjną, redystrybucyjną, alokacyjną. Podjęto próbę identyfikacji wad i zalet decentralizacji tych funkcji, oraz wskazania, które z tych funkcji, lub ich elementów, mogą pozostać w gestii szczebla centralnego, a które będą efektywniej realizowane na poziomie regionalnym i lokalnym.
EN
In the literature on the subject of economy there are three functions of public finance described: stabilazing, redistributing and allocating. Effectiveness of realization of the above-mentioned functions depends to a large extent on the political system of a given country, especially on the degree to which it is decentralized. In the article the author embarks on an attempt to identify the advantages and disadvantages of decentralization of particular public finance functions and in effect to show which of the functions can be more effectively realized by the central authorities and which of them can be decentralized that is transfered to the local authorities.(original abstract)
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Auto stawia tezę, iż pomimo wielu wad, zdecentralizowany model sprawowania władzy jest zdecydowanie bardziej efektywny od modelu scentralizowanego. W opracowaniu podjęto próbę przedstawienie problemów jakie towarzyszą procesom decentralizacji, oraz próbę ich analizy na podstawie powszechnie znanych koncepcji teoretycznych: efektywności Pareto, modelu Tiebouta i agregacji preferencji. Przytoczono również przykłady decyzji i uwarunkowań wypaczających istotę omawianego modelu. (fragment wstępu)
EN
Decentralizing public finance and tasks is designed to increase the financial capacity of local governments. It should also enable to respond better to the needs of local communities. This paper attempts to analyze proposed changes on the basis of popular theoretical concepts: Pareto efficiency, Tiebout model, and aggregation of preferences. On their basis the author formulated postulates pertaining to the method and scope of the decentralization process. (original abstract)
Przeprowadzono rozważania z których wynika, że istnieją ścisłe związki pomiędzy zjawiskami centralizacji, integracji i globalizacji. Omówiono problem wczesnokapitalistycznej decentralizacji i integracji w warunkach dwóch systemów. Scharakteryzowano okres po upadku systemów scentralizowanych.
EN
It is commonly recognised today that such phenomena as integration and globalisation appeared in the world economy in the second half of the 20th century and they are a result of liberalisation of the economic policy adopted by particular countries and, thus, decentralisation of their economic systems. Meanwhile, it should be admitted from the historical point of view that they were already present at the time when strictly centralised economic systems dominated in these countries. Both in the countries of slave type and in feudal countries integration phenomena assumed two dimensions. The first of them was such that economically strong countries displayed aspiration to subordinate other countries to themselves. The other dimension of integration in slave and feudal countries took the form of a desire to preserve a country’s territorial unity. For such system to be able to operate effectively it was necessary to ensure an effective way of a country’s integration. An example of such unusually effective integration of a feudal country is Japan’s economy in the Tungava’s period. Moreover, deliberations presented in the article indicate that there exist close relationships between such phenomena as centralisation, integration and globalisation. First of all, although integration phenomena can be found in countries with centralised systems these phenomena are of a forced out type. Main benefits from integration are derived in such case by a hegemonic entity. Secondly, contrary to appearances a high centralisation degree of economic systems in particular countries does not promote natural integration processes. Such processes find the most favourable conditions in countries characterised by economic systems with limited decentralisation resulting from legal regulations followed in them, which civilise the market system. Integration phenomena in such case consist in aspirations to standardise these regulations in associating countries. Hence, the speed with which these aspirations are fulfilled and their scale determine the scale of integration of the world economy and, consequently, the scale of its globalisation.(original abstract)
6
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The discourse of governance and development practitioners continues to embrace community participation and community empowerment as an elementary means of building local capacity for poverty reduction, development and change at the local level. This article is a review of the decentralization initiatives of local government systems after the announcement of the devolution plan in Pakistan. It evaluates the initiatives' participatory methods to ascertain the extent to which they have improved the process of community development at the local level. This article also measures the impact of community empowerment on the sustainability of community-driven projects implemented under the decentralization initiative through community-based organizations known as Citizen Community Boards (CCBs). Document analysis and literature review methodologies were employed to gain further insight into the decentralization phenomenon in Pakistan. The results describe human development, improvements in community empowerment and the sustainability of local projects; however, the sense of community has yet to be translated into shared benefits for rural communities. The fundamental goal of decentralization seems to be elusive because only power was transferred to the local level, whereas there is little support for community capacity building and community access to resources and the elites still control the electoral process. It is argued that community development initiatives in Pakistan require continuous support from local governments to boost local rural economies. Likewise, community-local government participatory development strategies can lead to strong local ownership and empowerment in rural communities. (original abstract)
Celem niniejszej pracy jest opisanie procesu decentralizacji systemu zarządzania przedsiębiorstwem wraz z przybliżeniem istoty rachunkowości zarządczej i przedstawieniem wyspecjalizowanej formy rachunkowości zarządczej, jaką jest rachunkowość według ośrodków odpowiedzialności. (abstrakt oryginalny)
EN
The purpose of this study is to describe the process of decentralization of enterprise management system, along with the approximate nature of management accounting and presentation of a specialized form of management accounting, which is the accounting by responsibility centers. (original abstract)
8
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Problematyka zasady subsydiarności, którą wykorzystuje Unia Europejska, jest wciąż aktualna i szczególnie istotna dla Polski i Unii Europejskiej w przyszłości w kontekście budowania jej struktur na zasadach federalnych. W artykule przedstawiono systematyczne ujęcie zasady pomocniczości poprzez analizę mocnych i słabych stron scentralizowanego lub zdecentralizowanego rządu oraz przypisanie wydatków i funkcji podatkowych do różnych szczebli administracji publicznej w federacji. Starano się odpowiedzieć na pytanie, w jaki sposób zasada pomocniczości wiąże się z podziałem kompetencji odnośnie do wydatków i podatków między poszczególne szczeble władzy w federacji. W artykule przedstawiono definicje subsydiarności, ze szczególnym uwzględnieniem tych wywodzących się z nauki o finansach i jej powiązanie z decentralizacją lub centralizacją państwa i władz publicznych oraz federalizmu fiskalnego. Następnie przedstawiono przesłanki i rozwiązania modelowe podziału kompetencji odnośnie do wydatków i podatków wynikające z zasady subsydiarności. (abstrakt oryginalny)
EN
The issue of subsidiarity, which is used by the European Union, is still valid, and especially important for Poland and European Union in the future in the context of building the structures to the federal rules. The article presents a systematic approach to the principle of subsidiarity by analyzing strengths and weaknesses of a centralized or decentralized government and the assignment of expenditure and tax functions on various levels of government in the federation. An attempt was made to answer the question how the principle of subsidiarity is associated with the division of competences for expenditure and taxes between various levels of government in the federation. The paper presents definitions of subsidiarity, especially those derived from the science of finance its relationship with the decentralization or centralization of the state and public authorities, and fiscal federalism. Then it shows the conditions and model solutions of division of responsibilities for expenditure and taxes resulting from the principle of subsidiarity. (original abstract)
9
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Znaczenie decentralizacji nie jest jasno określone w literaturze. Doświadczenie Polski i innych krajów Unii Europejskiej pokazuje, że decentralizacja jest ściśle związana z rozwojem samorządu lokalnego. W artykule omówiono problem decentralizacji i pokazano, że głównym wyznacznikiem poziomu decentralizacji jest związek pomiędzy wydatkami publicznymi i PKB. W artykule przedstawiono rolę samorządu terytorialnego z nowych krajów UE w wydatkowaniu środków publicznych.
EN
The meaning of the decentralization is not clearly defined in literature. The experience of Poland and other European Union (EU) countries shows that decentralization is closely related with to the development of local government. This paper discusses the decentralization problem and shows that the main indicator to measure the level of decentralization is a relation between public expenditures and GDP. The article presents the role of local government of the new EU countries in public expenditures.(original abstract)
W niniejszym artykule przedstawiono rachunkowość jako naukę ekonomiczną, która związana jest ściśle z procesami zarządzania i pełni rolę informacyjno-decyzyjnej rachunkowości w zarządzaniu. Wyrazem dostosowania się rachunkowości do współczesnych wymogów zarządzania jest formuła rachunkowości zarządczej.
EN
The analysis of reality from many different angles in a characteristic of the present approach to the problems of accountancy. The managerial accountancy aiming at the rationalization of management is a multifunctional measuring system used in economic subjects. The functions of accountancy that are worthy of being emphasized are the in-formation and decision functions in general, and the planning and control functions in detail, because of their qualities optimizing the complex managerial processes. The cognitive merits of managerial accountancy as a branch of science affect indirectly the change of social consciousness, both in the sphere of regulation (tactical and strategic) and in the real sphere (executive), and imply the rationalization of management based on the responsibility for: the effects of the activities.(original abstract)
Referat poświęcony jednej z istotnych metod zarządzania gospodarką narodową, jaką jest koordynacja terenowa. Omówiono czynniki, które powinny zabezpieczać prawidłowy rozwój procesów decentralizacji planowania i zarządzania w gospodarce planowej
Przedstawiono jeden z mankamentów rozwoju gospodarczego Polski ostatnich kilkunastu lat, narastanie dysproporcji w poziomie dochodów mieszkańców regionu centralnego w stosunku do pozostałych regionów kraju. Podkreślono konieczność dokończenia reform samorządowych i daleko posuniętej decentralizacji decyzji decydujących o rozwoju gospodarczym.
EN
The data concerning the economic development in Poland has been points a large economic differences between Warsaw and the other regions. One of the main factor of these differences, are probably the political decisions. These decisions repress the economic development of whole national economy.(original abstract)
Istnieje kilka uznanych teorii, które dostarczają argumentów za decentralizacją procesu decyzyjnego i silnymi strukturami samorządu lokalnego ze względu na lepszą efektywność, odpowiedzialność, zdolności zarządcze, autonomię decyzyjną. Autorka przedstawiła argumenty za i przeciw decentralizacji w porównaniu z procesem centralizacji. Przytoczyła również zasady delegowania kompetencji na lokalne szczeble administracji (zasady Stiglera, zasada fiskalnej ekwiwalentności, zasada adekwatności, teoremat decentralizacji, zasada subsydiarności).
EN
Reforming the institutions of public sector requires agreement on basic principles. Several accepted theories provide a strong rationale for decentralized decision making and a strong role for local governments on the grounds of efficiency, accountability and manageability. The presented study discusses conceptual principles of decentralization and jurisdictional design emerging from the literature on public sector economics. (original abstract)
Omówiono ewolucję planowania regionalnego we Francji od 1955 r., kiedy to wprowadzono tzw. programy działań regionalnych, do lat 90-tych. Szczególną uwagę zwrócono na wprowadzoną w latach 80-tych decentralizację i tzw. umowy planowe mające na celu zapewnienie spójności planów narodowego i regionalnego oraz ich realizację. Autorka przewiduje wzrost roli planowania regionalnego w związku z procesami unifikacyjnymi w ramach Wspólnot Europejskich. Widzi jednak potrzebę nowych uregulowań prawnych w odniesieniu do planu narodowego i umów planowych.
EN
In the article the author presented the evolution of regional planning in France since its initiation in the 50s up to the late 90s. Various meanings of the notion "regional planning" in particular stages of evolution and in the context of the status of the region were pointed out. Particular attention was paid to the decentralization reform of the 80s and its bearing on regional planning. The author discussed the procedures applied while coordinating the national plan with regional plans as well as problems occurring in the current planning practice on the regional level. (original abstract)
W literaturze ekonomicznej wyróżnia się trzy funkcje finansów publicznych: stabilizacyjną, redystrybucyjną oraz alokacyjną. Efektywność ich realizacji zależy m.in. od ustroju społeczno-politycznego kraju, a szczególnie od stopnia jego decentralizacji. W artykule podjęto próbę identyfikacji korzyści i wad realizacji poszczególnych funkcji finansów publicznych w zależności od skali decentralizacji państwa, oraz wskazania, które z nich mogą być efektywniej realizowane przez władze krajowe, a które korzystniej realizowałyby samorządy lokalne. (abstrakt oryginalny)
EN
Economic literature distinguishes three functions of public finance: stabilisation, redistribution and allocation. The effectiveness of their implementation depends on the social and political system in the country, especially the extent of its decentralisation. The article attempts to identify the benefits and defects in the fulfilment of the individual functions of public finance according to the scale of decentralisation of the state and to specify which of them can be more effectively implemented by the state authorities and which can be more advantageously implemented by local authorities. (original abstract)
Zwrócono uwagę na potrzebę decentralizacji w obecnych warunkach funkcjonowania przedsiębiorstw. Porównano zarządzanie autorytarne z zarządzaniem zorientowanym na osiąganie celów.
17
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Celem artykułu jest prezentacja rozmiarów sektora publicznego oraz poziomu decentralizacji finansów publicznych w krajach Unii Europejskiej. W artykule wyeksponowano możliwości wykorzystania decentralizacji jako drogi do poprawy racjonalności gospodarowania finansami publicznymi w warunkach kryzysu.
EN
The aim of this paper is to present the public sector sizes and the public finance decentralization level in countries of the European Union and to emphasize the possibility of its usage as a way to improve the rationality of the public finance management in times of crisis. The analysis was concentrated on two indicators showing the public finance condition in the examined countries in years 2001, 2005 and 2007 (public expenditures as % of GDP and municipal expenditures as % of total public expenditures). The analysis shows that the share of public sector expenditures in the GDP decreased in most EU countries while the level of public finance decentralization increased. These tendencies are definitely positive from the public finance management rationalization point of view. (original abstract)
Reformy przeprowadzone w latach osiemdziesiątych we Francji zmieniły strukturę i funkcjonowanie francuskich samorządów terytorialnych. W pracy omówiono najważniejsze reformy w systemie samorządów lokalnych: ustanowienie regionów, transfer władzy wykonawczej w departamentach i regionach, zniesienie nadrzędności administracyjnej prefekta oraz transfer kompetencji. Przedstawiono wpływ reform decentralistycznych na finanse lokalne.
EN
The reforms carried out between 1982-1986 in France began a new age in local finances. Before these changies the french administration was strongly centralised, the aim of the reforms was to give as vast as possible autonomy to the local authorities. As one of the most important task achived by the reformers was introducing of new division of competences and transfer of financial sources to local authorities to cover its new expenses. In those days, wide range of new legislation concerning local administration and finances was voted but not all problems were solved. However, decentralisation in France began, the local authorities have got more and more independence and there has been no way to stop it.(original abstract)
W niniejszym artykule podjęto próbę uporządkowania systemu pomiaru jednego z najważniejszych elementów decentralizacji, tj. decentralizacji finansów publicznych. Zaproponowano pewien kanon wskaźników oraz procedur, które umożliwiłyby kompleksową analizę oraz ocenę tego procesu. Przedstawiono rodzaje i poziomy decentralizacji finansów publicznych. Opisano metodykę pomiaru i wskaźniki decentralizacji finansów publicznych.
W artykule przeprowadzono rozważania nad problemami oceny samodzielności dochodowej i wydatkowej samorządów. Celem artykułu było stworzenie miar pozwalających ocenić i porównywać samodzielność wydatkową polskich gmin. Wskaźniki wyliczone na podstawie zaproponowanych miar zaprezentowano dla 2014 r. Pokazano, że ponad połowę budżetów polskich gmin można uznać za niezależną od własnej polityki samorządów. Siła tego ograniczenia jest zróżnicowana między gminami i tylko w niewielkim stopniu odpowiada zróżnicowaniu samodzielności dochodowej gmin.
EN
This paper presents discussion on the problems and opportunities of assessment of income and spending autonomy of local governments. The aim of the paper is to develop measures to assess and compare the spending autonomy of Polish municipalities. Indicators calculated on the basis of the proposed measures are presented for 2014. It has been shown, that only about half of the municipal budgets can be considered as independent. The strength of this limit varies between municipalities and is not strongly dependent on their wealth, and only to a small extent corresponds to the diversity of the revenue autonomy of municipalities.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.