W artykule dokonano oceny stanu i warunków rozwoju polskich miast w kontekście procesów i problemów występujących w miastach wysoko rozwiniętych krajów Europy. Te ostatnie, zwłaszcza położone w twardym jądrze UE, wkraczają w nowe stadium rozwoju. Złączone sieciami różnorakich powiązań, tworzą zintegrowane gospodarczo przestrzenie miejskie o największej zdolności konkurowania w globalnej gospodarce, tracąc charakter w znacznym stopniu domkniętych, odrębnych układów społeczno-gospodarczych. Wskazano na prowadzące do tego procesy, podkreślając, że są one w Polsce widoczne, ale niezbyt zaawansowane. Polska jest krajem opóźnionej urbanizacji o mało konkurencyjnej w Europie bazie ekonomicznej miast, niezłym kapitale ludzkim, ale miernym kapitale społecznym i niskiej jakości przestrzeni miejskiej. Zarysowano główne wyzwania rozwoju polskich miast w dobie integracji europejskiej, omawiając także najczęściej spotykane wizje miasta Europy XXI wieku w kontekście celów rozwoju i sposobów ich osiągania. (abstrakt oryginalny)
EN
The paper gives an appraisal of Polish cities in the context of processes and problems observed in cities of highly developed European countries. These last cities, in particular those situated in the hard core of EU, enter a new development stadium. Interconnected by networks of multifarious links, they create an integrated urbanised space of the highest ability to compete in the global economy but lose at the same time the character of relatively closed and spatially distinguished socio-economic systems. The paper, pointing at the processes that lead to this phenomenon, stresses that they are already visible in Poland but not advanced. Poland is a country of a delayed urbanisation and cities the economic base of which is not competitive in Europe. These cities possess a not bad human but rather weak social capital and the urban space is of a low quality. The paper outlines the main challenges Polish cities are facing in the era of European integration and presents also the most frequently discussed visions of XXI century European city described through development goals and strategies. (original abstract)
Konsekwencją przyjowania reguł gospodarki rynkowej są przeobrażenia warunków funkcjonowania i rozwoju poszczególnych elementów obszaru miejskiego. Rozważania autora dotyczą kolejnych kwestii: wpływu przedsiębiorstw przemysłowych na reorganizację dotychczasowej struktury a w rezultacie powstawanie i rozwój nowego oblicza miasta; modelowania biegunów wzrostu gospodarczego: przemian powiązań miasta z dużym przedsiębiorstwem przemysłowym. Autor zaproponował holistyczną koncepcję relacji elementów charakterystycznych dla struktury regionu miejskiego, która może być wykorzystana w sterowaniu procesem transformacji zarówno aglomeracji miejskiej, jak i układów rwgionalnych.
EN
The contemporary methodology of economic-spatial studies more and more often undertakes an attempt to view the functioning and development of regional structures in a holistic way. In reference to this premises, the present paper, which makes use of the ideas of a theory of systems, makes an attempt to construct a model of functioning of an urban region. Its structure contains the elements which fulfil definite functions such as complementary, standard (regional) and local ones. It was assumed than in the process of functioning, these elements show different types of chain and reversible connections, which in a definite degree influence the changes of their potential and changes in inter-relations. In consequence, they create a new structure of a given urban regional structure. The degree of intensity of functional links occurring between different types of elements is presented by means of matrix flows. It seems that the form of the mmodel makes it possible to look in a holistic way at the processes of transformations which are taking place in the new conditions of market economy, and therefore this form can be used while conctructing a strategy of development, especially of big cities. (origianl abstract)
3
Dostęp do pełnego tekstu na zewnętrznej witrynie WWW
Niniejszy artykuł dokonuje przeglądu metod delimitacji obszarów funkcjonalnych, ze szczególnym uwzględnieniem obszarów funkcjonalnych miast metropolitalnych, stosowanych w Koncepcji Przestrzennego Zagospodarowania Kraju oraz w opracowaniach publikowanych przez OECD, Unię Metropolii Polskich oraz poszczególne miasta metropolitalne lub urzędy marszałkowskie opracowujące plany zagospodarowania przestrzennego województw. (fragment tekstu)
EN
International literature on management in metropolitan areas emphasises that large systems of urbanised space, which are currently managed by a number of scattered decision centres, have lost their ability to overcome existing barriers for further development. This entails that management systems have become inadequate for handling increasingly complex functional urban areas which are more and more based on functional rather than administrative relationships. The notion of metropolitan governance, which is currently considered by international scientists as the most suitable method of management in metropolitan areas has been developed to a large degree as an answer to these dynamic changes. The article presents an overview of several methods for delimitation of metropolitan areas, differences arising therefrom and recommendations with regards to the most proper method of delimitation allowing for successful implementation of metropolitan governance. (original abstract)
Miasta-zlepieńce to jednostki osadnicze, które powstały w wyniku administracyjnego połączenia w jeden organ miejski, funkcjonujących dotąd odrębnie miast lub osiedli typu miejskiego. (...) Przedmiotem niniejszej analizy są miasta-zlepieńce położone na terenie województw dolnośląskiego i opolskiego. (fragm. tekstu)
Przedmiotem artykułu jest gospodarka finansowa miast na prawach powiatu, czyli powiatów grodzkich.
EN
The article presents the basis of cities' existence in comparison with other territorial self--governmental bodies. The following section concerns the rudiments of the city's financial economy as well as the essence of the budget procedures.(original abstract)
Omówiono pojęcie ekspansji przestrzennej miasta oraz wpływ jego ustroju na proces ekspansji "użytków miejskich" (strefy usługowe) na przykładzie Poznania.
Treść artykułu, to próba zwrócenia uwagi ekonomistów miast i regionów, geografów ekonomicznych i planistów przestrzennych na osiągnięcia nauki światowej w zakresie ekonomiki miast i regionów oraz na koncepcje proponujące nowe podejście do badań geograficzno-ekonomicznych. Autor zwrócił szczególną uwagę na propozycję odwrócenia relacji między przedsiębiorstwami i terytoriami. W odniesieniu do miast przedstawił ich zmiany polegające na rozwoju w cyberprzestrzeni, przekształcenia w miasta inteligentne oraz na dobre ich przystosowanie do warunków gospodarki globalnej.
EN
The cyberspace and the intelligent cities extend the conceptual framework of modern economic geography as well as urban and regional economics. They open new research direction in these disciplines. Recent works put emphasis on the analysis of socioeconomic life of cities saturated by new but widespread technologies (ICT) and on socioeconomic networks opening new spaces for the activities of both firms and cities. A far going reorientation of research is suggested as to the relation between firms and territories. It is assumed that not only firms can search for favourite territories, but also territories can select places within organisational spaces created by firms, banks, business services, air transportation and research centers. (original abstract)
Określono pojęcie przestrzeni miejskiej w świetle literatury przedmiotu. Omówiono związek miedzy lokalizacją i rozbudową miast a fizyczno-geograficznymi cechami terenu. Scharakteryzowano przestrzenny rozwój ośrodków miejskich a także strukturę funkcjonalna miasta. Wskazano na kryzys obszarów śródmiejskich, jaki wystąpił w wielu miastach po drugiej wojnie światowej. Przedstawiono przeobrażenia demograficzno-przestrzenne i społeczno-przestrzenne miast.
Rozmowę z dr Anną Kajumulo Tibaijukana, zastępcą sekretarza generalnego ONZ, dyrektorem wykonawczym ONZ-HABITAT, przeprowadzili prof. Marek Bryx oraz prof. Andrzej Herman. Wywiad dotyczył kwestii: miasta jako organizacji przedsiębiorczej, harmonii w zarządzaniu miastami, planowania, partnerstwa na wszystkich szczeblach.
JavaScript jest wyłączony w Twojej przeglądarce internetowej. Włącz go, a następnie odśwież stronę, aby móc w pełni z niej korzystać.