U podstaw wszystkich toczących się dyskusji o globalnej walucie oraz tworzonych oddolnie systemów alternatywnych walut leży specyficzne dobro - pieniądz. Aby wiedzieć, do jakiego pieniądza warto dążyć, autor postanowił na nowo odpowiedzieć na dwa pytania: czym właściwie jest pieniądz? Jakie właściwości ma pieniądz doskonały? (abstrakt oryginalny)
EN
The root of all ongoing discussions on the global currency and the rise of alternative monetary systems created by private individuals is a specific good, money. To know to what money it is worth aspiring, the author decided to answer once again two questions: what exactly is money? What properties does the perfect currency have? (original abstract)
Szczyt szefów banków centralnych i ministrów finansów krajów G-20 w połowie lutego w Moskwie zakończył się kolejnym ostrzeżeniem przed światową recesją: Utrzymuje się poważne ryzyko destabilizacji, a światowy wzrost gospodarczy pozostaje zbyt słaby przy bardzo wysokim poziomie bezrobocia w licznych krajach. (...) Największy problem, szczególnie podkreślany w Moskwie, to jednak trudny na razie do przewidzenia rozmiar reakcji takich krajów, jak Chiny, Brazylia czy Korea: ich waluty pójdą w dół albo dojdzie do wzmocnienia działań protekcjonistycznych. (fragment tekstu)
4
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
The global financial crisis which erupted in the United States instantaneously swept across Europe. Like the United States, the European Monetary Union (EMU) was ripe for a crash. It had its own real estate bubble, specifically in Ireland and Spain, indulged in excessive deficit spending, financially deregulated, and rapidly expanded credit. Policy responses and recovery patterns for key EU members like Germany, France (within the Eurozone) and the United Kingdom (outside the Eurozone) were similar. However, after the bubble burst and the crisis began unfolding it became clear that the Eurozone plight differed from America's in one fundamental respect. There was no exact counterpart of Eurozone GIIPS (Greece, Italy, Ireland, Portugal and Spain) in the United States. The disparity is traced to the EU's and Eurozone's special form of governance called "supranationality" (a partially sovereign transnational organization) that has been largely ignored in economic treatises about the costs and benefits of customs unions, economic communities, and monetary unions. EZ members have put themselves in a monetary cage, akin to the gold standard. Member states have surrendered control over their monetary and foreign exchange rate policies to the German dominated European Central Bank (ECB), without supplementary central fiscal, private banking and political union institutions. This should be enough in general competitive theory, but too often leads to factional and societal gridlock that compounds the misery, and could cause the EU to permanently and gravely underperform relative to community's "un-caged" potential. (original abstract)
Celem artykułu jest syntetyczne opisanie najważniejszych tendencji w zakresie posługiwania się dwoma podstawowymi rodzajami pieniądza prywatnego, mianowicie pieniądzem lokalnym (local Money) oraz elektronicznym (electronic money). Precyzyjne określenie skali występowania obu rodzajów pieniądza jest w zasadzie niemożliwe, ze względu na problemy z uzyskaniem dokładnych, kompleksowych i porównywalnych danych w tym zakresie. Dlatego analizę należy traktować jako swoiste "rozpoznanie" zagadnienia, mające służyć określeniu pewnych tendencji. W punkcie pierwszym zarysowano tendencje w zakresie pieniądza elektronicznego, a w drugim - pieniądza lokalnego. W zakończeniu podsumowano rozważana i przybliżono konsekwencje, jaki e opisywane zjawiska mogą mieć dla pieniądza będącego prawnym środkiem płatniczym. (fragment tekstu)
EN
The paper attempts to evaluate roughly whether co-called Contraction Contention hypothesis holds. Some preliminary research shows that the number of currencies in the global economy has not declined. There is, however, a tendency towards decreasing importance of legal tenders. At the same time, private monies has become more popular, although their share in the total amount of money is still negligible. They have appeared to be much more universal, fulfilling many functions, traditionally reserved only for legal tenders. (original abstract)
Autor skupił się na ocenie roli dolara amerykańskiego w sektorze, jako waluty inwestycyjnej, transakcyjnej i fakturowania oraz w sektorze publicznym - jako waluty rezerwowej inwestycyjnej i odniesienia. (fragment tesktu)
EN
Progressive decline of the US dollar has provoked worldwide discussion about potential changes in the international monetary system. The aim of this article is to present the situation of the U.S. dollar in the various domains of the international currency: official and private, which may be raised in response to the topie question is demise of U.S. dollar as the international currency possible. The research was based on the statistics of the ECB, BIS and IMF. The study used the following research methods: qualitative and quantitative observations, reconnaissance forecasting methods - historical analysis, economic and aggregated models, methods for comparing the horizontal, vertical and balance. Studies suggest that the dollar will remain the international currency.(original abstract)
Porównano siłę nabywczą złotego w stosunku do wymienialnych walut państw kapitalistycznych. Siła ta jest miarą, która może posłużyć do prawidłowego badania przebiegu zaszłości gospodarczych.
EN
The buying power of the zloty is examined by comparing the home and foreign price of the trophe, coal, metals, corn and wool. The comparisons show that the buying power of the dollar towards the zloty oscillates about the relation: 1 dollar = 100 zlotych. It is also proved that the present buying power of the dollar is equal to about 9 pre-war cents. The prices of the raw materials are regarded to be the sufficient and adequate base for comparing the buying power of the currencies, because they are negligably charged with the differences existing in the terms of production in different countries. It is, therefore, improper to take the prices of industrial goods for stating the mutual relations between the values of currencies. Since the discrepancies between the costs of production of industrial goods in different countries indicate the possible technological backwardness of a country. (original abstract)
Wrzesień był kolejnym miesiącem giełdowych wstrząsów. Europejski sektor bankowy znalazł się na trudnej do opanowania huśtawce, szczególnie kiedy losy akcji trzech wielkich francuskich banków - BNP Paribas, Societe Generale i Credit Agricole 0 wdarły się na pierwsze strony gazet. Autor opisuje sytuację banków francuskich na tle kryzysu gospodarczego.
W artykule omówiono zagadnienia związane z wpływem wejścia Polski do strefy euro na rynek kredytów hipotecznych. Podjęto próbę odpowiedzi na pytania jak zmiany przełożą się na kredyty w poszczególnych walutach.
The article introduces the issue of Carry trade. It presents an analysis of its use on the example of currency Carry trade in the years 2006-2011 with the aim to obtain profits on the exchange rates PLN/EUR and PLN/USD. Historical data depicted in charts confirm the possibility of obtaining large profits from the investments done on the Polish currency by the investors who know a principle and methods of Carry trade, and use the optimal financial products existing in the global financial markets. The profits of investors were financed by the issuer - i.e. the Polish economy (in its Balance of payments).
Od ponad ośmiu lat złoto znajduje się w trendzie wzrostowym, w tym czasie jego cena wzrosła czterokrotnie. W obecnej sytuacji rynkowej, kiedy wahania na rynkach finansowych są bardzo duże, złoto skutecznie zabezpiecza przed niekorzystnymi zmianami wartości dolara. W artykule omówiono kształtowanie się popytu i podaży złota w ostatnich latach oraz związki cen złota z kursami akcji oraz wartością dolara.
Analiza bardzo kontrowersyjnego instrumentu w świetle kryzysu finansowego jakim są opcje. Transakcje opcji walutowych zawierane między bankami działającymi w Polsce a przedsiębiorstwami eksporterami, rozliczającymi swoją sprzedaż w głównych walutach -dolarze i euro - stały się dla firm ogromnym problemem ze względu na utratę pozycji konkurencyjnej na rynkach zagranicznych. Przyczyną tego było trwające od 2004 r. umacnianie się złotego wobec czołowych walut. (fragment tekstu)
EN
The aim of the paper is to present a framework of the "toxic" currency options (commonly shortened to just FX options) issue in Poland. These derivatives brought negative impacton many Polish companies in the second half of 2008. Many exporters (with their sells denominated in US Dollar or Euro) entered into FX option contracts with banks operating in Poland. As Zloty had appreciated since 2004, the competitiveness of Polish entrepreneurs on foreign markets had been significantly undermined. In the result they were forced to hedge against the currency risk with the FX options. Instead of simple (basic) currency option positions, banks offered combinations of different options. Ali these structures were no-cost, they were a series of transactions expiring periodically (for instance monthly) with the maturity ranging from a few months to approx. 2 years. What´s more, these derivatives could be disabled by predefmed events, for instance after the underlying instrument crossed or reached a given barrier level (barrier options). The FX options were most intensely traded in the middle of 2008 as Zloty reached its peak. The analysts forecasted at that time further appreciation of Polish currency, what fueled the FX options transactions. Abrupt depreciation of Zloty in the 3Q and 4Q 2008 resulted in negative payoffs as first series of derivatives began to expire. It caused immense losses for the companies. Many of them went bankrupt including a few listed on the WSE. The last part of the paper refers to the methods of defending Polish companies against the creditors. (original abstract)
Zutor wskazuje na czynniki, które - zdaniem autora - będą determinowały przebieg procesu komunikowania między organizatorami kampanii a opinią publiczną, przed wprowadzeniem unijnej waluty. (fragment tekstu)
EN
Problem in euro introductions in Poland has to be present in two aspects. First is fulfillment economic criteria from Treaty of Maastricht by Polish economy. Second aspect is the social acceptation of data entry of euro currency which is connected with the political agreement for changes in some parts of Polish Constitution. Decision about withdraw Polish zloty will be both political and social. Social acceptation is necessary to conduct the biggest financial operation in Poland since Second World War efficiently. Communication proceeding and tools used during this process will determined the effects of whole operation. The aim of this article is to present the most important factors which have influent on communication process during changing from zloty to euro currency and to show tools used in this process to affect public opinion. (original abstract)
Celem artykułu jest przybliżenie koncepcji wolnej bankowości w kontekście jej potencjalnej kryzysogenności. Analiza ta może wzbogacić tocząca się dyskusję w sprawie kierunków reformy systemów bankowych. (fragment tekstu)
EN
In the context of the subprime crisis alternative concepts of monetary and banking systems are considered. Special attention is paid to the so-called free banking. In the last few decades there was a significant revival of this idea. The aim of the paper is to introduce the concept of free banking and its potential instability. Such an analysis might enrich the current discussion about banking system reforms. The first point presents a definition and the main features of free banking. The second describes chosen historical episodes of the free banking. The third point characterizes controversies over stability -or its lack thereof - of free banking systems. The last point contains conclusions. (original abstract)
Autor zanalizował temat wykorzystując model logitowy, zastosowany w badaniach okresu 1999-2009. W opracowaniu zweryfikowano tytułową hipotezę oraz zweryfikowano czynniki oddziałujące na decyzje dotyczące wyborów systemów kursowych w krajach rozwiniętych i rozwijających się. (fragment tekstu)
EN
The main target of the paper is: 1) verification of the vanishing interim regime hypothesis (so-called bipolar view); 2) identification of factors that can influence the decisions related to exchange ratę regimes, undertaken by emerging and developing countries. The main sources of quantitative data were IMF's Annual Reports as well as World Economic Outlook Database. A logistic analysis and methods of the descriptive statistics were the basis for the research. A comparative and descriptive analysis were also used. Research was conducted for the years 1999-2009. As a result of research, the strong as well as weak version of the vanishing interim regime hypothesis were discredited. Such phenomenon didn't appear within the analyzed years. On the contrary - the number of interim regimes, used by emerging and developing countries morę than doubled. Results of the logistic analysis also allow to reject a bipolar view. They provide a strong support for the view that the level of economic development influences the probability of the use of interim as well as corner solutions only to the very limited extent, whereas theoretical values of this probability arę significantly different in emerging and developing countries from various regions of the world. This can be an evidence of the existence of other - qualitative - factors, that influence these very countries' choices concerning exchange rate regimes. (originala bstract)
Celem artykułu jest analiza znaczenia dolara amerykańskiego jako waluty międzynarodowej XXI wieku. (fragment tekstu)
EN
The paper discusses the probability of declining the US dollar status as a dominant international currency in the international monetary system. The main stress was put on the role of US dollar in private sector as a vehicle, quotation and investment currency as well as in public sector as an intervention, pegging and reserve currency. The paper is based on the interaational literature and statistical data. Main sources of necessary data were taken from publications delivered by European Central Bank, Bank for International Settlements and International Monetary Fund. From the II World War till the middle of the seventies US dollar had been an dominant currency in the international monetary system. After the collapse of Bretton Woods system, there has been much talk about the decline of the dollar as an international currency. Nevertheless, the dollar surprisingly reminded crucial in the post Bretton Woods world. Nowadays, reports ofthe death of the dollar are also greatly exaggerated. (original abstract)
Celem artykułu jest prezentacja alternatywnych koncepcji dostarczania podaży waluty międzynarodowej w ramach szerszego procesu transformowania międzynarodowego systemu walutowego. W toku obszernej dyskusji teoretycznej wyłoniły się dwa przeciwstawne poglądy - stworzenia prawdziwie wielodewizowego systemu, z wieloma walutami pełniącymi funkcję waluty międzynarodowej, oraz stworzenia systemu globalnego z elementami ponadnarodowymi. Analiza zmierza do wykazania podstawowych zalet i wad proponowanych rozwiązań, przy czym nie można jednoznacznie stwierdzić, które jest optymalne z punktu widzenia stabilności międzynarodowego systemu walutowego. (abstrakt oryginalny)
EN
The aim of the article is to present the alternative ways of the supply of the international currency. It is one of the ways for transforming the current international monetary system. There are two possibilities: creating a truly multipolar currency system or a global one with elements of supranationality. The analysis aims at enhancing pros and cons of the proposals. However, it is hard to indicate the optimal solution for the stability of the international monetary system. (original abstract)
Ugruntowana wiedza na temat Unii Gospodarczej i Walutowej powinna sprzyjać obiektywnemu rozpoznaniu rzeczywistych wyzwań związanych z funkcjonowaniem strefy euro, a także przygotowaniu całego kraju do zamiany waluty. Od staranności zaprojektowania procesu zamiany pieniądza i zarządzania nim zależeć będzie zdolność do czerpania korzyści z uczestnictwa w tym obszarze oraz do zminimalizowanego występowania uciążliwych kosztów związanych z tym wydarzeniem. Należy pamiętać, że rzetelność, kompletność i uczciwość w przekazywaniu informacji przyczyni się do ochrony zarówno konsumentów, jak i przedsiębiorców. Doświadczenie nabyte przez kraje strefy euro (m.in. Maltę) pokazuje, że kluczowym elementem udanego procesu wprowadzenia euro jest pozytywne nastawienie obywateli, którzy powinni być w pełni poinformowani i świadomi konsekwencji zachodzących zmian, przy czym głównym źródłem niechęci opinii publicznej do euro wydaje się obawa przed wzrostem cen. Zatem kluczem do pozyskania zaufania społecznego dla procesu wprowadzenia euro jest wczesne zaplanowanie działań informacyjnych i edukacyjnych mających na celu ograniczenie wspomnianego ryzyka oraz skuteczne zarządzanie nimi. Istotne wydaje się odpowiednie zaprojektowanie systemu kontroli, który chroniłby polskie społeczeństwo przed nadużyciami ze strony nieuczciwych handlowców. Powinno być to jednym z priorytetów przyszłej kampanii informacyjnej w Polsce, przy zaangażowaniu jak największej liczby organizacji i instytucji. Istotne wydaje się właściwe zarządzanie przez wdrożenie sprawnych i skutecznych rozwiązań na wielu płaszczyznach, aby żaden przedsiębiorca nie pozostał sam w związku z ponoszeniem kosztów dostosowania się do nowej sytuacji monetarnej w Polsce po wprowadzeniu euro. (abstrakt oryginalny)
EN
The established knowledge about European Monetary Union should foster the objective identification of the real challenges related to the functioning of the euro zone, as well as preparing the country for converting of a currency. The care to design and manage the process of conversion of money will influence the ability to benefit from the participation in this area and to minimize the occurrence burdensome costs associated with this event. It is necessary to note that the accuracy, completeness and fairness in the transfer of information will help to protect both consumers and entrepreneurs. The experience gained by the euro-zone countries (including Malta) shows that a key element of a successful process of introducing euro is the positive attitude of citizens who should be fully informed and aware of the consequences of change. At the same time the main source of public resentment against euro seems to be the fear of rising prices. Therefore, the key to raising public confidence in the process of introducing euro is early planning and effective management of information and educational activities aimed at reducing this risk. It seems important to design an adequate monitoring system to safeguard Polish society from the abuses of rogue traders. This should be a priority for a future campaign in Poland, with the involvement of many organizations and institutions. Good governance through the implementation of efficient and effective solutions on many levels so that no entrepreneur remained alone in relation to the incurring of costs to adapt to the new monetary situation in Poland after the introduction of euro seems important. (original abstract)
Na początku artykułu przedstawiono role systemu finansowego. Następnie szczegółowo omówiono: rachunki odpisów dewizowych, kredyty dewizowe, przetargi walutowe.
EN
The present methods of financing imports are significantly hindering the process of restructuring the economy, based on the criteria of effectiveness. With regard to a considerable part of imports, i.e. the import financed centrally, the allocation of foreign exchange in the economy is of an administrative character. Next, the process of decentralization of foreign exchange supply proceeds too slowly. Then, the differentiation of forms and principles of that decentralization means the creation of various standards of foreign exchange allocation effectiveness at the level of firms. Additionally, the simultaneous use of the supply Instruments for the purpose of export stimulation favours the fixation of its hitherto existing structure. In result, the system of financing imports practically lacks the elements correctly affecting the changes in the structure of international traffic and in the structure of production. (original abstract)
20
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Problem narastającej od połowy lat 90-tych międzynarodowej nierównowagi płatniczej i ewentualnych mechanizmów jej korekty jest w ostatnich latach przedmiotem wnikliwej oceny ekonomistów i debat wśród decydentów politycznych wiodących bloków gospodarczych świata. Główna uwaga koncentruje się na olbrzymim deficycie na rachunku obrotów bieżących Stanów Zjednoczonych oraz nadwyżkach na rachunku obrotów bieżących Chin i innych krajów azjatyckich oraz krajów-eksporterów ropy naftowej. Mimo wyraźnego wyłonienia się dwóch osi nierównowag, zjawisko to, zwane global imbalances, zyskuje szerszego wymiaru w warunkach silnych międzynarodowych powiązań gospodarczych i finansowych i rodzi pytania o trwałość nierównowagi w skali globalnej (sustainability of the imbalances). (fragment tekstu)
EN
EMU is not in the centre of debate on global imbalances, as its external position is "close to balance". However, divergences between surplus and deficit countries as well as its heterogeneity can predict the asymmetry in adjustment process under one of the alternative scenario. In a highly globalised world, monetary union does not isolate the member countries form the global imbalances. This is why the euro area must prepare itself to better absorb the shock in case of unwinding of the imbalances, mainly through structural reforms that improve the flexibility and resilience of its constituent economies. (original abstract)
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.